Εμφάνιση άρθρων βάσει ετικέτας: ΚΟΙΝΩΝΙΑ - ERT Open
Η τρομοκρατία και οι συνέπειές της στον φόβο, την ισλαμοφοβία, την ασφάλεια, την λογοκρισία και την οικονομία

Η τρομοκρατία και οι συνέπειές της στον φόβο, την ισλαμοφοβία, την ασφάλεια, την λογοκρισία και την οικονομία

Τρίτη, 06/06/2017 - 11:00
του Αλέξανδρου Γιατζίδη, διευθυντή σύνταξης, iatrikanea /medlabnews.gr

Η τελευταία τρομοκρατική επίθεση στο Λονδίνο με τους επτά νεκρούς και 48 τραυματίες, επιδρά με πολλούς τρόπους σε όλο τον κόσμο αλλά και σε εμάς στην Ελλάδα.

Η τρομοκρατία αποτελεί ένα σύνθετο κοινωνικό και πολιτικό φαινόμενο, που έχει αναδειχθεί ως ένα από τα πλέον επίκαιρα της εποχής μας λόγω της μαζικής και παγκοσμιοποιημένης διάστασης που έχει λάβει, αλλά και της εξέλιξης της τεχνολογίας, που επιτρέπει τη μεγιστοποίηση της κλίμακας και της ισχύος των τρομοκρατικών ενεργειών. Από την άλλη το τελευταίο διάστημα παρατηρήθηκε να συμβαίνουν τρομοκρατικές ενέργειες με όπλα τα οποία δεν μπορούν να ελεγχθούν και να αποκλειστούν, όπως είναι ένα αυτοκίνητο ή ένα φορτηγό. Το χειρότερο επίσης είναι ότι οι τρομοκράτες είναι άνθρωποι που ζουν ανάμεσά μας και είναι πολύ δύσκολο να ελεγχθούν και να εντοπιστούν έγκαιρα από τις αρχές.



Ο φόβος

Αυτό έχει ως συνέπεια να αυξάνει τον φόβο που κάθε τέτοια ενέργεια ακολουθεί. Ο φόβος της  τρομοκρατίας διευθύνει και καθοδηγεί πλήθη ψυχών και συνειδήσεων. Ο φόβος είναι ένα βασικό συναίσθημα  του ανθρώπου που προκαλείται από τη συνειδητοποίηση ενός πραγματικού ή πλασματικού κινδύνου ή απειλής. Είναι ένας μηχανισμός προστατευτικού χαρακτήρα, μια φυσιολογική αμυντική αντίδραση του οργανισμού χωρίς να απαιτείται συνειδητή σκέψη. Ο φόβος μπορεί επίσης να βιωθεί μέσα από μια μεγαλύτερη ομάδα ή κοινωνικό σύνολο, και μπορεί να συνδυάζεται με την κοινωνική επιρροή και να γίνει μαζική υστερία. Aπό την πρώτη στιγμή που έγιναν κατανοητά τα αποτελέσματα του φόβου πάνω στην ανθρώπινη ψυχοσύνθεση, πολλοί ήταν αυτοί που έσπευσαν να τα εκμεταλλευτούν.


O φόβος, ως συστατικό στοιχείο της τρομοκρατικής ενέργειας, μπορεί με τις ατομικές αλλά και τις ευρύτερες κοινωνικές του επιπτώσεις να αποτελέσει αντικείμενο της ψυχιατρικής προσοχής.
Οι άμεσες και οι έμμεσες επιπτώσεις μιας τρομοκρατικής ενέργειας στην ψυχική υγεία των θυμάτων, αλλά και οι επιπτώσεις της τρομοκρατίας ως φαινομένου που συντελεί στη διαμόρφωση των κοινωνικών συνθηκών, υπογραμμίζουν τη σημασία της συγκεκριμένης μελέτης.

Τα άμεσα θύματα μιας τρομοκρατικής επίθεσης διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης διαταραχής μετατραυματικού stress, αλλά και κατάθλιψης, διαταραχής πανικού, φοβιών, διαταραχής γενικευμένου άγχους και κατάχρησης ουσιών.
Παρά το γεγονός ότι οι τρομοκρατικές επιθέσεις, καθώς και οι φυσικές ή οι τεχνολογικές καταστροφές, δεν φαίνεται να προκαλούν σημαντική αύξηση των προβλημάτων ψυχικής υγείας του γενικού πληθυσμού, η σύγχρονη τρομοκρατική απειλή, με την αδιαμφισβήτητη ισχύ που διαθέτει, ενδέχεται να διαιωνίζει το φόβο στην κοινωνία ως σύνολο. Συνεπώς, η καχυποψία, η μισαλλοδοξία και η αποξένωση, που αναπόδραστα αναπτύσσονται σε καθεστώς φόβου, δρουν επιβαρυντικά στην κοινωνική συνοχή με ενδεχόμενο τη διάρρηξη των κοινωνικών δεσμών και την αλλοτρίωση. Σε αυτή τη βάση, η πιθανότητα εμφάνισης μακροχρόνιων επιπτώσεων στην ψυχική υγεία των μελών μιας κοινωνίας δημιουργεί εύλογο προβληματισμό


Η αύξηση της ισλαμοφοβίας

Η καχυποψία, η ξενοφοβία, ο ρατσισμός και η μισαλλοδοξία, που αναπόδραστα αναπτύσσονται σε καθεστώς φόβου, δρουν επιβαρυντικά στην κοινωνική συνοχή με ενδεχόμενο τη διάρρηξη των κοινωνικών δεσμών και την αλλοτρίωση. 

Με βάση αυτή την οπτική, η πιθανότητα εμφάνισης μακροχρόνιων επιπτώσεων στην ψυχική υγεία των μελών μιας κοινωνίας αποτελεί ρεαλιστική ανησυχία.

Η ευρωπαϊκή ήπειρος είναι στα πρόθυρα διάλυσης από δικά της, τρόπον τινά, (καθώς ποτέ δεν υπήρξε πραγματική Ε.Ε ως "Ένωση")  εσωτερικά ζητήματα. Ο ισλαμικός φονταμενταλισμός έχει ταυτόχρονα στρατηγική και μεταφυσική. Δεν είναι απλά κάποια άτομα που έχουν μόνο έναν αντιδυτικό θυμό ο οποίος, τυφλά μετουσιώνεται σε πολύνεκρες επιθέσεις. Στόχος των ακραίων ισλαμιστών, (οι οποίοι σύμφωνα με στατιστικές απαρτίζουν το 20-25% του συνόλου των μουσουλμανικών πληθυσμών) αναφορικά με την Ευρώπη είναι η ευκαιρία της περαιτέρω αποδυνάμωσής της. Η ρευστή κατάσταση της Ευρώπης, προσφέρεται για φρικαλεότητες από την πλευρά του ΙΚ. 

Επομένως, ο στόχος δεν είναι απλώς η επικράτηση του τρόμου στις ευρωπαϊκές κοινωνίες.

Ο στόχος είναι να διεγείρει την ισλαμοφοβία στην Ευρώπη. Η ακροδεξιά της Ευρώπης έχει εκτιναχθεί και έχει πολυδιάστατη μορφή σε σχέσεη με αυτήν που είχε πολλές δεκαετίες πριν. Μια κατεύθυνση ακροδεξιάς που έχει τα εκάστοτε εθνικά χαρακτηριστικά (ανάλογα με τη χώρα στην οποία εκφράζεται) είναι η ισλαμοφοβική. Μια πιθανή αιτιώδης σχέση που συνιστά ουσιαστικά και τη στρατηγική μορφωμάτων τρόμου σαν το ΙΚ είναι η ακόλουθη: Η ριζοσπαστικοποίηση των μετριοπαθών μουσουλμάνων που ζουν στην Ευρώπη. Τα δημογραφικά δεδομένα του Ισλάμ στην Ευρώπη είναι εντυπωσιακά, κυρίως αυτά που υπολογίζονται μέχρι το 2050.  Το κύμα ισλαμοφοβίας στην Ευρώπη διευρύνεται και βαθαίνει.






Η ασφάλεια

Θέλοντας να αντιμετωπίσουν τα τρομοκρατικά φαινόμενα οι αρχές θεσπίζουν αυστηρότερα κριτήρια ασφαλείας. Οι υπεύθυνοι ασφαλείας εφάρμοσαν αρχικά και καθιέρωσαν τελικά αυστηρότερους κανόνες, προκειμένου να αποτρέψουν ένα ενδεχόμενο χτύπημα, λίγο μετά την επίθεση.
Όμως έτσι βρίσκουν την δυνατότητα οι υπεύθυνοι ασφαλείας να εφαρμόζουν σε κάποιες περιπτώσεις,παράλογους και μη πρακτικούς κανόνες, στο όνομα της ασφάλειας.


Με το πρόσχημα της ασφάλειας των πολιτών μετά από τις πρώτες κιόλας μαζικές τρομοκρατικές ενέργειες,  οι προσωπικές ελευθερίες των πολιτών γρήγορα και βίαια καταπατήθηκαν στο όνομα του πολέμου κατά της τρομοκρατίας, ενώ ακόμα και σήμερα, είναι αμφίβολο το κατά πόσο ο κόσμος μας είναι πράγματι, ένα ασφαλέστερο μέρος. Οι κάμερες παρακολούθησης εξαπλώθηκαν με ταχύτατους ρυθμούς στους δημόσιους χώρους. 




Το διαδίκτυο

Ένα μέρος που είχε σχετική ελευθερία έκφρασης λόγου φτάνει στο σημείο να καταπατείται στο όνομα της ασφάλειας. Και αυτό είναι το διαδίκτυο και τα κοινωνικά δίκτυα.
Έτσι στο όνομα της πρόληψης της τρομοκρατίας το Twitter γνωστοποίησε ότι εργάζεται για να αντιμετωπίσει την εξάπλωση της εξτρεμιστικής προπαγάνδας στον ιστότοπό του.
"Το τρομοκρατικό περιεχόμενο δεν έχει καμία θέση στο Twitter" τόνισε ο Νικ Πικλς, επικεφαλής στη Βρετανία δημόσιας πολιτικής στο Twitter.
Στην ανακοίνωση που εκδόθηκε ο ίδιος προσθέτει ότι το δεύτερο εξάμηνο του 2016, ο ιστότοπος προχώρησε στη διαγραφή σχεδόν 400.000 λογαριασμών.
Το Facebook ανακοίνωσε ότι στοχεύει να μετατρέψει την πλατφόρμα του ως μέσο κοινωνικής δικτύωσης σε "εχθρικό περιβάλλον" για τους τρομοκράτες σε Δελτίο Τύπου που εξέδωσε μετά την επίθεση στο Λονδίνοκαι αφού η πρωθυπουργός της Βρετανίας Τερέζα Μέι ζήτησε από τις εταιρείες του Διαδικτύου να αναλάβουν δράση.
 
"Θέλουμε το Facebook να αποτελέσει εχθρικό περιβάλλον για τους τρομοκράτες" επισήμανε ο Σάιμον Μίλνερ, διευθυντής πολιτικής της εταιρείας κοινωνικής δικτύωσης σε μια ανακοίνωση που εστάλη μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.

Όπως καταλαβαίνετε μαζί με τα ξερά καίγονται και τα χλωρά. Δηλαδή δεν φαντάζεστε να πιστεύετε ότι μέσα σε μερικές ώρες κάποιοι άνθρωποι άρχισαν να σβήνουν έναν έναν 400.000 λογαριασμούς. Αυτό το αναλαμβάνουν αλγόριθμοι που κάποιοι τους ορίζουν κανόνες (πχ. αν υπάρχουν κάποιες λέξεις ή αν γράφει κάτι επιλήψιμο τότε ο υπολογιστής διαγράφει τον λογαριασμό). Με αυτόν τον τρόπο υπάρχει φυσικά ο κίνδυνος της λογοκρισίας ή του να φοβάται κανείς να γράψει αυτά που θέλει για να μην του σβήσει τον λογαριασμό το σύστημα.


Το πετρέλαιο και η οικονομία

Όμως πέρα από αυτά το τρομοκρατικό κτύπημα στο Λονδίνο έχει και άλλες επιπτώσεις. Και μια από αυτές είναι η απόφαση διακοπής των διπλωματικών σχέσεων της Σαουδικής Αραβίας, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Μπαχρέιν και της Αιγύπτου, που ακολουθήθηκαν από αντίστοιχες αποφάσεις της Λιβύης και της Συρία, έρχονται 48 ώρες μετά την έναρξη των επιχειρήσεων ανακατάληψης της ντε φάκτο πρωτεύουσας του Ισλαμικού Κράτους στη Συρία, της Ράκκα. Με τον τρόπο αυτό η δυτική συμμαχία επιδιώκει να “στραγγαλίσει” οικονομικά τους τρομοκράτες του ISIS στέλνοντας παράλληλα μήνυμα ενότητας του συνασπισμού κατά της τρομοκρατίας και εμπλέκοντας ενεργά ισλαμικές δυνάμεις. Η Σαουδική Αραβία δείχνοντας το Κατάρ επιτυγχάνει να διατηρήσει τα προσχήματα απέναντι στις ΗΠΑ, τον μεγαλύτερο αγοραστή του πετρελαίου της, ενώ παράλληλα θέτει σε ισχύ τη συμφωνία εκατοντάδων δισεκατομμυρίων που σύνηψε με τον Ντόναλντ Τραμπ. 

Αυτή η συνέπεια έχει ως αποτέλεσμα να ενισχύει τη μεταβλητότητα στην αγορά πετρελαίου με την τιμή του μαύρου χρυσού να κινείται αρχικά έντονα ανοδικά και υπερβαίνοντας το ψυχολογικό φράγμα των 50 δολαρίων ανά βαρέλι. 

Οποιαδήποτε όμως ανοδική μεταβολή έχει επιπτώσεις και στην τιμή που θα πληρώνουμε το πετρέλαιο και την βενζίνη στην δική μας αγορά, επιβαρύνοντας ακόμα πιο πολύ την τσέπη μας.

Το σίγουρο είναι ότι μια τρομοκρατική ενέργεια όπως η τελευταία στο Λονδίνο ή πριν λίγο καιρό στην Γαλλία δεν έχει μόνο συνέπειες στην ψυχική υγεία των πολιτών αλλά βρίσκει έδαφος η αρρωστημένη φαντασία κυβερνώντων και αρχών να ασκήσουν εξουσίες που δεν θα τολμούσαν μέχρι πρότινος. Επίσης υποκρύπτουν αρκετά οικονομικά συμφέροντα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν ακόμα και για μεγάλες γεωπολιτικές αλλαγές



Από το: medlabgr
Έκθεση φόρος τιμής στους σφαγιασθέντες από τους Γερμανούς ναζί για τις μαρτυρικές πόλεις Δίστομο – Λίντιτσε – Οραντούρ:

Έκθεση φόρος τιμής στους σφαγιασθέντες από τους Γερμανούς ναζί για τις μαρτυρικές πόλεις Δίστομο – Λίντιτσε – Οραντούρ:

Παρασκευή, 02/06/2017 - 11:00
"Τρεις Πόλεις Μία Ιστορία, Λίντιτσε-Δίστομο-Οραντούρ"

Aνοιξε χθές Πέμπτη, 01 Ιουνίου 2017 στον σταθμό του μετρό στο Σύνταγμα η έκθεση αρχειακού και φωτογραφικού υλικού «Τρεις Πόλεις Μία Ιστορία, Λίντιτσε-Δίστομο-Οραντούρ».

Πρόκειται για μία επετειακή έκθεση του υλικού του Μουσείου Θυμάτων Ναζισμού Διστόμου, σε παράλληλη παρουσίαση με τις κινητές εκθέσεις του Κέντρου Μνήμης της πόλης του Oradour-sur-Glane, της Γαλλίας, με τίτλο «Souviens-toi» και του Μουσείου της πόλης του Lidice, της Τσεχίας με τίτλο «Lidice Tragedy».

Η έκθεση περιλαμβάνει, κατά κύριο λόγο, τεκμήρια από τα αρχεία των τριών μουσείων, φωτογραφικά στιγμιότυπα από τη ναζιστική θηριωδία που έπληξε αυτές τις τρεις ευρωπαϊκές πόλεις στις 10 Ιουνίου.

Η έκθεση παρουσιάζεται μέχρι και την Κυριακή 4 Ιουνίου 2017 στην αίθουσα πολλαπλών χρήσεων στο Σταθμό Μετρό «Σύνταγμα»

Το κεντρικό μήνυμα της έκθεσης αυτής προβάλει διττό.
Αφενός, μήνυμα προς τις σύγχρονες και τις επόμενες γενιές -μέσα από τα τραγικά γεγονότα της κοινής ευρωπαϊκής μας ιστορίας- να αναστοχαστούν και να υποστηρίξουν πανανθρώπινες αξίες των οποίων η Ευρώπη υπήρξε το λίκνο και σήμερα κινδυνεύουν.
Αφετέρου, μήνυμα προς τη σύγχρονη Γερμανία να αναλάβει τις ιστορικές της ευθύνες και τα χρέη της απέναντι στη χώρα μας, με ευθύτητα και σοβαρότητα χωρίς αστήρικτες -νομικές, πολιτικές και διπλωματικές- υπεκφυγές.



Ο καπιταλισμός σαν αυτοάνοσο νόσημα

Ο καπιταλισμός σαν αυτοάνοσο νόσημα

Σάββατο, 20/05/2017 - 21:00
Τάσος Τσακίρογλου

Η δεκαετία του 1990 υπήρξε μια περίοδος οικονομικών αντικατοπτρισμών και μαζικών ψευδαισθήσεων, καθώς η αριθμολαγνεία και η λογιστική προσέγγιση των πάντων «έβλεπαν» να εκτυλίσσεται μπροστά μας η έκρηξη μιας «χαρούμενης παγκοσμιοποίησης».

Η Νέα Οικονομία των εταιρειών υψηλής τεχνολογίας στην Αμερική του Μπιλ Κλίντον συνοδευόταν από το άνοιγμα των αγορών, ρυθμούς ανάπτυξης που θα ζήλευε και η μεταπολεμική Χρυσή Τριακονταετία και μείωση της ανεργίας σε ΗΠΑ και Ευρώπη.

Παράλληλα όμως αναπτυσσόταν η οικονομία του χρέους και του δανεισμού που έφερε τον εκτροχιασμό, αφού η χρηματοπιστωτική παγκοσμιοποίηση είναι ένας ισχυρός παράγοντας συστημικής ευθραυστότητας: εκεί όπου όλα δείχνουν να πηγαίνουν καλά, μπορεί να έρθει ξαφνικά η κατάρρευση, όπως στην περίπτωση των ηλεκτρικών κυκλωμάτων που μπορεί να προκαλέσουν ένα γενικό μπλακ άουτ εξαιτίας ενός φαινομενικά ασήμαντου γεγονότος.

Οσο πιο σύνθετο γίνεται ένα σύστημα τόσο περισσότερο υπόκειται σε στατιστικούς νόμους, οι οποίοι καθιστούν «συχνά» τα «σπάνια φαινόμενα».

Η πρόσφατη οικονομική κρίση, το επεισόδιο με το μαζικό χάκινγκ χιλιάδων υπολογιστών σε εκατοντάδες χώρες, αλλά και οι λιγότερο πρόσφατες επιδημίες των «τρελών αγελάδων» και της νόσου των πτηνών δείχνουν ότι διασχίζουμε ένα νέο είδος πολυπλοκότητας και αλληλεξάρτησης. Το πρόβλημα είναι ότι ως κοινωνία έχουμε την ψευδαίσθηση πως η πολυπλοκότητα από μόνη της είναι καλή, κάτι σαν «φυσικό» γεγονός.

Οι εξελίξεις αυτές και οι κίνδυνοι που συνεπάγονται συνυπάρχουν με νέες δυνατότητες για την ανάδυση μιας νέας οικουμενικής κοινωνίας, με υψηλό βαθμό αλληλεξάρτησης, αλλά και αντίστοιχα υψηλό βαθμό κοινωνικής λογοδοσίας των υπευθύνων τόσο για τις πολιτικές όσο και τις οικονομικές και επιστημονικές αποφάσεις που επηρεάζουν τη ζωή και το μέλλον των κοινωνιών μας.

Θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για ένα είδος «συμμετοχικής εποπτείας», όπως το ονομάζει ο οικονομολόγος Ντανιέλ Κοέν, ακριβώς αντίστροφο από εκείνο του οργουελικού Μεγάλου Αδελφού.

Παρά τις μεταμοντέρνες (ρηχές) αναλύσεις που θεωρούν περίπου πρωτόγονες τις ταξικές αναλύσεις, στην εποχή του διαδικτύου –περισσότερο από ποτέ– αναδεικνύεται σε απόλυτο εμπόδιο για τη δημιουργία μιας ανθρώπινης κοινωνίας η αντίφαση ανάμεσα στον όλο και περισσότερο κοινωνικό χαρακτήρα της παραγωγής και την όλο και μεγαλύτερη ατομική ιδιοποίηση του προϊόντος της.

Ο αρπακτικός καπιταλισμός μοιάζει με ένα αυτοάνοσο νόσημα της κοινωνίας, δηλαδή με μια περίπτωση κατά την οποία ο οργανισμός, για άγνωστη αιτία, στρέφεται κατά κάποιον τρόπο κατά του εαυτού του. Η λεηλασία της φύσης και των πόρων της και η καταστροφή του περιβάλλοντος και των πλασμάτων που ζουν σ’ αυτό δεν είναι παρά συμπτώματα.

Ο Ενγκελς έλεγε ότι με τον άνθρωπο η φύση φτάνει σ’ ένα σημείο όπου μπορεί και στοχάζεται τον εαυτό της, αφού αποκτά αυτοσυνείδηση. Δυστυχώς η ιστορική αλλοτρίωση μέσω του καπιταλισμού οδήγησε στη θεοποίηση της αρπακτικότητας και της δαρβινικής μεταφοράς του αγώνα για την ύπαρξη (struggle for life), έτσι ώστε σήμερα να θέτουμε σε κίνδυνο τις ίδιες τις βάσεις της φυσικής μας ύπαρξης.

Στερούμε έτσι από τους εαυτούς μας τη «δυνατότητα» (capability = capacity + ability) να ζούμε μια ζωή αντάξια των προσδοκιών μας, με αξιοπρέπεια και αλληλεγγύη, έχοντας τα μέσα και τους θεσμούς που θα επιτρέπουν να ασχοληθούμε με πράγματα πέρα από τις άμεσες ανάγκες μας.




πηγή efsyn





Έκθεση από την Λέσχη Ελλήνων Γελοιογράφων «Sweet Europe - Γλυκειά Ευρώπη» στο Μετρό Συντάγματος έως τις 21 Μαΐου

Έκθεση από την Λέσχη Ελλήνων Γελοιογράφων «Sweet Europe - Γλυκειά Ευρώπη» στο Μετρό Συντάγματος έως τις 21 Μαΐου

Τετάρτη, 17/05/2017 - 23:05
«Sweet Europe - Γλυκειά Ευρώπη» έχει τίτλο η έκθεση που ετοίμασε η Λέσχη Ελλήνων Γελοιογράφων

H έκθεση θα λειτουργεί από 15 έως τις 21 Μαΐου 2017, καθημερινά από τις 9 το πρωί έως τις 9 το βράδυ, ενώ μέλη της Λέσχης Ελλήνων Γελοιογράφων θα βρίσκονται στον χώρο για να ενημερώνουν και να ξεναγούν το κοινό.

Έχοντας για θέμα της την Ευρώπη των λαών, η έκθεση περιλαμβάνει 150 γελοιογραφίες που αποτυπώνουν το θολό πολιτικό τοπίο με το μελάνι αλλά και το χιούμορ των γελοιογράφων. Η κρίση και το άδηλο μέλλον της Ευρώπης, είτε ως οικονομικής ένωσης είτε ως ευρωπαϊκής κουλτούρας, αφορούν ολοένα και μεγαλύτερο τμήμα των λαών της. Ο φασισμός, η ξενοφοβία, η ανεργία, η ανισότητα είναι ζητήματα που απασχολούν καθημερινά τους πολίτες της.

Οι επισκέπτες, εκτός από τα έργα 29 κορυφαίων Ελλήνων γελοιογράφων (Μιχάλης Κουντούρης, Ηλίας Μακρής, Κώστας Μητρόπουλος, Σπύρος Ορνεράκης, Ανδρέας Πετρουλάκης, Δημήτρης Χαντζόπουλος, κ.ά.), θα έχουν την ευκαιρία να δουν και τις γελοιογραφίες 28 σημαντικών Βρετανών σκιτσογράφων που δημοσιεύουν στις μεγαλύτερες εφημερίδες του Ηνωμένου Βασιλείου.
Αφορμή φυσικά το... Brexit, αλλά και όλα όσα συμβαίνουν στις μέρες μας στη «γηραιά ήπειρο».

σκίτσο: Dave Brown
σκίτσο: Dave Brown |




Παγκόσμια Ημέρα Ανοσολογίας - 15 τρόποι για να δυναμώσετε το ανοσοποιητικό σας.

Παγκόσμια Ημέρα Ανοσολογίας - 15 τρόποι για να δυναμώσετε το ανοσοποιητικό σας.

Σάββατο, 29/04/2017 - 13:45
της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος,
από medlabgr:

Η 29η Απριλίου είναι η Παγκόσμια Ημέρα Ανοσολογίας.  Η Ανοσολογία είναι ο κλάδος των βιοιατρικών επιστημών που μελετά την ικανότητα του οργανισμού να αντιδρά εναντίον κάθε «ξένου», όπως μικρόβια ή βλαπτικά χημικά μόρια, ή τροποποιημένου «ίδιου», όπως καρκινικά ή νεκρά κύτταρα.
Η ικανότητα αυτή, η ΑΝΟΣΙΑ, εξασφαλίζεται από τη συντονισμένη δράση μιας σειράς οργάνων, κυττάρων και διαλυτών ουσιών που συγκροτούν ένα ιδιαίτερο σύστημα του οργανισμού, το Ανοσιακό Σύστημα.


Καθημερινά το Ανοσιακό σου Σύστημα σε προστατεύει από χιλιάδες μικρόβια που βρίσκονται γύρω σου και μπορούν να σου προκαλέσουν ασθένεια. Το Ανοσιακό σου Σύστημα το κάνει αυτό με τόσο αποτελεσματικό τρόπο που ούτε καν προσέχεις ότι λειτουργεί.
Οι εμβολιασμοί ενεργοποιούν το Ανοσιακό Σύστημα, δίνοντάς του την δυνατότητα να αμυνθεί ενάντια σε μικρόβια που πρόκειται να συναντήσει. Συνήθως οι εμβολιασμοί δεν προκαλούν περισσότερη ενόχληση από ένα τσίμπημα στο βραχίονα ή στο μηρό που ξεχνιέται εύκολα, αλλά σας γλιτώνουν από σοβαρές αρρώστιες που μπορεί να είναι ακόμα και θανατηφόρες.



Σήμερα, πολλοί άνθρωποι υποφέρουν από αλλεργίες όπως το άσθμα ή το αλλεργικό συνάχι ή από αυτοάνοσα νοσήματα όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα.

Βέβαια, όσοι από εσάς πάσχετε από τέτοιες ασθένειες είστε επιφυλακτικοί επειδή έχετε ταλαιπωρηθεί από μια υπερβολική αντίδραση του Ανοσιακού Συστήματος. Ωστόσο, μην ξεχνάτε ότι αυτές οι ασθένειες είναι το αποτέλεσμα μιας ανοσολογικής αντίδρασης που κατευθύνεται σε λάθος στόχο, η οποία στην πραγματικότητα, όταν όλα είναι καλά, σας προστατεύει από το να πέφτετε θύματα όλων των λοιμογόνων παραγόντων.


Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ανοσολογίας, αναφέρουμε εδώ μερικούς απλούς τρόπους που θα μας βοηθήσουν να ενδυναμώσουμε το ανοσιακό μας σύστημα και να βελτιώσουμε την άμυνά μας έναντι στις ασθένειες.





1. Μειώστε το στρες

Το να έχουμε λίγο στρες ίσως είναι και καλό, καθώς αποτελεί μία μέθοδο του οργανισμού να προετοιμαστεί για μία πρόκληση. Το μόνιμο στρες όμως είναι κακό για την υγεία μας. Έρευνες δείχνουν ότι μπορεί να αποδυναμώσει το ανοσιακό μας σύστημα. Η μείωση του στρες και η εύρεση δραστηριοτήτων που μας χαλαρώνουν και μας διασκεδάζουν μας βοηθούν να ενδυναμώσουμε το ανοσιακό μας σύστημα και κατά συνέπεια να προστατέψουμε τον εαυτό μας από ασθένειες.



2. Απολαύστε το Σεξ

Φαίνεται ότι το σεξ δεν μας κάνει απλά να αισθανόμαστε όμορφα αλλά είναι καλό και για τον οργανισμό μας. Έρευνες δείχνουν ότι η καλή σεξουαλική ζωή μπορεί να έχει και ευεργετικές συνέπειες για την υγεία μας. Έρευνα σχετικά με τη σύνδεση της σεξουαλικής δραστηριότητας με την υγεία σε ηλικιωμένους ανθρώπους, έδειξε ότι εκείνοι που έκαναν σεξ τακτικά είχαν και καλύτερη συνολική υγεία.





3. Αποκτήστε ένα κατοικίδιο

Υπάρχει λόγος που ο σκύλος ονομάζεται και «ο καλύτερος φίλος του ανθρώπου». Οι σκύλοι και τα υπόλοιπα κατοικίδια μας προσφέρουν συντροφιά αλλά και βελτίωση της υγείας μας. Έρευνες δείχνουν ότι τα κατοικίδια βοηθούν στον έλεγχο της αρτηριακής πίεσης, στη μείωση των επιπέδων χοληστερόλης και στη βελτίωση της συνολική υγείας. Μία έρευνα έδειξε ότι το να έχουμε σκύλο μπορεί να βελτιώσει και την ανάπτυξη του ανοσιακού συστήματος αλλά και να μειώσει τον κίνδυνο για εμφάνιση αλλεργιών στα παιδιά



4. Αναπτύξτε το κοινωνικό σας δίκτυο

Όλοι γνωρίζουμε ότι οι φίλοι είναι εξαιρετικά σημαντικοί, αλλά φαίνεται επίσης ότι μπορεί να έχουν μεγάλα οφέλη για την υγεία μας. Πρόσφατη έρευνα έδειξε ότι οι άνθρωποι με ισχυρούς φιλικούς δεσμούς είχαν και καλύτερη συνολική υγεία. Για να διευρύνετε το κοινωνικό σας δίκτυο δοκιμάστε να γίνετε εθελοντής, να ξεκινήσετε μαθήματα σε πεδία που σας ενδιαφέρουν και γενικά να ξεκινήσετε καινούριες δραστηριότητες. Και σιγουρευτείτε ότι δίνεται την πρέπουσα σημασία στις φιλικές σχέσεις που ήδη έχετε.



5. Σκεφτείτε θετικά

Η θετική σκέψη μπορεί να υποβοηθήσει και το ανοσιακό σας σύστημα. Μία έρευνα σε φοιτητές νομικής, έδειξε ότι όταν αισθάνονταν περισσότερο αισιόδοξοι το ανοσιακό τους σύστημα ήταν δυνατότερο. Δείτε λοιπόν όσο μπορείτε το ποτήρι «μισογεμάτο» και μην αφήνετε τις καταστάσεις να σας ρίχνουν  ψυχολογικά, όσο αυτό είναι δυνατόν





6. Γελάστε με την καρδιά σας

Είναι γνωστό ότι το γέλιο είναι υγεία. Έρευνες έδειξαν ότι οι άνθρωποι που γέλασαν δυνατά παρακολουθώντας ένα αστείο βίντεο είχαν στη συνέχεια και πιο ενεργό ανοσιακό σύστημα. Το γέλιο διχάζει τους ερευνητές όσον αφορά τα πραγματικά οφέλη του στο ανοσιακό σύστημα, αλλά μέχρι νέες έρευνες να δώσουν αποτελέσματα, δεν χάνουμε τίποτε να γελάμε δυνατά με κάθε ευκαιρία και να ομορφαίνουμε παράλληλα την καθημερινότητά μας.





7. Ωφεληθείτε από τα αντιοξειδωτικά

Τρώγοντας αρκετά φρούτα και λαχανικά προσφέρετε στον οργανισμό σας μία γερή δόση αντιοξειδωτικών. Οι ουσίες αυτές βοηθούν στην προστασία των κυττάρων από τις ελεύθερες ρίζες. Για να λάβετε ένα ευρύ φάσμα αντιοξειδωτικών, επιλέξτε φρούτα και λαχανικά με διαφορετικά χρώματα, όπως τα πορτοκάλια, οι πράσινες πιπεριές, τα καρότα, το καρπούζι κ.α.



8. Λάβετε επαρκείς βιταμίνες

Εάν αισθάνεστε ότι η διατροφή σας είναι ελλιπής, σκεφτείτε μήπως είναι η ώρα να ξεκινήσετε τη λήψη κάποιου συμπληρώματος βιταμινών. Η επαρκής λήψη βιταμινών ενδυναμώνει τη λειτουργία του ανοσιακού συστήματος. Κάποιες από τις απαραίτητες βιταμίνες και ιχνοστοιχεία για τη σωστή λειτουργία του ανοσοποιητικού είναι το σελήνιο, οι βιταμίνες A, C, D και E, ο ψευδάργυρος και το μαγνήσιο.  




9. Αποφύγετε τις «άδειες θερμίδες»

Τα επεξεργασμένα τρόφιμα όπως το φαστ φουντ, τα συσκευασμένα γλυκίσματα και τα αναψυκτικά δεν προσφέρουν στον οργανισμό τις απαιτούμενες βιταμίνες, ίνες και θρεπτικά στοιχεία. Επιπλέον συχνά περιέχουν πρόσθετα και χημικά που κάνουν κακό στον οργανισμό. Όταν επιλέγετε τέτοιου είδους τρόφιμα έναντι των φρέσκων, στερείτε τον οργανισμό και το ανοσιακό σας σύστημα από σημαντικά θρεπτικά στοιχεία.





10. Γνωρίστε τα βότανα

Πολλοί άνθρωποι καταναλώνουν βότανα για να βελτιώσουν τη γενική τους υγεία. Βότανα που ίσως ευνοούν το ανοσοποιητικό είναι το σκόρδο και το τζίνσενγκ, αλλά και άλλα τρόφιμα όπως τα προβιοτικά. 



11. Ασκηθείτε, κάνει καλό

Ένας απλός τρόπος για την ενδυνάμωση τους ανοσοποιητικού είναι η άσκηση.  Η τακτική άσκηση μπορεί να μειώσει το στρες και τον κίνδυνο ανάπτυξης οστεοπόρωσης, καρδιακών παθήσεων και κάποιων τύπων καρκίνου. Τα μεγαλύτερα οφέλη έρχονται όταν ασκούμαστε με μέτρια ένταση μερικές φορές την εβδομάδα. Κάθε τύπος άσκησης είναι ωφέλιμος, όπως το ποδήλατο, το περπάτημα, το κολύμπι κ.α.





12. Κοιμηθείτε καλά και αρκετά

Χωρίς επαρκή ύπνο, το ανοσιακό μας σύστημα ίσως υπολειτουργεί. Οι περισσότεροι ενήλικες χρειάζονται περίπου 7-9 ώρες ύπνου κάθε νύχτα. Μπορείτε να βελτιώσετε τη διάρκεια και την ποιότητα του ύπνου σας κρατώντας ένα σταθερό πρόγραμμα, κάνοντας γυμναστική, αποφεύγοντας την καφεΐνη και το αλκοόλ πριν την ώρα του ύπνου, χαλαρώνοντας πριν κοιμηθείτε και διατηρώντας μία άνετη θερμοκρασία στην κρεβατοκάμαρά σας.




13. Περιορίστε το αλκοόλ

Πολλοί άνθρωποι πίνουν αλκοόλ στα πλαίσια της κοινωνικής ζωής και του εορτασμού. Η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ όμως αποδυναμώνει το ανοσοποιητικό μας σύστημα με αποτέλεσμα να αρρωσταίνουμε συχνότερα. Το μέτρο στην κατανάλωση αλκοόλ απαιτείται και για την υγεία του ανοσοποιητικού μας.



14. Κόψτε το τσιγάρο

Η υγεία του ανοσιακού μας συστήματος είναι άλλος ένας λόγος για να κόψουμε το τσιγάρο. Ακόμα και εάν καπνίζετε περιστασιακά κινδυνεύετε. Το τσιγάρο ως γνωστόν προκαλεί ποικίλα προβλήματα στην υγεία μας, όπως την αύξηση των πιθανοτήτων για καρκίνο του πνεύμονα, καρδιακή προσβολή, εγκεφαλικό, άσθμα κ.α.





15. Πλύντε συχνά τα χέρια σας

Ένας από τους ευκολότερους τρόπους να βοηθήσουμε το ανοσιακό μας σύστημα να εμποδίσει την ανάπτυξη ασθενειών είναι η τακτική πλύση των χεριών. Είναι επίσης και ένας από τους καλύτερους τρόπους για να μείνουμε εμείς και οι γύρω μας υγιείς. Σιγουρευτείτε ότι χρησιμοποιείτε σαπούνι και καθαρό, τρεχούμενο νερό και πλύνετε τα χέρια σας για τουλάχιστον 20 δευτερόλεπτα κάθε φορά. Εάν δεν έχετε πρόσβαση σε σαπούνι και νερό, χρησιμοποιήστε ένα απολυμαντικό χεριών με τουλάχιστον 60% περιεκτικότητα σε αλκοόλη.



Το «Καταπληκτικό Ανοσιακό μας Σύστημα», όπως αναφέρεται και στο βιβλίο που κυκλοφόρησε από την Ελληνική Εταιρεία Ανοσολογίας, μας προστατεύει από χιλιάδες μικρόβια που βρίσκονται γύρω μας και μπορούν να εκδηλώσουν ασθένεια. Στον παρακάτω σύνδεσμο μπορείτε να μάθετε τα πάντα για το Ανοσιακό Σύστημα, σε εκλαϊκευμένη γλώσσα και με παραστατική εικονογράφηση, που επιτρέπει στον καθένα, από τα παιδιά μέχρι και τους ενήλικές, να γνωρίσει τους τρόπους με τους οποίους το Ανοσιακό Σύστημα μας προστατεύει και την ποιότητα ζωής που μας εξασφαλίζει. 





Πηγές: 
Ελληνική Εταιρεία Ανοσολογίας, 
webmd.com

και http://medlabgr.blogspot.com
Κατά 30% αυξήθηκαν οι δαπάνες Υγείας για τα νοικοκυριά μεταξύ 2010-2015

Κατά 30% αυξήθηκαν οι δαπάνες Υγείας για τα νοικοκυριά μεταξύ 2010-2015

Δευτέρα, 24/04/2017 - 21:00
Αύξηση κατά 30% παρουσίασαν την περίοδο 2010-2015 οι ιδιωτικές δαπάνες για την Υγεία, καθώς τα νοικοκυριά υποχρεώθηκαν να καλύψουν από την τσέπη τους το κενό που άφησε πίσω της η μείωση της δημόσιας δαπάνης. Το συμπέρασμα αυτό προκύπτει από τη μελέτη του Ιδρύματος Βιομηχανικών και Οικονομικών Ερευνών (ΙΟΒΕ), σύμφωνα με την οποία η δημόσια δαπάνη για την Υγεία μειώθηκε το ίδιο διάστημα κατά 13%, λόγω της δημοσιονομικής προσαρμογής στην οποία υποχρεώθηκε η χώρα.

Η ανάλυση του ΙΟΒΕ επιβεβαιώνει τη διαπίστωση που προκύπτει από παρόμοιες μελέτες (Health Care του ΟΑΣΑ) ότι οι πολίτες καλύπτουν το κενό που άφησε η δημόσια Υγεία με άμεσες καταβολές από τον οικογενειακό προϋπολογισμό, καθώς πολύ μικρό είναι το ποσοστό που καταφεύγει στην ιδιωτική ασφάλιση, προκειμένου να εξασφαλίσει πρόσβαση σε νοσοκομειακή περίθαλψη και ιατρική φροντίδα. Η συμμετοχή της ιδιωτικής ασφάλισης, παρά το γεγονός ότι αυξήθηκε στο σύνολο της ιδιωτικής δαπάνης, συνεχίζει εντούτοις να καλύπτει ένα μικρό μέρος της, που σύμφωνα με τα στοιχεία του ΙΟΒΕ, περιορίζεται στο 3,6% της συνολικής χρηματοδότησης των δαπανών Υγείας από 1,9% το 2009.

Είναι χαρακτηριστικό ότι, σύμφωνα με τη μελέτη Healthcare at a glance του ΟΑΣΑ, η χώρα μας είναι στις πρώτες θέσεις μεταξύ των χωρών με τις υψηλότερες «out of pocket» δαπάνες Υγείας, αυτές δηλαδή που οι πολίτες υποχρεώνονται να πληρώσουν από την τσέπη τους, εκτός του οργανωμένου, δημόσιου ή ιδιωτικού συστήματος Υγείας. Το ποσοστό αυτό φθάνει το 35% και είναι το τρίτο υψηλότερο στην Ευρωπαϊκή Ενωση, μετά την Κύπρο και τη Βουλγαρία, ενώ στη Γαλλία το αντίστοιχο ποσοστό είναι μόλις 7%.

Οι λεγόμενες «out of pocket» δαπάνες που πληρώνουν οι Ελληνες έχουν αυξηθεί τα τελευταία χρόνια –συγκεκριμένα από το 31% που ήταν το 2013 – ενώ μεταξύ αυτών το υψηλότερο ποσοστό, που ανέρχεται στο 48%, κατευθύνεται για την κάλυψη νοσοκομειακών δαπανών, δηλαδή αυτές που πληρώνει κάποιος όταν χρειαστεί να νοσηλευθεί και οι οποίες είναι εξ ορισμού οι πιο ακριβές. Πρόκειται επίσης για ένα από τα υψηλότερα ποσοστά στην Ευρωπαϊκή Ενωση αμέσως μετά την Κύπρο και το Βέλγιο, όπου τα αντίστοιχα ποσοστά είναι 60% και 52%.

Η μείωση άλλωστε του διαθέσιμου εισοδήματος έχει οδηγήσει στην άνοδο του ποσοστού της μηνιαίας δαπάνης για την Υγεία. Σύμφωνα με τις τις Ερευνες Οικογενειακών Προϋπολογισμών (ΕΟΠ) της ΕΛΣΤΑΤ, το 2008 οι δαπάνες Υγείας αποτελούσαν το 6,7% των συνολικών δαπανών των νοικοκυριών, ενώ το 2015 το ποσοστό αυτό αυξήθηκε στο 7,5% των συνολικών τους δαπανών.

Οπως εξηγεί το ΙΟΒΕ, αν και ο μέσος όρος μηνιαίας δαπάνης ανά νοικοκυριό για την Υγεία το 2015 παρουσίασε μείωση κατά 26,1% σε απόλυτα μεγέθη σε σχέση με το 2008 (107 ευρώ έναντι 142,1 ευρώ το 2008), το ποσοστό τους στο σύνολο των δαπανών των ελληνικών νοικοκυριών είναι υψηλότερο σε σχέση με το 2008. Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει τη μειωμένη αγοραστική αξία των νοικοκυριών, την αυξημένη συμμετοχή των ασθενών στη δαπάνη του φαρμάκου αλλά και την ανελαστικότητα της δαπάνης για τις συγκεκριμένες κατηγορίες υπηρεσιών Υγείας.

Από την ποσοστιαία σύνθεση της συνολικής δαπάνης, προκύπτει ότι τα 2/3 της κατευθύνονται για την κάλυψη νοσοκομειακών αναγκών, ενώ το υπόλοιπο προορίζεται για τη φαρμακευτική περίθαλψη. Οπως διαπιστώνει το ΙΟΒΕ, μετά το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης το βάρος των δαπανών των νοικοκυριών μετατοπίστηκε κυρίως προς την κάλυψη της φαρμακευτικής και νοσοκομειακής περίθαλψης, ενώ μικρή μείωση σημειώθηκε στις δαπάνες για τις οδοντιατρικές και παραϊατρικές υπηρεσίες. Συγκεκριμένα, το διάστημα 2009-2015 οι δαπάνες τόσο για φάρμακα όσο και για νοσοκομειακή περίθαλψη ενισχύθηκαν κατά 14,5 ποσοστιαίες μονάδες λόγω της αυξημένης συμμετοχής των ασθενών στη φαρμακευτική δαπάνη, στην πρώτη περίπτωση.

Ο περιορισμός της δημόσιας χρηματοδότησης, σύμφωνα με την ανάλυση του ΙΟΒΕ, φαίνεται να οφείλεται κυρίως στη μείωση των δαπανών από τους Οργανισμούς Κοινωνικής Ασφάλισης (ΟΚΑ), ενώ οριακή είναι και η μείωση των δαπανών της Γενικής Κυβέρνησης. Αξίζει να σημειωθεί πως η χρηματοδότηση από τους ΟΚΑ το 2014 αποτελούσε το 31,3% της συνολικής χρηματοδότησης, όταν το 2009 ξεπερνούσε το 43,1%. Το έλλειμμα αυτό καλύφθηκε από τη συμμετοχή των νοικοκυριών, είτε με τη μορφή των ιδιωτικών πληρωμών είτε έμμεσα με την ιδιωτική ασφάλιση. Οι ιδιωτικές πληρωμές κατέγραψαν αύξηση από 28,4% το 2009, σε 35,4% το 2014 και η χρηματοδότηση από την ιδιωτική ασφάλιση από 1,9% το 2009 σε 3,6% το 2014.





ergasianet.gr
Μπακαλιάρος (βακαλάος) ψάρι πλούσιο σε ασβέστιο, μαγνήσιο, φωσφόρο, σίδηρο, κάλιο, Β12 και Ω3 λιπαρά - Γιατί καθιερώθηκε ο μπακαλιάρος ως φαγητό της 25ης Μαρτίου;

Μπακαλιάρος (βακαλάος) ψάρι πλούσιο σε ασβέστιο, μαγνήσιο, φωσφόρο, σίδηρο, κάλιο, Β12 και Ω3 λιπαρά - Γιατί καθιερώθηκε ο μπακαλιάρος ως φαγητό της 25ης Μαρτίου;

Σάββατο, 25/03/2017 - 16:03
της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μορ. Βιολόγου,
http://medlabgr.blogspot.com

Παρόλο που η περίοδος της Σαρακοστής αποτελεί παράλληλα και περίοδο νηστείας, η εκκλησία, επέτρεψε να υπάρχουν δυο ημέρες όπου θα επιτρέπεται η κατανάλωση ψαριού.
Μία από αυτές τις γιορτές είναι ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου 25 Μαρτίου, όπου παραδοσιακά συνηθίζεται εκείνη την ημέρα να τρώμε μπακαλιάρο σκορδαλιά. Η δεύτερη ημέρα εξαίρεσης της νηστείας είναι η Κυριακή των Βαΐων.

Γιατί όμως καθιερώθηκε ο μπακαλιάρος και όχι κάποιο άλλο ψάρι;

Παλιά, όσοι ζούσαν σε παραθαλάσσιες περιοχές, δεν είχαν πρόβλημα να τρώνε φρέσκα ψάρια σε καθημερινή βάση. Για τον ορεινό πληθυσμό όμως, η μεταφορά του ψαριού αντιμετώπιζε προβλήματα, μιας και δεν υπήρχαν τα μέσα μεταφοράς του φρέσκου ψαριού πριν αυτό αλλοιωθεί. Όταν λοιπόν εισήχθηκε ο μπακαλιάρος τον 15ο αιώνα, ήταν ιδανικός, γιατί ήταν ένα φτηνό ψάρι το οποίο μπορεί να διατηρηθεί και εκτός ψυγείου με τη χρήση αλατιού. Με εξαίρεση τα νησιά, όπου το φρέσκο ψάρι δεν ήταν ποτέ πολυτέλεια, οπουδήποτε αλλού στην Ελλάδα ο παστός μπακαλιάρος εκείνες τις εποχές αποτέλεσε την εύκολη λύση, καθώς ήταν πιο εύκολο να τον προμηθευτεί κανείς και επιπλέον, μπορούσε να διατηρηθεί εκτός ψυγείου, οπότε πέρασε στην παράδοση και κατά συνέπεια έγινε το εθνικό φαγητό της 25ης Μαρτίου.



Η ιστορία του «ταπεινού» μπακαλιάρου όμως είναι πραγματικά πολυτάραχη. Οπως αναφέρει χαρακτηριστικά ο Giovanni de Biasio στο βιβλίο του «Μπακαλιάρος - 100 γευστικοί συνδυασμοί για να μαγειρέψετε και να εντυπωσιάσετε» (μετάφραση Βιολέττα Ζεύκη-Βοργιά, εκδόσεις Μοντέρνοι Καιροί), οι πρώτοι που τον ψάρεψαν ήταν οι Βίκινγκς! Ταξιδεύοντας αλίευαν τις μουρούνες στα γεμάτα ψάρια νερά της νησιωτικής συστάδας Λόφοτεν και για να τις διατηρήσουν τις αποξήραιναν στον παγωμένο αέρα του βορρά.

Ενας Βενετσιάνος έμπορος, ονόματι Πιέρο Κουερίνι, ήταν ο πρώτος που αφηγήθηκε τη μέθοδο αλιείας και συντήρησης που εφάρμοζαν οι ψαράδες του Λόφοτεν, οι οποίοι τον είχαν φιλοξενήσει μετά το ναυάγιο του πλοίου του, το 1431.

Η μέθοδος του παστού βακαλάου όμως οφείλεται στους Βάσκους, οι οποίοι, αφού έφτασαν ώς τους πλούσιους ψαρότοπους της θάλασσας του Λαμπραντόρ, απέσπασαν το μονοπώλιο της αλιείας του συγκεκριμένου ψαριού από τους βόρειους λαούς και το έφεραν στη λεκάνη της Μεσογείου. Υπάρχει μάλιστα και ο μύθος που λέει ότι οι Βάσκοι, ψάχνοντας για μεγάλους ψαρότοπους μπακαλιάρου, ανακάλυψαν τυχαία τις ακτές του Καναδά πριν ανακαλύψει ο Κολόμβος την Αμερική.

Κατόπιν, το εμπόριο του μπακαλιάρου πήρε παγκόσμιες διαστάσεις. Τον 16ο αιώνα στόλοι ολόκληροι αρμένιζαν φορτωμένοι. Σε μια εποχή που η συντήρηση των τροφίμων ήταν συχνά δύσκολη, ο βακαλάος μετατράπηκε σε τόσο σημαντική πηγή εσόδων ώστε όλες οι χώρες που διέθεταν στόλο εκδήλωσαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την αλιεία του. Μάλιστα ξέσπασαν και συγκρούσεις, με πιο πρόσφατη αυτήν του 1973, για μια αντιδικία μεταξύ Αγγλίας και Ισλανδίας όπου απαιτήθηκε η επέμβαση του ΝΑΤΟ και της Ε.Ε.!

Παρ' όλ' αυτά παραμένει άγνωστο πώς ο μπακαλιάρος, ή βακαλάος, έφτασε στην Ελλάδα. Στοιχεία για τη μεταφορά του στη χώρα μας βρίσκει κάποιος αν ανατρέξει στην ιστορία του εμπορίου μεταξύ Ελλάδας και Αγγλίας, όπου αναφέρεται ότι οι Αγγλοι έστελναν μεγάλες ποσότητες μπακαλιάρου, τις οποίες αντάλλαζαν με φορτία σταφίδας. Φαίνεται ότι γι' αυτό στην Κορινθία και την Αχαΐα, και γενικότερα στην Πελοπόννησο, συναντάμε μεγάλο πλούτο συνταγών με μπακαλιάρο. Πολλές από αυτές δε περιέχουν και σταφίδες, όπως ο ...διάσημος μπακαλιάρος πλακί με σταφίδες.

Ο βακαλάος, αυτό το τόσο νόστιμο και θρεπτικό ψάρι μπήκε στο τραπέζι μας τον 15ο αιώνα και κατάφερε να διεκδικήσει επιτυχώς τη δική του θέση στο εθνικό μας εδεσματολόγιο. Πρόκειται για ψάρι αγαπητό σε όλη την Ελλάδα και μαγειρεύεται με δεκάδες τρόπους, από σφακιανό στιφάδο μέχρι σούπα επτανησιακή (κοφίσι μπιάνκο).





Σήμερα, το εξαιρετικά θρεπτικό αυτό ψάρι (πλούσιο σε μέταλλα, φώσφορο, μαγνήσιο και βιταμίνες Α, Ε και D και φτωχό σε λιπαρά) βρίσκεται στην «κόκκινη» λίστα της Greenpeace, λόγω υπεραλίευσης. Παρ' όλ' αυτά, στο εμπόριο υπάρχει σε αφθονία σε όλες του τις μορφές.

Ανήκει στην κατηγορία των ψαριών και όπως όλα τα ψάρια, αποτελεί πλούσια πηγή πρωτεϊνών υψηλής βιολογικής αξίας και αμινοξέων, τα οποία είναι απαραίτητα για τη δόμηση των ιστών και την αποκατάσταση των φθορών τους.



Η περιεκτικότητά του σε λίπος διαφοροποιείται σημαντικά σε σχέση με τα υπόλοιπα ψάρια. Ανήκει στην κατηγορία των ψαριών με χαμηλά λιπαρά, το λίπος του κυμαίνεται από 0.5-2%. Σε σύγκριση όμως με το κρέας, το λίπος των ψαριών είναι διαφορετικό, καθώς ακόμη και τα πιο λιπαρά ψάρια δίνουν χαμηλότερες θερμίδες σε σχέση με το κρέας γιατί δεν είναι κορεσμένο λίπος. Τα λιπαρά του είναι τα γνωστά σε όλους μας «καλά» λιπαρά, δηλαδή, τα ω-3. Πρόσφατες μελέτες έχουν δείξει ότι βοηθούν στη μείωση της χοληστερίνης, των τριγλυκεριδίων και προστατεύουν τις αρτηρίες μειώνοντας την πίεση.

Επίσης, είναι πηγή πολλών βιταμινών και ιχνοστοιχείων.  Είναι πλούσιος σε βιταμίνη Α, η οποία έχει άμεση σχέση με την όραση. Άλλη μια σημαντική βιταμίνη είναι η βιταμίνη D, η οποία είναι υπεύθυνη για την αύξηση και τον εμπλουτισμό των οστών και των δοντιών αλλά και για την απορρόφηση ασβεστίου και φωσφόρου. Ακόμη, οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β, είναι σημαντικές για την υγεία των νευρικών ιστών.

Η διατροφική αξία του μπακαλιάρου είναι σημαντική καθώς περιέχει:

* Πρωτεΐνη


* Ασβέστιο


* Σίδηρο


* Φώσφορο


* Μαγνήσιο


* Βιταμίνη Β12


* Κάλιο Καλά λιπαρά


*Κορεσμένα, Μονοακόρεστα και Πολυακόρεστα λίπη.


Η συχνή κατανάλωση μπακαλιάρου θωρακίζει τον οργανισμό απέναντι σε καρδιαγγειακά νοσήματα, περιορίζει τον κίνδυνο ισχαιμικών εγκεφαλικών επεισοδίων, ενδυναμώνει την νοητική δραστηριότητα του εγκεφάλου και τη μνήμη και ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα.
Συμβάλλει επίσης στην εξασφάλιση μιας σωστής και υγιεινής διατροφικής συμπεριφοράς




Στην Ελλάδα, ο βακαλάος εισάγεται από τις βόρειες χώρες και διατίθεται ως κατεψυγμένο προϊόν ή σε μορφή καθαρισμένου φιλέτου χωρίς κόκκαλο, έτοιμου για μαγείρεμα.

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ
100γρ. ξαρμυρισμένου μπακαλιάρου

Πρωτεΐνη

16,7 g




Ολικό Λίπος

0,9 g




Κορεσμένα Λίπη

0,2 g




Μονοακόρεστα Λίπη

0,1 g




Πολυακόρεστα Λίπη

0.4 g




ω-6

0,05 g




ω-3 μακράς αλυσού

0,32 g




Βιταμίνη Β12

0,5 μg




Ασβέστιο

33 mg




Σίδηρο

0,33 mg




Φώσφορο

33 mg




Μαγνήσιο

11 mg




Κάλιο

28 mg




Νιασίνη

1mg




Αλάτι

580 mg




Νερό

81,5 g




Ενέργεια

76 Kcal







Σύμφωνα με τον G. de Biasio υπάρχουν και κάποια ιδιαίτερα χρήσιμα μυστικά για το μαγείρεμά του. Ο ίδιος σε όλες τις συνταγές χρησιμοποιεί παστό μπακαλιάρο ήδη ξαρμυρισμένο, τονίζοντας ότι η διαδικασία του ξαρμυρίσματος αν και μπορεί να γίνει στο σπίτι είναι αρκετά περίπλοκη.

Πρέπει να βάλουμε τον μπακαλιάρο τουλάχιστον δύο μέρες σε κρύο νερό, το οποίο θα αλλάζουμε 3-4 φορές την ημέρα. Για να συντομεύσουμε τη διαδικασία και να αμβλύνουμε την έντονη γεύση του, ο συγγραφέας μάς προτείνει να τον αφήσουμε 12 ώρες στο νερό και μετά 2-3 ώρες σε καυτό γάλα.



Πηγή : medlabgr.blogspot.com
«Πρωτιά» της χώρας μας στις καισαρικές, με σχεδόν τετραπλάσιο ποσοστό από τον παγκόσμιο μέσο όρο και διπλάσιο της ΕΕ

«Πρωτιά» της χώρας μας στις καισαρικές, με σχεδόν τετραπλάσιο ποσοστό από τον παγκόσμιο μέσο όρο και διπλάσιο της ΕΕ

Τρίτη, 14/03/2017 - 12:00
Στοιχεία, που καταδεικνύουν ότι η συχνότητα των καισαρικών τομών στην χώρα μας βρίσκεται σε πολύ υψηλότερα επίπεδα από τα αποδεκτά σε διεθνές και ευρωπαϊκό επίπεδο, δημοσιοποίησε ο υπουργός Υγείας Ανδρέας Ξανθός, αναδεικνύοντας ένα πολυπαραγοντικό πρόβλημα που δημιουργεί «θύματα», επιφέρει πλήγμα στο ΕΣΥ και εκθέτει την Ελλάδα και την επιστημονική κοινότητα.

Σύμφωνα με το πόρισμα του ελληνικού παραρτήματος του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, στο σύνολο των γεννήσεων, το 56,8% είναι καισαρικές.

Αυτό συνιστά για την Ελλάδα, αυξημένη συχνότητα καισαρικών τομών πολύ πάνω από τα αποδεκτά ποσοστά: Το φυσιολογικό ποσοστό καισαρικών τομών, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, είναι το 15%. Οι άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπερβαίνουν το φυσιολογικό ποσοστό αυτό, κατά το διπλάσιο, φθάνοντας το 30% σε καισαρικές, στο σύνολο των τοκετών. Η Ελλάδα, υπερβαίνει στο διπλάσιο και την διπλάσια υπέρβαση των χωρών της ΕΕ, εκτινάσσοντας περίπου στο 60% το ποσοστό των καισαρικών στο σύνολο των γεννήσεων.

Tο γεγονός αυτό, όπως τόνισε ο υπουργός Υγείας, εκθέτει την χώρα μας και την επιστημονική κοινότητα, εκθέτει τις επίτοκες σε αυξημένο κίνδυνο (λόγω της χειρουργικής πράξης που υφίστανται), επιβαρύνει το Σύστημα Υγείας (καθώς η αποζημίωση για χειρουργική πράξη καισαρικής είναι κατά 66% υψηλότερη από τον φυσιολογικό τοκετό).

Με αιτιολόγηση οι ιατρικές πράξεις

Απαντώντας στην ερώτηση, που έθεσε ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Γιώργος Δημαράς για το θέμα, ο Ανδρέας Ξανθός, περιέγραψε ένα πολυπαραγοντικό πρόβλημα που χρήζει αντιμετώπισης και ανακοίνωσε ένα πλέγμα μέτρων για την άμβλυνση του φαινομένου με καμπάνια ενημέρωσης, αλλά και ελεγκτικούς μηχανισμούς όπως και αιτιολόγηση των ιατρικών πράξεων.

«Η καισαρική εμφανίζεται σαν μια πιο βολική επιλογή και για τον γιατρό και την επίτοκο» εξήγησε ο Ανδρ. Ξανθός και μίλησε για «ιατρικοποίηση» μιας φυσιολογικής διαδικασίας, όπως είναι η γέννα.



ΑΠΕ
Πρωινό και μικρά και συχνά γεύματα κάνουν καλό στην καρδιά

Πρωινό και μικρά και συχνά γεύματα κάνουν καλό στην καρδιά

Παρασκευή, 10/03/2017 - 19:04
Τον σημαντικό ρόλο της διατροφής και την αξία του πρωινού γεύματος, την επιρροή των κοινωνικοοικονομικών παραγόντων, τον ρόλο της ψυχικής υγείας και την θετική επίδραση της φυσικής δραστηριότητας στην καρδιαγγειακή υγεία, διαπιστώνει η μελέτη «Κορινθία», που εκπονήθηκε από μεγάλη ομάδα καρδιολόγων και επιστημόνων άλλων ειδικοτήτων, με κύριο ερευνητή τον καθηγητή Δημήτρη Τούσουλη, διευθυντή της Α' Πανεπιστημιακής Καρδιολογικής Κλινικής του ΕΚΠΑ.

Ειδικότερα, όσοι καταναλώνουν τακτικά πρωινό, εμφανίζουν μικρότερη επίπτωση περιφερικής αγγειακής νόσου και αθηροσκλήρωσης, ενώ όσοι καταναλώνουν μικρά και συχνά γεύματα παρουσιάζουν μία σειρά από ευνοϊκούς καρδιαγγειακούς παράγοντες, όπως καλύτερη λειτουργικότητα της καρδιάς, μειωμένο ποσοστό αθηρωμάτωσης, με παρουσία ελαχίστων αλλοιώσεων στις καρωτίδες αρτηρίες και σημαντική μείωση των καρδιαγγειακών συμβαμάτων.

Σημαντικά είναι και τα ευρήματα σχετικά με την κατανάλωση καφέ, καθώς οι επιστήμονες παρατήρησαν ότι όσοι ανέφεραν κατανάλωση τριών και πλέον φλιτζανιών καφέ ημερησίως, εμφάνιζαν μειωμένη έκταση της αθηρωμάτωσης στις καρωτίδες αρτηρίες.



ΑΠΕ
ΚΠΙΣΝ: Μια «δωρεά» με ουρές

ΚΠΙΣΝ: Μια «δωρεά» με ουρές

Κυριακή, 05/03/2017 - 12:01
αναδημοσίευση από την efsyn
Τάσος Κωστόπουλος:

Τις θλιβερότερες στιγμές της καταστροφικής φάρσας των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 θύμιζε η πρόσφατη πανηγυρική τελετή της παραλαβής από το ελληνικό κράτος της «δωρεάς» του Κέντρου Πολιτισμού Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ) που θα στεγάσει την Εθνική Βιβλιοθήκη και τη Λυρική Σκηνή.

«Η μεταφορά της Εθνικής Βιβλιοθήκης», διακήρυξε στην ομιλία του ο πρωθυπουργός, «θα συμβάλει στο να είναι το πολύτιμο αυτό υλικό προσβάσιμο σε ολοένα και ευρύτερο κοινό».

Στην πραγματικότητα συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο. Μέχρι τη φετινή Πρωτοχρονιά η Εθνική Βιβλιοθήκη ήταν απόλυτα προσβάσιμη στο κοινό καθώς λειτουργούσε στο κέντρο της Αθήνας, δίπλα σε σταθμό του μετρό.

Eθνική Βιβλιοθήκη
ΑΠΕ - ΜΠΕ / ΣΥΜΕΛΑ ΠΑΝΤΖΑΡΤΖΗ


Με τη μετεγκατάστασή της θα μείνει κλειστή για τουλάχιστον επτά μήνες και όταν ξανανοίξει πρέπει να ταξιδεύει κανείς ώς την παραλιακή, να πληρώνει πάρκινγκ (του Ιδρύματος) και να εξαρτάται από τις καντίνες του πολυτελούς και απομονωμένου «Κέντρου Πολιτισμού», δίχως την ευχέρεια των αντίστοιχων επιλογών που προσφέρει το αθηναϊκό κέντρο. Κάτω απ’ αυτές τις συνθήκες, μόνο για «άνοιγμα» της βιβλιοθήκης δεν μπορεί να γίνει λόγος.

Ο πρωθυπουργός έχει βέβαια το ελαφρυντικό ότι δεν επέλεξε ο ίδιος την παραλαβή της «δωρεάς», αλλά δέθηκε χειροπόδαρα από τις ρήτρες της λεόντειας σύμβασης που υπέγραψαν το 2009 με το Ιδρυμα Νιάρχος οι τότε υπουργοί Πολιτισμού και Παιδείας, Αντώνης Σαμαράς και Αρης Σπηλιωτόπουλος.

Νομιμοποίησε όμως με την ομιλία του μια πρακτική που δεν έχει τίποτα να ζηλέψει από το έπος του Μεγάρου Μουσικής, που ο ίδιος στηλίτευσε στην ομιλία του.

Αρκεί να ξεφυλλίσει κανείς την επίμαχη σύμβαση, που κυρώθηκε μ’ έναν από τους τελευταίους νόμους της κυβέρνησης Καραμανλή (Ν. 3785 της 7/8/2009), και τις διαφημιστικές «Μελέτες Επιδράσεων» που συνέταξε για λογαριασμό του Ιδρύματος κάποιο Boston Consulting Group (BCG) κι έχουν αναρτηθεί στον ιστότοπο του Κέντρου (www.snfcc.org), για να διαπιστώσει πως η «δωρεά» δεν είναι στην ουσία παρά έμμεση ιδιωτικοποίηση ενός από τους σημαντικότερους πνευματικούς θεσμούς της χώρας.

Διαρκής ομηρία

Ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας με τον πρόεδρο του διοικητικού συμβουλίου του Ιδρύματος Σταύρος ΝιάρχοςΑΠΕ - ΜΠΕ /ANDREA BONETTI

Ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας με τον πρόεδρο του διοικητικού συμβουλίου του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος κατά την πανηγυρική τελέτη παράδοσης στο Δημόσιο. Η’ μήπως της έμμεσης «παράδοσης» του Δημοσίου; Ο Αλέξης Τσίπρας πάντως έχει ένα... ελαφρυντικό: ότι δεν επέλεξε ο ίδιος την παραλαβή της «δωρεάς», αλλά δέθηκε χειροπόδαρα από τις ρήτρες της λεόντειας σύμβασης που υπέγραψαν άλλοι το 2009

Κατ’ αρχάς, δεν πρόκειται για κανονική δωρεά αλλά για μεταμφιεσμένη μίσθωση. Σύμφωνα με το άρθρο 29§1 της σύμβασης του 2009, το Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος διατηρεί το δικαίωμα να ανακαλέσει μονομερώς τη «δωρεά» με μια απλή αιτιολογημένη «έγγραφη δήλωσή του προς το Ελληνικό Δημόσιο»· η λύση επέρχεται μέσα σ’ ένα δίμηνο, αν το Δημόσιο δεν «προβεί στις κατάλληλες ενέργειες θεραπείας των συγκεκριμένων πράξεων ή παραλείψεων, οι οποίες αναφέρονται στην ανωτέρω δήλωση του Ιδρύματος» (ΦΕΚ 2009/Α/138, σ. 3945). Κανονικό τελεσίγραφο, δηλαδή.

Οι ρήτρες που δεσμεύουν το Δημόσιο στην περίπτωση τέτοιας μονομερούς λύσης της σύμβασης ισοδυναμούν με πραγματική ομηρία.

Μέσα σ’ ένα τρίμηνο θα πρέπει να καταβάλει στο Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος όσα αυτό (ισχυριστεί ότι) ξόδεψε για την κατασκευή του Κέντρου, βάσει δικών του επιλογών και δίχως τον παραμικρό κρατικό έλεγχο πάνω στις επιμέρους δαπάνες.

Τι ακριβώς μπορεί να περιληφθεί σ’ αυτό το ποσό μας το διευκρινίζει («ενδεικτικά») το άρθρο 29§2: «Το σύνολο των αμοιβών και των πάσης φύσεως δαπανών των εκπονηθεισών μελετών, της κατασκευής και διαμόρφωσης του Κ.Π., της αγοράς και τοποθέτησης εξοπλισμού, των υπηρεσιών συμβούλων και συνεργατών του Ιδρύματος και του Οργανισμού για τις ανάγκες υλοποίησης του Κ.Π. καθώς και το κόστος διακοπής των σχετικών εργασιών, προμηθειών και συμβάσεων».

Το ποσό αυτό θα προσαυξηθεί για κάθε χρονιά «κατά ποσοστό ίσο με την αύξηση του τιμαρίθμου» (μείον 1,5%), σε περίπτωση δε καθυστέρησης της καταβολής επιβαρύνεται με τόκο υπερημερίας (άρθρο 29§4).

Σύμφωνα με το φυλλάδιο του BCG, το Ιδρυμα προσδιόρισε το κόστος κατασκευής σε 596 εκατομμύρια ευρώ. Ο δε πρωθυπουργός, στην πανηγυρική ομιλία του, ανέφερε ακόμη μεγαλύτερο ποσό (617 εκατομμύρια).

Μολονότι άκρως λεπτομερειακό, το κείμενο της σύμβασης δεν αναφέρει τίποτα για την τύχη του περιεχομένου της Εθνικής Βιβλιοθήκης σε περίπτωση λύσης της σύμβασης.

Το πιθανότερο είναι να εφαρμοστούν οι σχετικές διατάξεις του Αστικού Κώδικα. Να μετατραπούν δηλαδή τα βιβλία και τα σπάνια χειρόγραφα σε ενέχυρο στα χέρια του «δωρητή» για τη διασφάλιση των απαιτήσεών του.

Με ποιες δικαιολογίες μπορεί να καταγγελθεί η σύμβαση; Εκτός από διάφορες επιπλοκές που ανάγονταν στην κατασκευή του έργου, ενίοτε αρκετά εύγλωττες (όπως η περίπτωση καθυστέρησης του έργου πάνω από ένα τρίμηνο «λόγω ανεύρεσης αρχαιοτήτων», άρθρο 29§1.ε), πιθανότερη αιτία αποτελεί η πρόβλεψη του άρθρου 29§1.ιδ: αν το Δημόσιο, η Βιβλιοθήκη ή η Λυρική μέσα στα πρώτα πέντε χρόνια λειτουργίας του Κέντρου «καταγγείλουν τις συμβάσεις παροχής ολοκληρωμένων υπηρεσιών» που, βάσει του άρθρου 16 της σύμβασης, θα τους παρέχει κατ’ αποκλειστικότητα η Α.Ε. «Κέντρο Πολιτισμού Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος», «ή/και τις συμβάσεις που έχει συνάψει» η Α.Ε. «πριν την ολοκλήρωση» του έργου.

Για την έκταση που μπορούν να πάρουν αυτές οι απαιτήσεις, αποκαλυπτική είναι η «Μελέτη Επιδράσεων» που συνέταξε το BCG.

Ως «προαπαιτούμενο» για την αποδοτική λειτουργία του Κέντρου «κατά τα διεθνή πρότυπα», απαιτείται εκεί προϋπολογισμός 14,5 εκατομμυρίων ευρώ τον χρόνο για τη Λυρική, 8 εκατομμυρίων για τη Βιβλιοθήκη και 5 για την Α.Ε. – συνολικά 27,5 εκατομμύρια (σ. 69).

Ο συνολικός προϋ­πολογισμός της Εθνικής Βιβλιοθήκης για το 2016 ήταν αντίθετα λίγο πάνω από ένα εκατομμύριο (1.189.579,58 ευρώ).

Ο δωρητής τα παίρνει όλα

Ο αρχιτέκτονας του έργου Ρέντσο Πιάνο (όρθιος) Ο αρχιτέκτονας του έργου Ρέντσο Πιάνο (όρθιος) παρουσιάζει στον τότε πρωθυπουργό Κώστα Καραμανλή τη μακέτα του έργου. Αριστερά ο Φίλιππος Νιάρχος |EUROKINISSI / ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ

Η βασική ιδιομορφία της επίμαχης «δωρεάς» έγκειται στο γεγονός ότι βασικές λειτουργίες του «δώρου» περνούν από τα χέρια του (τύποις) «ιδιοκτήτη» σ’ εκείνα του «δωρητή». Η ιδιοτυπία αυτή δεν αποκρύπτεται αλλά εξυμνείται, με την κατάλληλη φυσικά φρασεολογία, στη διαφημιστική «Μελέτη Επιδράσεων» του BCG:

«Στα επιπρόσθετα οφέλη για την ελληνική οικονομία από το ΚΠΙΣΝ», διαβάζουμε, «συμπεριλαμβάνεται το μοναδικό μοντέλο συνεργασίας δημοσίου-ιδιωτικού τομέα που αναπτύχθηκε μέσω της συνεργασίας του ΚΠΙΣΝ με το ελληνικό κράτος» (σ. 52 και ξανά σ. 53).

Προεξοφλείται, μάλιστα, πως «το ΚΠΙΣΝ μπορεί να λειτουργήσει ως πρότυπο για μελλοντικές συνεργασίες μεταξύ δημοσίου και ιδιωτικού τομέα σε παρόμοια έργα» (σ. 63).

Τι ακριβώς προβλέπει αυτή η συνεργασία όσον αφορά τη λειτουργία της Εθνικής Βιβλιοθήκης; Σύμφωνα με το άρθρο 2§3 της σύμβασης, «η διαχείριση και συντήρηση του συνόλου των υποδομών του Κ.Π. θα γίνεται από τον Οργανισμό» (δηλαδή την Α.Ε.) μέσω ενός «συμφωνητικού παροχής ολοκληρωμένων υπηρεσιών», το οποίο θα αφορά «ενδεικτικά» τις «υπηρεσίες συντήρησης, φύλαξης και καθαριότητας των εγκαταστάσεων».

Σκοπό της Α.Ε. αποτελούν όχι μόνο τα παραπάνω, αλλά και «η εν γένει αξιοποίηση και διαχείριση του Κέντρου Πολιτισμού» (άρθρο 3). Ως βασική πηγή εσόδων της Α.Ε. προβλέπεται «η επαρκής χρηματοδότηση από το Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών» (άρθρο 3§2.3.2), με συμπληρωματικές εισροές από δωρεές, επιχορηγήσεις, ευρωπαϊκά προγράμματα κ.λπ., αλλά και τα «έσοδα από την παροχή ολοκληρωμένων υπηρεσιών προς την Ε.Β.Ε. και την Ε.Λ.Σ., την εκμετάλλευση των υποδομών του Κ.Π. και την παροχή υπηρεσιών για την κάλυψη των λειτουργικών αναγκών των υποδομών αυτών».

Η ίδια διάταξη επαναλαμβάνεται ως άρθρο 7 του καταστατικού της Α.Ε., που έχει ενσωματωθεί στον ίδιο νόμο (σ. 5.962).

Παρά τη στρυφνή νομική γλώσσα, τα πράγματα είναι εξαιρετικά σαφή. Το Δημόσιο υποχρεώνεται να καλύπτει το κόστος λειτουργίας του πολυδάπανου Κέντρου που του «χάρισε» το Ιδρυμα, τόσο μέσω της απευθείας χρηματοδότησης όσο και μέσω του προϋπολογισμού των κρατικών ιδρυμάτων που φιλοξενούνται εκεί. Η δε Α.Ε. εκμεταλλεύεται κατ’ αποκλειστικότητα τις «υποδομές» και τις «παροχές υπηρεσιών» του Κέντρου.

Σύμφωνα λ.χ. με τα άρθρα 6 και 7 του (δεσμευτικού) «σχεδίου σύμβασης» Α.Ε. και Εθνικής Βιβλιοθήκης, που έχει επίσης ενσωματωθεί στον Ν. 3785, η τελευταία «δεν δικαιούται να συμμετέχει στα έσοδα από την εκμετάλλευση των χώρων στάθμευσης» των πελατών της, ούτε «στα έσοδα από την εκμετάλλευση των εστιατορίων και των κυλικείων» (σ. 5.949).

Πρόκειται για το ίδιο μοντέλο διαχείρισης (δημόσιων πόρων από ανεξέλεγκτους ιδιωτικούς φορείς) που μεγαλούργησε προ δεκαπενταετίας στα χέρια της Γιάννας Αγγελοπούλου.

Παρά την υποχρεωτική χρηματοδότηση της Α.Ε. από το κράτος, ξεκαθαρίζει το άρθρο 3§3.1 της σύμβασης, αυτή «δεν υπάγεται στον ευρύτερο δημόσιο τομέα, το δημόσιο λογιστικό, τις εθνικές διατάξεις περί εκπόνησης μελετών, παροχής υπηρεσιών, εκτέλεσης έργων και διενέργειας προμηθειών του δημοσίου, τις διατάξεις για την πρόσληψη προσωπικού στον δημόσιο τομέα και θα λειτουργεί ως φορέας ιδιωτικού δικαίου» (σ. 5.936).

Εξίσου εύγλωττη είναι η ρητή απαλλαγή της Α.Ε. (άρθρο 3§4.3) «από την υποχρέωση υποβολής στην αρμόδια Δ.Ο.Υ. προς θεώρηση συμβάσεων ή συμφωνητικών και καταστάσεων με συμβάσεις ή συμφωνητικά που συνομολογεί με τρίτους».

Ποιος όμως κουμαντάρει αυτή την τόσο προνομιούχα Α.Ε.; Σύμφωνα με το καταστατικό της (άρθρο 16§2), διευθύνεται από επταμελές Δ.Σ. που ορίζει η Γ.Σ. των μετόχων – το Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος μέχρι τώρα, το ελληνικό Δημόσιο εφεξής.

Με κάποιους, όμως, ρητούς περιορισμούς όσον αφορά τη διακριτική ευχέρεια αυτού του τελευταίου. Η Εθνική Βιβλιοθήκη και η Λυρική απαγορεύεται π.χ. ρητά από τη σύμβαση να υποδείξουν περισσότερα από τρία συνολικά μέλη (άρθρο 3§2.4). «Επιπλέον», ξεκαθαρίζει το άρθρο 16§4 του καταστατικού της Α.Ε., «τα μέλη του Δ.Σ. θα πρέπει να μην έχουν ανταγωνιστικά προς τον Οργανισμό ή το Ιδρυμα συμφέροντα». Αρμόδιο για την επισήμανση «ανταγωνιστικών συμφερόντων» είναι, λογικά, το ίδιο το Ιδρυμα. Νιάρχος κερνά και Νιάρχος πίνει...

Disclaimer, δηλαδή... χάντρες και καθρεφτάκια

Η άτυπη αυτή ιδιωτικοποίηση συνοδεύεται στη «Μελέτη Επιδράσεων» από φανταχτερές υποσχέσεις, μπροστά στις οποίες ωχριούν οι μεγαλόστομες επαγγελίες των παπαγάλων του αλήστου μνήμης «Αθήνα 2004»: οι τουρίστες θα παρατείνουν τη διαμονή τους στην Αθήνα για να επισκεφτούν το ΚΠΙΣΝ, επιστήμονες απ’ όλο τον κόσμο θα εισρεύσουν για να φωτιστούν, χιλιάδες θέσεις εργασίας θα δημιουργηθούν, το Δημόσιο θα μαζέψει φόρους, η γύρω περιοχή θα αναπτυχθεί και άλλα συναφή.

Στην τελευταία σελίδα του φυλλαδίου, αμετάφραστη και τυπωμένη με μικροσκοπικά γράμματα (σε αντίθεση με τα πολύχρωμα διαγράμματα του κυρίως περιεχομένου), παρατίθεται η αγγλόγλωσση «Αποποίηση Ευθύνης» (Disclaimer) της συντάκτριας εταιρείας:

«Οι οικονομικές εκτιμήσεις», διαβάζουμε, «και τα συμπεράσματα που περιέχονται σ’ αυτά τα υλικά βασίζονται σε πάγιες μεθοδολογίες αποτίμησης, δεν είναι οριστικές προβλέψεις και δεν τις εγγυάται το BCG». Χάντρες και καθρεφτάκια για Βαλκάνιους ιθαγενείς, δηλαδή.

Οπως διαβάζουμε άλλωστε στη σύμβαση του 2009 (σ. 5.947), η υπογραφή της έγινε από τους μεν υπουργούς στην Αθήνα, για λογαριασμό δε του Ιδρύματος από τους Φίλιππο και Σπύρο Νιάρχο στο Σεντ Μόριτς της Ελβετίας.

Τα μυστικά του «δανεισμού»

Η κάρπωση των εσόδων από την εκμετάλλευση της Εθνικής Βιβλιοθήκης είναι η μια πλευρά του νομίσματος.

Υπάρχει και η άλλη: η διακηρυγμένη πρόθεση αλλαγής πελατείας, μέσω της αλλοίωσης της λειτουργίας ενός θεσμού που μέχρι σήμερα κάλυπτε τις πνευματικές ανάγκες όσων δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα αγοράς των βιβλίων που χρειάζονται για τη δουλειά τους.

Για τα σχέδια αυτά, αποκαλυπτικό είναι το φυλλάδιο «Μελέτη Επιδράσεων ΚΠΙΣΝ» που συνέταξε το BCG κι έχει αναρτηθεί στον ιστότοπο του Κέντρου.

Η «Μελέτη» επιμένει στη μετατροπή της Εθνικής Βιβλιοθήκης σε δανειστική (σ. 21, 23 & 25), απαιτώντας μάλιστα ρητά την «προσαρμογή του τρέχοντος νομοθετικού πλαισίου» προς αυτή την κατεύθυνση (σ. 70).

Η αλλαγή αυτή δεν ισοδυναμεί μόνο με κατάργηση της Εθνικής Βιβλιοθήκης ως τέτοιας, ως χώρου δηλαδή όπου οποιοσδήποτε μπορεί να διαβάσει όποιον τίτλο αναζητά δίχως να περιμένει πότε θα τον επιστρέψει ο προηγούμενος πελάτης.

Αφήνουμε κατά μέρος τα προβλήματα ασφάλειας που δημιουργεί μια τέτοια μετάλλαξη για το μοναδικό σε έκταση και σημασία υλικό ενός κρατικού θεσμού που υφίσταται από το 1829. Υπάρχουν επίσης σοβαρές ενδείξεις για την πρόθεση οικονομικής εκμετάλλευσης αυτού του «δανεισμού».

Τον περασμένο Οκτώβριο πραγματοποιήθηκε λ.χ. ειδική έρευνα (τηλεφωνική και διά ζώσης), με κομβικό ερώτημα αν οι χρήστες είναι διατεθειμένοι να πληρώνουν εισιτήριο σε περίπτωση «αναβάθμισης των παροχών» της Βιβλιοθήκης.

Το ενδεχόμενο επιβολής αντιτίμου διαφαίνεται και από την ταυτόχρονη προαναγγελία «ψηφιακού δανεισμούβιβλίων» (σ. 70) – και όχι απλής ανάρτησης των ψηφιακών αντιγράφων τους στο Διαδίκτυο, όπως κάνουν οι εθνικές και λοιπές δημόσιες βιβλιοθήκες όλου του κόσμου.