Εμφάνιση άρθρων βάσει ετικέτας: Ευρώπη - ERT Open
Ανησυχητικά χαμηλή η ενημέρωση των ανδρών στην Ευρώπη για τις ουρολογικές παθήσεις

Ανησυχητικά χαμηλή η ενημέρωση των ανδρών στην Ευρώπη για τις ουρολογικές παθήσεις

Τρίτη, 25/09/2018 - 18:00

Η ενημέρωση του κοινού, ιδίως των ανδρών, για τις ουρολογικές παθήσεις και την ειδικότητα του ουρολόγου είναι ανησυχητικά χαμηλή σε όλη την Ευρώπη.

   Όπως αποκαλύπτει μια νέα δειγματοληπτική έρευνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ουρολογίας, η οποία πραγματοποιήθηκε -με αφορμή την Εβδομάδα Ουρολογίας (24 έως 28 Σεπτεμβρίου)- σε περισσότερους από 2.500 ανθρώπους σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, περισσότερα ξέρουν οι γυναίκες για την ουρολογική υγεία των ανδρών παρά οι ίδιοι οι άνδρες για τα δικά «τους» θέματα.

   Οι Ευρωπαίοι εμφανίζονται να έχουν πολύ ανεπαρκείς γνώσεις για τα σημαντικότερα ουρολογικά συμπτώματα και έτσι δεν παίρνουν πολύ στα σοβαρά -όπως θα έπρεπε- τα πρώιμα σημάδια μια δυνητικά απειλητικής για τη ζωή τους πάθησης.

   Παρόλο που οι ουρολογικές παθήσεις εμφανίζουν αύξηση διαχρονικά στον γηράσκοντα πληθυσμό της Ευρώπης, ο τελευταίος δεν έχει το αναγκαίο επίπεδο ενημέρωσης και γνώσης. Το 40% όσων απάντησαν στην έρευνα, δεν μπορούσαν να περιγράψουν τι κάνει ένας ουρολόγος, το 10% δεν είχαν καν ακούσει στη ζωή τους ότι υπάρχει τέτοια ειδικότητα και το 15% πιστεύουν ότι οι ουρολόγοι θεραπεύουν σκελετικές, νευρικές ή καρδιαγγειακές διαταραχές!

   «Τα ευρήματα δείχνουν ξεκάθαρα ότι οι άνθρωποι είναι κακά πληροφορημένοι, όσον αφορά τις ουρολογικές παθήσεις. Ιδίως οι άνδρες γνωρίζουν λιγότερα πράγματα από τις γυναίκες και κάνουν τα στραβά μάτια στα συμπτώματά τους και στην έγκαιρη διάγνωση. Αποτελεί σοβαρή πρόκληση να κάνουμε τους άνδρες να πάρουν σοβαρά την υγεία τους. Χρειάζονται σίγουρα καλύτερη κατανόηση των κινδύνων και των συμπτωμάτων τους. Πρέπει να ενθαρρυνθούν να επισκεφθούν ένα γιατρό, αν υποπτευθούν κάτι ασυνήθιστο» δήλωσε ο καθηγητής Χάιν Βαν Πόπελ, γενικός γραμματέας της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ουρολογίας.

   «Οι γυναίκες έχουν συνηθίσει να ελέγχουν συχνότερα το σώμα τους. Πρέπει να ενθαρρύνουν και τους άνδρες να κάνουν το ίδιο, καθώς επίσης να συζητούν τα θέματα υγείας με μεγαλύτερη λεπτομέρεια με τους άνδρες και με τους γιατρούς» πρόσθεσε.

   Κάθε χρόνο σχεδόν 450.000 άνδρες στην Ευρώπη διαγιγνώσκονται με καρκίνο του προστάτη, ενώ 92.000 πεθαίνουν από τη νόσο. Παρόλο που ο καρκίνος αυτός είναι ο συχνότερος στους άνδρες της Ευρώπης, τα τρία τέταρτα των ανδρών παραδέχθηκαν στην έρευνα ότι ξέρουν λίγα πράγματα για τα συμπτώματα της νόσου. Μάλιστα, οι άνδρες δηλώνουν μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση να αναγνωρίσουν τα συμπτώματα του καρκίνου του μαστού (31%) παρά του καρκίνου του προστάτη (27%).

   Μόνο ένας στους τέσσερις Ευρωπαίους μπορεί να εντοπίσει σωστά πού βρίσκεται η θέση του προστάτη στο σώμα. Ακούγεται απίστευτο, αλλά οι γυναίκες είναι πιο ικανές (28%) από ό,τι οι άνδρες (22%) να πουν πού είναι ο προστάτης. Αλλά ακόμη πιο απίστευτο είναι ότι περισσότεροι από τους μισούς άνδρες (το 54%) πιστεύουν ότι και οι γυναίκες έχουν προστάτη!

   Από την άλλη, παραμένει ταμπού στην Ευρώπη η στυτική δυσλειτουργία, ένα πολύ συχνό πρόβλημα, καθώς εκτιμάται ότι την έχουν -σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό- οι μισοί περίπου άνδρες (50%) άνω των 50 ετών. Όμως το 75% των ανδρών δήλωσαν ότι δεν το ξέρουν ότι είναι τόσο συχνό αυτό το πρόβλημα γύρω τους, με συνέπεια να διστάζουν να μιλήσουν στο γιατρό για το δικό τους πρόβλημα.

Εξορυκτική αποικιοκρατία στην Ευρώπη: η περίπτωση της Ελλάδας #skouries

Εξορυκτική αποικιοκρατία στην Ευρώπη: η περίπτωση της Ελλάδας #skouries

Πέμπτη, 09/08/2018 - 18:00

Της Μαρίας Καδόγλου για το γαλλόφωνο βελγικό περιοδικό Gresea Echos. Σημειώνεται οτι δεν έχει ενσωματωθεί ως εξέλιξη η απόφαση της διαιτησίας Δημοσίου-Eldorado, που στην πραγματικότητα τίποτα δεν άλλαξε. Όλο το πολύ ενδιαφέρον τεύχος, με τίτλο «Relance minière en Europe” (H αναβίωση της εξόρυξης στην Ευρώπη) θα το βρείτε εδώ.

Στο εισαγωγικό σημείωμα διαβάζουμε:

«Ενώ θεωρούνταν οτι έχουν κλείσει και οτι ανήκουν οριστικά στην οικονομική και κοινωνική ιστορία των περιφερειών μας, ξαναπαίρνουν τα μεταλλεία στην Ευρώπη μια εξέχουσα θέση στην ενεργειακή στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης; Αφού προτίμησαν την αποικιοκρατική εκμετάλλευση (σ.σ. για την εξεύρεση ορυκτών πόρων), οι Ευρωπαίοι βιομηχάνοι θέλουν να αναβιώσουν τη μεταλλευτική βιομηχανία, μέσω ενός από τους άξονες της πρωτοβουλίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις πρώτες ύλες. Αποκωδικοποίηση του διακυβεύματος και των δυναμικών αυτού του σχεδίου με τους Raf Custers, Μαρία Κάδογλου και Romain Gelin.”

Εξορυκτική αποικιοκρατία στην Ευρώπη: η περίπτωση της Ελλάδας

Από τη δεκαετία του 1970, ο ορυκτός πλούτος της Ελλάδας προβλήθηκε από τη χώρα προκειμένου να εξασφαλίσει την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Σήμερα, μετά από πολλά χρόνια πολιτικών λιτότητας, η Ελλάδα, όπως και οι χώρες του Νότου πριν από αυτήν, βιώνει την κατάρα των ορυκτών πόρων. Λεόντειες συμβάσεις, ένα μοντέλο εξορυκτισμού προσανατολισμένο στην εξαγωγή, οι ορυκτοί πόροι της χώρας φέρνουν κέρδη στην παγκόσμια οικονομία αλλά όχι τους Έλληνες.

Όταν η Ελλάδα έγινε μέλος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας το 1981, ο τότε πρόεδρος της Επιτροπής είπε ότι η Ελλάδα εισερχόταν στην Κοινότητα με τον ορυκτό της πλούτο ως ένα από τα κύρια οικονομικά της πλεονεκτήματα.
Κατά την πολυετή περίοδο των διαπραγματεύσεων που προηγήθηκαν της τελικής ένταξης, οι κυβερνητικοί αξιωματούχοι προωθούσαν τον ορυκτό πλούτο [1] ως μέρος της προίκας της χώρας, ιδιαίτερα τα μεταλλικά ορυκτά τα οποία ήταν περιζήτητα αλλά σε ανεπάρκεια στον βιομηχανοποιημένο ευρωπαϊκό βορρά.

Αυτό οδήγησε τους FINANCIAL TIMES το 1977 να γράψουν: «Όταν η Ελλάδα γίνει το 10ο μέλος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, ο εκτεταμένος ορυκτός πλούτος της θα προσφέρει στην Κοινή Αγορά μια μεγάλη ποικιλία πρώτων υλών που θα βοηθήσουν την Κοινή Αγορά να γίνει αυτάρκης σε πολλά προϊόντα”. [2]

Φαινόταν να είναι ένα τέλειο πάντρεμα. Αλλά οι πρώιμες προσπάθειες πολυεθνικών εταιρειών, στη δεκαετία του 1990 και του 2000, να εκμεταλλευτούν τα πολυπόθητα κοιτάσματα πολυτίμων μετάλλων της Ελλάδας, στο βορρά της χώρας, απέτυχαν η μία μετά την άλλη. Τα εμπόδια περιλάμβαναν την εθνική και την κοινοτική περιβαλλοντική νομοθεσία και, κυρίως, την αντίσταση της κοινωνίας. Οι τοπικές κοινότητες της Χαλκιδικής και της Θράκης, έχοντας ενημερωθεί για τις επιπτώσεις της μεγάλης κλίμακας εξόρυξης, συνειδητοποίησαν ότι τα προτεινόμενα έργα αποτελούσαν άμεση απειλή για το περιβάλλον και τη διαβίωσή τους και αντιστάθηκαν σθεναρά. Τα σχέδια αυτά ακυρώθηκαν τελικά από το Ελληνικό Συμβούλιο της Επικρατείας και ήταν αρκετά χρόνια πριν το διεθνές εξορυκτικό κεφάλαιο εξαπολύσει δεύτερη επίθεση.

Μπαίνει στη σκηνή η οικονομική κρίση. Το 2010 η Ελλάδα αποδέχτηκε ένα τεράστιο δάνειο «διάσωσης”, το πρώτο μιας σειράς τριών μέχρι τώρα, που είχαν στόχο τη διασφάλιση της ικανότητας της χώρας να αποπληρώνει τα προηγούμενα δάνεια και έτσι τη διάσωση των ευρωπαϊκών τραπεζών που ήταν εκτεθειμένες στο ελληνικό χρέος. Η Τρόικα των πιστωτών (ΕΚ-ΕΚΤ-ΔΝΤ) επέβαλε μια σειρά σκληρών μέτρων λιτότητας που βύθισαν την Ελλάδα σε βαθιά ύφεση, καθώς και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και εκτεταμένες ιδιωτικοποιήσεις κρατικής περιουσίας και ορυκτών πόρων.

Ευρωπαϊκές και ελληνικές πολιτικές για τους ορυκτούς πόρους

Περίπου την ίδια εποχή, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε αρχίσει να αναπτύσσει τις νέες πολιτικές της ΕΕ για τις πρώτες ύλες και τη βιομηχανία. Η «Πρωτοβουλία για τις Πρώτες Ύλες” (Raw Materials Initiative – RMI), η οποία εγκαινιάστηκε το 2008 και εξειδικεύτηκε το 2011, αποσκοπεί στη διασφάλιση του απρόσκοπτου εφοδιασμού της ευρωπαϊκής οικονομίας με πρώτες ύλες. Ενισχυμένη από την Ευρωπάϊκή Σύμπραξη για την Καινοτομία στις Πρώτες Ύλες, αποσκοπεί να βοηθήσει την ΕΕ να επιτύχει τον φιλόδοξο στόχο της αύξησης της συνεισφοράς της βιομηχανίας στο ΑΕΠ της ΕΕ σε περίπου 20% έως το 2020 και να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ στην εποχή της παγκοσμιοποίησης.

Ο δεύτερος πυλώνας της Πρωτοβουλίας για τις Πρώτες Ύλες είναι να διασφαλίσει την προμήθεια πρωτογενών ορυκτών πρώτων υλών από ευρωπαϊκές πηγές. Η ευρωπαϊκή βιομηχανία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγωγές μεταλλευμάτων και μετάλλων και για πολλά μέταλλα, όπως οι σπάνιες γαίες και τα μέταλλα της ομάδας πλατίνας, η βιομηχανία εξαρτάται πλήρως από τις εισαγωγές. Έτσι, ο στόχος του δεύτερου πυλώνα είναι να προωθηθεί η νέα εξόρυξη εντός της ΕΕ, ιδίως των κοιτασμάτων μεταλλικών ορυκτών, συμπεριλαμβανομένης της εξόρυξης του θαλάσσιου βυθού.

Για το σκοπό αυτό, η Επιτροπή έθεσε τρεις στόχους για τα κράτη μέλη:

  1. τη θέσπιση εθνικής πολιτικής για τα ορυκτά.
  2. τη θέσπιση μιας πολιτικής χρήσεων γης για τους ορυκτούς πόρους.
  3. τη θέσπιση ενός πλαισίου αδειοδότησης που να διευκολύνει την εξερεύνηση και εκμετάλλευση ορυκτών.

Η Ελλάδα πρόθυμα συμμορφώθηκε και το 2012 ήταν μία από τις πρώτες χώρες της ΕΕ που υιοθέτησαν μια Εθνική Πολιτική Ορυκτών Πόρων, άμεσα συνδεδεμένη με την Πρωτοβουλία για τις Πρώτες Ύλες [3]. Η Εθνική Πολιτική περιγράφει τους κύριους άξονες πολιτικής για την εκμετάλλευση των ορυκτών πόρων που θα πρέπει να ενσωματωθούν οριζόντια σε κάθε πολιτική και σχέδιο. Ο στόχος είναι σαφώς να αρθούν όλα τα εμπόδια που παρεμποδίζουν την εκμετάλλευση. Η υπάρχουσα μεταλλευτική νομοθεσία (Μεταλλευτικός Κώδικας) ήδη παρέχει αποκλειστικά, σκανδαλώδη δικαιώματα στους επενδυτές στον τομέα της εξόρυξης, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος αναγκαστικής απαλλοτρίωσης ιδιωτικής ακίνητης περιουσίας. Σύμφωνα με την Εθνική Πολιτική, προκειμένου να προσελκυστούν νέες επενδύσεις στην εξόρυξη, θα πρέπει να γίνουν νομοθετικές αλλαγές που θα επιταχύνουν την περιβαλλοντική και τεχνική αδειοδότηση και θα επιτρέψουν την εξόρυξη ακόμη και εντός των προστατευόμενων περιοχών. Ένα σχέδιο νόμου που θα απλοποιεί την αδιοδότηση των εξορυκτικών δραστηριοτήτων υποβλήθηκε τον Ιουλίο του 2017 (σ.σ. είναι το λατομικό νομοσχέδιο που εγκρίθηκε από τη Βουλή και έχει συμπεριληφθεί στο Ν. 4512/2018).

Η Εθνική Πολιτική δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ανάπτυξη «επαρκών» χωροταξικών σχεδίων που θα εξασφαλίζουν απεριόριστη πρόσβαση σε κοιτάσματα ορυκτών, ενώ θα «επιλύουν” συγκρούσεις μεταξύ των διαφορετικών χρήσεων γης. Η εξόρυξη είναι η πρώτη προτεραιότητα και υπερισχύει όλων των άλλων πιθανών χρήσεων γης, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας των οικοσυστημάτων. Θα υπάρχει πρόβλεψη για την αλλαγή της χρήσης γης μιας περιοχής σε περίπτωση που ανακαλυφθούν νέα κοιτάσματα ορυκτών. Όταν τεθούν σε ισχύ, αυτά τα χωροταξικά σχέδια θα εδραιώσουν τη θέση της εξόρυξης ως της κυρίαρχης οικονομικής δραστηριότητας σε μεγάλα τμήματα της βόρειας Ελλάδας και οποιεσδήποτε συγκρούσεις θα επιλύονται αυτομάτως υπέρ της μιας και μόνης, κυρίαρχης δραστηριότητας – της εξόρυξης.


Ένας άλλος άξονας της Εθνικής Πολιτικής για τους Ορυκτούς Πόρους είναι η «Προώθηση του διαλόγου – Αποδοχή από την τοπική κοινωνία”.

Η κοινωνική έγκριση είναι ένας σημαντικός παράγοντας για την ανάπτυξη της μεταλλευτικής δραστηριότητας, αλλά δεν αποτελεί προϋπόθεση. Οι τοπικές κοινότητες πρέπει να «πεισθούν” για τα οφέλη και την περιβαλλοντική συμβατότητα των προτεινόμενων εξορυκτικών δραστηριοτήτων. Δεν υπάρχει καμία αναφορά στο τι θα συμβεί αν δεν επιτευχθεί η αποδοχή – αλλά αρκεί να δει κανείς τη βίαιη καταστολή των ντόπιων κατοίκων που αντιτίθενται στα μεγάλης κλίμακας έργα εξόρυξης της Eldorado Gold στα πυκνά δάση της Χαλκιδικής, στη βόρεια Ελλάδα.

Νομοθετικές αλλαγές προς την κατεύθυνση της Πρωτοβουλίας για τις Πρώτες Ύλες πραγματοποιούνται ήδη, αν και με αργούς ρυθμούς, επειδή οι αντιστάσεις είναι ακόμα ισχυρές. Σε ορισμένους τομείς πολιτικής, ιδίως όσον αφορά τα επενδυτικά σχέδια, υπάρχει επικάλυψη μεταξύ της Εθνικής Πολιτικής για τους Ορυκτούς Πόρους και των απαιτήσεων των μνημονίων που επιβλήθηκαν από τους πιστωτές. Μια σειρά νόμων fast-track για σημαντικές και στρατηγικές επενδύσεις πέρασαν κατά τα χρόνια της κρίσης, αλλά μέχρι στιγμής δεν έχουν δώσει τα επιθυμητά αποτελέσματα.

Ποιος επωφελείται από το RMI;

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το RMI αφορά την «κάλυψη των κρίσιμων αναγκών μας για ανάπτυξη και θέσεις εργασίας στην Ευρώπη”.
Αλλά για τίνος τις ανάγκες μιλάμε; Τίνος θέσεις εργασίας και τίνος την ανάπτυξη;

Τα μέταλλα είναι πολύτιμα υλικά. Ανακτώνται από τα ορυκτά και στη συνέχεια υφίστανται επεξεργασία και μεταποίηση, συναρμολογούνται και συνδυάζονται με άλλα υλικά για την παραγωγή τελικών προϊόντων. Η επεξεργασία και η ανθρώπινη εργασία προσθέτουν αξία στην πορεία και η αξία αυτή ενσωματώνεται στο τελικό προϊόν, είτε πρόκειται για αυτοκίνητο, πύραυλο ή ιατρικό μηχάνημα.

Τα μέταλλα μπορούν να ανακυκλώνονται διαρκώς και να επανέρχονται στην αλυσίδα της αξίας. Ωστόσο, η πρωτογενής εξόρυξη μεταλλεύματος είναι μια βιομηχανία που χαρακτηρίζεται από χαμηλή προστιθέμενη αξία και χαμηλή δημιουργία θέσεων εργασίας.

Οι στατιστικές σε επίπεδο ΕΕ που δείχνουν τη συμβολή του βιομηχανικού τομέα στην οικονομία της ΕΕ δε λένε ολόκληρη την ιστορία, διότι υπάρχουν τεράστιες διαφορές μεταξύ των κρατών μελών. Τα μη σιδηρούχα μέταλλα αντιπροσωπεύουν το 1,25% της μεταποιητικής βιομηχανίας της ΕΕ [4], αλλά αυτή συγκεντρώνεται στις βιομηχανοποιημένες χώρες της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης.
Πίσω από τα γλυκά λόγια της της Επιτροπής, ο στόχος του RMI είναι ολοκάθαρα προφανής. Οι ευρωπαϊκές βιομηχανίες μετάλλου χρειάζονται μέταλλα, μεγάλες ποσότητες από αυτά και σε προσιτές τιμές και σκοπεύουν να τα αποκτήσουν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο. Έτσι, θα είναι η ΕΕ, στο σύνολό της, που θα κάνει τις ενέργειες για να εξασφαλίσει τον εφοδιασμό με μέταλλα, αντί να αφήσει τις βιομηχανίες να το κάνουν από μόνες τους. Μπορεί να γίνει μέσω της διπλωματίας των ορυκτών πόρων με τις εκτός ΕΕ χώρες παραγωγής μετάλλων ή με την «εξάλειψη των στρεβλώσεων της αγοράς” – που σημαίνει τον εκβιαστικό εξαναγκασμό οποιασδήποτε χώρας που επιθυμεί να χρησιμοποιήσει τον ορυκτό της πλούτο προς όφελος του δικού της λαού. Ή, η ΕΕ θα ανοίξει το δρόμο για εκμετάλλευση σε ευρωπαϊκές χώρες, όπου οι επιχειρήσεις εξόρυξης δεν κατάφεραν να ξεπεράσουν τα εμπόδια που τίθενται από τη νομοθεσία και τη δημοκρατία. Οι δικαιούχοι του RMI είναι εξίσου η βιομηχανία επεξεργασίας μετάλλων και η βιομηχανία εξόρυξης, που κατάφεραν να επιβάλουν τις δικές τους προτεραιότητες στην επίσημη πολιτική της ΕΕ.

Στο παραπάνω πλαίσιο, η Ελλάδα φαίνεται να είναι το τέλειο θύμα. Μια περιφερειακή χώρα πλούσια σε ορυκτούς πόρους, σε μια οικονομική και κοινωνική κρίση ασύλληπτων διαστάσεων. Με αδύναμη κυβέρνηση και κοινοβούλιο που δεν μπορούν ούτε να νομοθετήσουν χωρίς την έγκριση των δανειστών. Με αδύναμους θεσμούς, διεφθαρμένο πολιτικό σύστημα και δημόσια διοίκηση και την πλειοψηφία του πληθυσμού σε κατάσταση σοκ από τις επιπτώσεις των νεοφιλελεύθερων πολιτικών. Πολλοί την περιγράφουν ως αποικία.

Οι λέξεις «βιώσιμη” και «βιωσιμότητα” αναφέρονται 28 φορές στις 11 σελίδες του RMI. Αλλά η βιωσιμότητα του εφοδιασμού δεν είναι η ίδια με τη βιωσιμότητα της εξόρυξης – και το τελευταίο είναι οξύμωρο ούτως ή άλλως, καθώς τα ορυκτά είναι μη ανανεώσιμοι φυσικοί πόροι. Η Επιτροπή προσπαθεί να πείσει ότι πρόκειται για κάτι άλλο από μια αποικιακού τύπου αρπαγή των πόρων. Η αναγκαιότητα ορισμένων μετάλλων για καινοτόμες και «καθαρές” τεχνολογίες επαναλαμβάνεται ξανά και ξανά, σαν να είναι αυτές οι μόνες βιομηχανίες που απαιτούν μέταλλα και όχι οι άλλες, εξαιρετικά βρώμικες βιομηχανίες, όπως το σύμπλεγμα αμυντικής/πολεμικής βιομηχανίας. Επιπλέον, η RMI πολύ βολικά δεν αναφέρει ότι τα ηλιακά πάνελ και τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα είναι «καθαρά” και «πράσινα” μόνο για τη χώρα όπου χρησιμοποιούνται. Στις χώρες που προμηθεύουν τις πρώτες ύλες, η εξόρυξη συνδέεται με σοβαρή περιβαλλοντική υποβάθμιση και κοινωνικές επιπτώσεις.  Τα μέταλλα είναι φθηνά για τον καταναλωτή μόνο επειδή η εξορυκτική βιομηχανία συστηματικά εξωτερικεύει τα κόστη της.





 
Τα μέταλλα των σπάνιων γαιών, για παράδειγμα, είναι περιζήτητα για τις μοναδικές τους ιδιότητές, αλλά τα απόβλητα που αφήνουν πίσω τους συχνά είναι ραδιενεργά. Υπάρχουν ενδείξεις ότι υπάρχουν κοιτάσματα σπάνιων γαιών στην Ελλάδα, συμπεριλαμβανομένου του βυθού του βόρειου Αιγαίου, κατά μήκος των ακτών της Μακεδονίας και της Θράκης. Τόσο η ΕΕ όσο και οι Κινέζοι ενδιαφέρονται να τις εκμεταλλευτούν [5].
Οι υποστηρικτές της μεταλλευτικής βιομηχανίας στην Ελλάδα προσπαθούν να κερδίσουν την κοινή γνώμη επισημαίνοντας τις υψηλές τιμές των μετάλλων στην αγορά, αλλά μόνο τα καθαρά μέταλλα «πιάνουν” αυτές τις τιμές.

Η Ελλάδα δεν διαθέτει και είναι εξαιρετικά απίθανο να αποκτήσει την τεχνογνωσία για τον διαχωρισμό σπάνιων γαιών και, στην καλύτερη περίπτωση, θα εξάγει φθηνά, ακατέργαστα υλικά (συμπυκνώματα). Το οικονομικό όφελος της χώρας, εάν υπάρχει, θα είναι ελάχιστο. Από την άλλη πλευρά, οι καταστροφικές επιπτώσεις στο εύθραυστο θαλάσσιο και παράκτιο περιβάλλον καθώς και οι ζημίες στην αλιεία, τον τουρισμό κ.λ.π. είναι αναπόφευκτες.

Υπήρχαν προβλέψεις στον Μεταλλευτικό Κώδικα του 1973 που επέτρεπαν την επιβολή περιορισμών στην εξαγωγή συμπυκνωμάτων μετάλλων, προκειμένου να διασφαλιστεί η τροφοδοσία των εγχώριων μεταλλουργικών βιομηχανιών με τις αναγκαίες πρώτες ύλες. Ο στόχος ήταν να προωθηθεί η κάθετη εκμετάλλευση του ορυκτού πλούτου, αλλά αυτά τα άρθρα κρίθηκαν ασυμβίβαστα με την ελεύθερη αγορά και καταργήθηκαν το 2014.

Είτε επιβλήθηκαν από τους δανειστές είτε υπαγορεύθηκαν από την Επιτροπή στο πλαίσιο του RMI, αυτή η κίνηση ωφελεί ευθέως εταιρείες που επιθυμούν να κερδοσκοπήσουν από την πώληση μετάλλων υπό τη μορφή συμπυκνωμάτων αντί να επενδύσουν σε δαπανηρές εγκαταστάσεις μεταλλουργικής επεξεργασίας και εξευγενισμού των μετάλλων.
Το πρώτο παράδειγμα που έρχεται στο μυαλό είναι αυτό της καναδικής  Eldorado Gold.

Ο,τι από τα δύο και αν συμβαίνει, είναι σαφές ότι η ΕΕ είναι συνεπής στις προτεραιότητές της. Τα εταιρικά συμφέροντα έχουν προτεραιότητα έναντι των συμφερόντων των χωρών και οι πολιτικές που περιορίζουν την πρόσβαση σε μέταλλα δεν θα γίνουν ανεκτές.

Eldorado Gold: Μελέτη περίπτωσης

Το επενδυτικό σχέδιο της Eldorado Gold στη Χαλκιδική είναι το πιο τρανταχτό παράδειγμα του ποιοι είναι οι στόχοι και οι προτεραιότητες της Eυρωπαϊκής Επιτροπής. Το 2011, η Eldorado έλαβε έγκριση για την ανάπτυξη των μεταλλείων χρυσού, χαλκού και βασικών μετάλλων της Χαλκιδικής που περιλαμβάνουν τα παγκοσμίου κλάσης κοιτάσματα των Σκουριών και της Ολυμπιάδας. Πάνω από μια δεκαετία νωρίτερα οι κάτοικοι είχαν πετύχει να εκδιώξουν μιαν άλλη καναδική εταιρεία, την TVX Gold, αλλά η ειρήνη δεν κράτησε πολύ. Τα τελευταία χρόνια, η περιοχή έχει μετατραπεί σε εμπόλεμη ζώνη, με την αστυνομία να καταστέλλει βίαια τις διαδηλώσεις ενάντια στην επένδυση από τους κατοίκους που φοβούνται τις επιπτώσεις μιας τέτοιας μεγάλης κλίμακας τοξικής βιομηχανικής δραστηριότητας.

Τα προγράμματα της Eldorado αντιμετώπισαν πολλές προκλήσεις και πισωγυρίσματα, ιδιαίτερα από το 2015, όταν ήρθε στην εξουσία ο ΣΥΡΙΖΑ, ένα αριστερίζον κόμμα που είχε υποστηρίξει το αντι-μεταλλευτικό κίνημα. Παρ’οτι το ζήτημα της Eldorado δεν σχετίζεται άμεσα με τα μνημόνια που επέβαλαν στην Ελλάδα οι πιστωτές της, σύμφωνα με αναφορές  έμπαινε συχνά στις συναντήσεις τους με την κυβέρνηση. Η στάση του ΣΥΡΙΖΑ απέναντι στο σχέδιο φαίνεται οτι μετατοπίστηκε από την υπογραφή του τρίτου μνημονίου τον Ιούλιο του 2015 – και φημολογείται ότι ένας αφανής όρος της συμφωνίας ήταν να επιτραπεί στα έργα της Eldorado να προχωρήσουν.



Σύμφωνα με τη σύμβασή της με το κράτος, η θυγατρική της Eldorado, Hellas Gold, έχει την υποχρέωση να ιδρύσει μια κάθετη βιομηχανία μετάλλων που θα περιλαμβάνει την παραγωγή καθαρών μετάλλων, χρυσού, χαλκού και αργύρου. Η εξαγωγή προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας που θα έφερναν φορολογικά έσοδα στο κράτος ήταν ο κύριος λόγος για τον οποίο εγκρίθηκαν τα έργα. Το σχέδιο της εταιρείας που εγκρίθηκε περιβαλλοντικά το 2011 περιλάμβανε μια καινοφανή εφαρμογή της ακαριαίας τήξης, μιας μεταλλουργικής τεχνολογίας που παρέχεται από τη φινλανδική εταιρεία Outotec. Αλλά το 2016 αποδείχθηκε τελικά ότι αυτή η συγκεκριμένη μέθοδος επεξεργασίας ήταν ακατάλληλη για τα εξαιρετικά υψηλού αρσενικού μεταλλεύματα της Χαλκιδικής και η μελέτη της μεταλλουργίας επιστράφηκε στην εταιρεία. Αυτό σήμαινε ότι ο βασικότερος όρος της σύμβασης δεν μπορούσε να υλοποιηθεί και η Eldorado βρέθηκε σε ένα νομικό αδιέξοδο. Στις 3 Νοεμβρίου 2016, την επόμενη μέρα μετά την υπογραφή της επιστροφής της μελέτης μεταλλουργίας στην Eldorado, ο υπουργός περιβάλλοντος αντικαταστάθηκε από ένα πιο φιλικό προς τη βιομηχανία μέλος της κυβέρνησης.

Η εταιρεία ενημερώθηκε από τον νέο υπουργό ότι όλες οι διαφορές σε σχέση με τις συμβατικές της υποχρεώσεις θα επιλύονταν ενώπιον διαιτητικού δικαστηρίου. Αφού για ένα χρόνο προσπαθούσε να πάρει άδειες, για τα πάντα εκτός της μονάδας μεταλλουργίας, η Eldorado κατέφυγε στην μετωπική αντιπαράθεση. Στις 11 Σεπτεμβρίου 2017 παρουσιάστηκε στην κυβέρνηση ένα τελεσίγραφο. Εάν δεν εκδίδονταν όλες οι εκκρεμούσες άδειες για τις Σκουριές και την Ολυμπιάδα εντός δέκα ημερών, όλα τα μεταλλεία θα έκλειναν και οι εργάτες θα απολύονταν. Πηγές της ΕΕ ανέφεραν ότι η έξοδος ξένων εταιρειών από την Ελλάδα θα περιέπλεκε τις προσπάθειες για την αποκατάσταση της αξιοπιστίας της χώρας [6]. Είπαν επίσης ότι ήταν σχεδόν σίγουρο ότι οι αξιωματούχοι της Ευρωζώνης και της Επιτροπής θα έθεταν το ζήτημα στην ελληνική κυβέρνηση. Μια άλλη πηγή της ΕΕ που δεν κατονομάστηκε είπε στο Bloomberg ότι το ζήτημα επρόκειτο να συζητηθεί στην επερχόμενη συνεδρίαση του Eurogroup, στο Ταλίν της Εσθονίας [7]. Δεν συζητήθηκε, αλλά η απειλή λειτούργησε έτσι κι αλλιώς. Η κυβέρνηση εξέδωσε γρήγορα τέσσερις άδειες για το μεταλλείο της Ολυμπιάδας, γεγονός που οδήγησε την Eldorado να υπαναχωρήσει από την απειλή της.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η ΕΕ χρησιμοποίησε την επιρροή της για  να στηρίξει την Εldorado Gold χωρίς να εξετάσει την εγκυρότητα των ισχυρισμών της. Κατά την άποψη της ΕΕ η Ελλάδα χρειάζεται ξένες επενδύσεις, ανεξάρτητα από το αν είναι περιβαλλοντικά και κοινωνικά καταστρεπτικές, ανεξάρτητα από το αν η εταιρεία παραβιάζει τη σύμβασή της. Η Ελλάδα πρέπει να στείλει το μήνυμα ότι καλοδέχεται τις επιχειρήσεις, κάθε είδους επιχειρήσεις. Δεν έχει σημασία για την ΕΕ εάν η Ελλάδα διαθέτει μια βιομηχανία μεταλλουργικής επεξεργασίας και εάν τα καθαρά μέταλλα παράγονται στη χώρα ή όχι. Προφανώς είναι επίσης άσχετο το αν η Eldorado πληρώνει φόρους ή όχι. Στην πραγματικότητα, η ίδια ΕΕ που πιέζει την Ελλάδα υπέρ της Eldorado βοηθά ενεργά την Eldorado να αποφύγει τους φόρους μέσω θυγατρικών εταιρειών-ταχυδρομικών θυρίδων στην Ολλανδία [8].

Αλλά η Ελλάδα είναι επίσης μία από τις πλέον ελπιδοφόρες μελλοντικές πηγές μετάλλων για τις ευρωπαϊκές βιομηχανίες και η ΕΕ δεν μπορεί να επιτρέψει τα προγράμματα της Eldorado να αποτύχουν. Οι Σκουριές δεν είναι μόνο ένα πολύτιμο κοίτασμα από μόνο του, είναι επίσης το κλειδί για να ανοίξουν προς εκμετάλλευση νέα κοιτάσματα μετάλλων στο βόρειο τμήμα της χώρας, όπου η τοπική αντίσταση είναι επίσης ισχυρή. Όλα τα έργα και οι προσπάθειες έρευνας βρίσκονται σε αναμονή και δεν θα συνεχιστούν παρά μόνο όταν και εαν η ιστορία με την Eldorado τελειώσει και τα μεταλλεία της αρχίσουν να παράγουν.

Έτσι, με τη βοήθεια της ΕΕ, η Ελλάδα βρίσκεται στη διαδικασία μετατροπής της σε ένα εξορυκτικό κράτος, παρόμοιο με αρκετές χώρες της Λατινικής Αμερικής και της Αφρικής. Μια χώρα με αποκλειστικό ρόλο να παρέχει στην παγκόσμια οικονομία φθηνές πρώτες ύλες, συχνά με κόστος για τον ίδιο της το λαό, το ίδιο της το περιβάλλον, την ίδια της την ανάπτυξη [9]. Μια περίπτωση αποικιοκρατίας, μια κατάρα των πόρων. Η δημοκρατία, τα ανθρώπινα δικαιώματα και η ακεραιότητα των κρατικών θεσμών διαβρώνται στην πορεία.

1 Ξενοφών Ζολώτας, πρώην πρωθυπουργός, “What Greece has to offer the Common Market”, https://www.cvce.eu/content/publication/2002/8/6/60bed2c3-db69-494b-9755-2fcbba964791/publishable_en.pdf

2 Νικόλαος Μάρτης, πρώην υπουργός, “Τα οικονομικά πλεονεκτήματα της Ελλάδας”, https://adiotos.wordpress.com/2010/11/16/ellada-pleonektimata/

3 Εθνική πολιτική για την αξιοποίηση των ορυκτών πόρων, http://www.sme.gr/EPAOP_SME_Aggliko.pdf

4https://ec.europa.eu/growth/sectors/raw-materials/industries/metals/non-ferrous_en

5 Η Κίνα δείχνει ισχυρό ενδιαφέρον για σπάνια ελληνικά ορυκτά, 23-10-2015, http://www.balkaneu.com/china-shows-strong-interest-rare-greek-minerals/

6 Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αντιδρά στην απειλή της Eldorado Gold να εγκαταλείψει την επένδυση στην Ελλάδα, 12.9.2017 http://www.naftemporiki.gr/story/1275397/commission-reax-on-eldorado-gold-threat-to-abandon-greece-investment

7 Η Ελλάδα εκδίδει άδειες για την Eldorado μετά τη σύγκρουση μεταλλωρύχων με την αστυνομία, 14.9.2017 http://www.miningreece.com/miningreece-greece-grants-permits-for-eldorado-after-miners-clash-with-police/

8 SOMO, Fool’s Gold (Eldorado Gold), March 2015 https://www.somo.nl/fools-gold-eldorado-gold/

9 Γιώργος Καλλής, “Extractivism”, the Greek way, https://www.thepressproject.gr/details_en.php?aid=75212

Καύσωνας, ξηρασία, φωτιές: η κλιματική αλλαγή δείχνει το μέλλον της Ευρώπης

Καύσωνας, ξηρασία, φωτιές: η κλιματική αλλαγή δείχνει το μέλλον της Ευρώπης

Δευτέρα, 06/08/2018 - 23:00

Ο καύσωνας που πλήττει μεγάλες περιοχές της Ευρώπης αυτό το καλοκαίρι θα είναι συχνότερο φαινόμενο απ' ό,τι τις προηγούμενες εποχές, αναφέρει η ευρωπαϊκή ιστοσελίδα EUobserver.

Σήμερα, σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες η θερμοκρασία αναμένεται να ξεπεράσει τους 30 βαθμούς Κελσίου. Πυρκαγιές συνεχίζουν να πλήττουν την Πορτογαλία, ενώ η ελληνική κυβέρνηση αντικατέστησε χθες τους επικεφαλής αστυνομίας και πυροσβεστικής.

Στο μεταξύ, στην Ευρώπη οι αγρότες αντιμετωπίζουν μεγάλες απώλειες στις καλλιέργειές τους εξαιτίας της ακραίας ξηρασίας και τμήματα της Ευρώπης γίνονται κίτρινα και καφέ αντί για πράσινα. Ενώ τα κύματα καύσωνα ήταν κάποτε ακραίες εξαιρέσεις, γίνονται ο κανόνας, εξαιτίας της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής.

«Αυτό που κάποτε θεωρούνταν ασυνήθιστα ζεστός καιρός, θα γίνει ένα συνηθισμένο φαινόμενο - σε ορισμένες περιπτώσεις έχει ήδη γίνει», λέει ο ερευνητής Friederike Otto, του Ινστιτούτου Κλιματικής Αλλαγής του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης. Μία νέα μελέτη του περασμένου μήνα, ομοίως του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, αναφέρει ότι το ενδεχόμενο καύσωνα στην Ευρώπη έχει διπλασιαστεί εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής. Ο Otto είπε ότι τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η κοινωνία πρέπει να προετοιμαστεί για ολοένα συχνότερους καύσωνες «αλλά εξίσου δεν υπάρχει αμφιβολία ότι μπορούμε να περιορίσουμε την πιθανότητα εμφάνισης κάθε είδους ακραίων καιρικών φαινομένων περιορίζοντας όσο το δυνατόν δραστικότερα, τις εκπομπές αερίων θερμοκηπίου».

Άλλη μελέτη του περασμένου έτους δείχνει ότι τα ακραία καιρικά φαινόμενα μπορεί να γίνουν πολύ περισσότερο συχνά αν συνεχιστεί η αύξηση των εκπομπών. «Στην Ευρώπη, κάθε χρόνο, 5% των Ευρωπαίων πρέπει να αντιμετωπίσουν ένα ακραίο καιρικό φαινόμενο, καύσωνα, πλημμύρα, ξηρασία», δήλωσε στους New York Times του Σαββάτου ο Jean Jouzel, αναπληρωτής πρόεδρος της Διεθνούς Επιτροπής Κλιματικής Αλλαγής ( IPCC) - το αρμόδιο επιστημονικό όργανο των Ηνωμένων Εθνών για το κλίμα.

Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιοποιήθηκε σε ιστοσελίδα για το κλίμα - Climate Home - οι επιστήμονες είναι πολύ βέβαιοι ότι αύξηση της μέσης παγκόσμιας θερμοκρασίας κατά μισό βαθμό Κελσίου, αυξάνει το ενδεχόμενο εμφάνισης ακραίων θερμοκρασιών. Η Διεθνής Επιτροπή εξετάζει επίσης τι απαιτείται για να περιοριστεί η μέση αύξηση θερμοκρασίας του πλανήτη στον 1,5 βαθμό Κελσίου, κάτι που εξακολουθεί να έχει τεράστιο αλλά διαχειρίσιμο αντίκτυπο. Αντίθετα, οι επιστήμονες πιστεύουν ότι αν φτάσουμε στο όριο αύξησης 2 βαθμών Κελσίου, μπορεί να προκληθούν αμετάκλητες αλλαγές στο οικοσύστημα της Γης.

Για να παραμείνουμε κάτω από το καίριο όριο του 1,5 βαθμού Κελσίου το προσχέδιο της έκθεσης της Διεθνούς Επιτροπής αναφέρει ότι πρέπει να περιοριστούν τάχιστα οι εκπομπές, και απαιτούνται δραστικές αλλαγές σε κοινωνικό επίπεδο - «ταχείες και εκτεταμένες μεταβάσεις κατά τις δύο επόμενες δεκαετίες, σε ενεργειακά, χερσαία, αστικά και βιομηχανικά συστήματα».

Καύσωνας στην Ευρώπη: Πυρκαγιές, μόλυνση και ένα... σπασμένο ρολόι

Ένα μέρος της Ευρώπης εξακολουθεί σήμερα να ασφυκτιά υπό τον καύσωνα που συνοδεύεται από πυρκαγιές στην Πορτογαλία και την Ισπανία, αυξημένα επίπεδα όζοντος στη Γαλλία, ακόμη και από το σταμάτημα των δεικτών του ρολογιού στην περίφημη εκκλησία Ντομ στην κεντρική Ολλανδία.

Ακολουθεί ένα περίγραμμα της κατάστασης από το Γαλλικό Πρακτορείο.

Πορτογαλία: η πυρκαγιά του Μονσίκε συνεχίζει την προέλασή της

Η Πορτογαλία αναπνέει λίγο καλύτερα, με τις θερμοκρασίες να ξαναγυρίζουν κάτω από τους 45 βαθμούς Κελσίου που σημειώθηκαν την Κυριακή και οι οποίες θα εξακολουθήσουν να υποχωρούν, σύμφωνα με το πορτογαλικό Ινστιτούτο της Θάλασσας και της Ατμόσφαιρας (IMPA).

Όμως στο Μονσίκε, η δασική πυρκαγιά που ξέσπασε την Παρασκευή στην οροσειρά στο νότιο τμήμα της χώρας δεν εξασθενεί: η πόλη ξύπνησε σήμερα το πρωί μέσα σε ένα πυκνό σύννεφο καπνού με την καταστροφή να πλησιάζει.

Ένα ξενοδοχείο και οι ένοικοί του απομακρύνθηκαν προληπτικά. Η πυρκαγιά, για την κατάσβεση της οποίας έχουν κινητοποιηθεί περίπου 1.100 πυροσβέστες, 320 οχήματα, 8 βομβαρδιστικά αεροσκάφη νερού και ελικόπτερα, προκάλεσαν 24 τραυματισμούς ο ένας εκ των οποίων σοβαρός, στη διάρκεια της χθεσινής νύχτας, σύμφωνα με τις υπηρεσίες διάσωσης.

Ο ευρωπαίος Επίτροπος για την ανθρωπιστική βοήθεια και τη διαχείριση κρίσεων, Χρίστος Στυλιανίδης, έκανε γνωστό μέσω Twitter ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι «έτοιμη να βοηθήσει».

Στην Ισπανία, η καταστροφή έχει τεθεί υπό έλεγχο

Στην άλλη πλευρά των συνόρων, οι Ισπανοί πυροσβέστες κατάφεραν να θέσουν υπό έλεγχο την πυρκαγιά που ξέσπασε χθες στην Αλμονάστερ λα Ρεάλ, στην επαρχία Ουέλβα, στην Ανδαλουσία (νοτιοδυτικά), μια περιοχή με πεύκα και ευκαλύπτους.

Η κατάσταση είχε «καλή εξέλιξη» στη διάρκεια της νύχτας χάρη στην «απουσία ανέμων», ανακοίνωσε η πυροσβεστική υπηρεσία της Ανδαλουσίας που κινητοποίησε περίπου 200 άνδρες και 12 βομβαρδιστικά αεροσκάφη νερού.

Ολλανδία: η ζέστη σταματά τον χρόνο στην Ουτρέχτη

Οι δείκτες του ρολογιού της μεγαλοπρεπούς εκκλησίας Ντόμ στην Ουτρέχτη (κέντρο) υποχώρησαν υπό το «βάρος» των υψηλών θερμοκρασιών και δεν γυρίζουν πλέον από το πρωί της Παρασκευής, στις 11:23 τοπική ώρα.

Τα μέταλλα στο εσωτερικό του ρολογιού φούσκωσαν, μπλοκάροντας τους οδοντωτούς τροχούς του ρολογιού που χρονολογείται από το 1857. Το ρολόι αναμένεται να επιδιορθωθεί εν μέσω μιας επιπέδου τροπικών ζέστης για την Ολλανδία που θα φθάσει μέχρι τους 34 βαθμούς Κελσίου σήμερα.

Στην περιοχή του Ρότερνταμ, η πτώση της στάθμης των ποταμών είχε ως αποτέλεσμα μια σημαντική είσοδο αλμυρού νερού. Επίσης, το Εθνικό Ινστιτούτο για τη Διαχείριση των Νερών (Rijkswaterstaat) άνοιξε τα φράγματα προκειμένου να διοχετεύσει γλυκό νερό από το εσωτερικό των γαιών προς την κατεύθυνση της θάλασσας, αναγκάζοντας τα σκάφη που έρχονταν από τη Γερμανία να κάνουν μια παράκαμψη προκειμένου να φθάσουν στο ευρωπαϊκό λιμάνι.

Βέλγιο

Τα επίπεδα του καύσωνα του 1976 ξεπεράστηκαν χθες, την 51η «ημέρα του καλοκαιριού» στη διάρκεια της οποίας η μέγιστη θερμοκρασία έφθασε ή ξεπέρασε τους 25 βαθμούς Κελσίου. Το ρεκόρ ανάγεται στο καλοκαίρι του 1947 (66 ημέρες καλοκαιριού).

«Αυτό που είναι το πιο σημαντικό στην απορρύθμιση του κλίματος όπως την παρατηρούμε σήμερα δεν είναι ωστόσο η ζέστη αυτή καθαυτή αλλά μάλλον η έκταση αυτών των επεισοδίων ζέστης» λέει ο μετεωρολόγος Νταβίντ Ντεενό, του Βασιλικού Ινστιτούτου Μετεωρολογίας (IRM) τον οποίο επικαλείται η εφημερίδα Le Soir.

Την Τρίτη (αύριο) θα κάνει λίγη παραπάνω ζέστη με τις μέγιστες θερμοκρασίες να αναμένονται στους 31 και 32 βαθμούς Κελσίου στις παράκτιες περιοχές και έως τους 36 βαθμούς στην Καμπίν (βορειοανατολικά), σύμφωνα με το IRM.

Γαλλία: αυξημένα επίπεδα όζοντος

Οι πιο αυξημένες θερμοκρασίες αναμένονται σήμερα και αύριο, με 37 βαθμούς Κελσίου στο Μπορντό (νοτιοδυτικά), 36 στο Παρίσι ή ακόμη στη Λιόν (ανατολικά).

Αυτή η αύξηση της θερμοκρασίας συνοδεύεται από αύξηση των επιπέδων του όζοντος κυρίως στην περιοχή του Παρισιού, στο νότιο και ανατολικό τμήμα της χώρας, που θα οδηγήσει σε περιορισμούς της κυκλοφορίας των αυτοκινήτων.

Γερμανία: εκδρομή στο δάσος για την επιστροφή στο σχολείο

H επιστροφή στις σχολικές αίθουσες έγινε σήμερα το πρωί σε τουλάχιστον τρία σχολεία της Τριρ στο κρατίδιο της Ρηνανίας-Παλατινάτου (δυτικά), ωστόσο λόγω της ζέστης, με θερμοκρασίες γύρω στους 34 βαθμούς Κελσίου, μειώθηκαν οι ώρες των μαθημάτων και αναβλήθηκαν οι απογευματινές τάξεις.

Σύμφωνα με την εφημερίδα Bild, άλλα σχολεία αναμένεται να ακολουθήσουν το παράδειγμα της σημερινής επιστροφής στις σχολικές αίθουσες για ένα εκατομμύριο μαθητών σε τρία γερμανικά κρατίδια. Σε περίπτωση υπερθέρμανσης στις αίθουσες, η άλλη επιλογή είναι μια εκδρομή στο δάσος.






ΑΠΕ

Νεκροί και πολλά προβλήματα από το σιβηρικό ψύχος στην Ευρώπη

Νεκροί και πολλά προβλήματα από το σιβηρικό ψύχος στην Ευρώπη

Τετάρτη, 28/02/2018 - 17:20
Το κύμα σιβηρικού ψύχους που πλήττει τις τελευταίες ημέρες την Ευρώπη έχει προκαλέσει 41 νεκρούς, πολλοί από τους οποίους ήταν άστεγοι, και συνεχίζει να προκαλεί προβλήματα στις μεταφορές.

Από την Παρασκευή 18 άνθρωποι έχασαν την ζωή τους στην Πολωνία, έξι στην Τσεχική Δημοκρατία, πέντε στη Λιθουανία, τέσσερις στη Γαλλία, τέσσερις στη Σλοβακία, δύο στη Ρουμανία και δύο στην Ιταλία. Στην Εσθονία το ψύχος προκάλεσε τον θάνατο επτά ανθρώπων τον Φεβρουάριο.

Στη διάρκεια της χθεσινής νύχτας, το θερμόμετρο έπεσε έως και τους -21 βαθμούς Κελσίου στις ορεινές περιοχές της Κροατίας και της Βοσνίας, στους -20 βαθμούς Κελσίου στο Λίμπεκ, στη βόρεια Γερμανία, στους -19 βαθμούς Κελσίου στη νότια Πολωνία, στους -18 βαθμούς Κελσίου κοντά στη Λιέγη, στο Βέλγιο και στους -10 βαθμούς Κελσίου στα περίχωρα του Λονδίνου.

Στην Ελβετία, -36 βαθμοί Κελσίου καταγράφηκαν στο Γκλάταλπ (1.850 μέτρα υψόμετρο). Στη Γαλλία, η χθεσινή νύχτα ήταν η πιο κρύα του χειμώνα στο βορειοανατολικό τμήμα της χώρας με -12 βαθμούς Κελσίου να καταγράφονται στο Μετς.

Μποτιλιάρισμα περίπου 16 χλμ. σημειώθηκε σήμερα το πρωί εξαιτίας του χιονιού στη περιοχή Λαντ, στον αυτοκινητόδρομο A63 με κατεύθυνση την Ισπανία.

Οι πολύ χαμηλές θερμοκρασίες, που αναμένεται να διαρκέσουν μέχρι αύριο Πέμπτη, επηρεάζουν κυρίως τους άστεγους. Τρεις άστεγοι πέθαναν στη Γαλλία και στην Τσεχική Δημοκρατία από την Παρασκευή, και δύο στην Ιταλία, ο ένας από τους οποίους είχε αρνηθεί να εγκαταλείψει τον υπαίθριο χώρο όπου κοιμόταν στο Μιλάνο.

Στο Βέλγιο πολλές πόλεις αποφάσισαν να αναγκάσουν τους άστεγους να αναζητήσουν καταφύγιο.

Στη Γερμανία, η Υπηρεσία Βοήθειας στους Άστεγους ζήτησε από τα κέντρα φιλοξενίας να παραμείνουν ανοικτά όλη την ημέρα και όχι μόνο τη νύχτα.

Στην Ιρλανδία, οι κάτοικοι έσπευσαν στα σουπερμάρκετ για να προμηθευτούν τρόφιμα ενόψει της καταιγίδας Έμμα, που αναμένεται να προκαλέσει αύριο τις σημαντικότερες χιονοπτώσεις στη χώρα από το 1982. Οι ιστότοποι κοινωνικής δικτύωσης δημοσίευσαν πολλές φωτογραφίες από άδεια ράφια στα σουπερμάρκετ.

Στη Βρετανία, στην Ολλανδία, στα Βαλκάνια και στη Σκανδιναβία, το χιόνι και ο παγετός προκάλεσαν προβλήματα στην αεροπορική και τη σιδηροδρομική κυκλοφορία. Πολλές πτήσεις ακυρώθηκαν ή σημείωσαν καθυστερήσεις στα αεροδρόμια του Λονδίνου και του Δουβλίνου. Η κυκλοφορία διακόπηκε σε τέσσερις σιδηροδρομικές γραμμές στη Σουηδία.

Σε όλη την Ευρώπη, οι καυστήρες των συστημάτων θέρμανσης δουλεύουν ακατάπαυστα. Ο ρωσικός όμιλος αερίου Gazprom ανακοίνωσε ότι κατέγραψε ρεκόρ εξαγωγών για έξι ημέρες στη σειρά στην Ευρώπη. Το τελευταίο ρεκόρ καταγράφηκε τη Δευτέρα με 666,8 εκατομμύρια κυβικά μέτρα.

Η εφημερίδα Österreich απένειμε τη διάκριση της «πιο παγωμένης δουλειάς στην Αυστρία» στον Λούντβιγκ Ράσερ και στον Νόρμπερτ Νταξμπάχερ, υπαλλήλους του μετεωρολογικού σταθμού στο Σόνμπλικ, σε υψόμετρο 3.109 μέτρων, οι οποίοι τρεις φορές την ημέρα βγαίνουν στο κρύο για να καταγράψουν τις τιμές των οργάνων μέτρησης. «Χρειαζόμαστε μία ώρα για να πάρουμε τις μετρήσεις από όλα τα όργανα. Στους -32 βαθμούς Κελσίου (χθεσινή θερμοκρασία), η αίσθηση του κρύου μαζί με τον άνεμο είναι -60 βαθμοί Κελσίου», λέει ο Λούντβιγκ.

Πάντα στην Αυστρία, ακόμη και οι επαγγελματίες του πάγου τα χρειάστηκαν: στο Αμστέτεν (βορειοδυτικά), όπου διεξάγεται το παγκόσμιο πρωτάθλημα «Eisstock«, γνωστό επίσης ως «πετάνκ στον πάγο», οι διοργανωτές μετέφεραν την τελετή έναρξης σε εσωτερικό χώρο «γιατί έξω έκανε πολύ κρύο».

Οι τρεις αγώνες του ποδοσφαιρικού πρωταθλήματος της Σκωτίας αναβλήθηκαν λόγω των πολικών θερμοκρασιών.

Στην Ολλανδία, ο πυρετός του πατινάζ κατέκλυσε τη χώρα. Παρότι ο υδράργυρος έχει πέσει κατά τόπους στους -15 βαθμούς Κελσίου, οι συνθήκες δεν είναι ιδανικές για τη διεξαγωγή αυτού του σπορ: πολλοί έπεσαν μέσα στο νερό στην προσπάθειά τους να πατινάρουν πάνω σε ένα ακόμη λεπτό στρώμα πάγου.

Στο Άμστερνταμ οι κάτοικοι ελπίζουν ότι θα μπορέσουν να κάνουν πατινάζ στα κανάλια αυτό το Σαββατοκύριακο. Σε ένα σημαντικό τμήμα των καναλιών έχει απαγορευτεί η ναυσιπλοΐα ώστε να μην εμποδιστεί ο σχηματισμός πάγου.

Εκατοντάδες σχολεία είναι κλειστά στη Βρετανία, όπου η σημερινή ημέρα είναι από τις πιο κρύες αυτή την εποχή του χρόνου εδώ και τρεις δεκαετίες.

Πολλά σχολεία ήταν κλειστά επίσης σήμερα στην Ιρλανδία, στη βόρεια Πορτογαλία, στη Βοσνία και στο Κόσοβο, όπως και στην Αλβανία, όπου πολλά χωριά και μικρές πόλεις αποκλείστηκαν εξαιτίας της κακοκαιρίας.






Πηγή: ΕΡΤ, ΑΠΕ, AFP
Αμετάβλητη η κατάσταση στην κυπριακή ΑΟΖ. - Η ΕΝΙ σε στάση αναμονής: Διπλωματικό το ζήτημα

Αμετάβλητη η κατάσταση στην κυπριακή ΑΟΖ. - Η ΕΝΙ σε στάση αναμονής: Διπλωματικό το ζήτημα

Σάββατο, 17/02/2018 - 12:15
Αμετάβλητη παραμένει για ένατη μέρα η κατάσταση στην κυπριακή ΑΟΖ με τα τουρκικά πολεμικά πλοία να εξακολουθούν να παρεμποδίζουν το γεωτρύπανο της ΕΝΙ να προσεγγίσει τον στόχο «Σουπιά».

Λευκωσία, Ρώμη, Βρυξέλες και ΕΝΙ αναμένουν την κρίσιμη ημερομηνία της 22ας Φεβρουαρίου, οπότε λήγει η τουρκική NAVTEX. Ωστόσο, υπάρχει ένας γρίφος αναφορικά με τις προθέσεις της Τουρκίας.
Το διπλωματικό παρασκήνιο εξακολουθεί να είναι έντονο για άρση του αδιεξόδου που έχει προκαλέσει η Αγκυρα.


Η ΕΝΙ σε στάση αναμονής: Διπλωματικό το ζήτημα αποκλεισμού του γεωτρύπανου

Η ΕΝΙ, η οποία θα πρέπει περί το τέλος του μήνα να μετακινήσει το γεωτρύπανο της στο Μαρόκο τονίζει ότι ο τουρκικός αποκλεισμός του Saipem 12000 «είναι διπλωματικό ζήτημα που ξεφεύγει από τον έλεγχο της ιταλικής εταιρείας».

Ο διευθύνων σύμβουλός της εταιρείας, Κλαούντιο Ντεσκάλτσι, μιλώντας σε αναλυτές στη διάρκεια τηλεδιάσκεψης, ανέφερε ότι το θέμα συζητούν η Ιταλία, η Ευρώπη, η Γαλλία, η Κύπρος και η Τουρκία.

«Πραγματικά δεν είναι υπό τον έλεγχό μας», είπε. Πρόκειται, ανέφερε, για την τρίτη γεώτρηση της εταιρείας στην περιοχή και σημείωσε ότι δεν δημιουργήθηκε κανένα πρόβλημα με τις άλλες δύο.





ΑΠΕ







Ποιοί επιβάλλουν τα μνημόνια στην Ευρώπη ;

Ποιοί επιβάλλουν τα μνημόνια στην Ευρώπη ;

Σάββατο, 07/10/2017 - 17:00
Καπιταλιστική κρίση και εργασιακές αναδιαρθρώσεις

ΑΝΕΣΤΗΣ ΤΑΡΠΑΓΚΟΣ

Μια ολόκληρη αντίληψη που έχει σημαντική απήχηση στην ελληνική Αριστερά θεωρεί εδώ και μια επταετία ότι οι μνημονιακές πολιτικές που έχουν εγκαινιασθεί από τον Μάιο του 2010 και συνεχίζονται μέχρι σήμερα, με αμφίβολο τον ορίζοντα του τερματισμού τους, έχουν επιβληθεί και συνεχίζουν να υπαγορεύονται από τους «ξένους» και ιδιαίτερα από την «μπότα» του γερμανικού κράτους, έχουν δηλαδή καθαρά «εξωγενή» προέλευση, με τα αστικά πολιτικά κόμματα, του ΣΥΡΙΖΑ συμπεριλαμβανομένου, να διαδραματίζουν τον ρόλο «Τσολάκογλου», «εθελοδουλείας» και «εξάρτησης», χωρίς δικό τους πολιτικό οικονομικό ρόλο («μαριονέτες» των Βρυξελλών). Μ’ αυτή την έννοια ο ελληνικός, αλλά και ο πολύ ευρύτερος ευρωπαϊκός καπιταλισμός, τίθενται στο απυρόβλητο, μια και οι αντιλαϊκές νεοφιλελεύθερες αναδιαρθρώσεις των συνεχών μνημονίων είναι προϊόν «αλλοδαπών» υπαγορεύσεων, και η αντιπαράθεση που διεξάγεται είναι «εθνικού» και «πατριωτικού» χαρακτήρα, μεταξύ των «υπερήφανων» ελλήνων και των «επικυρίαρχων» ξένων. Γι’ αυτό άλλωστε δεν είναι λίγες οι φορές που γίνεται η έκκληση δρομολόγησης ενός εθνικό – απελευθερωτικού σύγχρονου ΕΑΜ, που θα απαλλάξει τη χώρα από την «ξενική» επιβουλή και θα χαράξει μια ανεξάρτητη πορεία ανάπτυξης της ελληνικής (ωστόσο πάντοτε καπιταλιστικής) οικονομίας. Άλλωστε η σχετική καταστροφή παραγωγικών δυνάμεων, εργασίας και κεφαλαίου (μείωση του ΑΕΠ κατά 27% στην τελευταία επταετία), αποδίδεται στον «ανάπηρο» χαρακτήρα της ελληνικής κεφαλαιοκρατίας, μια και θεωρείται ότι αυτή βασίζονταν σε «πήλινα πόδια», ήταν «ξενόδουλη», «κομπραδόρικη», μεσάζοντας μεταξύ πολυεθνικού κεφαλαίου και «αναιμικής» ελληνικής παραγωγής.

Η γερμανική σοσιαλδημοκρατία πρώτη διδάξασα (2003 – 05)

Στην σύγχρονη εξέλιξη των κοινωνικών πραγμάτων δεν ήταν παρά η γερμανική σοσιαλδημοκρατία του Γ. Σρέντερ (ο οποίος τελευταία αναδείχθηκε πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου του ρωσικού πετρελαϊκού γίγαντα Rosneft), μετά βέβαια από το εγχείρημα των βρετανών Εργατικών του Τ. Μπλερ του «τρίτου δρόμου» (προς την εργασιακή απορρύθμιση με τις συμβάσεις των μηδενικών ωρών απασχόλησης), που δρομολόγησε στην ηπειρωτική Ευρώπη διαδοχικά κύματα νεοφιλελεύθερων αναδιαρθρώσεων στις εργασιακές σχέσεις, αναγκαίων για την τόνωση και ανάπτυξη της παραγωγικότητας και ανταγωνιστικότητας της γερμανικής βιομηχανίας (ιδιαίτερα στην αυτοκινητοβιομηχανία και στα χημικά). Έτσι από τον Μάρτιο του 2003 η γερμανική καγκελαρία ανήγγειλε την εφαρμογή της Ατζέντας 2010, προχωρώντας ήδη από τότε με ένα πρώτο βήμα που ήταν η αύξηση του ορίου συνταξιοδότησης των εργαζομένων από τα 63 χρόνια στα 65, και από εκεί στα 67 χρόνια. Παράλληλα ανατέθηκε στον πρώην διευθυντή προσωπικού της Volkswagen Πήτερ Χάρτζ από κοινού με το Ίδρυμα Bertelsmann η επεξεργασία μιας ολόκληρης σειράς μέτρων για την αναδιάρθρωση της αγοράς εργασίας και την ώθηση των ανέργων στην εξαθλίωση των προσωρινών και υπό – αμειβομένων απασχολήσεων στις υπηρεσίες. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο εργοδοτικός αυτός τεχνοκράτης καταδικάστηκε από τα γερμανικά ποινικά δικαστήρια το 2007 για απόπειρα εξαγοράς της συνδικαλιστικής επιτροπής της αυτοκινητοβιομηχανίας με την παροχή μιζών, την εξασφάλιση ταξιδιών σε τροπικές χώρες και την δωρεάν προμήθεια κοινών γυναικών.

Κατ’ αυτό τον τρόπο είδαν το φως της δημοσιότητας και ψηφίστηκαν τέσσερεις δέσμες μέτρων στην διετία 2003 – 05, που πήραν μάλιστα και το όνομα του εμπνευστή τους. Έτσι το σχέδιο Χάρτζ Ι (Ιανουάριος 2003) προχώρησε στην ίδρυση ουσιαστικά ιδιωτικοποιημένων εταιριών προσωρινής απασχόλησης στον τομέα κυρίως των υπηρεσιών, νομιμοποιώντας και απελευθερώνοντας τις μορφές προσωρινής και μερικής εργασίας, και επιβάλλοντας ποινές στην ενδεχόμενη άρνηση των ανέργων στην προσφορά της οποιασδήποτε εργασίας. Έτσι, σε άνεργη εκπαιδευτικό προτάθηκε η εργασία σε κατάστημα πώλησης σεξουαλικών ειδών και αντικειμένων και απειλήθηκε με μείωση του επιδόματος ανεργίας μπροστά στην προφανή της άρνηση να αποδεχθεί μια τέτοια απασχόληση, και χρειάστηκε η προσφυγή της στα δικαστήρια για να δικαιωθεί.

Η Χάρτζ ΙΙ (Ιανουάριος 2003) προχώρησε στην δημιουργία του περίφημου εργασιακού θεσμού των minijobs και των midijobs με αμοιβές για τις πρώτες τα 400 ευρώ και τις δεύτερες μέχρι τα 850 ευρώ, αμοιβές δηλαδή καταφανώς κάτω από το όριο της φτώχειας των 979 ευρώ μηνιαία. Αυτό αφορούσε κατ’ εξοχήν τους χαμηλά ειδικευμένους εργαζόμενους, ή και ακόμη εργαζόμενους με εξειδίκευση που όμως δεν μπορούσαν να βρουν απασχόληση. Αναφέρεται η περίπτωση εξειδικευμένου γραφίστα που κλήθηκε από το Jobcenter (Κέντρο Απασχόλησης) να εργαστεί ως οικοδόμος σε εργοτάξιο, φέροντας μαζί του και τον κατάλληλο εξοπλισμό, και χρειάστηκε και σ’ αυτή την περίπτωση η δικαστική προσφυγή προκειμένου να αποφευχθεί η επιβολή ποινής 10%, 30% ή και 100% στο επίδομα ανεργίας που έπαιρνε των 409 ευρώ.

Η Χάρτζ ΙΙΙ (Ιανουάριος 2004) προχώρησε στην αναδιάρθρωση του Ομοσπονδιακού Γραφείου Απασχόλησης της Γερμανίας, ιδρύοντας περί τα 400 παραρτήματα των Jobcenter (ένα είδος μικρών ΟΑΕΔ), που έγιναν ο φόβος και ο τρόμος των ανέργων και των υπό-απασχολουμένων. Τα προγράμματα Χάρτζ συμπεριλαμβάνουν πλέον περί τα έξη εκατομμύρια πολίτες, εκ των οποίων τα 2,6 εκατομμύρια είναι οι επίσημα άνεργοι, 1,7 εκατομμύρια οι μη καταγεγραμμένοι άνεργοι και 1,6 εκατομμύρια τα παιδιά των δικαιούχων του επιδόματος ανεργίας των 409 ευρώ το μήνα. Ο έλεγχος που ασκούν τα Jobcenter πάνω στους ανέργους και στους υποχρεωτικά εργαζόμενους στις Minijobs ξεπερνάει κάθε όριο. Αναφέρεται η περίπτωση άνεργης εγκύου γυναίκας στην οποία απαιτήθηκε να δηλώσει τον ερωτικό της σύντροφο που είναι ο πιθανός πατέρας του εμβρύου, προκειμένου να διαπιστωθεί η ταυτότητά του. Αυτά τα Κέντρα Απασχόλησης λειτουργούν με την συχνή επιβολή ποινών στους ανέργους και υπό-απασχολούμενους, σε τέτοιο βαθμό ώστε μέσα σε έναν χρόνο (2016) επέβαλαν περί το ένα εκατομμύριο εισοδηματικές τιμωρίες για ποικίλους λόγους, αφαιρώντας από το εισόδημα των επιδοτουμένων περί τα 108 εκατομμύρια ευρώ.

Τέλος οι ρυθμίσεις του Χάρτζ ΙV (Ιανουάριος 2005) προχώρησαν ακόμη παραπέρα, μειώνοντας δραστικά τον χρόνο επιδότησης της ανεργίας από τα τρία σχεδόν χρόνια στον ένα χρόνο. Μετά τη λήξη της δωδεκάμηνης αυτής επιδότησης οι άνεργοι παίρνουν πλέον ένα κοινωνικό βοήθημα σε ένα επίπεδο μικρότερο των 350 ευρώ το μήνα, με την προφανή υποχρέωση να αποδεχθούν την οποιαδήποτε Minijob, ακόμη και τις εργασίες του 1 ευρώ την ώρα (Ein Euro Jobs), για απασχόληση 15 – 30 ωρών την εβδομάδα. Επόμενο είναι να αναπτύσσονται τέτοιες πρακτικές απέναντι στους ανέργους, γιατί μ’ αυτό τον τρόπο (δια μέσου των Minijobs) το ποσοστό ανεργίας εμφανίζεται χαμηλό (5%), ενώ παράλληλα αυτές οι μορφές υποαπασχόλησης μονιμοποιούνται και αλλάζουν ριζικά τον χάρτη του γερμανικού καθεστώτος εργασίας. Έτσι δεν είναι περίεργο που το ίδιο το γερμανικό Υπουργείο Οικονομικών, ούτε λίγο ούτε πολύ σε μια επίσημη μπροσούρα του επιχειρεί να παρομοιάσει τους ανέργους με βιολογικά «παράσιτα» που ικανοποιούν τις διατροφικές τους ανάγκες σε βάρος άλλων ζωικών οργανισμών», γιατί άλλωστε «μόνον όποιος εργάζεται πρέπει να μπορεί να τρώει» (Φ. Μυντεφέρινγκ πρόεδρος του SPD το 2006), και προφανώς «μια έρευνα το διαβεβαιώνει : 132 ευρώ το μήνα είναι αρκετά για να ζήσει κανείς» (τίτλος της Bild, 6-9-2008) [ εύγλωτη η περιγραφή των σημερινών αποτελεσμάτων της Ατζέντας 2010 από τον Olivier Cyran “L’ enfer du miracle allemand”, Monde Diplomatique, Σεπτέμβριος 2017 – Η κόλαση του γερμανικού θαύματος ].

Η πρώτη νεοφιλελεύθερη αναδιάρθρωση Ε. Μακρόν (2015)

Ήδη από την άνοιξη του 2015 ο τότε υπουργός οικονομικών του Φ. Ολάντ Ε. Μακρόν, υπό τις ευλογίες της Α. Μέρκελ και του Ζ.Κ.Γιουνκέρ, επεξεργάστηκε το πρώτο νομοσχέδιο των γάλλων σοσιαλιστών για την απορρύθμιση της εργασίας, ακολουθώντας κατά πόδας τις κατευθύνσεις των γερμανών σοσιαλδημοκρατών του Γ. Σρέντερ του πρώτου μισού της δεκαετίας του 2000, το οποίο και κατά παρέκκλιση των κοινοβουλευτικών διαδικασιών (με βάση το άρθρο 49 – 3 του γαλλικού Συντάγματος), εγκρίθηκε ως νόμος με προεδρικό διάταγμα [ αναλυτική έκθεση της νεοφιλελεύθερης αυτής μεταρρύθμισης Martine Bulard “Loi Macron, le choix du ‘touzours moins’” – Νόμος Μακρόν, η επιλογή του πάντοτε λιγότερα, Monde Diplomatique, Απρίλιος 2015].

Σε ένα πρώτο επίπεδο καθιέρωσε για πρώτη φορά την ατομική συμφωνία εργοδότη – εργαζόμενου ως σύμβαση εργασίας, η οποία όμως δεν θα ανήκε πλέον στη δικαιοδοσία του Εργατικού Κώδικα αλλά του Αστικού Κώδικα, στερώντας έτσι τον μισθωτό από την ισχύ των συλλογικών συμβάσεων και τις προστατευτικές διατάξεις του Εργατικού Δικαίου. Παράλληλα θεσμοθετήθηκε η πλήρης αποδυνάμωση των Εργατοδικείων (prud’ hommes), τόσο με την μείωση του αριθμού των εκπροσώπων που συμμετέχουν σ’ αυτά, όσο και με την ματαίωση της εκλογής των εργατικών αντιπροσώπων σ’ αυτά. Παράλληλα καταργήθηκε η ποινική δίωξη (με κίνδυνο ποινής φυλάκισης) των εργοδοτών που παρεμποδίζουν την ανάπτυξη της συνδικαλιστικής δραστηριότητας των αντιπροσώπων του προσωπικού, αντικαθιστώντας την με την επιβολή ενός απλού χρηματικού προστίμου. Καταργήθηκε η δυνατότητα ελέγχου των απολύσεων από τους επιθεωρητές εργασίας μέχρι των εννέα απολύσεων, μαζί με την υποχρέωση διαβούλευσης της επιχείρησης με τα σωματεία. Και το πιο εξωφρενικό αυτού του νόμου : Εάν το διοικητικό δικαστήριο στο οποίο προσφεύγει ο μισθωτός για την απόλυσή του, την κρίνει αδικαιολόγητη και παράνομη, αυτό δεν οδηγεί στην καταβολή αποζημίωσης σε βάρος του εργοδότη.

Σε ένα δεύτερο επίπεδο, η νεοφιλελεύθερη αυτή αναδιάρθρωση, με το πρόσχημα της δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας και αύξησης της εμπορικής κατανάλωσης των τουριστών, καθιέρωσε εμπορικές ζώνες οι οποίες και λειτουργούν όλες τις Κυριακές του χρόνου, πράγμα που δεν μπορούν να αλλάξουν ούτε οι δήμαρχοι ούτε οι νομάρχες των αντίστοιχων περιοχών. Ήδη σχεδόν το ένα τρίτο των γάλλων εργαζομένων (29%) εργάζονται τακτικά ή εκ περιτροπής τις Κυριακές, και μάλιστα σε έναν τομέα των υπηρεσιών (μεγάλα εμπορικά καταστήματα), όπου οι αμοιβές των εργαζομένων είναι κατώτερες των 1.375 ευρώ το μήνα, τη στιγμή που ο μέσος όρος των μισθών στην γαλλική οικονομία φτάνει τα 1.712 ευρώ. Και το αξιοσημείωτο είναι ότι έμπρακτα καταργείται η αμοιβή της εργασίας τις Κυριακές και στις νυχτερινές βάρδιες με τις προβλεπόμενες προσαυξήσεις (100% για την κυριακάτικη απασχόληση) και αυτή η προσαύξηση μειώνεται στο επίπεδο του 30%.

Σε ένα τρίτο επίπεδο, ο πρώτος αυτός νόμος Ε. Μακρόν, ανοίγει την πόρτα στις ιδιωτικοποιήσεις δημόσιων επιχειρήσεων με πρώτη την Βιομηχανική Κοινοπραξία Επίγειων Εξοπλισμών, η οποία και πωλήθηκε στην γερμανική Krauss Maffel Wegman, πράγμα που στερεί από το επιμέρους κράτος την δυνατότητα άσκησης της εθνικής του κυριαρχίας. Παράλληλα εκχωρούνται συνολικά ή επιμέρους τμήματα του κεφαλαίου πολλών αεροδρομίων της χώρας, μεταξύ των οποίων της Λυών, της Νίκαιας κλπ. Το εξαιρετικό είναι ότι στο ίδιο το πεδίο του νοσηλευτικού συστήματος, τα Νοσοκομειακά Πανεπιστημιακά Κέντρα, που ήταν φορείς της ιατρικής επιστημονικής έρευνας, ιδρύουν ιδιωτικά νοσηλευτικά ιδρύματα, που προορίζονται για την νοσηλεία ανώτερων αστικών στρωμάτων από διάφορες χώρες του κόσμου (ιατρικός τουρισμός). Σε κάθε περίπτωση, και στις δημόσιες επιχειρήσεις που βρίσκονται στον έλεγχο του κράτους, επιβάλλεται η υπαγωγή τους στο Εμπορικό Δίκαιο του ελεύθερου ανταγωνισμού, με αποτέλεσμα την μέγιστη μείωση της συμμετοχής των αντιπροσώπων των μισθωτών στα διοικητικά τους συμβούλια, που κατακλύζονται από τους τεχνοκράτες μανδαρίνους του χρηματιστικού κεφαλαίου.

Τέλος σε ένα τέταρτο επίπεδο ο πρώτος αυτός νόμος Ε. Μακρόν, προχώρησε και σε άλλες αλλαγές, πέραν εκείνων του Κώδικα Εργασίας, που καταδεικνύουν τον ακραία νεοφιλελεύθερο χαρακτήρα του : Πλήρης ελαστικοποίηση των όρων δόμησης στις τουριστικές περιοχές, αμβλύνοντας τα μέγιστα τους αναγκαίους περιβαλλοντικούς ελέγχους των κατασκευών, προκειμένου να στηριχθεί η ανάπτυξη του τουριστικού κεφαλαίου. – Απαλλαγή από την φορολόγηση και τις εισφορές προκειμένου για την μεταβίβαση μετοχών από τις επιχειρήσεις στα ανώτερα διευθυντικά τους στελέχη, πράγμα που στερεί το γαλλικό δημόσιο από φορολογικά έσοδα 900 εκατομ. ευρώ το χρόνο. – Απελευθέρωση των επαγγελμάτων των δικηγόρων και των συμβολαιογράφων ως αρχή για την πλήρη απελευθέρωση του συνόλου των διακοσίων περίπου επαγγελμάτων που ασκούνται στην οικονομική δραστηριότητα. Σε τέτοιο βαθμό συνολικά, που ο υπεύθυνος ευρωπαϊκών υποθέσεων του κινεζικού υπουργείου εμπορίου, που έχει προωθήσει πολλές εξαγορές γαλλικών επιχειρήσεων από κινεζικά κεφάλαια, Μα Σε να δηλώνει : «Στην εποχή της παγκοσμιοποίησης, δεν μπορεί κανείς να διατηρεί τις κοινωνικές κατακτήσεις. Πρέπει οι γάλλοι να αντιληφθούν ότι δεν υπάρχουν πλέον δωρεάν γεύματα». [ αναλύσεις σ’ όλο το εύρος αυτών των εργασιακών αναδιαρθρώσεων επίσης στο Economie et Politique, Νοέμβριος – Δεκέμβριος 2014 “Le projet de loi Macron ou comment construire une France hyper liberale” – Το νομοσχέδιο Μακρόν ή πώς να οικοδομηθεί μια υπέρ – φιλελεύθερη Γαλλία ].

Ο βομβαρδισμός του Εργατικού Κώδικα από την Κομρί (2016)

Δεν χρειάστηκε ούτε έναν χρόνο για να ξεκινήσει το δεύτερο κύμα κατεδαφίσεων του Εργατικού Δικαίου (ενός δικαιϊκού συστήματος από τα πιο προωθημένα στον σύγχρονο κόσμο), με τον καινούριο νόμο που έφερε η Μυριάμ Ελ Κομρί της σοσιαλιστικής κυβέρνησης του Φ. Ολάντ. Με τον εύγλωτο τίτλο της «καθιέρωσης νέων ελευθεριών και καινούριων προστατευτικών μέτρων για τις επιχειρήσεις», επιχείρησε μέσα από μια νέα σειρά αναδιαρθρώσεων που αφορούσε τον χρόνο εργασίας, τα Εργατοδικεία, τις απολύσεις, την αποζημίωση της εργασίας κλπ. να «προσαρμόσει τη νομοθεσία στις ανάγκες των επιχειρήσεων». Η γενική κατεύθυνση που υιοθετήθηκε είναι η δυνατότητα αναίρεσης της ισχύος των κανόνων του Εργατικού Δικαίου που έχουν την μορφή νόμων καθολικής ισχύος, από επιχειρησιακές συμφωνίες (όπου η θέση των εργαζομένων είναι εκτεθειμένη στις πιέσεις και τους καταναγκασμούς της εργοδοσίας), ακόμη κι’ αν αυτές είναι δυσμενέστερου περιεχομένου από ό,τι προβλέπουν οι εργατικοί νόμοι : Οι ανάγκες δηλαδή των εταιριών πάνω από την λαϊκή βούληση όπως εκφράζεται από τις αποφάσεις της Εθνοσυνέλευσης.

Αρχικά αυτός ο νέος νόμος που όπως και ο προηγούμενος επικυρώθηκε με προεδρικό διάταγμα και όχι από την ψήφο των βουλευτών του γαλλικού κοινοβουλίου (διαφωνούσε μια σημαντική ομάδα βουλευτών του ίδιου του κυβερνητικού ΣΚ), θέτει τέλος στην ισχύ της σύμβασης αορίστου χρόνου, στο βαθμό που η εργοδοσία έχει πλέον το δικαίωμα να διαρρήξει αυτή την σύμβαση με το που επικαλείται απλώς λόγους «ανασυγκρότησης της επιχείρησης», την οποία μάλιστα δεν είναι καν υποχρεωμένη να τεκμηριώσει : «Οι ελευθερίες και τα θεμελιώδη δικαιώματα του πολίτη διασφαλίζονται σε κάθε εργασιακή σχέση. Μπορούν όμως να επιβληθούν περιορισμοί στην άσκησή τους αν δικαιολογούνται από τις ανάγκες λειτουργίας της επιχείρησης…». Η απαίτηση για την ύπαρξη «σπουδαίου και σοβαρού» λόγου για την απόλυση των μισθωτών, το βάρος της απόδειξης της οποίας έφερε ο εργοδότης, καταργείται και ο εργαζόμενος περιορίζεται μόνον σε μια αποζημίωση απόλυσης, όπως δηλαδή και στο ελληνικό Εργατικό Δίκαιο (από τα πλέον καθυστερημένα της Ευρώπης).

Ο χρόνος εργασίας, ημερήσια και εβδομαδιαία, διευρύνεται, επιδιώκοντας να καταστεί παρελθόν η ισχύς του 35ωρου που είχε θεσπισθεί με την προηγούμενη σοσιαλιστική κυβέρνηση : Η καθιέρωση της εργασίας των 10 ή και 12 ακόμη ωρών ημερησίως, και των 46 ή και 48 ωρών εβδομαδιαία γίνεται νόμιμη εφόσον η εταιρία επικαλείται λόγους «αύξησης της δραστηριότητάς της» ή «αιτίες αναδιοργάνωσης της επιχείρησης». Αντί της διαφημιζόμενης αύξησης της απασχόλησης, διατηρείται η ανεργία στα υπάρχοντα επίπεδα, εφόσον οι επιχειρήσεις καλύπτουν τις πρόσθετες ανάγκες τους με την ελαστικοποίηση του χρόνου απασχόλησης του υπάρχοντος προσωπικού. Επιπρόσθετα η εργοδοσία έχει τη δυνατότητα να μειώσει τους μισθούς (κατά παρέκκλιση των συλλογικών συμβάσεων), να αυξήσει τον χρόνο εργασίας και να προχωρήσει προφανώς σε απολύσεις σε περίπτωση «οικονομικών δυσχερειών», εφόσον αντιμετωπίζει μείωση των παραγγελιών της ή του κύκλου εργασιών της ή μείωση της κερδοφορίας της για ένα ορισμένο διάστημα.

Το ίδιο συμβαίνει και στην περίπτωση που οι εταιρίες προχωρούν σε «τεχνολογικές αναδιαρθρώσεις», κατά τις οποίες αν ο μισθωτός εργαζόμενος αρνηθεί την μετάθεσή του ή την απασχόληση με μειωμένο μισθό, ή την αύξηση του χρόνου εργασίας χωρίς αντίστοιχη αύξηση των αποδοχών, μπορεί απλά να απολυθεί χωρίς κανέναν άλλο λόγο. Ο εργαζόμενος που κρίνεται ότι δεν είναι επαρκώς παραγωγικός (αυτό το κρίνει προφανώς ο εργοδότης μονομερώς), ή εμφανίζεται ως διεκδικητικός, μπορεί εξίσου να απολυθεί ανά πάσα στιγμή. Επίσης οι υπερωριακές ώρες απασχόλησης ενώ προηγούμενα αμείβονταν με προσαύξηση 25% στην αρχή και 50% στη συνέχεια, στο εξής πληρώνονται με προσαύξηση μόνον κατά 10%.

Οι επιχειρήσεις λοιπόν πάνω από το νόμο και τις συλλογικές συμβάσεις (κλαδικές ή γεωγραφικές). Ο διαφημιζόμενος κοινωνικός διάλογος και διαβούλευση σε επιχειρησιακό επίπεδο δεν αντιπροσωπεύει παρά μια προσχηματική διαδικασία για την επιβολή των απαιτήσεων του κεφαλαίου. Στα δημοψηφίσματα που προβλέπονται στο επίπεδο των επιχειρήσεων, οι εργαζόμενοι βρίσκονται απέναντι σε επιλογές μεταξύ Σκύλας και Χάρυβδης, εφόσον στην εργοδοσία εναπόκειται πάντοτε να διατυπώσει το ερώτημα της ψηφοφορίας. Π.χ. όπως έγινε σε εταιρίες όπως η Bosch, η General Motors, η Continental, όπου το ερώτημα που ετίθετο στο δημοψήφισμα ήταν αν οι εργαζόμενοι αποδέχονται να εργάζονται περισσότερο και να πληρώνονται λιγότερο, ή να χάσουν την εργασία τους [ Διαφωτιστικές οι παρατηρήσεις στο Martin Bulard “Deluge de bombes sur le Code du Travail”, Monde Diplomatique, Φεβρουάριος 2016 – Καταιγισμός από βόμβες στον Κώδικα Εργασίας ].

Το περίφημο “witch bloc” απο τις πιο πρωτότυπες διαμαρτυρίες ενάντια στις αντεργατικές μεταρρυθμίσεις Μακρόν



Το πρόσφατο «κοινωνικό πραξικόπημα» του Μακρόν (2017)

Τελευταία πράξη του δράματος των νεοφιλελεύθερων (=μνημονιακών) μεταλλάξεων του Εργατικού Δικαίου στη γαλλική οικονομία, τα πέντε διατάγματα της κυβέρνησης του Ε. Μακρόν που υπογράφηκαν την τελευταία εβδομάδα του Σεπτεμβρίου 2017, με την για μία καινούρια φορά παράκαμψη της ψήφου της Εθνικής Αντιπροσωπείας. Κύρια κατεύθυνση και αυτής της τελευταίας αναδιάρθρωσης του Κώδικα Εργασίας η ουσιαστική ακύρωση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας σε εθνικό, περιφερειακό και κλαδικό επίπεδο, και η μεταφορά των συμφωνιών κεφαλαίου – εργαζομένων σε επίπεδο επιχειρήσεων, όπου η ισχύς της εργοδοσίας και οι πιέσεις που μπορεί να ασκήσει είναι προφανείς, με αποτέλεσμα να καθαιρούνται οι υποχρεωτικοί εργατικοί νόμοι και οι ρυθμίσεις των κλαδικών συλλογικών διαπραγματεύσεων. Είναι χαρακτηριστικό όπως μπορεί να διαπιστώσει κανείς [ UGICT – CGT «Τα εργατικά δικαιώματα σήμερα, και αύριο μετά τα προεδρικά διατάγματα», καθώς και Syndicat des Avocats de France «Ακόμη περισσότερες ελευθερίες και ασφάλεια για τις επιχειρήσεις, ακόμη λιγότερα δικαιώματα και πρόσβαση στη δικαιοσύνη για τους μισθωτούς» ] ότι πρόκειται για μια συστηματική αποδόμηση θεμελιωδών εργατικών ρυθμίσεων και κανόνων, που προφανώς είχε μεθοδευτεί και με τους προηγούμενους νόμους Ε. Μακρόν και Μ. Ελ Κομρί. Ενδεικτικά έτσι μπορούμε να δούμε ορισμένες μεταλλάξεις ανάμεσα στις πάμπολλες άλλες που επιφέρουν αυτά τα νεοφιλελεύθερα διατάγματα.

Ο νέος νόμος νομιμοποιεί πλέον τις παράνομες και καταχρηστικές απολύσεις που γίνονταν προηγούμενα μόνον για «σπουδαίο και σοβαρό» λόγο, με το βάρος της απόδειξης να επαφίεται στον εργοδότη. Εφεξής, ακόμη και αν η απόλυση κριθεί παράνομη από τους Prud’hommes (Εργατοδικεία), ο εργαζόμενος έχει δικαίωμα μόνον σε χρηματική αποζημίωση και όχι σε επαναπρόσληψη. Ακόμη και στην περίπτωση απόλυσης εγκύων γυναικών, ή για ανάπτυξη συνδικαλιστικής δράσης (ιδιαίτερα στις περίφημες μικρομεσαίες επιχειρήσεις), η αποζημίωση της απόλυσης μειώνεται στο μισό. Μέχρι σήμερα η επιχείρηση ήταν υποχρεωμένη σε περίπτωση απολύσεων να κοινοποιεί την αιτιολογία με επίσημο έγγραφο, και στη βάση αυτή οι εργαζόμενοι να αναπτύσσουν την επιχειρηματολογία τους ενώπιον των δικαστηρίων. Εφεξής ο εργοδότης δεν υποχρεούται να κοινοποιήσει τον λόγο των απολύσεων παρά μόνον την τελευταία στιγμή κατά την εκδίκαση της προσφυγής, έτσι ώστε οι μισθωτοί να μην μπορούν να ετοιμάσουν την νομική τους επιχειρηματολογία. Η εκτίμηση των λόγων απόλυσης για οικονομικούς λόγους, προκειμένου για πολυεθνικές φίρμες με θυγατρικές στη Γαλλία, γίνεται μόνον στο επίπεδο περίπτωσης οικονομικών δυσχερειών των θυγατρικών, παρόλο που οι μητρικές πολυεθνικές είναι κερδοφόρες στο συνολικό τους επίπεδο.

Προάγονται κάθε είδους μορφές προσωρινής εργασίας σε βάρος των συμβάσεων αορίστου χρόνου (Contrat a duree intetermine). Έτσι ενώ μέχρι σήμερα οι συμβάσεις ορισμένου χρόνου (Contrat a duree determine) μπορούσαν να διαρκέσουν μόνον μέχρι 18 μήνες, και μετά να μετατραπούν σε αορίστου χρόνου, εφεξής η διάρκειά τους μπορεί να επεκτείνεται στα 5 χρόνια. ΟΙ εργοταξιακές συμβάσεις αορίστου χρόνου που τέλειωναν με το τέλος του έργου και ίσχυαν μόνον στις κατασκευές, τώρα επεκτείνονται σε όλους τους κλάδους, με αποτέλεσμα όταν ολοκληρώνεται ένα πρότζεκτ (συνήθως επιστημόνων και μηχανικών) να παίρνει τέλος η σύμβαση εργασίας ως εάν ήταν ορισμένου χρόνου. Η δοκιμαστική περίοδος μετά την πρόσληψη των μισθωτών (2 μήνες για εργατοτεχνίτες, 3 για τεχνικούς και 4 για στελέχη), επεκτείνεται πλέον επ’ αόριστον κατά την κρίση της επιχείρησης. Οι συμβάσεις εργασίας που συνάπτονται πλέον θα μπορούν να τροποποιηθούν ανά πάσα στιγμή από την εργοδοσία με απλή επιχειρησιακή συμφωνία, όπου η επιχείρηση θα έχει το δικαίωμα να αλλάξει τους όρους της σύμβασης, επιβάλλοντας π.χ. μείωση των μισθών, αύξηση του χρόνου εργασίας κ.ά.

Σε περίπτωση μεταβίβασης μιας επιχείρησης σε άλλους επιχειρηματίες, αυτοί πλέον δεν θα έχουν υποχρέωση να διατηρήσουν το ίδιο προσωπικό, έχοντας τη δυνατότητα να απολύσουν ακόμη και ολόκληρο το προηγούμενο εργατικό δυναμικό. Σε περίπτωση δυσχερειών της εταιρίας και διαμόρφωσης ενός «κοινωνικού σχεδίου ανασυγκρότησης», ο εργοδότης που απολύει τους εργαζόμενους λόγω των οικονομικών δυσκολιών, δεν υποχρεούται να τους επαναπροσλάβει όταν η παραγωγική μονάδα επιστρέψει στην κερδοφορία. Οι προβλεπόμενες από τις κλαδικές συλλογικές συμβάσεις, αλλά και από τον ίδιο το νόμο, νόμιμες πληρωμένες άδειες των μισθωτών σε περίπτωση γάμου, γέννησης παιδιού, θανάτου άμεσα συγγενικού προσώπου, φροντίδας άρρωστου παιδιού κλπ. καταργούνται, με απλή επιχειρησιακή συμφωνία, χωρίς την ανάγκη παρουσίας συνδικαλιστικών εκπροσώπων. Ακόμη και το 20λεπτο διάλλειμα ξεκούρασης εγκύων γυναικών οδηγείται σε κατάργηση με απλή επιχειρησιακή διαβούλευση.

Παράλληλα η πραγματοποίηση δημοψηφίσματος για ένα εργασιακό ζήτημα μεταξύ των εργαζομένων μιας επιχείρησης ήταν συνδικαλιστικό δικαίωμα. Εφεξής μόνον η εργοδοσία έχει το δικαίωμα διεξαγωγής δημοψηφίσματος, και μάλιστα και καθορισμού του θέματός του, τόση δημοκρατία στις επιχειρήσεις… Μέχρι σήμερα όταν μια κλαδική σύμβαση παραβιάζονταν από την επιχείρηση μπορούσε να γίνει προσφυγή στη δικαιοσύνη με το βάρος της απόδειξης να εναποτίθεται στον εργοδότη. Εφεξής το βάρος της απόδειξης βαρύνει τους εργαζομένους, αλλά και η όποια θετική δικαστική απόφαση δεν έχει σε καμία περίπτωση αναδρομικό χαρακτήρα. Επίσης, ενώ μέχρι πρόσφατα οι συζητήσεις και διαπραγματεύσεις για μισθολογικά θέματα γίνονταν κάθε χρόνο, εφεξής θα μπορούν να γίνονται μόνον κάθε 4 χρόνια κλπ.

Στις καπιταλιστικές αφετηρίες των μνημονιακών πολιτικών

Τίθεται έτσι το ερώτημα που αφορά τις αιτίες επιβολής αυτών των πολιτικών νεοφιλελεύθερων αναδιαρθρώσεων των εργασιακών σχέσεων και των οικονομικών δραστηριοτήτων, που όπως διαπιστώνεται έχουν κοινά ή παράλληλα χαρακτηριστικά όχι μόνον στις χώρες της Νότιας Ευρώπης με την μορφή των μνημονίων που συνοδεύουν τις διαδικασίες αντιμετώπισης του υπερδανεισμού, αλλά και εξίσου στις κεντρικές και κυρίαρχες χώρες της ευρωπαϊκής ηπείρου (Γερμανία και Γαλλία). Προέρχονται αυτές από τον υπερδανεισμό των επιμέρους εθνικών κρατών, από την υπέρμετρη χρηματιστικοποίηση των οικονομιών, από τον ασθενή, «στρεβλό και εξαρτημένο» χαρακτήρα ορισμένων εθνικών καπιταλισμών όπως ο ελληνικός, από τη «εκδικητική μανία» του δαίμονα των Βρυξελλών, από την απληστία και τη «βαρβαρότητα» των γερμανών βιομηχάνων κλπ ; Απεναντίας, εφόσον υιοθετεί κανείς την μαρξιστική ανάλυση και ανάγνωση των πραγμάτων, που συνεχίζει να βρίσκει την επιβεβαίωσή της στις ίδιες τις εξελίξεις της οικονομικής πραγματικότητας, προκύπτει ότι το σύνολο αυτών των κυμάτων μέτρων ολοκληρωτικής απορρύθμισης της εργασίας προέρχεται από τις πολιτικές των αστικών τάξεων να αντιμετωπίσουν τη μακροχρόνια καπιταλιστική κρίση και να βρουν διεξόδους σε βάρος της μισθωτής εργασίας και των λαϊκών στρωμάτων ευρύτερα και προς όφελος του επιχειρηματικού κεφαλαίου [ πρόσφατα στοιχεία, πίνακες και διαγράμματα στην ανάλυση του Michel Husson “Dix ans de crise…et puis Macron”, Δέκα χρόνια κρίσης …και μετά ο Μακρόν, Defend Democracy Press ].

Σε αντίθεση με την κεϋνσιανή αντίληψη που αποδίδει την κρίση στην χρηματιστική αστάθεια και στις πολιτικές της λιτότητας που κρίνονται αντί-παραγωγικές, η μαρξιστική κριτική επικεντρώνεται στην τάση πτώσης του ποσοστού κέρδους, το οποίο για να αποκατασταθεί απαιτεί την απαξίωση μεγάλων τμημάτων του κεφαλαίου. Η καπιταλιστική δυναμική που καθορίζεται από την διατήρηση του ποσοστού κέρδους σε επαρκή επίπεδα, εξαρτάται κυρίως από τα κέρδη της παραγωγικότητας της εργασίας, από το επίπεδο της πραγματικής αμοιβής της μισθωτής εργασίας και από την εξέλιξη της οργανικής σύνθεσης του κεφαλαίου. Διαπιστώνεται στατιστικά (Long Term Productivity Database της Τράπεζας της Γαλλίας) ότι στην περίοδο από το 1960 μέχρι το 2015 όλοι οι σχετικοί δείκτες (παραγωγικότητα της εργασίας, οργανική σύνθεση του κεφαλαίου, κατά κεφαλήν ΑΕΠ) βρίσκονται σε μια πτωτική πορεία που ξεκινάει από ένα δείκτη 7 για να φτάσει στον δείκτη 1. Στην ίδια περίοδο έτσι ο σύνθετος δείκτης της καπιταλιστικής δυναμικής (το επίπεδο της ετήσιας ανάπτυξης) πέφτει από ένα επίπεδο 5 στο επίπεδο του 0,5. Η έκρηξη της πρώτης μεταπολεμικής κρίσης υπερσυσσώρευσης του κεφαλαίου (μέσα της δεκαετίας του 1970 – αρχές της δεκαετίας του 1980) συνδέεται με την πτώση του μέσου ποσοστού κέρδους, ως αποτέλεσμα της εξάντλησης και σαφούς επιβράδυνσης των κερδών της παραγωγικότητας της εργασίας. Έτσι ο νεοφιλελευθερισμός που εγκαινιάζεται από τα μέσα της δεκαετίας του 1980, επιδιώκοντας να διατηρήσει το επίπεδο του ποσοστού κέρδους, καταφεύγει στην συνεχή μείωση του πραγματικού μισθού (του μεταβλητού δηλαδή κεφαλαίου).

Αυτή η νέα νεοφιλελεύθερη περίοδος της καπιταλιστικής εξέλιξης κατορθώνει μ’ αυτό τον τρόπο (κατεδάφιση του κοινωνικού κράτους) να διατηρήσει και να προσαυξήσει το ποσοστό κέρδους τόσο στην Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και στις Ηνωμένες Πολιτείες (μεταξύ 1980 και 2015 στην πρώτη περίπτωση αυξάνεται από ένα δείκτη 10 στον δείκτη 14, στην δεύτερη περίπτωση από έναν δείκτη 15 στον δείκτη 22). Το αποτέλεσμα είναι η συνεχής πτώση των μισθών που στη διάρκεια της περιόδου 1970 – 2014 έπεσαν από το 54,5 % της συμμετοχής στο ΑΕΠ (παγκόσμιος μέσος όρος) στο 50,5%. Προφανώς το ερώτημα που τέθηκε με την μείωση των μισθών ήταν το ποιος θα αγοράζει πλέον τα παραγόμενα προϊόντα αφού είχε επιβληθεί η λιτότητα. Η νεοφιλελεύθερη απάντηση που δόθηκε ήταν η αύξηση των εισοδημάτων των ανώτερων αστικών στρωμάτων (εμβάθυνση των ταξικών ανισοτήτων), η αύξηση της πίστωσης (συνεχής δανεισμός) και η διέξοδος στις διεθνείς αγορές (παγκοσμιοποίηση). Προέκυψε έτσι μια έντονη «χρηματιστικοποίηση» των οικονομικών δραστηριοτήτων, που σε καμία περίπτωση βέβαια δεν ήταν αιτία της κρίσης (της οποίας τα αίτια συνέχισαν να εντοπίζονται στην πραγματική παραγωγική οικονομία), αλλά ήταν περισσότερο ένα σύμπτωμα της φθίνουσας πορείας της καπιταλιστικής δυναμικότητας.

Χρησιμοποιήθηκε έτσι η διέξοδος στις αγορές των αναδυόμενων οικονομιών με την διαδικασία της παραγωγικής παγκοσμιοποίησης με την έντονη αλληλοδιαπλοκή των οικονομιών με την μορφή των «παγκόσμιων αλυσίδων αξίας» (global value chains). Ωστόσο, αυτή η διαδικασία που βασίζονταν κυρίως στην ανάπτυξη της κινεζικής οικονομίας, φάνηκε να εξαντλείται με την εκδήλωση της μεγάλης κρίσης υπερσυσσώρευσης του κεφαλαίου του 2008, με αποτέλεσμα η παραγωγικότητα της εργασίας, ενώ είχε εμφανίσει αυξητική πορεία μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 2000, να πάρει ξανά την κατιούσα, λιγότερο στις αναδυόμενες οικονομίες (BRICS) και περισσότερο στις αναπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες. Έτσι, εφόσον η μείωση των μισθών έφτασε σε ορισμένα ιστορικά όρια, και αφού οι «παγκόσμιες αλυσίδες αξίας» εμφάνισαν πλέον σαφή υποχώρηση (ιδιαίτερα στην τελευταία πενταετία 2010 – 15), ενώ οι τεχνολογικές αναδιαρθρώσεις δεν μπορούσαν πλέον να επιφέρουν αύξηση στα κέρδη από την παραγωγικότητα της εργασίας, τα διεθνή οικονομικά κέντρα προέκριναν την μαζική καταστροφή παραγωγικών δυνάμεων (κυρίως με την επέκταση της ρομποτικής) και μια μηδενική σχεδόν ανάπτυξη : Σε κάθε περίπτωση έντονη ήταν η ανάγκη να βαθύνει ακόμη περισσότερο η κοινωνική καταστροφή του κόσμου της εργασίας (εκκαθαρίσεις θέσεων εργασίας, λιτότητα και ελαστικοποίηση).

Προωθήθηκε έτσι ο διαχωρισμός των παραγωγικών μονάδων σε επιχειρήσεις υψηλής παραγωγικότητας που έπρεπε να στηριχθούν και σε «επιχειρήσεις – ζόμπι» που εμφάνιζαν χαμηλή παραγωγικότητα και ανταγωνιστικότητα και χρειάζονταν να εκκαθαριστούν : Οι «ζωντανές – νεκρές» επιχειρήσεις έπρεπε λοιπόν να εκκαθαριστούν γιατί αποτελούσαν εμπόδιο στην «δημιουργική καταστροφή» κεφαλαίου και στην αποδοτική χρησιμοποίηση των παραγόντων της παραγωγής. Άρα ήρθαν στην επιφάνεια της αστικής οικονομικής πολιτικής οι μεγάλες διαρθρωτικές αλλαγές, δηλαδή η ολοσχερής ελαστικοποίηση των μορφών απασχόλησης, παρατεταμένες πολιτικές μείωσης των μισθών, εκκαθαρίσεις των μη επαρκώς αξιοποιουμένων κεφαλαίων (διατήρηση της ανεργίας σε υψηλά επίπεδα). Υιοθετείται δηλαδή η μαρξιστική διαπίστωση ότι ο καπιταλισμός δεν ξεπερνάει την κρίση του παρά απαξιώνοντας το αναποτελεσματικό τμήμα του κεφαλαίου. Αυτό βέβαια φέρνει το παραγωγικό κεφάλαιο σε μια ορισμένη αντίθεση με το πλασματικό (χρηματιστικό) κεφάλαιο που είχε προωθήσει ο ίδιος ο νεοφιλελευθερισμός, διασφαλίζοντας την σταθερή κερδοφορία των μεγαλομετόχων των επιχειρήσεων, ωστόσο όμως οι ανάγκες ανάκαμψης της δυναμικής του παραγωγικού κεφαλαίου απευθύνουν μια αυστηρή προειδοποίηση για την επαναφορά στην τάξη του νόμου της αξίας.

Μ’ αυτή την δεδομένη κατάσταση πραγμάτων ο ίδιος ο κεϋνσιανισμός εμφανίζεται εξολοκλήρου αναποτελεσματικός στο μέτρο που η αύξηση της αγοραστικής δύναμης και της ζήτησης που ευαγγελίζεται βρίσκεται σε πλήρη αντίθεση με την επικρατούσα καπιταλιστική λογική της οποίας η μοναδική έγνοια είναι η αποκατάσταση του ποσοστού της επιχειρηματικής κερδοφορίας : Ο καπιταλισμός δεν μπορεί να λειτουργήσει αποδεχόμενος μικρότερη αποδοτικότητα του κεφαλαίου, έτσι ώστε οι κυρίαρχες τάξεις να στερηθούν των προνομίων τους. Έτσι η μοναδική διέξοδος που προκρίνεται από τα κυρίαρχα αστικά κέντρα, και που εκφράζεται με τον πλέον εμβληματικό τρόπο από την γαλλική προεδρία Ε. Μακρόν, είναι η εμβάθυνση των νεοφιλελεύθερων πολιτικών μέσα από νεοφιλελεύθερες αναδιαρθρώσεις : Δημιουργική καταστροφή κεφαλαίων, αύξηση της ανεργίας, ελαστικοποίηση της απασχόλησης, αποψίλωση δικαιωμάτων και εισοδήματος της μισθωτής εργασίας. Εφόσον ο σύγχρονος καπιταλισμός αδυνατεί να επανακτήσει τα κέρδη από την παραγωγικότητα της εργασίας, δεν μπορεί να λειτουργήσει παρά με το μοντέλο του ακραίου νεοφιλελευθερισμού. Γι’ αυτούς τους λόγους η αντιμετώπιση των μνημονιακών πολιτικών σε πανευρωπαϊκό επίπεδο δεν μπορεί να γίνει παρά από μια αντικαπιταλιστική πολιτική που συνδέει οργανικά τις άμεσες εργατικές ανάγκες με μεταβατικές ριζοσπαστικές ρήξεις και τομές.

Αντιπαράθεση στον διεθνοποιημένο ευρωπαϊκό καπιταλισμό

Συνάγεται συμπερασματικά ότι οι νεοφιλελεύθερες αναδιαρθρώσεις των εργασιακών σχέσεων και των οικονομικών δομών, που έχουν καταγραφεί στην ελληνική κοινωνική πραγματικότητα της τελευταίας επταετίας εφαρμογής των τεσσάρων συνεχών μνημονίων (ΠΑΣΟΚ, ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ), δηλαδή μείωσης των μισθών και συντάξεων, ολοσχερούς περιορισμού και μείωσης των επιδομάτων ανεργίας, κατάργησης της ισχύος των συλλογικών συμβάσεων, ιδιωτικοποίησης των κοινωφελών επιχειρήσεων που έχουν απομείνει στην δημόσια κυριότητα, γενίκευσης των συμβάσεων προσωρινής και μερικής απασχόλησης κλπ., δεν αποτελεί πρωτοτυπία του ελληνικού καπιταλισμού και του πολιτικού φάσματος των μνημονιακών κομμάτων. Η ίδια πολιτική, με διαφοροποιημένες ή πανομοιότηπες μορφές έχει ασκηθεί και συνεχίζει να υλοποιείται στο σύνολο των ευρωπαϊκών χωρών, και μάλιστα του ίδιου του ευρωπαϊκού κέντρου (Γερμανία και Γαλλία), όπως εξίσου και της περιφέρειας (Ιταλία, Ισπανία, χώρες της πρώην Ανατολικής Ευρώπης). Ο υπερδανεισμός των εθνικών κρατών που είναι αποτέλεσμα των ακραίων νεοφιλελεύθερων πολιτικών διαχείρισης της κρίσης, χρησιμοποιείται ως μέσον εκβιασμού προκειμένου αφενός να επιβληθεί ένας δρακόντειος δημοσιονομικός έλεγχος ως προϋπόθεση της οικονομικής «εξυγίανσης», και αφετέρου για να επιβληθούν μορφές αύξησης της παραγωγικότητας και ανταγωνιστικότητας των επιμέρους εθνικών καπιταλισμών, μέσα από την κατακόρυφη κοινωνική υποτίμηση της μισθωτής εργασίας.

Έτσι, αυτά τα διαδοχικά κύματα μέτρων αποδόμησης του Εργατικού Δικαίου στην ευρωπαϊκή ήπειρο, είναι αποτέλεσμα των πολιτικών αντιμετώπισης της κρίσης υπερσυσσώρευσης του κεφαλαίου (που στην ελληνική οικονομία προσέλαβε ακόμη πιο οξυμένες διαστάσεις) προς όφελος των επιχειρήσεων και σε βάρος του κόσμου της μισθωτής εργασίας, και όχι απλά έκφραση μιας «εκδικητικής μανίας» των «ξένων επικυρίαρχων» και μετατροπής της ελληνικής εργατικής τάξης σε ευρωπαϊκό «πειραματόζωο» : Πολύ μεγαλύτερα «πειραματόζωα» αποδεικνύονται οι πολλαπλάσιες σε μέγεθος εργατικές τάξεις των ηγεμονικών ευρωπαϊκών χωρών, τόσο στη διάρκεια της δεκαετίας του 2000, όσο και στην διάρκεια της τρέχουσας δεκαετίας του 2010. Προκύπτει άρα ότι η αντιπαράθεση που διατρέχει τις οικονομίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ζώνης του Ευρώ δεν έχει πρωτίστως τα χαρακτηριστικά «εθνικών και πατριωτικών» αντιπαραθέσεων, αλλά τα βαθειά ταξικά χαρακτηριστικά της αντιπαλότητας ανάμεσα στις επιμέρους εργατικές τάξεις και στις νεοφιλελεύθερες αναδιαρθρώσεις του διεθνοποιημένου καπιταλισμού σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.

Άρα μια αντιμνημονιακή πολιτική με την ευρύτερη έννοια του όρου δεν μπορεί να βασίζεται σε μια αντίληψη «εθνικής (αστικής) ανάπτυξης», με όρους ενός διαταξικού πατριωτικού μετώπου (μισθωτής εργασίας, αλλά και μικροαστικών στρωμάτων, και μικρομεσαίων επιχειρήσεων και αστικών παραγωγικών δυνάμεων), αλλά με όρους ενός ταξικού μετώπου των εργαζομένων τάξεων στους επιμέρους εθνικούς κοινωνικούς σχηματισμούς, όσο και σε πανευρωπαϊκό κοινωνικό επίπεδο. Το ζήτημα δεν είναι η «παραγωγική ανασυγκρότηση» των οικονομιών που έχουν υποστεί τις συνέπειες της «δημιουργικής καταστροφής» παραγωγικών δυνάμεων ως αποτέλεσμα της απαξίωσης των ανεπαρκώς αξιοποιουμένων (ζημιογόνων) κεφαλαίων, αλλά ο ίδιος ο στρατηγικός κοινωνικός μετασχηματισμός των καπιταλιστικών παραγωγικών σχέσεων, όχι προφανώς με έναν κενό πολιτικό λόγο στη συγκυρία («εδώ και τώρα κομμουνισμός»), αλλά με μια οργανική διασύνδεση των άμεσων ζωτικών λαϊκών αναγκών με ένα ριζοσπαστικό μεταβατικό αντικαπιταλιστικό πρόγραμμα πάλης στο ιστορικό παρόν.

Η αριστερή αντιμετώπιση των θεσμών της ευρωπαϊκής καπιταλιστικής ολοκλήρωσης δεν μπορεί να προάγεται με όρους εθνικών περιχαρακώσεων και διαχωρισμών, αλλά με όρους εργατικής ταξικής διαπάλης απέναντι στις νεοφιλελεύθερες ανασυγκροτήσεις των εθνικών καπιταλισμών και της Ιερής Συμμαχίας των αστικών τάξεων στο ευρωπαϊκό επίπεδο. Αυτό το μήνυμα έρχεται από τις μαζικές εργατικές κινητοποιήσεις στη γερμανική οικονομία των μέσων της δεκαετίας του 2000, το ίδιο από τις συνδικαλιστικές απεργίες της τριετίας 2015 – 17 στη γαλλική κοινωνία, το ίδιο από τις μαζικές απεργίες στην αυτοκινητοβιομηχανία της Κεντρικής Ευρώπης το 2017 (Σλοβακία, Ουγγαρία, Τσεχία), το ίδιο από τις ελληνικές πανεργατικές απεργίες του 2010 – 12, που κατέληξαν στην πολιτική στήριξη του ΣΥΡΙΖΑ, κι’ αυτός οδήγησε τις λαϊκές προσδοκίες στα τάρταρα. Η θέση της κάθε επιμέρους εργατικής τάξης είναι στην κοινή της συμπαράταξη με τον εργαζόμενο κόσμο των υπολοίπων ευρωπαϊκών χωρών, και όχι με τις αστικές και μικροαστικές εθνικές τους δυνάμεις, για την ανατροπή των νεοφιλελεύθερων αναδιαρθρώσεων στο εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.

Θεσσαλονίκη – Οκτώβριος 2017

Πηγή: ΠΡΙΝ
Πρωταθλήτρια Ευρώπης η εθνική ομάδα Νέων στο Eurobasket της Κρήτης

Πρωταθλήτρια Ευρώπης η εθνική ομάδα Νέων στο Eurobasket της Κρήτης

Κυριακή, 23/07/2017 - 23:32
Μετά το 2002 και 2009 η ελληνική ομάδα ανέβηκε ξανά στην κορυφή της Ευρώπης, καθώς στον τελικό της διοργάνωσης επικράτησε με 65-56 του Ισραήλ και κατάκτησε το χρυσό μετάλλιο πέρα για πέρα δίκαια μετά τις εμφανίσεις που πραγματοποίησε (κυρίως) με Λιθουανία και Ισπανία σε νοκ άουτ αναμετρήσεις.

Το Ισραήλ έκανε σπουδαία πορεία μέχρι τον τελικό, αλλά η εθνική ομάδα ήταν αυτή που ήθελε περισσότερο το τρόπαιο και δικαιολογημένα το κατάκτησε στην 5η της παρουσία σε τελικό.

Η «γαλανόλευκη» έκανε κακό ξεκίνημα (βρέθηκε να χάνει 9-16 στην πρώτη περίοδο, ωστόσο, από κει και πέρα έβγαλε στο παρκέ τα στοιχεία εκείνα που έδειξε στα προηγούμενα ματς και την έφεραν έως τον τελικό. Το σκηνικό άλλαξε γρήγορα, η Ελλάδα μπήκε με προβάδισμα στ΄ αποδυτήρια (26-23) κι από κει και πέρα δεν... κοίταξε πίσω.

Προηγήθηκε με 48-41 στην τρίτη περίοδο και παρά την προσπάθεια που έκαναν οι αντίπαλοι για να φέρουν τα πάνω κάτω, το αντιπροσωπευτικό συγκρότημα έφτασε στη μεγάλη νίκη και στην κατάκτηση του χρυσού μεταλλίου.


Σε ένα ακόμη ματς η άμυνα ήταν το «κλειδί» για να φτάσει η εθνική στο στόχο της. Ο Κόνιαρης ήταν ο κορυφαίος της ελληνικής ομάδας, καθώς αν και ξεκίνησε με 0/5 σουτ, βρήκε στη συνέχεια ρυθμό και τελείωσε το ματς με 15 πόντους. Τρομερή ενέργεια πρόσφερε και ο Λούντζης με 12 πόντους, ενώ ο Χαραλαμπόπουλος ως σταθερή… αξία έκανε νταμπλ-νταμπλ με 10 πόντους και ισάριθμα ριμπάουντ






Έκθεση από την Λέσχη Ελλήνων Γελοιογράφων «Sweet Europe - Γλυκειά Ευρώπη» στο Μετρό Συντάγματος έως τις 21 Μαΐου

Έκθεση από την Λέσχη Ελλήνων Γελοιογράφων «Sweet Europe - Γλυκειά Ευρώπη» στο Μετρό Συντάγματος έως τις 21 Μαΐου

Τετάρτη, 17/05/2017 - 23:05
«Sweet Europe - Γλυκειά Ευρώπη» έχει τίτλο η έκθεση που ετοίμασε η Λέσχη Ελλήνων Γελοιογράφων

H έκθεση θα λειτουργεί από 15 έως τις 21 Μαΐου 2017, καθημερινά από τις 9 το πρωί έως τις 9 το βράδυ, ενώ μέλη της Λέσχης Ελλήνων Γελοιογράφων θα βρίσκονται στον χώρο για να ενημερώνουν και να ξεναγούν το κοινό.

Έχοντας για θέμα της την Ευρώπη των λαών, η έκθεση περιλαμβάνει 150 γελοιογραφίες που αποτυπώνουν το θολό πολιτικό τοπίο με το μελάνι αλλά και το χιούμορ των γελοιογράφων. Η κρίση και το άδηλο μέλλον της Ευρώπης, είτε ως οικονομικής ένωσης είτε ως ευρωπαϊκής κουλτούρας, αφορούν ολοένα και μεγαλύτερο τμήμα των λαών της. Ο φασισμός, η ξενοφοβία, η ανεργία, η ανισότητα είναι ζητήματα που απασχολούν καθημερινά τους πολίτες της.

Οι επισκέπτες, εκτός από τα έργα 29 κορυφαίων Ελλήνων γελοιογράφων (Μιχάλης Κουντούρης, Ηλίας Μακρής, Κώστας Μητρόπουλος, Σπύρος Ορνεράκης, Ανδρέας Πετρουλάκης, Δημήτρης Χαντζόπουλος, κ.ά.), θα έχουν την ευκαιρία να δουν και τις γελοιογραφίες 28 σημαντικών Βρετανών σκιτσογράφων που δημοσιεύουν στις μεγαλύτερες εφημερίδες του Ηνωμένου Βασιλείου.
Αφορμή φυσικά το... Brexit, αλλά και όλα όσα συμβαίνουν στις μέρες μας στη «γηραιά ήπειρο».

σκίτσο: Dave Brown
σκίτσο: Dave Brown |




Brexit, Ευρώπη και Ελλάδα: Μεγάλη ανοιχτή εκδήλωση της Λαϊκής Ενότητας σήμερα 8 Ιουλίου

Brexit, Ευρώπη και Ελλάδα: Μεγάλη ανοιχτή εκδήλωση της Λαϊκής Ενότητας σήμερα 8 Ιουλίου

Παρασκευή, 08/07/2016 - 18:28
Μεγάλη ανοικτή εκδήλωση της «Λαϊκής Ενότητας» με συμμετοχή και προσωπικοτήτων της Αριστεράς από τη Βρετανία με θέμα:
Brexit, Ευρώπη και Ελλάδα
Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 8/7/16, στο ξενοδοχείο «Τιτάνια» (Πανεπιστημίου 52).
Στις 6.30’ μμ, θα πραγματοποιηθούν σύντομοι χαιρετισμοί αριστερών και αντιμνημονιακών κομμάτων και οργανώσεων.
Στις 7.30’ μμ, θα ξεκινήσει η κεντρική συζήτηση με χαιρετισμούς και ομιλίες.
Θα χαιρετίσουν:
Νίκος Χουντής, ευρωβουλευτής της ΛΑΕ
Παναγιώτης Λαφαζάνης, Γραμματέας του Π.Σ. της ΛΑΕ

Θα μιλήσουν:
Tariq Ali , από τη Lexit campaign, στέλεχος σύνταξης του περιοδικού «New Left Review», αρθρογράφος και συγγραφέας
John Rees, από τη Lexit campaign, πανεπιστημιακός, στέλεχος του δικτύου «Counterfire»,
Στάθης  Κουβελάκης , καθηγητής πανεπιστημίου Λονδίνου (King College)
Κώστας  Λαπαβίτσας , καθηγητής πανεπιστημίου Λονδίνου (SOAS),
Γιάννης Τόλιος , διδάκτωρ οικονομικών, πρόεδρος του ΜΑΧΩΜΕ
Θα ακολουθήσει συζήτησ
Οσκαρ Λαφοντέν: Απορώ γιατί μένετε στο ευρώ

Οσκαρ Λαφοντέν: Απορώ γιατί μένετε στο ευρώ

Κυριακή, 15/05/2016 - 07:05
INFOWAR

Συντάκτης: Άρης Χατζηστεφάνου

"Το ευρώ ντοπάρει τα εθνικιστικά κόμματα της Ευρώπης"
Οσκαρ Λαφοντέν

Μια βασική αρχή της δημοσιογραφίας λέει ότι δεν πρέπει να «σκοτίζεις» τους αναγνώστες σου με τις δυσκολίες που αντιμετωπίζεις για να προετοιμάσεις ένα θέμα. Αν πρέπει να περάσεις 12 ώρες σε μια συνοριακή γραμμή για μια έρευνα ή να διασχίσεις ένα ποτάμι για να βγάλεις μια φωτογραφία… είναι δικό σου πρόβλημα. Μερικές φορές όμως οι δυσκολίες είναι τόσο στενά συνδεδεμένες με το θέμα σου, που αποτελούν τμήμα της είδησης.

Η συνέντευξη με τον Οσκαρ Λαφοντέν για τα γυρίσματα του ντοκιμαντέρ«This is not a coup» είχε τέτοια χαρακτηριστικά.

Η πρώτη μας απόπειρα, πριν από μερικούς μήνες, να συναντηθούμε κοντά στη Φρανκφούρτη ακυρώθηκε εξαιτίας της μεγαλύτερης απεργίας που είχε πραγματοποιήσει η «Λουφτχάνσα» τις τελευταίες δεκαετίες.

Οι Γερμανοί εργαζόμενοι ζούσαν σε μια χώρα που συσσώρευε εκρηκτικά πλεονάσματα, αλλά έβλεπαν τους μισθούς τους να παγώνουν ή και να μειώνονται. Παραδόξως αυτή ήταν και η πρώτη ερώτηση που ήθελα να απευθύνω στον Γερμανό πρώην υπουργό Οικονομικών:

Πώς βοήθησε το πάγωμα των γερμανικών μισθών την ανταγωνιστικότητα των γερμανικών προϊόντων και πώς αυτό το χάσμα ανταγωνιστικότητας μετατράπηκε σε ελλείμματα και χρέη για τις χώρες της ευρωπαϊκής περιφέρειας. Η ερώτηση όμως δεν τέθηκε ποτέ.

Το δεύτερο ραντεβού δόθηκε στο Παρίσι για το πρωινό της 14ης Νοεμβρίου του 2015. Ποτέ δεν θα μπορούσα να φανταστώ πως μία ημέρα νωρίτερα -ακριβώς τη στιγμή που οι ρόδες του αεροπλάνου μου ακουμπούσαν τον αεροδιάδρομο- μια ομάδα από ισλαμοφασίστες θα έσπερνε τον τρόμο στο θέατρο του Μπατακλάν και σε άλλες περιοχές της γαλλικής πρωτεύουσας.

Η Ευρώπη γνώριζε το αληθινό πρόσωπο ενός τέρατος που και η ίδια είχε εκθρέψει προσφέροντας οπλισμό σε εξτρεμιστές μαχητές και συμμετέχοντας σε στρατιωτικές εισβολές και βομβαρδισμούς από τη Λιβύη μέχρι το Αφγανιστάν και από το Μάλι μέχρι τη Συρία. Σίγουρα ο Οσκαρ Λαφοντέν θα είχε πολλά να σχολιάσει για αυτή την Ευρώπη, που εξάγει τρόμο και κλείνει τα σύνορά της στα θύματα των πολεμικών συγκρούσεων που η ίδια πυροδοτεί. Προτίμησε όμως, όπως ήταν φυσικό, να μην ταξιδέψει στη Γαλλία υπό αυτές τις συνθήκες.

Αν προσθέσει κανείς σε αυτές τις περιπέτειες και μια τρίτη αποστολή στη Φρανκφούρτη –στην οποία ήταν άρρωστος και δεν μπορούσε να μας μιλήσει– η συνέντευξη μπορεί κάλλιστα να χαρακτηριστεί καταραμένη.

Και εκείνη ακριβώς τη στιγμή που έσβηνε η ελπίδα να τον συναντήσουμε πριν ολοκληρωθούν τα γυρίσματα του «This is not a coup», ο Λαφοντέν αποφάσισε να έρθει στην Ελλάδα. Προσκεκλημένος του καθηγητή Κώστα Λαπαβίτσα για τα εγκαίνια του Ευρωπαϊκού Δικτύου Ερευνών Κοινωνικής και Οικονομικής Πολιτικής, πέρασε δύο ημέρες στη Θεσσαλονίκη και κατάφερε επιτέλους να απαντήσει στις ερωτήσεις μας.

Σαν να γνώριζε από καιρό τι θα τον ρωτούσαμε, ξεκίνησε μάλλον απολογητικά για το γεγονός ότι ήταν ένας από τους υπουργούς Οικονομικών που έβαλαν την υπογραφή τους για τη δημιουργία της ευρωζώνης: «Υποστήριξα το ευρώ ως πρόεδρος του SPD γιατί ήμουν της γνώμης ότι θα ήταν δυνατό να συντονίσω το μισθολογικό κόστος [την αύξηση των μισθών] σε όλες τις χώρες. Εάν δεν συντονιστεί -αυτό το λέμε εδώ και είκοσι χρόνια- δεν μπορεί να υπάρξει ευρωζώνη». Σήμερα ο Λαφοντέν πιστεύει ότι το ενιαίο νόμισμα έβλαψε τα συμφέροντα των εργαζομένων σε όλες τις χώρες.

«Στο ταξικό σύστημα όπου ζούμε», μας εξήγησε, «οι χαμένοι (της ευρωζώνης) είναι οι εργάτες και οι συνταξιούχοι, δηλαδή οι άνθρωποι που έχουν μικρό εισόδημα από παροχές. Και αυτό ισχύει και στη Γερμανία». Παρ' όλα αυτά το ηγετικό στέλεχος του Κόμματος της Αριστεράς (Die Linke) επισημαίνει ότι το βάρος δεν μοιράστηκε ισόποσα σε όλους τους λαούς. «Ιδιαίτερα χάνουν οι χώρες ή οι οικονομίες των λαών οι οποίες μ’ ένα ισχυρό νόμισμα δεν ευημερούν. »Αυτές είναι οι χώρες του Νότου, κυρίως η Ελλάδα, η Ιταλία επίσης, η Ισπανία, η Πορτογαλία. Και γι' αυτό είναι αξιοπερίεργο για μένα το γεγονός ότι οι κυβερνήσεις, σ’ αυτές τις χώρες, παραμένουν υπάκουα εντός του συστήματος του ευρώ».

Η ανάλυση του Οσκαρ Λαφοντέν οδηγεί αβίαστα στο συμπέρασμα ότι η πρόσφατη κρίση στην ευρωζώνη οφείλεται και σε δομικές ανωμαλίες του ευρωσυστήματος. «Υπάρχει ένα δομικό πρόβλημα», μας εξηγεί και συνεχίζει: «Υπάρχει ένας βασικός κανόνας τον οποίο δεν επιτρέπεται να παραβλέψουμε. Αυτός ο βασικός κανόνας λέει πως μια ισχυρή οικονομία χρειάζεται ένα ισχυρό νόμισμα και μια αδύναμη οικονομία χρειάζεται ένα αδύναμο νόμισμα».

Ο Λαφοντέν αποτελεί τα τελευταία χρόνια μια από τις πιο προβεβλημένες προσωπικότητες μιας ομάδας πανεπιστημιακών, δημοσιογράφων και πολιτικών που προτείνουν την επιστροφή σε ένα σύστημα σταθερών αλλά προσαρμοζόμενων ισοτιμιών, που θα αντικαταστήσει τον στρεβλό μηχανισμό της ευρωζώνης. Η σκέψη του πριν από μερικές δεκαετίες θα τον κατέτασσε στα συντηρητικά στελέχη της γερμανικής σοσιαλδημοκρατίας (της οποίας άλλωστε ηγούνταν, ως επικεφαλής του SPD).

Σήμερα, με την απόλυτη κυριαρχία των νεοφιλελεύθερων δογμάτων -ακόμη και στο εσωτερικό κομμάτων της ευρωπαϊκής Αριστεράς- ο ίδιος άνθρωπος θεωρείται «αντάρτης» του Die Linke. Εχει όμως το θάρρος να ανοίγει μια συζήτηση που για δεκαετίες θεωρούνταν ταμπού.

Και αν μας παίδεψε λίγο περισσότερο για να τον συναντήσουμε… χαλάλι του.

* Η συνέντευξη του Οσκαρ Λαφοντέν περιλαμβάνεται στο ντοκιμαντέρ «This is not a coup», που κυκλοφορεί αυτές τις ημέρες σε αίθουσες στην Ελλάδα και την Κύπρο.

Αναδημοσίευση από την efsyn


Info

►Παρακολουθήστε

«Ποιο το μέλλον της Ευρώπης;»

Οι τοποθετήσεις του Κώστα Λαπαβίτσα και του Οσκαρ Λαφοντέν στα εγκαίνια του Ευρωπαϊκού Δικτύου Ερευνών Κοινωνικής και Οικονομικής Πολιτικής (αναζητήστε το στο info-war.gr)
Σελίδα 1 από 2