ΜΑΡΚΟΣ ΜΥΡΣΙΝΙΑΔΗΣ

Πίσω από τα κέρδη-ρεκόρ του 2025 για Τράπεζα Πειραιώς, Eurobank, Alpha Bank και Εθνική Τράπεζα, κρύβεται η καθημερινότητα και η σκληρή πραγματικότητα για την κοινωνία που είναι γεμάτη χρεώσεις, κλειστές πόρτες και ένα χάσμα που μεγαλώνει κάθε μέρα.

Το ελληνικό τραπεζικό σύστημα, αν και εξήλθε από την περίοδο των ανακεφαλαιοποιήσεων με εντυπωσιακά μεγέθη, σήμερα μοιάζει πιο αποκομμένο από ποτέ από την πραγματική οικονομία. Τα αποτελέσματα για το 2025 είναι αποκαλυπτικά:

η Eurobank ανακοίνωσε καθαρά κέρδη 1,36 δισ. ευρώ, η Πειραιώς 1,07 δισ. ευρώ, ενώ η Alpha Bank και η Εθνική Τράπεζα επιβεβαιώνουν επίσης την ισχυρή κερδοφορία τους με 943,3 εκατ. ευρώ και 1,3 δισ. ευρώ αντίστοιχα. Ωστόσο, αυτά τα δισεκατομμύρια των κερδών είναι που δημιουργούν - και μάλιστα με τρόπο κραυγαλέο και προκλητικό - τεράστιο χάσμα με την κοινωνία.

Πρόκληση 

 

Οι αποφάσεις των τραπεζών να μοιράσουν στους μετόχους τους πάνω από 1,3 δισ. ευρώ -με τη Eurobank για παράδειγμα να δρομολογεί 717 εκατ. ευρώ, την Πειραιώς 600 εκατ. ευρώ, την Alpha Bank τετραπλασιάζει τη διανομή σε σχέση με το 2023 και το ποσοστό στην Εθνική Τράπεζα να φτάνει το 60%- προκαλούν το κοινό αίσθημα, την ώρα που το λειτουργικό κόστος διογκώνεται και οι πολίτες βλέπουν τις χρεώσεις στις καθημερινές συναλλαγές να ανεβαίνουν και τα επιτόκια των καταθέσεων να παραμένουν καθηλωμένα κοντά στο 0,1%.

Η «βιτρίνα» των κερδών παρουσιάζει ήδη ρωγμές. Η περίοδος της «εύκολης» κερδοφορίας από τα υψηλά επιτόκια της ΕΚΤ τελειώνει. Οι τράπεζες βλέπουν τα έσοδά τους από τόκους να πιέζονται: η Πειραιώς κατέγραψε κάμψη 8,9% στα καθαρά έσοδα από τόκους, με το καθαρό επιτοκιακό περιθώριο (NIM) να υποχωρεί στο 2,2% από 2,7%, ενώ και στη Eurobank το περιθώριο υποχώρησε στο 2,51% από 2,83%.

Για να καλύψουν αυτές τις απώλειες, οι τράπεζες επέλεξαν την εκτόξευση των προμηθειών: η Πειραιώς κατέγραψε άνοδο εσόδων από προμήθειες κατά 26% (στα 696 εκατ. ευρώ), ενώ η Eurobank σημείωσε άνοδο 23,7% (στα 557 εκατ. ευρώ). Πρόκειται για μια στρατηγική που μεταφέρει το βάρος της προσαρμογής άμεσα στον καταναλωτή, καταθέτη και φορολογούμενο αδιαφορώντας για τις αντοχές του.

Η «ξενοκρατία» και η διαρροή κεφαλαίων

Είναι εντυπωσιακό το γεγονός ότι περίπου το 85% των μετοχών των τεσσάρων συστημικών τραπεζών ανήκει σε ξένους επενδυτές. Από τα περίπου 5 δισ. ευρώ των συνολικών χρηματικών διανομών για τη διετία, η συντριπτική πλειοψηφία «δραπετεύει» από τα σύνορα.

Η λειτουργία του συστήματος παραπέμπει σε εικόνα καρτέλ, όπου η έλλειψη πραγματικού ανταγωνισμού μεταξύ Εθνικής, Πειραιώς, Alpha και Eurobank καθηλώνει τα επιτόκια καταθέσεων, ενώ οι προμήθειες για ψηφιακές συναλλαγές παραμένουν σταθερά υψηλές. Το γεγονός ότι η «ψαλίδα» μεταξύ επιτοκίων καταθέσεων και δανεισμού παραμένει από τις μεγαλύτερες στην Ευρωζώνη, αποδεικνύει ότι οι τράπεζες λειτουργούν ως συγκοινωνούντα δοχεία, αδιαφορώντας για την αναπτυξιακή προοπτική της χώρας.

Πόρτες κλειστές για τους μικρούς και οικονομικός αποκλεισμός

Η χρηματοδότηση έχει γίνει προνόμιο για τους λίγους. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις βρίσκουν συχνά τις πόρτες κλειστές ή τις απαιτήσεις τόσο αυστηρές που καθιστούν τον δανεισμό αδύνατο. Αντίθετα, οι τράπεζες προτιμούν να «παρκάρουν» τα κεφάλαιά τους σε δάνεια με μηδενικό ρίσκο, διοχετεύοντας χρηματοδότηση σε ελάχιστες μεγάλες εταιρείες, αφήνοντας την πραγματική οικονομία να ασφυκτιά. Αυτή η «αυτοαποθάρρυνση» -πολίτες που δεν αιτούνται καν δάνειο- δείχνει ότι το σύστημα δεν εκπληρώνει τον ρόλο του ως αιμοδότης της αγοράς. Όταν οι πολίτες προτιμούν να δανειστούν από τον οικογενειακό τους κύκλο, από φίλους και γνωστούς, για να καλύψουν τις αντικειμενικές τους ανάγκες, τότε αυτό είναι το πιο ηχηρό μήνυμα ότι οι τράπεζες έχουν χάσει τον προσανατολισμό τους.

Τα «μαξιλάρια» που κρύβουν κινδύνους στους ισολογισμούς

Πίσω από τις ανακοινώσεις κρύβονται κεφαλαιακές προκλήσεις. Η Πειραιώς είδε τον δείκτη ασφαλείας της (CET1) να υποχωρεί στο 12,7% -από 14,4%- λόγω των επιθετικών εξαγορών, όπως η εξαγορά της Εθνικής Ασφαλιστικής. Στη Eurobank, η ενοποίηση της Hellenic Bank και η απορρόφηση κεφαλαίων από τη CNP Cyprus ασκούν διαρκή πίεση.

Το πιο ανησυχητικό είναι ότι το 40-50% των εποπτικών κεφαλαίων και των τεσσάρων ιδρυμάτων αποτελείται από αναβαλλόμενη φορολογία (DTC) -ένα λογιστικό «μαξιλάρι» και όχι πραγματικό κεφάλαιο- το οποίο καθιστά την κεφαλαιακή επάρκεια εξαιρετικά ευάλωτη. Η ταχεία απόσβεση αυτής της φορολογίας λόγω των υψηλών μερισμάτων δημιουργεί μια δυναμική που θα περιορίσει τις δυνατότητες των τραπεζών στο μέλλον, αν δεν υπάρξει αλλαγή στρατηγικής.

Η «κρυφή» στρατηγική των προμηθειών: Από τα επιτόκια στις «υπηρεσίες»

Ενώ τα έσοδα από τόκους υποχωρούν λόγω της νομισματικής πολιτικής, οι τέσσερις συστημικές τράπεζες έχουν βρει μια νέα «χρυσή φλέβα»: τις προμήθειες. Η Πειραιώς, με τα έσοδα από προμήθειες να εκτοξεύονται στα 696 εκατ. ευρώ (+26%), και η Eurobank να ακολουθεί με 557 εκατ. ευρώ (+23,7%) στο εννεάμηνο, αποδεικνύουν ότι ο πελάτης έχει μετατραπεί σε «πηγή εσόδων» για κάθε μικρή συναλλαγή. Η στροφή αυτή δεν είναι τυχαία.

Μετά την πτώση των επιτοκίων, οι τράπεζες έστρεψαν τους πελάτες τους μαζικά προς τα αμοιβαία κεφάλαια. Όμως, οι χρεώσεις σε αυτά τα προϊόντα στην Ελλάδα είναι σημαντικά υψηλότερες από τον μέσο όρο των τραπεζών της ευρωζώνης.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν αυτές οι προμήθειες αντιστοιχούν σε πραγματική προστιθέμενη αξία ή αν πρόκειται για μια «τεχνητή» διόγκωση εσόδων που επιβάλλεται στον καταναλωτή που δεν έχει εναλλακτική.

Η Eurobank, για παράδειγμα, στηρίζει σημαντικό μέρος της αύξησης των προμηθειών της στο wealth management και το bancassurance. Όμως, για τον μικρομεσαίο επιχειρηματία ή τον απλό καταθέτη, αυτό μεταφράζεται σε διαρκή αφαίμαξη: προμήθειες για το ΑΤΜ, χρεώσεις για τα εμβάσματα, κόστη διαχείρισης καρτών. Όλα αυτά «ροκανίζουν» το διαθέσιμο εισόδημα, ενώ η τράπεζα παρουσιάζει αυτά τα νούμερα ως «λειτουργική αποτελεσματικότητα».

Επιπλέον, η σύγκριση με τις τράπεζες του εξωτερικού είναι καταπέλτης. Στις περισσότερες χώρες της Ευρωζώνης, οι χρεώσεις για βασικές τραπεζικές υπηρεσίες είναι ρυθμισμένες ή εξαιρετικά χαμηλές λόγω του σκληρού ανταγωνισμού. Στην Ελλάδα, παρά την ψηφιοποίηση -με το 74,3% των πολιτών δηλώνει ικανοποιημένο από την ποιότητα των εφαρμογών- το κόστος χρήσης παραμένει δυσανάλογα υψηλό.

Η τεχνολογία, αντί να μειώσει τα κόστη για τον πελάτη, χρησιμοποιήθηκε ως μέσο για το κλείσιμο υποκαταστημάτων, μεταθέτοντας το κόστος της εξυπηρέτησης από την τράπεζα στον ίδιο τον πελάτη (self-service). Έτσι, ο πολίτης καλείται να πληρώνει για να «αυτοεξυπηρετείται», ενώ η τράπεζα απολαμβάνει τη μείωση του λειτουργικού της κόστους.

Οι τράπεζες, έχοντας λάβει δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ από τον Έλληνα φορολογούμενο τα χρόνια της κρίσης για να μην καταρρεύσουν, σήμερα... επιστρέφουν αυτή την «εύνοια» επιβάλλοντας τα υψηλότερα κόστη στην Ευρωζώνη. Η απουσία ενός πραγματικού, επιθετικού ανταγωνισμού μεταξύ των τεσσάρων συστημικών ιδρυμάτων επιτρέπει αυτή τη συμπεριφορά.

Αν υπήρχε ουσιαστικός ανταγωνισμός, οι χρεώσεις θα έπρεπε να είχαν υποχωρήσει, καθώς η ψηφιοποίηση μειώνει δραστικά το κόστος ανά συναλλαγή. Αντίθετα, παρατηρούμε μια σύγκλιση τιμών που προκαλεί το κοινό αίσθημα και επιβεβαιώνει ότι το «κάστρο» των τραπεζών παραμένει ερμητικά κλειστό σε οποιαδήποτε πίεση που θα έθετε σε κίνδυνο τα κέρδη τους.

Η «στρατηγική της απόστασης» από την κοινωνία συνιστά μια επικίνδυνη πορεία που υπονομεύει την ίδια την οικονομική σταθερότητα της χώρας. Όσο ο πολίτης αισθάνεται ότι το τραπεζικό σύστημα λειτουργεί ως μηχανισμός που «κλέβει» χρόνο και χρήμα, η εμπιστοσύνη θα παραμένει το μεγάλο ζητούμενο, μετατρέποντας την οικονομική επιτυχία σε ένα ολέθριο αδιέξοδο από το οποίο αργά ή γρήγορα θα αναζητηθεί έξοδος μέσω δραστικών και άμεσων λύσεων.

Alpha Bank και Εθνική: Η νέα κερδοφορία και το «πάρτι» των διανομών

Στο επίκεντρο βρίσκονται και η Alpha Bank και η Εθνική Τράπεζα. Η Alpha Bank, με καθαρά κέρδη 943,3 εκατ. ευρώ το 2025 -αυξημένα κατά 44% σε ετήσια βάση- προχωρά σε εντυπωσιακό τετραπλασιασμό των διανομών προς τους μετόχους.

Το ποσό που προορίζεται για διανομή αγγίζει τα 519 εκατ. ευρώ (το 55% των καθαρών κερδών), υπερβαίνοντας κατά πολύ την αρχική πρόβλεψη των 425 εκατ. ευρώ. Ο CEO της τράπεζας, Βασίλης Ψάλτης, κάνει λόγο για «καθοριστική χρονιά», την ώρα που το RoTE διαμορφώνεται στο 13,8% και οι εκταμιεύσεις δανείων έφτασαν τα 4,2 δισ. ευρώ στο δ' τρίμηνο.

Αντίστοιχα, η Εθνική Τράπεζα παρουσίασε κέρδη 1,3 δισ. ευρώ, απορροφώντας τη δραστική αποκλιμάκωση των επιτοκίων, ενώ ο δείκτης απόδοσης ενσώματων ιδίων κεφαλαίων (RoTE) άγγιξε το 15,5%, υπερβαίνοντας τον στόχο που είχε τεθεί. Η τράπεζα προχωρά σε αύξηση της διανομής στους μετόχους στο 60%, εν μέσω ισχυρής πιστωτικής επέκτασης κατά 10% σε ετήσια βάση.

Παρά τα νούμερα, οι λειτουργικές δαπάνες αυξήθηκαν κατά 7,3%, γεγονός που αντανακλά επενδύσεις σε τεχνολογία και ανθρώπινο κεφάλαιο, όμως για τον μέσο πελάτη, η εικόνα παραμένει ίδια: υψηλές προμήθειες και αυστηρά κριτήρια χρηματοδότησης. Η επιμονή των δύο ιδρυμάτων στη διανομή μερισμάτων και τις επαναγορές μετοχών (όπως τα 259 εκατ. ευρώ της Alpha Bank) δείχνει ότι η προτεραιότητα παραμένει η ανταμοιβή των μετόχων, κυρίως ξένων, παρά η κοινωνική στήριξη.

Η αίσθηση του «κράτος εν κράτει» και η ανάγκη για δικαιοσύνη

Η αίσθηση ότι η εποπτεία από την Τράπεζα της Ελλάδας και τις αρμόδιες αρχές είναι υποτονική, δημιουργεί ένα κλίμα ατιμωρησίας. Το κράτος, λειτουργώντας συχνά ως συμπλήρωμα των τραπεζικών συμφερόντων μέσω εγγυήσεων, απομακρύνεται από το αίτημα για πιο παρεμβατική πολιτική. Η απαίτηση για φορολόγηση των υπερκερδών θα γίνει κραυγή για να υπάρξει έστω και λίγη δικαιοσύνη σε μια αγορά που μοιάζει να έχει κανόνες μόνο για τους αδύναμους.

Οι τράπεζες δεν μπορούν να συνεχίσουν να αγνοούν το χάσμα που τις χωρίζει από την κοινωνία. Η οικονομική τους επιτυχία, αν δεν συνοδεύεται από σεβασμό στον πελάτη και από στήριξη της πραγματικής οικονομίας, δεν έχει μέλλον. Αν συνεχίσουν να λειτουργούν ως «κλειστά κυκλώματα», η φθορά της εμπιστοσύνης θα γίνει ο μεγαλύτερος εχθρός τους. Ο κόσμος περιμένει από την κυβέρνηση και τις αρχές πράξεις που θα δείξουν ότι οι κανόνες ισχύουν για όλους.

Η εμπιστοσύνη είναι ο πολυτιμότερος πόρος, και όσο οι τράπεζες τον κατασπαταλούν για χάρη του επόμενου τριμήνου, τόσο χάνουν τη θέση τους ως πυλώνες μιας υγιούς οικονομίας. Η «βιτρίνα» του 2025, όσο εντυπωσιακή κι αν είναι, δεν μπορεί να κρύψει ότι το οικοδόμημα στηρίζεται σε εύθραυστη ισορροπία που εξαρτάται περισσότερο από λογιστικές ρυθμίσεις παρά από την πραγματική ευημερία των πολιτών.

Πηγή: ethnos.gr

Το Reuters φέρνει στη δημοσιότητα μια αποκάλυψη, η οποία είναι ενδεικτική της αποτυχίας της διεθνούς πολιτικής να αφήνει στις ιδιωτικές πλατφόρμες την αρμοδιότητα να περιορίσουν τις διαδικτυακές απάτες ή το κακόβουλο περιεχόμενο, καθώς τέτοιου είδους «πληροφορία» παρά τη ζημιά που προκαλεί στο δημόσιο συμφέρον αποτελεί χρυσή μπίζνα για τους τεχνολογικούς κολοσσούς. 

Το 2024, η Meta φέρεται να υπολόγισε ότι οι διαφημίσεις απάτης – δηλαδή εκείνες που προωθούν παράνομα προϊόντα, ψεύτικες επενδυτικές ευκαιρίες ή πλαστά e-shops – θα μπορούσαν να αντιστοιχούν έως και στο 10% των συνολικών εσόδων της. Με βάση τους ισολογισμούς της εταιρείας ένα τέτοιο ποσοστό αντιστοιχεί περίπου 16 δισεκατομμύρια δολάρια.

Οι κατηγορίες περιλαμβάνουν ένα ευρύ φάσμα πρακτικών: ψεύτικες πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου, αμφιλεγόμενα επενδυτικά προγράμματα, παράνομα online καζίνο και ακόμη και διαφημίσεις που προωθούν απαγορευμένα ιατρικά προϊόντα.

Οι ερευνητές της ίδιας της Meta, σύμφωνα με το Reuters, εκτιμούν ότι οι εφαρμογές της εταιρείας εμπλέκονται «σε περίπου το ένα τρίτο όλων των επιτυχημένων διαδικτυακών απατών στις ΗΠΑ».

Το πιο ανησυχητικό σημείο της έρευνας δεν είναι μόνο το μέγεθος του προβλήματος, αλλά και η εσωτερική διαχείριση του. Το Reuters αναφέρει πως οι εσωτερικές διαδικασίες της Meta συχνά καθυστερούν την αντιμετώπιση των παραβατών, ενώ ορισμένες πολιτικές της εταιρείας καθιστούν πρακτικά αδύνατο τον αποκλεισμό των πιο επίμονων διαφημιστών.

Χαρακτηριστικά, ένας «μικρός διαφημιζόμενος» που προωθεί οικονομική απάτη δεν αποκλείεται πριν καταγραφούν τουλάχιστον οκτώ παραβιάσεις. Για τους μεγαλύτερους πελάτες, η εταιρεία φαίνεται να είναι ακόμη πιο ελαστική: σύμφωνα με το ρεπορτάζ, υπάρχουν περιπτώσεις όπου ένας λογαριασμός συνέχισε να διαφημίζεται παρότι είχε συγκεντρώσει πάνω από 500 παραβάσεις.

Αυτό το επίπεδο ανοχής δύσκολα θα μπορούσε να δικαιολογηθεί αν αφορούσε απλούς χρήστες, καθώς η Meta έχει αποδείξει ότι εφαρμόζει αυστηρότερους κανόνες σε περιπτώσεις παραβίασης όρων κοινότητας. Όμως, όταν διακυβεύονται μεγάλα διαφημιστικά ποσά, φαίνεται πως οι προτεραιότητες αλλάζουν.

Η έρευνα του Reuters αποκαλύπτει επίσης πως η διοίκηση της Meta έχει αντιμετωπίσει έντονες εσωτερικές αντιπαραθέσεις σχετικά με το πώς μπορεί να περιορίσει το φαινόμενο χωρίς να πλήξει την κερδοφορία της εταιρείας. Ένα χαρακτηριστικό περιστατικό που αναφέρεται είναι ότι στελέχη είχαν λάβει οδηγίες να μην εφαρμόσουν μέτρα που θα μπορούσαν να μειώσουν τα έσοδα της Meta κατά περισσότερο από 0,15%.

Για να κατανοηθεί το μέγεθος του προβλήματος, αρκεί να αναφερθεί πως μόνο τέσσερις διαφημιστικές καμπάνιες που αφαιρέθηκαν φέτος αντιστοιχούσαν σε 67 εκατομμύρια δολάρια εσόδων για την εταιρεία. Αυτό δείχνει πόσο δύσκολο είναι να υπάρξει πραγματική πρόοδος, όταν κάθε διαφημιστική καταστολή συνεπάγεται απώλεια εκατομμυρίων.

Σε δήλωσή της προς το Reuters, η Meta χαρακτήρισε το ποσοστό του 10% «πρόχειρο και υπερβολικά μεγάλο», χωρίς ωστόσο να προσφέρει κάποια εναλλακτική εκτίμηση.

Ο εκπρόσωπος της εταιρείας, Άντι Στόουν, ανέφερε ότι «τους τελευταίους 18 μήνες, οι αναφορές χρηστών για διαφημίσεις απάτης έχουν μειωθεί κατά 58% παγκοσμίως» και ότι μόνο το 2025 η Meta έχει αφαιρέσει «πάνω από 134 εκατομμύρια παραπλανητικές διαφημίσεις».

Αν και οι αριθμοί αυτοί δείχνουν μια προσπάθεια αντιμετώπισης, παραμένει ασαφές πόσο ουσιαστική είναι η πρόοδος, δεδομένου του τεράστιου όγκου νέων διαφημίσεων που εμφανίζονται καθημερινά. Επιπλέον, η Meta δεν διευκρινίζει αν οι αφαιρέσεις σχετίζονται κυρίως με μικρούς διαφημιζόμενους ή αν περιλαμβάνουν και μεγάλους πελάτες που επενδύουν εκατομμύρια στην πλατφόρμα.

Η υπόθεση αυτή θέτει εκ νέου το ερώτημα για το αν οι τεχνολογικοί κολοσσοί μπορούν να αυτορυθμιστούν όταν οι οικονομικές τους επιτυχίες εξαρτώνται από συστήματα που επιτρέπουν ή τουλάχιστον ανέχονται τέτοιες πρακτικές. Η Meta, που έχει δεχτεί έντονη κριτική στο παρελθόν για ζητήματα ιδιωτικότητας και παραπληροφόρησης, βρίσκεται τώρα αντιμέτωπη με ένα νέο ηθικό δίλημμα: μπορεί να θυσιάσει ένα μέρος των εσόδων της για να προστατεύσει τους χρήστες της;

Για την ώρα, φαίνεται πως το μοντέλο λειτουργίας παραμένει αμετάβλητο. Οι απάτες συνεχίζουν να διαδίδονται, οι διαφημιστές να επανέρχονται και η Meta να απολαμβάνει τα κέρδη

ΜΠΑΜΠΗΣ ΜΙΧΑΛΗΣ

Εκτός ελέγχου βαίνει η απληστία κάποιων επιχειρήσεων στις ΗΠΑ με τη βοήθεια πλέον και της τεχνητής νοημοσύνης. Του λόγου το αληθές υποδεικνύει το νέο μοντέλο προσωποποιημένης «δυναμικής τιμολόγησης» που προωθεί με γοργούς ρυθμούς στα ράφια της η μεγαλύτερη σε πωλήσεις αλυσίδα σουπερμάρκετ, Kroger.

Επίκεντρο της πρακτικής είναι η ψηφιακή ετικέτα εμφάνισης των τιμών στα ράφια, που αναπτύχθηκε σε συνεργασία με τη Microsoft μετά το 2018 και παρέχει μεταξύ άλλων στους πελάτες μια σειρά από πληροφορίες για τα προϊόντα που αγοράζουν, όπως για παράδειγμα αν αυτά περιέχουν γλουτένη, αν είναι εγχώριας παραγωγής, γεύματα που θα μπορούσαν να μαγειρευτούν με αυτά και προσφορές.

Η εφαρμογή του εν λόγω συστήματος -γνωστού ως Enhanced Display for Grocery Environment (EDGE)- μπορεί να αντλεί πληροφορίες από τους πελάτες ενώ παρέχει τη δυνατότητα στους υπαλλήλους των σουπερμάρκετ να αλλάζουν τις τιμές των προϊόντων με το πάτημα ενός κουμπιού οποιαδήποτε στιγμή της ημέρας. Αυτό σημαίνει ότι η εταιρεία μπορεί ανά πάσα στιγμή να προβάλλει στιγμιαίες προσφορές (της ώρας) προς τους πελάτες της με τις μειωμένες τιμές κάποιων προϊόντων που ενδεχομένως δεν έχουν την αναμενόμενη ζήτηση ή κινδυνεύουν με αλλοίωση και πρέπει να πουληθούν άμεσα.

Σημαίνει όμως παράλληλα και ότι η Kroger μπορεί να αυξήσει απότομα τις τιμές, π.χ. του εμφιαλωμένου νερού ή των παγωτών όταν η ζέστη χτυπά κόκκινο στη διάρκεια της ημέρας ή της γαλοπούλας λίγο πριν από την Ημέρα των Ευχαριστιών.

Το πρόβλημα για τον καταναλωτή μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερο όμως μετά τη συνεργασία της αλυσίδας με την εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης Intelligence Node. Το EDGE, που βασίζεται στο Azure της Microsoft και εφαρμόζεται σήμερα σε 500 από τα συνολικά 2.800 καταστήματα της αλυσίδας στις ΗΠΑ, επιτρέπει την άντληση, αποθήκευση και επεξεργασία όγκων δεδομένων που δημιουργούνται από τις ενέργειες πελατών στα ράφια και γύρω από αυτά.

Συνδεδεμένο με αισθητήρες IoT, το EDGE σκανάρει και συλλέγει πληροφορίες από τις κινήσεις τους σε πραγματικό χρόνο από κάθε διάδρομο των σουπερμάρκετ. Η εταιρεία ισχυρίζεται ότι έτσι βελτιώνει την εμπειρία του πελάτη της, ο οποίος μπορεί να έχει περαιτέρω πληροφορίες από τα ράφια μέσω του κινητού του τηλεφώνου. Ο κίνδυνος παραβίασης των προσωπικών δεδομένων που συλλέγονται από το σύστημα και της εκμετάλλευσης των πελατών είναι όμως τεράστιος.

Προσωπικά δεδομένα

Τον κίνδυνο αυτό επισήμαναν με επιστολή τους προς τον διευθύνοντα σύμβουλο της εταιρείας Ρόντνεϊ Μακμιούλεν την περασμένη Τετάρτη οι προοδευτικοί γερουσιαστές των Δημοκρατικών, Ελίζαμπεθ Γουόρεν και Μπομ Κέισι. Προειδοποιούν ότι η Kroger έχει προχωρήσει πέρα από την απλή αλλαγή των τιμών με βάση την ώρα της ημέρας ή κάποιους περιβαλλοντικούς παράγοντες και επιδιώκει πλέον να προσαρμόσει το κόστος των αγαθών σε μεμονωμένους αγοραστές. «Τα προσωπικά δεδομένα που συλλέγει η Kroger μέσω του συστήματος καθορίζουν το πόση αύξηση στις τιμές μπορεί να αντέξει ο κάθε πελάτη της» έγραψαν χαρακτηριστικά στην επιστολή τους.

Οπως εξηγούν, το «επονομαζόμενο και “έξυπνο ράφι EDGE” βοηθά την Kroger να συλλέγει και να εκμεταλλεύεται ευαίσθητα δεδομένα καταναλωτών. Μέσω της συνεργασίας της με τη Microsoft και την Intelligence Node, η Kroger σχεδιάζει να τοποθετήσει κάμερες στις ψηφιακές οθόνες της, οι οποίες θα χρησιμοποιούν εργαλεία αναγνώρισης προσώπου για να προσδιορίσουν το φύλο και την ηλικία ενός πελάτη που καταγράφεται στην κάμερα και να του παρουσιάζουν εξατομικευμένες πλέον προσφορές και διαφημίσεις στο ράφι EDGE. Το EDGE θα επιτρέψει στην Kroger να χρησιμοποιεί δεδομένα πελατών για τη δημιουργία εξατομικευμένων προφίλ καθενός εξ αυτών… που θα ενημερώνονται άμεσα εμφανίζοντας τον βαθμό της προθυμίας του πελάτη να πληρώσει την ψηφιακή τιμή - μια εταιρική δυνατότητα κερδοσκοπίας που θα ήταν αδύνατη χρησιμοποιώντας μια απλή χάρτινη τιμή».

«Ανησυχούμε για το αν η Kroger και η Microsoft προστατεύουν επαρκώς τα δεδομένα των καταναλωτών και για το αν η εξατομικευμένη εμπειρία που παρέχει στους πελάτες της προσφέρει τελικά χειρότερες τιμές», προειδοποίησαν.

Το υψηλό κόστος των τροφίμων και των άλλων ειδών που πουλούν τα σουπερμάρκετ συνιστά έναν από τους μεγαλύτερους εφιάλτες εργαζομένων και νοικοκυριών στις ΗΠΑ καθώς οι αλυσίδες επινοούν πολυάριθμες μεθόδους για να διατηρήσουν τις υψηλές τιμές που εισήγαγαν την περίοδο της κρίσης στις αλυσίδες εφοδιασμού, της εκτόξευσης των τιμών ενέργειας και του καλπάζοντος πληθωρισμού.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, τα αμερικανικά νοικοκυριά δαπάνησαν πέρυσι κατά μέσο όρο το 11,2% του προϋπολογισμού τους για τρόφιμα. Η Kroger από την πλευρά της απήλαυσε την τελευταία πενταετία μικτά περιθώρια κέρδους, ύψους μεγαλύτερου του 20%.

«Η αυξημένη χρήση δυναμικής τιμολόγησης θα οδηγήσει τα κέρδη των εταιρειών υψηλότερα - αφήνοντας στους καταναλωτές τον λογαριασμό», έγραψαν οι γερουσιαστές. «Είναι εξωφρενικό οι οικογένειες να συνεχίζουν να παλεύουν για να έχουν φαγητό στο τραπέζι και κολοσσοί σουπερμάρκετ όπως η Kroger να συνεχίζουν να αυξάνουν τις τιμές αναπτύσσοντας νέα συστήματα κερδοσκοπίας».

Οι δύο γερουσιαστές ζητούν από τον διευθύνοντα σύμβουλο της αλυσίδας πληροφορίες για τη χρήση της πλατφόρμας του EDGE, μεταξύ άλλων το πώς καθορίζει τις τιμές χρησιμοποιώντας δυναμική τιμολόγηση και αν έχει χρησιμοποιήσει ποτέ το EDGE για να αλλάξει την τιμή ενός προϊόντος περισσότερες από μία φορές την ημέρα.

Πηγή: ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

Ανακοίνωση της ΟΚΔΕ: ΟΧΙ στην χουντικού τύπου απαγόρευση της κυκλοφορίας και την ενοχοποίηση της κοινωνίας, ΝΑΙ σε πραγματικά μέτρα προστασίας