Αυξήθηκαν οι δανεισμοί βιβλίων στις δημόσιες, δημοτικές και παιδικές βιβλιοθήκες το 2025

Τα στοιχεία του ΟΣΔΕΛ αποτυπώνουν τη δυναμική του δημόσιου δανεισμού και τις αναγνωστικές προτιμήσεις του κοινού

 

Ο Οργανισμός Συλλογικής Διαχείρισης Έργων του Λόγου (ΟΣΔΕΛ) παρουσιάζει τα συγκεντρωτικά στοιχεία του δημόσιου δανεισμού βιβλίων για το 2025, τα οποία προέκυψαν από την επεξεργασία των δεδομένων που απέστειλαν οι δημόσιες και δημοτικές βιβλιοθήκες της χώρας.

Τα στοιχεία επιβεβαιώνουν ότι ο δημόσιος δανεισμός εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους θεσμούς πρόσβασης των πολιτών στο βιβλίο, καταγράφοντας νέα αύξηση και αναδεικνύοντας τις αναγνωστικές προτιμήσεις των αναγνωστών και των αναγνωστριών.

Συμμετοχή βιβλιοθηκών και συγκέντρωση στοιχείων

Για τη συλλογή των δεδομένων, ο ΟΣΔΕΛ απέστειλε επιστολή σε 247 βιβλιοθήκες (δημόσιες, δημοτικές, παιδικές και κοινοτικές) σε όλη τη χώρα.

Από αυτές:

• Στοιχεία απέστειλε η Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος

• Συγκεντρώθηκαν στοιχεία από 25 δημόσιες βιβλιοθήκες (ποσοστό κάλυψης 55,56%)

• Συγκεντρώθηκαν στοιχεία από 54 δημοτικές βιβλιοθήκες (ποσοστό κάλυψης 31,21%)

• Συγκεντρώθηκαν στοιχεία από 5 παιδικές (δημόσιες/δημοτικές) βιβλιοθήκες (ποσοστό κάλυψης 16,67%)

Η ανταπόκριση των βιβλιοθηκών παρουσιάζει σημαντικές διαφοροποιήσεις ανά περιφέρεια, με υψηλά ποσοστά συμμετοχής σε ορισμένες περιοχές (όπως η Δυτική και η Κεντρική Μακεδονία) και χαμηλότερα σε άλλες, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη περαιτέρω ενίσχυσης της συστηματικής καταγραφής των δεδομένων δημόσιου δανεισμού σε εθνικό επίπεδο.

Παράλληλα, αρκετές βιβλιοθήκες ενημέρωσαν ότι δεν διαθέτουν τη δυνατότητα εξαγωγής ή αποστολής στοιχείων, γεγονός που υπογραμμίζει τη σημασία της ψηφιακής αναβάθμισης των υποδομών τους.

Βασικά ευρήματα

• 876.885 συνολικοί δανεισμοί βιβλίων το 2025, έναντι 846.225 το 2024

• Αύξηση κατά 30.660 δανεισμούς (+3,6%) μέσα σε έναν χρόνο

Η αύξηση των δανεισμών για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά αποτελεί θετική εξέλιξη για το οικοσύστημα του βιβλίου. Τα στοιχεία καταδεικνύουν ότι οι δημόσιες και δημοτικές βιβλιοθήκες εξακολουθούν να διαδραματίζουν ουσιαστικό ρόλο στην προώθηση της φιλαναγνωσίας, προσφέροντας ελεύθερη πρόσβαση στη γνώση, τη λογοτεχνία και τον πολιτισμό, για όλες τις ηλικίες. Επισημαίνεται ότι το παραπάνω σύνολο δανεισμών αφορά μόνον τις βιβλιοθήκες οι οποίες απέστειλαν στοιχεία στον ΟΣΔΕΛ. Με μια κατ’ εκτίμησην αναγωγή ο συνολικός αριθμός δανεισμών από τις δημόσιες και δημοτικές βιβλιοθήκες στην Ελλάδα (εξαιρούνται οι σχολικές και ακαδημαϊκές) προσεγγίζει τους 2.000.000 δανεισμούς για το έτος 2025.

Κατανομή δανεισμών ανά τύπο βιβλιοθήκης

• Δημόσιες βιβλιοθήκες: 299.475 δανεισμοί (34.15%)

• Δημοτικές βιβλιοθήκες: 577.410 δανεισμοί (65,85%)

Η κατανομή αυτή αναδεικνύει τον καθοριστικό ρόλο των δημοτικών βιβλιοθηκών στη διάδοση της ανάγνωσης, ενώ παράλληλα επιβεβαιώνει τη σημαντική συμβολή των δημόσιων και παιδικών βιβλιοθηκών στην εξυπηρέτηση των αναγνωστικών αναγκών διαφορετικών ηλικιακών ομάδων.

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι δημοτικές βιβλιοθήκες, παρά τις σημαντικές διαφοροποιήσεις ως προς το μέγεθος και τους διαθέσιμους πόρους τους, εξακολουθούν να εξυπηρετούν καθημερινά μεγάλο αριθμό αναγνωστών και αναγνωστριών, επιβεβαιώνοντας τον σημαντικό ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην ανάπτυξη της αναγνωστικής κουλτούρας.

Η λογοτεχνία εξακολουθεί να κυριαρχεί

Η μεγαλύτερη κατηγορία δανεισμών παραμένει η μυθοπλασία ενηλίκων, με 389.638 δανεισμούς, που αντιστοιχούν στο 44,5% του συνόλου.

Ακολουθούν:

• Μυθοπλασία παιδικών βιβλίων: 152.688 δανεισμοί (17,4%)

• Παιδικά εικονογραφημένα: 120.276 δανεισμοί (13,7%)

• Επιστημονικά βιβλία: 61.343 δανεισμοί (7,0%)

Οι τρεις πρώτες κατηγορίες συγκεντρώνουν πάνω από το 75% των συνολικών δανεισμών, επιβεβαιώνοντας τη διαχρονική προτίμηση των αναγνωστών/τριών στη λογοτεχνία για ενήλικες και παιδιά.

Τα στοιχεία του 2025 επιβεβαιώνουν επίσης ότι η ελληνική λογοτεχνία εξακολουθεί να κατέχει πρωταγωνιστική θέση στις προτιμήσεις του αναγνωστικού κοινού, ενώ ιδιαίτερα υψηλή παραμένει και η ζήτηση για παιδικά και εφηβικά βιβλία, γεγονός που υπογραμμίζει την αξία των βιβλιοθηκών στην καλλιέργεια της φιλαναγνωσίας, ήδη από τις μικρές ηλικίες.

 

Πόσο «παλιά» είναι τα βιβλία που δανείζονται

Η ανάλυση των δανεισμών με βάση το έτος έκδοσης δείχνει ότι οι αναγνώστες και οι αναγνώστριες στρέφονται τόσο σε σύγχρονους τίτλους, όσο και σε παλαιότερα, διαχρονικά έργα:

• Έκδοση τελευταίας 5ετίας: 24,5%

• Έκδοση 6–10 ετών: 24,5%

• Έκδοση 11-15 ετών: 18,0% 

• Έκδοση 16-20 ετών: 13,2%

• Έκδοση άνω των 20 ετών: 19,8%

Τα στοιχεία καταδεικνύουν ότι, πέρα από τις νέες κυκλοφορίες, σημαντικό μέρος του ενδιαφέροντος παραμένει στραμμένο σε βιβλία που έχουν ήδη καθιερωθεί στο αναγνωστικό κοινό, επιβεβαιώνοντας τον διαχρονικό χαρακτήρα της λογοτεχνίας. Θα πρέπει να επισημανθεί ότι λόγω των εξαιρετικά περιορισμένων πόρων που διαθέτουν οι βιβλιοθήκες για αγορά βιβλίων, υπάρχει σημαντικό έλλειμα στους πλέον πρόσφατους τίτλους.

Τα βιβλία με τους περισσότερους δανεισμούς

Τα πρώτα πενήντα βιβλία με τους περισσότερους δανεισμούς το 2025 ήταν:

Α/Α	Τίτλος βιβλίου	Συγγραφέας	Εκδοτική Επιχείρηση
1	Το σπίτι δίπλα στο ποτάμι	Λένα Μαντά	Ψυχογιός
2	Η σφραγίδα	Λένα Μαντά	Ψυχογιός
3	Το πράσινο φόρεμα	Λένα Μαντά	Ψυχογιός
4	Ταξίδι στη Βενετία	Λένα Μαντά	Ψυχογιός
5	Οι τρείς άσοι	Λένα Μαντά	Ψυχογιός
6	Αλμύρα. Η ευτυχία αλλιώς	Ρένα Ρώσση – Ζαΐρη	Ψυχογιός
7	Η μεγάλη χίμαιρα	Μ. Καραγάτσης	Βιβλιοπωλείον της Εστίας
8	Τιρκουάζ	Ρένα Ρώσση - Ζαΐρη	Ψυχογιός
9	Καλντερίμι	Γιάννης Καλπούζος	Ψυχογιός
10	Γράμμα από χρυσό (χρυσό εξώφυλλο)	Λένα Μαντά	Ψυχογιός
11	Μια συγγνώμη για το τέλος	Λένα Μαντά	Ψυχογιός
12	Όσο αντέχει η ψυχή	Λένα Μαντά	Ψυχογιός
13	Άγραφος νόμος	Σόφη Θεοδωρίδου	Ψυχογιός
14	Το ημερολόγιο ενός σπασίκλα 1	Jeff Kinney	Ψυχογιός
15	Το λουλούδι του πάγου	Μαρία Τζιρίτα	Ψυχογιός
16	Αριόλ: Ο ιππότης ίππος	Emmanuel Guibert	Κόκκινο
17	Γυναικεία υπόθεση	Κλαίρη Θεοδώρου & Λένα Μαντά	Ψυχογιός
18	Πικρό γάλα	Μένιος Σακελλαρόπουλος	Ψυχογιός
19	Ολίβια	Ρένα Ρώσση - Ζαΐρη	Ψυχογιός
20	Το μωρό της σοφίτας	Λένα Μαντά	Ψυχογιός
21	Η γιατρίνα	Πασχαλία Τραυλού	Διόπτρα
22	Κάτω απ' τη μηλιά	Μαρία Τζιρίτα	Ψυχογιός
23	Η άλλη πλευρά του νομίσματος	Λένα Μαντά	Ψυχογιός
24	Έρωτας σαν βροχή	Λένα Μαντά	Ψυχογιός
25	Μυστική δαντέλα	Μαρία Γαβριελάτου	Έξη
26	Στάχτη και πορφύρα	Μαρία Χίου	Έξη
27	Μια υπόθεση για τον ντετέκτιβ Κλουζ: Η υπόθεση του κόκκινου σκύλου	Jürgen Banscherus	Μεταίχμιο
28	Ό,τι αγαπώ είναι δικό σου	Γιάννης Καλπούζος	Ψυχογιός
29	Το σπίτι δίπλα στο ποτάμι. Η επόμενη γενιά	Λένα Μαντά	Ψυχογιός
30	Το ημερολόγιο ενός σπασίκλα 2	Jeff Kinney	Ψυχογιός
31	Το μπλε ζαφείρι	Ρένα Ρώσση - Ζαΐρη	Ψυχογιός
32	Νυφικό από πορφύρα	Σοφία Βόικου	Ψυχογιός
33	Γινάτι. Ο σοφός της λίμνης	Γιάννης Καλπούζος	Ψυχογιός
34	Τη μέρα που σε γνώρισα	Λένα Μαντά	Λιβάνης
35	Η εκδίκηση των αγγέλων	Λένα Μαντά	Ψυχογιός
36	Η αγαπημένη των θεών	Ρένα Ρώσση - Ζαΐρη	Ψυχογιός
37	Τα πέντε κλειδιά	Λένα Μαντά	Ψυχογιός
38	Dog Man 1	David Jr. Murray - Pilkey	Ψυχογιός
39	Ψίθυροι του βαρδάρη	Σοφία Βόικου	Ψυχογιός
40	Ροδανθός	Σόφη Θεοδωρίδου	Ψυχογιός
41	Η σιωπηλή ασθενής	Alex Michaelides	Διόπτρα
42	Τικ και Τέλα: Το σούπερ πατίνι	Axel Scheffler	Ίκαρος
43	Με λένε Άννα	Μαρία Τζιρίτα	Ψυχογιός
44	Το ημερολόγιο ενός σπασίκλα 11: όλα για όλα	Jeff Kinney	Ψυχογιός
45	Μαργκώ	Άννα Γαλανού	Διόπτρα
46	Μια υπόθεση για τον ντετέκτιβ Κλουζ: Η συνωμοσία της τσίχλας	Banscherus, Jürgen	Μεταίχμιο
47	Αυγή	Σπύρος Πετρουλάκης	Μίνωας
48	Το ημερολόγιο ενός σπασίκλα 5	Jeff Kinney	Ψυχογιός
49	Κόκκινο κοράλλι	Ρένα Ρώσση - Ζαΐρη	Ψυχογιός
50	Ο αρχάγγελος των βράχων	Μένιος Σακελλαρόπουλος	Ψυχογιός

Η κατάταξη αποτυπώνει τη σταθερή απήχηση ορισμένων ιδιαίτερα δημοφιλών τίτλων, οι οποίοι εξακολουθούν να επιλέγονται από το αναγνωστικό κοινό αρκετά χρόνια μετά την έκδοσή τους, παράλληλα με νεότερες κυκλοφορίες που βρίσκουν επίσης τη θέση τους στις συλλογές των βιβλιοθηκών.

Η Λένα Μαντά συνεχίζει να αποτελεί την πιο αγαπητή συγγραφέα του αναγνωστικού κοινού των βιβλιοθηκών, καταλαμβάνοντας τις πρώτες πέντε θέσεις της κατάταξης και συνολικά δεκαέξι θέσεις στα πρώτα πενήντα βιβλία, ενώ οι εκδόσεις Ψυχογιός έχουν εκδώσει την πλειοψηφία (συγκεκριμένα 38) των πρώτων πενήντα τίτλων.

 

Οι πρώτες δέκα εκδοτικές επιχειρήσεις με τους περισσότερους δανεισμούς:

Α/Α	Εκδοτική Επιχείρηση
1	Ψυχογιός
2	Μεταίχμιο
3	Πατάκης
4	Διόπτρα
5	Λιβάνης
6	Κέδρος
7	Παπαδόπουλος
8	Καστανιώτης
9	Μίνωας
10	Ίκαρος

Η πλήρης λίστα με τις πρώτες 50 εκδοτικές επιχειρήσεις είναι διαθέσιμη εδώ.

Το γεγονός ότι η δεκάδα των εκδοτικών επιχειρήσεων παραμένει αμετάβλητη σε σχέση με το προηγούμενο έτος υποδηλώνει τη σταθερότητα των αναγνωστικών επιλογών, αλλά και τη διαχρονική παρουσία συγκεκριμένων εκδοτικών οίκων στις συλλογές των δημόσιων και δημοτικών βιβλιοθηκών.

 

Οι δέκα Έλληνες και οι Ελληνίδες συγγραφείς με τους περισσότερους δανεισμούς:

Η κατάταξη των δέκα Ελλήνων και Ελληνίδων συγγραφέων με τη μεγαλύτερη συχνότητα δανεισμού ακολουθεί, για ακόμα μία χρονιά με τον Ευγένιο Τριβιζά στην κορυφή, του οποίου η απήχηση παραμένει αμείωτη. Η κατάταξη αναδεικνύει παράλληλα τη σταθερή παρουσία δημοφιλών Ελλήνων και Ελληνίδων δημιουργών, αλλά και τη σημαντική απήχηση της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνικής παραγωγής στο αναγνωστικό κοινό:

Α/Α	Συγγραφέας
1	Ευγένιος Τριβιζάς
2	Λένα Μαντά
3	Ρένα Ρώσση - Ζαΐρη
4	Χρυσηίδα-Χρύσα Δημουλίδου
5	Μαρία Τζιρίτα
6	Πασχαλία Τραυλού
7	Γιάννης Καλπούζος
8	Γιολάντα Τσορώνη – Γεωργιάδη
9	Μένιος Σακελλαρόπουλος
10	Σόφη Θεοδωρίδου

 

Η πλήρης λίστα με τους/τις πρώτους/πρώτες 50 Έλληνες και Ελληνίδες συγγραφείς είναι διαθέσιμη εδώ.

 

Οι δέκα Έλληνες και Ελληνίδες εικονογράφοι με τους περισσότερους δανεισμούς:

Α/Α	Εικονογράφοι
1	Ναταλία Καπατσούλια
2	Ίρις Σαμαρτζή
3	Λήδα Βαρβαρούση
4	Βαγγέλης Ελευθερίου
5	Νίκος Μαρουλάκης
6	Ντανιέλα Σταματιάδη
7	Κατερίνα Βερούτσου
8	Σοφία Ζαραμπούκα
9	Ελίζα Βαβούρη
10	Γιώργος Σγουρός

Η πλήρης λίστα με τους/τις πρώτους/πρώτες 50 Έλληνες και Ελληνίδες εικονογράφους είναι διαθέσιμη εδώ.

Η παρουσία εικονογραφημένων βιβλίων στις πρώτες θέσεις των δανεισμών επιβεβαιώνει τη σημαντική συμβολή τους στην ανάπτυξη της παιδικής και εφηβικής λογοτεχνίας και στη διαμόρφωση ποιοτικών εκδόσεων που επιλέγονται συστηματικά από το αναγνωστικό κοινό.

 

Αναλυτικά οι δέκα Έλληνες μεταφραστές και Ελληνίδες μεταφράστριες με τους περισσότερους δανεισμούς:

Α/Α	Μεταφραστές/Μεταφράστριες
1	Μαρία Αγγελίδου
2	Φίλιππος Μανδηλαράς
3	Πετρούλα Γαβριηλίδου
4	Μάρω Ταυρή
5	Ευγενία Κολυδά
6	Σοφία Γρηγορίου
7	Βίκυ Λιανού
8	Ρένα Ρώσση – Ζαΐρη
9	Αντώνης Παπαθεοδούλου
10	Τιτίνα Σπερελάκη

Η πλήρης λίστα με τους/τις πρώτους/πρώτες 50 Έλληνες και Ελληνίδες μεταφραστές/-στριες είναι διαθέσιμη εδώ.

Η Μαρία Αγγελίδου παραμένει για ακόμα μια χρονιά στην πρώτη θέση της κατάταξης. Η παρουσία των μεταφραστών και μεταφραστριών αναδεικνύει τον καθοριστικό ρόλο της μετάφρασης στη διάδοση της παγκόσμιας λογοτεχνίας και της γνώσης μέσω των ελληνικών βιβλιοθηκών. 

 

Οι πρώτοι δέκα ξένοι συγγραφείς με τους περισσότερους δανεισμούς: 

Α/Α	Συγγραφείς	Χώρα
1	Jürgen Banscherus	Γερμανία
2	Elisabetta -Maria Dami	Ιταλία
3	Jeff Kinney	ΗΠΑ
4	René Goscinny	Γαλλία
5	Renée - Rachel Russell	ΗΠΑ
6	David Jr. Murray - Pilkey	ΗΠΑ
7	Orianne Lallemand	Γαλλία
8	Roger Hargreaves	Μεγάλη Βρετανία
9	Daisy Meadows	Μεγάλη Βρετανία
10	Agatha Christie	Μεγάλη Βρετανία

Η πλήρης λίστα με τους πρώτους 50 ξένους συγγραφείς είναι διαθέσιμη εδώ.

Οι επιλογές αυτές αποδεικνύουν ότι οι αναγνώστες και οι αναγνώστριες στρέφονται τόσο σε διαχρονικούς, όσο και σε σύγχρονους ξένους δημιουργούς, με ιδιαίτερη απήχηση να παρουσιάζουν τα παιδικά, εφηβικά και αστυνομικά βιβλία. 

 

Οι  πρώτοι δέκα ξένοι εικονογράφοι με τους περισσότερους δανεισμούς: 

Α/Α	Εικονογράφοι	Χώρα
1	Ralf Butschkow	Γερμανία
2	Axel Scheffler	Μεγάλη Βρετανία
3	Éléonore Thuillier	Γαλλία
4	Roger Hargreaves	Μεγάλη Βρετανία
5	Georgie Ripper	Μεγάλη Βρετανία
6	Jeff Kinney	ΗΠΑ
7	Ingo Siegner	Γερμανία
8	Benji Davies	Μεγάλη Βρετανία
9	Albert Uderzo	Γαλλία
10	Jean - Jacques Sempé	Γαλλία

Η πλήρης λίστα με τους πρώτους 50 εικονογράφους είναι διαθέσιμη εδώ.

 

Ο δημόσιος δανεισμός στηρίζει το βιβλίο και τους δημιουργούς

Ο δημόσιος δανεισμός αποτελεί βασικό πυλώνα της πολιτικής για το βιβλίο, εξασφαλίζοντας την ελεύθερη πρόσβαση των πολιτών στη γνώση και τον πολιτισμό, ενώ παράλληλα αναγνωρίζει την αξία του έργου των συγγραφέων, μεταφραστών/τριών, εικονογράφων και εκδοτικών επιχειρήσεων.

Τα στοιχεία του δημόσιου δανεισμού αποκτούν ιδιαίτερη σημασία και στο πλαίσιο της εφαρμογής του θεσμού της εύλογης αμοιβής για τον δημόσιο δανεισμό, ο οποίος διασφαλίζει ότι οι δημιουργοί και οι εκδοτικές επιχειρήσεις αποζημιώνονται για τη χρήση των έργων τους από τις δημόσιες και δημοτικές βιβλιοθήκες, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή και εθνική νομοθεσία.

Ο ΟΣΔΕΛ θα συνεχίσει να συλλέγει, να επεξεργάζεται και να δημοσιοποιεί τα στοιχεία του δημόσιου δανεισμού, συμβάλλοντας στην αποτύπωση των αναγνωστικών τάσεων στην Ελλάδα και στην ανάδειξη της συμβολής των βιβλιοθηκών στην πολιτιστική ζωή της χώρας. Η αξιοποίηση των στοιχείων αυτών ενισχύει τον σχεδιασμό πολιτικών για το βιβλίο, προάγει τη φιλαναγνωσία και υποστηρίζει την αποτελεσματική εφαρμογή του θεσμού της εύλογης αμοιβής προς όφελος όλων των δημιουργών και των εκδοτικών επιχειρήσεων. Παράλληλα, αναδεικνύεται για μια ακόμη φορά η ανάγκη στήριξης των δημόσιων και δημοτικών βιβλιοθηκών και ιδίως η αύξηση των ανθρώπινων και οικονομικών πόρων για την ενίσχυση των υποδομών, τον ψηφιακό μετασχηματισμό και τον εμπλουτισμό των βιβλιοθηκών.

 

osdel.gr: Θεμιστοκλέους 73, Αθήνα 106 83, τηλ. 210 3849 100, info@osdel.gr

 

 

 

Στο πλαίσιο της πρώτης διανομής δικαιωμάτων από Δημόσιο Δανεισμό, που αφορούν τα έτη 2023 και 2024, συγκεντρώθηκαν από τον ΟΣΔΕΛ (Οργανισμός Συλλογικής Διαχείρισης Έργων του Λόγου) πλήρη στοιχεία δανεισμών από 85 αντιπροσωπευτικές δημόσιες και δημοτικές βιβλιοθήκες.

Σύμφωνα με τα δεδομένα αυτά, οι επιλογές δανεισμού αποκαλύπτουν ενδιαφέροντα στοιχεία σχετικά με τα είδη βιβλίων που προτιμήθηκαν για τα έτη αυτά. Παράλληλα, αναδεικνύουν ποια βιβλία δανείστηκαν περισσότερο, σε ποιους εκδοτικούς οίκους ανήκουν, ποιοι Έλληνες μεταφραστές, ποιες Ελληνίδες μεταφράστριες καθώς και ποιοι Έλληνες/Ελληνίδες και ξένοι συγγραφείς και εικονογράφοι βρίσκονται πίσω από τη δημιουργία των έργων που κέρδισαν το ενδιαφέρον του κοινού.

Συγκεκριμένα, το 43,1% των δανεισμών δείχνει την προτίμηση στα βιβλία μυθοπλασίας για ενήλικες, ενώ ακολουθούν με μικρότερα ποσοστά τα υπόλοιπα είδη βιβλίων: το 20,4% των δανεισμών ανήκει σε βιβλία μυθοπλασίας για παιδιά, το 15% σε παιδικά εικονογραφημένα βιβλία, και με σημαντική απόσταση ακολουθούν τα επιστημονικά βιβλία με 7,8% και τα βιβλία γενικών γνώσεων για παιδιά με 5,8%.

Η λίστα με τα 50 πρώτα βιβλία που δανείστηκε το ελληνικό αναγνωστικό κοινό, είναι η εξής:

Βιβλία	Συγγραφέας	Εκδόσεις
Η σφραγίδα	Λένα Μαντά	Ψυχογιός
Τιρκουάζ	Ρένα Ρώσση - Ζαΐρη	Ψυχογιός
Οι τρεις άσοι	Λένα Μαντά	Ψυχογιός
Ταξίδι στη Βενετία	Λένα Μαντά	Ψυχογιός
Αλμύρα. Η ευτυχία αλλιώς	Ρένα Ρώσση - Ζαΐρη	Ψυχογιός
Το πράσινο φόρεμα	Λένα Μαντά	Ψυχογιός
Κάτω απ' τη μηλιά	Μαρία Τζιρίτα	Ψυχογιός
Ροδανθός	Σόφη Θεοδωρίδου	Ψυχογιός
Η γιατρίνα	Πασχαλία Τραυλού	Διόπτρα
Άγραφος νόμος	Σόφη Θεοδωρίδου	Ψυχογιός
Το λουλούδι του πάγου	Μαρία Τζιρίτα	Ψυχογιός
Γράμμα από χρυσό (χρυσό εξώφυλλο)	Λένα Μαντά	Ψυχογιός
Μια υπόθεση για τον ντετέκτιβ Κλουζ: Βρόμικα κόλπα στο γήπεδο	Jürgen Banscherus	Μεταίχμιο
Η αγαπημένη των θεών	Ρένα Ρώσση - Ζαΐρη	Ψυχογιός
Ολίβια	Ρένα Ρώσση - Ζαΐρη	Ψυχογιός
Νυφικό από πορφύρα	Σοφία Βόικου	Ψυχογιός
Σε βαθιά νερά	Γιώργος Πολυράκης	Ψυχογιός
Μια συγγνώμη για το τέλος	Λένα Μαντά	Ψυχογιός
Λίγες και μία νύχτες	Ισίδωρος Ζουργός	Πατάκη
Το σπίτι δίπλα στο ποτάμι	Λένα Μαντά	Ψυχογιός
Γινάτι. Ο σοφός της λίμνης	Γιάννης Καλπούζος	Ψυχογιός
Ό,τι αγαπώ είναι δικό σου	Γιάννης Καλπούζος	Ψυχογιός
Μαργκώ	Άννα Ν. Γαλανού	Διόπτρα
Η εκδίκηση των αγγέλων	Λένα Μαντά	Ψυχογιός
Αγάπη – δηλητήριο	Ρένα Ρώσση - Ζαΐρη	Ψυχογιός
Για ένα τανγκό στη Σμύρνη	Γιώτα Ν. Γουβέλη	Διόπτρα
Ευτυχία θα πει...	Μαρία Τζιρίτα	Ψυχογιός
Ψίθυροι του βαρδάρη	Σοφία Βόικου	Ψυχογιός
Τη μέρα που σε γνώρισα	Λένα Μαντά	Εκδ. Οίκος Α. Α. Λιβάνη
Μια υπόθεση για τον ντετέκτιβ Κλουζ: Η συνωμοσία της τσίχλας	Banscherus, Jürgen	Μεταίχμιο
Όσο αντέχει η ψυχή	Λένα Μαντά	Ψυχογιός
Το ημερολόγιο ενός σπασίκλα 1	Jeff Kinney	Ψυχογιός
Τα πέντε κλειδιά	Λένα Μαντά	Ψυχογιός
Τα τρία μικρά λυκάκια	Ευγένιος Τριβιζάς	Μίνωας
Το παιχνίδι του νάνου	Χρυσηίδα – Χρύσα Δημουλίδου	Ψυχογιός
Μια υπόθεση για τον ντετέκτιβ Κλουζ: Το φάντασμα του σχολείου	Jürgen Banscherus	Μεταίχμιο
Έρωτας σαν βροχή	Λένα Μαντά	Ψυχογιός
Σέρρα. Η ψυχή του Πόντου	Γιάννης Καλπούζος	Ψυχογιός
Στη σκιά της πεταλούδας	Ισίδωρος Ζουργός	Πατάκη
Το ημερολόγιο ενός σπασίκλα 3	Jeff Kinney	Ψυχογιός
Το προξενιό της Ιουλίας	Γιώργος Σ. Πολίτης	Ψυχογιός
Μια υπόθεση για τον ντετέκτιβ Κλουζ: Το μυστήριο του τσίρκου	Jürgen Banscherus	Μεταίχμιο
Πικρό γάλα	Μένιος Σακελλαρόπουλος	Ψυχογιός
Το κορίτσι της ντροπής	Σοφία Βόικου	Ψυχογιός
Η νύχτα της αλήθειας	Σπύρος Πετρουλάκης	Μίνωας
Η σιωπηλή ασθενής	Alex Michaelides	Διόπτρα
Οι κύκνοι το φθινόπωρο	Φανή Πανταζή	Ψυχογιός
Ο Γερμανός γιατρός	Σόφη Θεοδωρίδου	Ψυχογιός
Έρωτας πόλεμος	Καίτη Οικονόμου	Ψυχογιός
Η άλλη πλευρά του νομίσματος	Λένα Μαντά	Ψυχογιός

 

Η κατάταξη των δέκα Ελλήνων και Ελληνίδων συγγραφέων με τη μεγαλύτερη συχνότητα δανεισμού ακολουθεί, με τον Ευγένιο Τριβιζά στην κορυφή, του οποίου η απήχηση παραμένει αμείωτη. Ο μεγάλος αριθμός των βιβλίων του και η διαχρονική του σχέση με τους αναγνώστες εξηγούν την πρωτιά του στη λίστα. Μαζί με τον Ευγένιο Τριβιζά βρίσκονται οι παρακάτω:

 Ευγένιος Τριβιζάς

 Λένα Μαντά

 Ρένα Ρώσση – Ζαΐρη

 Χρυσηίδα – Χρύσα Δημουλίδου

 Μαρία Τζιρίτα

 Γιώργος Πολυράκης

 Σόφη Θεοδωρίδου

 Φίλιππος Μανδηλαράς

 Πασχαλία Τραυλού

 Αντώνης Παπαθεοδούλου

Οι δέκα πρώτοι/πρώτες Έλληνες και Ελληνίδες εικονογράφοι, των οποίων τα έργα συνόδευσαν πολλά από τα βιβλία για παιδιά και νέους που προτιμήθηκαν, βάσει συχνότητας δανεισμού, είναι οι εξής:

 Ναταλία Καπατσούλια

 Ίρις Σαμαρτζή

 Λήδα Βαρβαρούση

 Βαγγέλης Ελευθερίου

 Νίκος Μαρουλάκης

 Ντανιέλα Σταματιάδη

 Κατερίνα Βερούτσου

 Σοφία Ζαραμπούκα

 Ελίζα Βαβούρη

 Νικόλας Ανδρικόπουλος

Από τα δεδομένα που αντλήθηκαν, δε θα μπορούσαν να λείπουν και τα στοιχεία για τους Έλληνες μεταφραστές και τις Ελληνίδες μεταφράστριες. Η κατάταξη των δέκα πρώτων αναλυτικά:

 Μαρία Αγγελίδου

 Φίλιππος Μανδηλαράς

 Μάρω Ταυρή

 Πετρούλα Γαβριηλίδου

 Ρένα Ρώσση – Ζαΐρη

 Αντώνης Παπαθεοδούλου

 Βίκυ Λιανού

 Βασιλική Κοκκίνου

 Ευγενία Κολυδά

 Χαρά Γιαννακοπούλου

Με βάση τους δανεισμούς που πραγματοποιήθηκαν, προέκυψε επίσης μια ενδιαφέρουσα αποτύπωση εκδοτικών οίκων. Οι πρώτες δέκα εκδοτικές επιχειρήσεις είναι:

 Ψυχογιός

 Μεταίχμιο

 Πατάκη

 Διόπτρα

 Παπαδόπουλος

 Καστανιώτη

 Μίνωας

 Ίκαρος

 Οίκος Α. Α. Λιβάνη

 Κέδρος

Από τα μεταφρασμένα βιβλία τη μεγαλύτερη δημοφιλία εμφανίζουν τίτλοι για παιδιά και νέους. Οι δέκα ξένοι συγγραφείς με τους περισσότερους δανεισμούς είναι:

 Jürgen Banscherus

 Elisabetta -Maria Dami

 Jeff Kinney

 Roger Hargreaves

 Daisy Meadows

 Orianne Lallemand

 Renée – Rachel Russell

 Jo Nesbø

 Axel Scheffler

 Julia Donaldson

Οι δέκα ξένοι εικονογράφοι με τους περισσότερους δανεισμούς, είναι:

 Axel Scheffler

 Roger Hargreaves

 Georgie Ripper

 Éléonore Thuillier

 Jeff Kinney

 Benji Davies

 Ingo Siegner

 David McKee

 Oliver Jeffers

 Λίζα Χενς

 

Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός πως η πλειονότητα των βιβλίων που καταγράφονται, ακόμη και μέσα στα 50 πρώτα σε αναγνωσιμότητα, ανήκουν σε εκδόσεις άνω της πενταετίας (από το 2007 έως το 2020), ενώ εντοπίζονται ακόμη και τίτλοι από τη δεκαετία του ’90 (από το 1993 έως το 1999). Το γεγονός αυτό καταδεικνύει την έλλειψη νέων τίτλων στις συλλογές των βιβλιοθηκών, η οποία είναι απόρροια των περιορισμένων οικονομικών πόρων τους και της υποχρηματοδότησής τους από το κράτος.

Επισημαίνεται πως ο ΟΣΔΕΛ, μετά από πολυετείς προσπάθειες για την υλοποίηση του θεσμού του δημόσιου δανεισμού στη χώρα μας, θα διανείμει φέτος για πρώτη φορά δικαιώματα για τους δανεισμούς από δημόσιες και δημοτικές βιβλιοθήκες των ετών 2023 και 2024 - περισσότερα μπορείτε να διαβάσετε εδώ: https://www.osdel.gr/el/news/6161-kya-301025

 

osdel.gr: Θεμιστοκλέους 73, Αθήνα 106 83, τηλ. 210 3849 100, Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

 

 

 

 

Στις βιβλιοθήκες μας βρίσκονται πολύτιμοι θησαυροί σε χαρτί, είτε είναι εκδόσεις είτε είναι χειρόγραφα και αρχεία, κάρτες, αφίσες ή άλλο υλικό. Όλα αυτά τα τεκμήρια έχουν ανάγκη συντήρησης και διαφύλαξής τους στο βάθος του χρόνου, ενώ ταυτόχρονα αποτελούν σημαντικές πηγές για την έρευνα και τη μελέτη, απαραίτητα σε όποιον ερευνητή ενδιαφέρεται για το περιεχόμενο κάθε συλλογής. Έτσι η λύση που προκρίνεται στην εποχή μας είναι αυτή της ψηφιοποίησης των τεκμηρίων με διττό στόχο: πρώτα από όλα, την ορθή διατήρηση και αποθήκευση του χάρτινου αρχείου με την παράδοση στον ερευνητή του ψηφιακού αντιγράφου και, δεύτερον, τη μεγαλύτερη διάδοση του περιεχομένου των συλλογών, καθώς στην ψηφιακή τους μορφή μπορούν να αποτελέσουν υλικό έρευνας για οποιονδήποτε οπουδήποτε στον κόσμο, καθώς δεν απαιτείται πλέον η φυσική παρουσία στους χώρους της βιβλιοθήκης.

Μια τέτοια δράση θα παρουσιάσουμε σήμερα μέσα από το δελτίο Τύπου του Δήμου Άνδρου:

«Υπεγράφη 16 Δεκεμβρίου 2022 η σύμβαση μεταξύ του Δήμου μας και του αναδόχου του έργου “Ψηφιοποίηση και τεκμηρίωση των αρχείων της Καϊρείου Βιβλιοθήκης ν. Άνδρου”.

Αντικείμενο του έργου είναι η διαφύλαξη, προβολή και προώθηση της πολιτιστικής, ιστορικής και πνευματικής κληρονομιάς της Άνδρου.

Στο πλαίσιο της αξιοποίησης των νέων τεχνολογιών η Καΐρειος Βιβλιοθήκη επιχειρεί να πετύχει αυτόν τον στόχο μέσω της ψηφιοποίησης και τεκμηρίωσης του υλικού που έχει στη διάθεσή της.

Το έργο είναι προϋπολογισμού 99.095,00 ευρώ, πλέον ΦΠΑ 23.782,80 ευρώ, συνολικά 122.877,80 ευρώ, και χρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και από εθνικούς πόρους».

«Ένας βασικός στόχος της δημοτικής μας θητείας, η συμβολή στη διατήρηση και διαφύλαξη της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, παίρνει πλέον “σάρκα και οστά”. Είμαι βέβαιος ότι θα συμβάλλει αποφασιστικά στη διάσωση και προβολή ενός πολύ μεγάλου μέρους της Ιστορίας της Άνδρου που διαφυλάσσεται στην Καΐρειο Βιβλιοθήκη. Θέλω να ευχαριστήσω όλους τους συνεργάτες στον δήμο γιατί με τις δικές τους προσπάθειες φτάσαμε ως εδώ. Κυρίως όμως να ευχαριστήσω την πρόεδρο της Καϊρείου Βιβλιοθήκης, την κ. Ειρήνη Δάμπαση, που αποτελεί εδώ και πολλά χρόνια την “ψυχή του φορέα”. Να την ευχαριστήσω εκφράζοντας τη βεβαιότητα ότι η ψηφιοποίηση του υλικού θα ολοκληρωθεί επιτυχώς με τη δική της συνεργασία και καθοδήγηση» δήλωσε ο δήμαρχος Άνδρου Δ. Λοτσάρης αμέσως μετά την υπογραφή της σχετικής σύμβασης με τον ανάδοχο του έργου.

Μία νέα ψηφιακή συλλογή ετοιμάζεται να εμπλουτίσει το ελληνικό ψηφιακό πολιτιστικό περιεχόμενο. Σταδιακά, και καθώς οι ελληνικές βιβλιοθήκες υλοποιούν τέτοια έργα, ο διαθέσιμος πλούτος θα αυξάνεται συνεχώς. Οι βιβλιοθήκες μας μπορούν να προσφέρουν πολλά για την τοπική Ιστορία και τον πολιτισμό.

Καλλίμαχος

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

O Οργανισμός Πολιτισμού, Αθλητισμού και Νεολαίας δήμου Αθηναίων (ΟΠΑΝΔΑ) προχωρά από την Τρίτη 16 Ιουνίου στην επαναλειτουργία της Πινακοθήκης, των Μουσείων, των Πολιτιστικών Χώρων και  των Βιβλιοθηκών του.

Ο ΟΠΑΝΔΑ έχει πάρει όλα τα αναγκαία μέτρα για την τήρηση των υγειονομικών κανόνων, αλλά και των κανόνων λειτουργίας των χώρων, σύμφωνα με τις οδηγίες του ΕΟΔΥ και της Εθνικής Επιτροπής Προστασίας Δημόσιας Υγείας.

Συγκεκριμένα για την Πινακοθήκη, τα Μουσεία και τους Πολιτιστικούς χώρους, ο μέγιστος αριθμός των επισκεπτών ορίζεται ανά χώρο. Θα πρέπει να υπάρχει απόσταση 2 μέτρων μεταξύ των επισκεπτών, ενώ η χρήση προστατευτικής μάσκας είναι υποχρεωτική.

Οι επισκέπτες θα πρέπει να επιδεικνύουν την αναγκαία ατομική ευθύνη για την προστασία τους και να ακολουθούν τις υποδείξεις του προσωπικού.

·         Πινακοθήκη δήμου Αθηναίων, κτίριο Μεταξουργείου (Λεωνίδου & Μυλλέρου, Πλ. Αυδή, τηλ.: 210-5202420)

Έκθεση:  «Εξαιρέσεις: Όψεις του εξπρεσιονισμού στην Ελλάδα»

Η είσοδος για το κοινό είναι ελεύθερη.

Ωράριο λειτουργίας: Τρίτη: 10:00 – 21:00, Τετάρτη – Σάββατο 10:00 - 19:00, Κυριακή 10:00 – 16:00, Δευτέρα κλειστά

·         Μουσείο Λαϊκής Τέχνης και Παράδοσης «Αγγελική Χατζημιχάλη» δήμου Αθηναίων (Αγγ. Χατζημιχάλη 6 – Πλάκα, τηλ.: 210-3243987, 210-3243972)
Ωράριο λειτουργίας: Τρίτη - Σάββατο  09:00-16:00, Κυριακή 10:00-14:00, Δευτέρα κλειστά

·         Ψηφιακό Μουσείο Ακαδημίας Πλάτωνος δήμου Αθηναίων (Κρέοντος 1 – Ακαδημία Πλάτωνος, τηλ: 210-5142138)

Ωράριο λειτουργίας: Τρίτη - Σάββατο  09:00-16:00, Κυριακή 10:00-14:00, Δευτέρα κλειστά

·         Πολιτιστικό Κέντρο «Μελίνα» δήμου Αθηναίων (Ηρακλειδών & Θεσσαλονίκης – Θησείο, τηλ.: 210-3452150)

Þ    Μόνιμες εκθέσεις:
α. Το Οδοιπορικό στην παλιά Αθήνα
β. Συλλογή με Φιγούρες θεάτρου Σκιών της Οικογένειας Χαρίδημου

Ωράριο λειτουργίας: Τρίτη - Σάββατο  10:00-20:00, Κυριακή 10:00-14:00, Δευτέρα κλειστά

Βιβλιοθήκες δήμου Αθηναίων

·         Κεντρική Βιβλιοθήκη (Δομοκού 2, Στ. Λαρίσης, τηλέφωνα επικοινωνίας: 210.88.46.009-210.88.47.561- 210.88.46.021-210.8846.011 / e-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.@opanda.gr)

·         Ιωάννειος Βιβλιοθήκη (Πανόρμου 59, Αμπελόκηποι τηλ.: 210-6983905/6)

Η επίσκεψη στην Κεντρική Βιβλιοθήκη γίνεται μόνο κατόπιν ραντεβού, μέσω αποστολής email ή προηγούμενης τηλεφωνικής επικοινωνίας, προκειμένου να οριστεί συγκεκριμένη ημέρα και ώρα προσέλευσης, ενώ στην Ιωάννειο Βιβλιοθήκη τα ραντεβού κλείνονται μόνο τηλεφωνικά.

Το ωράριο λειτουργίας των Βιβλιοθηκών από 16/6 έως 11/9/2020 θα είναι Δευτέρα-Παρασκευή και ώρες 9:00-17:00

Δείτε εδώ τις οδηγίες των Βιβλιοθηκών σχετικά με τους όρους προσέλευσης και εξυπηρέτησης του κοινού.

 

·         Παιδική - Εφηβική Βιβλιοθήκη (τηλ.: 210-8829735 / 210-6929736) και Βρεφική - Νηπιακή Βιβλιοθήκη (Τηλ.: 210-8829735)

Πάρκο για το Παιδί & τον Πολιτισμό (πρώην ΚΑΠΑΨ), Λάμψα & Τριφυλίας, Αμπελόκηποι

·          Παιδική Βιβλιοθήκη (Σταθμός Λαρίσης, τηλ: Τηλ: 210-8810884)

Ο Παιδικές Βιβλιοθήκες θα λειτουργούν μόνο για επιστροφή βιβλίων, Δευτέρα έως Παρασκευή και ώρες 09:00-16:00

Δείτε εδώ τους κανόνες λειτουργίας των Παιδικών Βιβλιοθηκών

 

 

 

Ακόμη ένα στάδιο άρσης των περιοριστικών μέτρων ξεκινά από τη Δευτέρα, σε σειρά κοινωνικών και οικονομικών δραστηριοτήτων, με ταυτόχρονη εφαρμογή των απαραίτητων κανόνων προστασίας, ενώ θα ισχύουν και νέες μειωμένες τιμές στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς. 

Ειδικότερα, στα θρανία επιστρέφουν οι μαθητές των δημοτικών σχολείων και επαναλειτουργούν τα νηπιαγωγεία και οι βρεφονηπιακοί σταθμοί, ενώ μεταξύ άλλων επανεκκινούν τις δραστηριότητές τους ξενοδοχεία και καταλύματα 12μηνης λειτουργίας, τα κάμπινγκ, οι επιχειρήσεις εκδηλώσεων και κέτερινγκ, οι θερινοί κινηματογράφοι, τα κολυμβητήρια και οι βιβλιοθήκες.

Δελτίο Τύπου με το οποίο ενημερώνει ποιες επιχειρήσεις επανεκκινούν την δραστηριότητά τους από Δευτέρα 1 Ιουνίου, εξέδωσε το υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων.

Συγκεκριμένα, επανεκκινούν οι επιχειρήσεις με Κωδικούς Αριθμούς Δραστηριότητας:

• 55.10 / Ξενοδοχεία και παρόμοια καταλύματα (12μηνης λειτουργίας)
• 55.30 /Χώροι κατασκήνωσης, εγκαταστάσεις για οχήματα αναψυχής και ρυμουλκούμενα οχήματα, με εξαίρεση τις παιδικές κατασκηνώσεις.
• 56.21/Δραστηριότητες υπηρεσιών τροφοδοσίας για εκδηλώσεις (catering)
• 59.14 /Υπηρεσίες προβολής κινηματογραφικών ταινιών (μόνο σε θερινούς κινηματογράφους).
• 56.29.20.02 /Υπηρεσίες που παρέχονται από καντίνες αθλητικών εγκαταστάσεων.
• 91.01 / Δραστηριότητες βιβλιοθηκών και αρχειοφυλακείων.
• 93.11.10.02 / Υπηρεσίες γηπέδων γκολφ ή μίνι γκολφ
• 93.11. 10.03 / Υπηρεσίες κολυμβητηρίου (πισίνας).
• 93.29.11.03 / Υπηρεσίες εκμετάλλευσης κτήματος για τη διενέργεια εκδηλώσεων (π.χ. γάμων και συναφών).
• 93.29.19.01 / Υπηρεσίες διοργάνωσης ψυχαγωγικών εκδηλώσεων (π.χ. γάμων και συναφών).
• 96.09.19.06 / Υπηρεσίες γραφείων γνωριμίας ή συνοικεσίων
• 96.09.19.09 / Υπηρεσίες δερματοστιξίας (τατουάζ).
• 96.09.19.17 / Υπηρεσίες τρυπήματος δέρματος του σώματος (piercing).
• 96.04.10.05 / Υπηρεσίες μασάζ.
• 94.99.16.01 / Πολιτιστικοί σύλλογοι και σωματεία χωρίς την πραγματοποίηση εκδηλώσεων.
• Αγορές του άρθρου 38 του νόμου 4497/2017 (Κυριακάτικες αγορές, Εμποροπανηγύρεις κλπ).

Στο δελτίο Τύπου διευκρινίζεται ότι οι ιδιαίτεροι κανόνες κοινωνικής αποστασιοποίησης για τις παραπάνω ιδιωτικές επιχειρήσεις, προς περιορισμό της διασποράς του κορωνοϊού COVID-19, θα περιγράφονται στην κοινή υπουργική απόφαση που θα εκδοθεί από τα αρμόδια Υπουργεία.

 

Νέες μειωμένες τιμές στα μέσα μαζικής μεταφοράς θα ισχύουν από τη Δευτέρα, μετά τη μείωση του ΦΠΑ στο 13%.

Η τιμή του εισιτηρίου ορίζεται στο 1,20 ευρώ και της μηνιαίας κάρτας στα 27 ευρώ, ενώ θα υπάρξει και δωρεάν πίστωση χρόνου στις κάρτες απεριορίστων διαδρομών για την περίοδο που κράτησαν τα περιοριστικά μέτρα.

Πηγή: ΕΡΤ