Την αγανάκτηση του γιατρού Δημήτρη Ζιαζιά, ο οποίος αφού διαμαρτυρήθηκε στο Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Νίκαιας ενώπιον του υπουργού Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη συνελήφθη και παρέμεινε υπό ολιγόωρη κράτηση μέσα στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών του ιδρύματος, προκάλεσαν οι ισχυρισμοί του υπουργού Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη πως ο γιατρός τον εξύβρισε και τον χτύπησε.

Στο βίντεο ο υπουργός Υγείας φαίνεται να φωνάζει στον γιατρό αναφέροντάς του φράσεις όπως «Δε ντρέπεσαι;», «Δεν σέβεσαι τον υπουργό Υγείας; Είσαι και γιατρός» και να του λέει ανοιχτά: «Αυτόφωρο θα πας! Μέσα»!

Ο κ. Ζιαζιάς σε ανάρτησή του έκανε ευθέως λόγο για συκοφαντία εκ μέρους του υπουργού, αναρτώντας βίντεο στο οποίο καταγράφεται το ακριβώς αντίθετο: ο υπουργός να του επιτίθεται λεκτικά σε έξαλλη κατάσταση με φρασεολογία και τόνο ιδιαίτερα αυταρχικό, την ώρα που εκείνος είχε ήδη περασμένες χειροπέδες και βρίσκόταν περικυκλωμένος από αστυνομικές δυνάμεις.

«Προκαλώ την ομάδα επικοινωνίας του να βρει ένα βίντεο ή κάποιο άλλο σχετικό ντοκουμέντο από όλα όσα κυκλοφορούν, που να αποδεικνύει έστω έναν από αυτούς τους αβάσιμους ισχυρισμούς», ανέφερε χαρακτηριστικά ο γιατρός, απευθυνόμενος στον υπουργό και στο επιτελείο του.

Ο κ. Ζιαζιάς εργάζεται ως επιμελητής γιατρός παθολόγος στο Γ.Κ.Ν. Νίκαιας και μέλος του Γενικού Συμβουλίου της Ομοσπονδίας Ενώσεων Νοσοκομειακών Γιατρών Ελλάδας (ΟΕΝΓΕ), και συνελήφθη κατά τη διάρκεια της κινητοποίησης στο πλαίσιο της επεισοδιακής επίσκεψης του κ. Γεωργιάδη. Σύμφωνα με καταγγελίες της ΟΕΝΓΕ, της ΕΙΝΑΠ και της ΑΔΕΔΥ, κρατήθηκε επί ώρες με χειροπέδες μέσα στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών, ενώ δύο ακόμη ειδικευόμενοι γιατροί φέρονται να χτυπήθηκαν στο κεφάλι από αστυνομικές δυνάμεις.

Αναλυτικά η ανάρτηση του κ. Ζιαζιά:

«Για τα χθεσινά γεγονότα στο Κρατικό Νίκαιας, έχω να δηλώσω τα παρακάτω.

Αυτά που ο Α. Γεωργιάδης δήλωσε σε όλα σχεδόν τα ΜΜΕ ότι “ο γιατρός που κρατήθηκε με χειροπέδες, με έδειρε, με έφτυσε και με έβρισε”, δηλαδή ο υποφαινόμενος, δεν είναι απλά ψέματα αλλά χυδαία συκοφαντία προς το πρόσωπό μου. Προκαλώ την ομάδα επικοινωνίας του να βρει ένα βίντεο ή κάποιο άλλο σχετικό ντοκουμέντο από όλα όσα κυκλοφορούν που να αποδεικνύει έστω έναν από αυτούς τους αβάσιμους ισχυρισμούς. Εκτός εάν το συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα στη διαμαρτυρία προς έναν υπουργό ή την κυβέρνηση ταυτίζεται πλέον με το αδίκημα της εξύβρισης, του φτυσίματος και της βιαιοπραγίας.

Δεν είναι η πρώτη φορά που ο υπουργός Υγείας συλλαμβάνεται να ψεύδεται, να διαστρέφει την πραγματικότητα, να τερατολογεί, να βγάζει πράγματα από το μυαλό του προς τέρψη της καθυστερημένης ακροδεξιάς πελατείας του, όμως οφείλω να πω τι ακριβώς συνέβη και ας βγάλει ο καθένας τα συμπεράσματά του.

Κατά τη διάρκεια της ειρηνικής μας διαδήλωσης και ενώ οι αστυνομικοί και τα ΜΑΤ μας απωθούσαν βίαια για να ανοίξουν δρόμο στον Α.Γεωργιάδη, ένιωσα ότι κάποιος με τραβάει από πίσω και σε λίγα δευτερόλεπτα βρέθηκα μέσα στο χώρο που ήταν μαζεμένοι οι επίσημοι. Συνειδητοποίησα ότι αυτοί που με τραβούσαν και με προπηλάκιζαν ήταν αστυνομικοί με πολιτικά, πιθανά της ασφάλειας (4 ή 5) και σε λίγο περικυκλώθηκα και από αστυνομικούς των ΜΑΤ, καθώς και τον Α.Γεωργιάδη και Δ.Μαρκόπουλο, βουλευτή της ΝΔ.

Ούρλιαζαν σε έξαλλη κατάσταση ότι έφτυσα τον υπουργό και αυτό θα το πληρώσω. Μου πέρασαν χειροπέδες πισθάγκωνα με εντολή Γεωργιάδη και Μαρκόπουλου ("συλλάβετέ τον αυτόν"). Με οδήγησαν σε ένα πλαϊνό χώρο για να μη με βλέπουν οι επίσημοι και τα κανάλια (είναι ο χώρος όπου εκτυλίσσεται το αναρτημένο βίντεο). Το βίντεο κόβεται στο σημείο όπου ο Α.Γεωργιάδης σε έξαλλη κατάσταση με απειλεί προσωπικά ότι θα με απολύσει. Όλο το βίντεο το έχει στην κατοχή του ο κύριος που τον συνόδευε και βιντεοσκοπούσε τα πάντα. Τον προκαλώ κι αυτόν να το δημοσιεύσει για να δει ο κόσμος τι απειλές εκστόμισε ο Α.Γεωργιάδης εναντίον μου».

Στέργιος Καλπάκης, γραμματέας της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ, στην εκπομπή «News 2.0» και τον Γιώργο Μελιγγώνη:

• «Ο κ. Γεωργιάδης επιδιώκει να δημιουργεί ένταση όπου πηγαίνει και να λειτουργεί ως κανονικός ακροδεξιός προβοκάτορας. Αυτό ζήσαμε και στη Νίκαια και αυτό βλέπουμε να συμβαίνει σε όλες τις επισκέψεις που κάνει. Πηγαίνει, προκαλεί, τρολάρει τους εργαζόμενους, ανεβάζει βιντεάκια στα οποία δεν συνομιλεί μαζί τους για τα προβλήματα, αλλά τους απαξιώνει και μετά τα αναπαράγει η Ομάδα Αλήθειας. Μιλάει απαξιωτικά για ανθρώπους που έχουν τελειώσει την Ιατρική, έχουν μπει με άριστα, έχουν σπουδάσει πολλά χρόνια, είναι άριστοι κατά τεκμήριο και οι οποίοι βεβαίως δεν βρίσκονται τυχαία εκεί. Βρίσκονται γιατί προφανώς δεν συμφωνούν με την άποψη της κυβέρνησης ότι βαίνουν όλα καλώς στο Εθνικό Σύστημα Υγείας. Και αυτό το οποίο συνέβη στη Νίκαια ήταν μια απρόκλητη επίθεση των δυνάμεων της αστυνομίας με γκλομπ και  χημικά. Τα βίντεο έχουν κατακλύσει το διαδίκτυο. Αυτό έχει συμβεί και προσπαθεί ο κ. Γεωργιάδης γυρίζοντας από κανάλι σε κανάλι να αντιστρέψει την πραγματικότητα». 
• «Αυτή η συμπεριφορά είναι και μια αντεπίθεση του ακροδεξιού τμήματος της πολιτικής σκηνής της χώρας, είτε αυτό λέγεται Γεωργιάδης είτε λέγεται Λατινοπούλου, μετά τη συζήτηση που έχει ανοίξει με αφορμή τις φωτογραφίες των 200 εκτελεσθέντων στην Καισαριανή και την ανάδειξη για ακόμη μια φορά της προσφοράς των κομμουνιστών και των αριστερών στην Εθνική Αντίσταση και στην απελευθέρωση του λαού μας. Όλοι αυτοί προφανώς ενοχλούνται από αυτό.
• «Ο κ. Γωργιάδης πήγε στη Νίκαια για να προκαλέσει αυτό το επεισόδιο και να βγαίνει μετά ως θύμα και να λέει οι κομμουνιστές είναι κακοί και είναι το ίδιο με τους φασίστες, για να εξισώσει, να πει ότι υπάρχουν δύο άκρα. Βγήκε στον ΑΝΤ1 αμέσως μετά και είπε: "Αφού οι κομμουνιστές κάνουν προπαγάνδα με τις κάμερες ανοιχτές, σκεφτείτε τι έχουν γράψει τα ιστορικά βιβλία που δεν υπήρχαν κάμερες". Γι’ αυτό τα κάνει αυτά». 
• «Ο κ. Μητσοτάκης οφείλει να μαζέψει τον κ. Γεωργιάδη γιατί έχει ξεφύγει τον τελευταίο καιρό. Έχουν κάνει μαζί με την Κωνσταντοπούλου τσίρκο τη Βουλή. Βγαίνει στα κανάλια μαλώνει και στοχοποιεί δημοσιογράφους γιατί τόλμησαν να του κάνουν μια ερώτηση. Βγαίνει σήμερα και μέσα σε όλο αυτό το κλίμα συγκίνησης που υπάρχει για τη θυσία στην Καισαριανή, προσπαθεί να εξισώσει τους κομμουνιστές με τους φασίστες. Υπάρχει κι ένα όριο. Ασχολούμαστε όλη μέρα με τον Γεωργιάδη. Ας τον μαζέψουν επιτέλους».
• «Είναι κατάκτηση του μεταπολιτευτικού πολιτικού συστήματος το γεγονός ότι έχουμε ζήσει την πιο ειρηνική, την πιο δημοκρατική περίοδο της ελληνικής ιστορίας. Αυτό οφείλεται στην εθνική συμφιλίωση, η οποία έγινε πράξη με την αναγνώριση Εθνικής Αντίστασης και έτσι πορεύεται το πολιτικό σύστημα έχοντας αφήσει πίσω άλλες περιόδους. Το γεγονός όμως ότι τα τελευταία χρόνια η Νέα Δημοκρατία έχει εντάξει και έχει αναδείξει σε κεντρικές θέσεις στελέχη που έχουν άλλη άποψη και τους έχει βγάλει στην πρώτη γραμμή, έχει οδηγήσει τα πράγματα σε αυτή την κατεύθυνση».

ΕΥΤΥΧΙΑ ΣΟΥΦΛΕΡΗ

Τουλάχιστον 46 νοσοκομεία στην επαρχία και τα νησιά της χώρας αρνούνται στις γυναίκες την πρόσβαση σε δωρεάν και ασφαλή άμβλωση, όπως αποκαλύπτει το ρεπορτάζ του NEWS 24/7.

-Υπάρχει πρόβλημα στην κύηση; Είναι από βιασμό; Έχει πρόβλημα το έμβρυο; Ή απλώς έτυχε και θέλει να το βγάλει; 

-Δεν τίθεται θέμα υγείας. Είναι θέμα επιθυμίας η διακοπή της κύησης της. Πείτε μου τι ισχύει, να ξέρουμε αν μπορεί να το κάνει στο νοσοκομείο.

-Εγώ προσωπικά δεν κάνω. Εγώ έχω κάποιες αρχές. Αν υπάρχει κάτι που έχει συμβεί στο έμβρυο, βοηθάμε. Αν υπάρχει κάτι άλλο που έχει συμβεί, ναι. Είναι αλλιώς. Αν είναι μόνο επειδή έτυχε να μείνει έγκυος και απλώς δεν γουστάρει, εγώ δεν κάνω άμβλωση.

Η παραπάνω συνομιλία ήταν με ένα από τα δεκάδες δημόσια νοσοκομεία σε όλη την Ελλάδα που επικοινώνησα για να ρωτήσω, στο πλαίσιο δημοσιογραφικής έρευνας, αν πραγματοποιούνται αμβλώσεις. Στην άκρη της τηλεφωνικής γραμμής ήταν ένας από τους γυναικολόγους του νοσοκομείου.

Σκόπευα στα τηλεφωνήματα να καλώ ως «ασθενής», να λέω ότι ρωτάω για εμένα, όπως έκανα στα υπόλοιπα που ακολούθησαν. Όμως στη συγκεκριμένη κλήση αιφνιδιάστηκα από την επίθεση, γιατί ο γιατρός φώναζε. Η ντροπή του μεταφέρθηκε σε εμένα, και βρέθηκα να λέω πως ρωτάω για μία φίλη μου.

Έτυχε να είναι το δεύτερο τηλεφώνημα που έκανα και η πρώτη αρνητική απάντηση που έλαβα. Ήταν το βάπτισμα του πυρός στη βία, την αγένεια, την ταπείνωση και την κατάχρηση εξουσίας που θα υποστεί μία γυναίκα που ζητάει άμβλωση στο δημόσιο νοσοκομείο, στην ελληνική επαρχία και τα νησιά της χώρας. Από την έρευνα, εξαιρέσαμε τα μεγάλα αστικά κέντρα της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, όπου αμβλώσεις πραγματοποιούνται κανονικά σε μαιευτικά και γενικά νοσοκομεία.

Γνωρίζαμε από μαρτυρίες ότι γυναίκες και θηλυκότητες αντιμετωπίζουν επικριτικά βλέμματα, ακόμα και κήρυγμα υπέρ του αγέννητου παιδιού όταν φτάνουν στη δημόσια μαιευτική κλινική εκφράζοντας την επιθυμία να διακόψουν την κύησή τους, χωρίς να συντρέχουν λόγοι υγείας. Αυτό, όμως, που δεν γνωρίζαμε είναι ότι η πλειονότητα των νοσοκομείων στη χώρα που διαθέτουν μαιευτική κλινική ή γυναικολογικό τμήμα αρνούνται στις γυναίκες την πρόσβαση σε δωρεάν και ασφαλή άμβλωση. 

Από την Αλεξανδρούπολη ως την Κρήτη και από την Ρόδο μέχρι την Κέρκυρα, επικοινώνησα με κάθε γενικό νοσοκομείο – μόνο 3 δεν ανταποκρίθηκαν σε πολλαπλά τηλεφωνήματα. Από τη γραμματεία στα εξωτερικά ιατρεία, και από εκεί στις μαίες και τον διευθυντή της μαιευτικής κλινικής, μετά από αλλεπάλληλες παραπομπές, πήρα απάντηση από 80 νοσοκομεία για το αν πραγματοποιούν τεχνητή διακοπή κύησης.

Τα 46 από αυτά (57,5%) δήλωσαν πως δεν κάνουν αμβλώσεις, 27 νοσοκομεία (33,7%) ανταποκρίθηκαν θετικά και 7 νοσοκομεία (8,7%) απέφυγαν να απαντήσουν με “ναι” ή “οχι”, οπότε καταγράφηκαν στα “ίσως”, αφού άφησαν το ερώτημα ανοιχτό. Η αποφυγή ευθείας απάντησης, βέβαια, δύσκολα μπορεί να εκληφθεί ως ουδέτερη. Μια ιατρική πράξη διενεργείται βάσει συγκεκριμένου πρωτοκόλλου, άρα όταν δεν παρέχονται πληροφορίες για τα επόμενα βήματα ή τη διαθεσιμότητα ραντεβού, η ασάφεια λειτουργεί, στην πράξη, αποτρεπτικά. Επομένως, μόνο 3 στα 10 δημόσια νοσοκομεία στην Ελλάδα δήλωσαν στο NEWS 24/7 ότι πραγματοποιούν αμβλώσεις. 

Δημόσιο νοσοκομείο ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ / EUROKINISSI

ΤΑ 46 «ΟΧΙ»

Τα «όχι» που άκουσα πολλές φορές εκφράζονταν χωρίς αιτιολόγηση, μονολεκτικά, σχεδόν αυτονόητα για τον συνομιλητή ή τη συνομιλήτρια που ήταν είτε γιατρός, είτε μαία. Η ειρωνεία ήταν πως τα σύντομα τηλεφωνήματα «διευκόλυναν» τη διαδικασία, γιατί είχα μπροστά μου μία μεγάλη λίστα δεκάδων νοσοκομείων και έφτασα να καλώ εντελώς μηχανικά. Το μονολεκτικό και αναπολογητικό «όχι» δεν θα ήταν, όμως, διευκόλυνση για μία γυναίκα σε ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη που θα είχε μόνο ένα τηλέφωνο στη λίστα της, αυτό του τοπικού νοσοκομείου στο νησί ή την πόλη της, ή στο κοντινότερο νησί σε αυτήν, ή στην κοντινότερη πόλη.

Σε συγκεκριμένες περιοχές της χώρας το πρόβλημα εντοπίζεται εντονότερα, με προεξάρχουσα τη Βόρεια Ελλάδα, όπου το σύνολο των νοσοκομείων σε 11 περιφερειακές ενότητες (νομούς) δήλωσε πως δεν πραγματοποιούνται αμβλώσεις στις μαιευτικές κλινικές τους. Στα νησιά του Βορείου και Νοτίου Αιγαίου περισσότερα από τα μισά νοσοκομεία απάντησαν, επίσης, αρνητικά. Στην Πελοπόννησο τα περισσότερα νοσοκομεία αρνήθηκαν να πραγματοποιήσουν τεχνητή διακοπής κύησης, και 3 περιφερειακές ενότητες της χερσονήσου δεν διαθέτουν ούτε ένα νοσοκομείο που να απάντησε θετικά. Τέλος, αποκλεισμένες από δημόσιες υπηρεσίες υγείας είναι οι γυναίκες και στο μεγαλύτερο μέρος της Κρήτης, όπου η πλειονότητα των νοσοκομείων δεν πραγματοποιεί αμβλώσεις.

Εκτός από τις παραπάνω περιοχές, τα νοσοκομεία που αρνήθηκαν απλώνονται σε όλη τη χώρα και περιλαμβάνουν μέχρι και δύο πανεπιστημιακά σε μεγάλες πόλεις. Ο κύριος λόγος της άρνησης ήταν «συνειδησιακός» ή «ηθικός». Χαρακτηριστικά, σε νησί του νοτίου Αιγαίου γυναικολόγος είπε πως «εμείς εδώ εκτρώσεις δεν κάνουμε. Μιλήστε με ιδιώτη να σας δώσει φάρμακο. Εγώ δεν κάνω, έχω συνειδησιακό θέμα».

«ΘΑ ΜΑΣ ΑΦΟΡΙΣΟΥΝ ΑΝ ΓΙΝΕΙ ΚΑΤΙ ΤΕΤΟΙΟ»

Σε άλλο νησί ο γιατρός που ευγενικά αρνήθηκε να παρέχει τις ιατρικές του υπηρεσίες, το απέδωσε στο ενδεχόμενο αφορισμού του από την Εκκλησία. «Διακοπή κύησης δεν μπορεί να γίνει. Είναι λεπτή η θέση μας. Είναι μικρό το νοσοκομείο, μαθαίνονται όλα. Δεν μπορούμε να κάνουμε διακοπές (κύησης), δηλαδή, καταλάβατε. Επίσημα να σας παραπέμψω κάπου…δεν μπορώ. Θα αναζητήσετε μόνη σας κάποιον γιατρό. Το ξέρω ότι είναι νόμιμο, αλλά θα μας αφορίσουν αν γίνει κάτι τέτοιο. Είναι πολύ μικρή η κοινωνία».

Γυναικολόγος στη Βόρεια Ελλάδα είπε πως είναι γραμμή από τον διευθυντή τους να γίνονται αμβλώσεις μόνο σε επείγουσες καταστάσεις, ενώ πολλά νοσοκομεία σε όλη τη χώρα αρνούνταν να πραγματοποιήσουν άμβλωση ακριβώς επειδή η γυναίκα που καλούσε ήταν υγιής. «Οι γιατροί μας αναλαμβάνουν μόνο παθολογία κυήσεως». Το ιατρονοσηλευτικό προσωπικό γνώριζε πού να με παραπέμψει μόνο σε ελάχιστες περιπτώσεις και μετά από δική μου ερώτηση σχετικά. Σε ακόμα λιγότερες περιπτώσεις, κάποια μαία ή νοσηλεύτρια μου έλεγε απολογητικά «δεν αναλαμβάνουν οι γιατροί μας, κορίτσι μου».

Ο νόμος 1609/1986 επιτρέπει τη διακοπή της κύησης έως τη 12η εβδομάδα, χωρίς την ανάγκη ιατρικών ενδείξεων, κατόπιν απόφασης της εγκύου. Σε πολλές περιπτώσεις, γιατροί και μαίες στην άλλη άκρη της τηλεφωνικής γραμμής, «ξανά έγραφαν» τον νόμο. «Διακοπή κύησης σε νοσοκομείο δημόσιο δεν γίνεται. Αν θέλετε κάτι τέτοιο απευθυνθείτε σε ένα ιδιωτικό» μου είπαν σε νοσοκομείο της Βόρειας Ελλάδας, ενώ σε άλλη περίπτωση η διαλογή ασθενών έφτανε σε τέτοιο σημείο που η πρόσβαση μιας γυναίκας σε δωρεάν άμβλωση εξαρτιόταν από το τι θεωρεί ο γιατρός «μωρουδάκι»:

 -Γίνονται αμβλώσεις στο νοσοκομείο; -Ναι σε μικρή κύηση. -Μέχρι 12 εβδομάδες εννοείτε; -Όχι, τόσο μεγάλο δεν κάνουμε. Αυτό είναι ολόκληρο μωρουδάκι σχηματισμένο! 6 με 8 εβδομάδων, κάνουμε, αλλά ως εκεί. 

Ιατρικό προσωπικό νοσοκομείου ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ/EUROKINISSI

Δύο γυναικολόγοι είπαν πως στη δημόσια μαιευτική κλινική δεν γίνεται, αλλά προσφέρθηκαν να με εξυπηρετήσουν ιδιωτικά και άμεσα στο ιατρείο τους. «Τα χειρουργεία μας εδώ στο νοσοκομείο είναι κλεισμένα μέχρι μέσα Μαρτίου. Ιδιωτικά μπορούμε να το κάνουμε και αύριο άμα θέλετε. Σημειώστε το τηλέφωνό μου: 69…».

Απευθυνθήκαμε στον γυναικολόγο – μαιευτήρα Στέλιο Μανουσάκη για να μας εξηγήσει αν είναι ασφαλές να γίνει άμβλωση εκτός νοσοκομειακού περιβάλλοντος. Απάντησε ρητά πως αυτό είναι επικίνδυνο. «Η άμβλωση μπορεί να γίνει με ασφάλεια είτε σε δημόσιο, είτε σε ιδιωτικό νοσοκομείο, αλλά πρέπει να είναι παρουσία αναισθησιολόγου. Πρέπει η γυναίκα να «κοιμηθεί» για να μην πονέσει. Η ιατρική πράξη διαρκεί 5 – 10 λεπτά περίπου. Γίνεται με μέθη. Επίσης, σε περίπτωση που η γυναίκα έχει αρνητική ομάδα αίματος, θα πρέπει να γίνει μία ένεση για να μη συμβεί σε πιθανή επόμενη εγκυμοσύνη η λεγόμενη “ανοσοποίηση”, δηλαδή η γυναίκα να κάνει αντισώματα ενάντια στο μελλοντικό της έμβρυο».

Ο δρ. Μανουσάκης εξήγησε ότι μέχρι την 7η εβδομάδα κύησης μπορεί να δοκιμαστεί το χάπι, η λεγόμενη χημική άμβλωση. «Συνταγογραφούμε το φάρμακο και η γυναίκα μπορεί να πάει σπίτι και να το πάρει. Το επιθυμητό είναι να φέρει αιμορραγία, γιατί αυτό σημαίνει ότι θα καθαρίσει η μήτρα. Υπάρχει φυσικά το ενδεχόμενο να μη λειτουργήσει η φαρμακευτική αγωγή, γι αυτό πρέπει να δούμε τη γυναίκα μετά την αγωγή στον υπέρηχο ξανά και μπορεί να χρειαστεί εν τέλει χειρουργική λύση». Απαραίτητη προϋπόθεση για τα παραπάνω είναι να έχει προηγηθεί υπερηχογραφικός έλεγχος που να επιβεβαιώνει ότι η κύηση είναι ενδομήτρια.

Σε ελάχιστες περιπτώσεις, τα νοσοκομεία που αρνήθηκαν ανέφεραν ότι δεν διαθέτουν μαιευτική κλινική, αλλά μόνο γυναικολογικό τμήμα. Ωστόσο, στις περιοχές όπου δεν μπορεί να γίνει χειρουργείο, μια ρεαλιστική λύση θα ήταν να προσφέρεται τουλάχιστον η φαρμακευτική άμβλωση με χορήγηση του χαπιού μετά από υπερηχογραφικό έλεγχο. Το ίδιο θα μπορούσε να ισχύσει και για το νοσοκομείο όπου τα χειρουργεία ήταν κλεισμένα μέχρι τον επόμενο μήνα.

«ΝΑΙ, ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΑΜΒΛΩΣΕΙΣ, ΑΛΛΑ ΞΑΝΑ ΣΚΕΦΤΕΙΤΕ ΤΟ»

Τα «ναι» που ειπώθηκαν ήταν από 27 νοσοκομεία διάσπαρτα στη χώρα. Σε πολλές θετικές αποκρίσεις για την πραγματοποίηση τεχνητής διακοπής της κύησης, το ταμπού επισκίαζε την ιατρική συζήτηση. Η φωνή της/του γιατρού χαμήλωνε, η μαία έκανε παύση διαρκείας ή με άφηνε να περιμένω στη γραμμή όσο την άκουγα να χαρακτηρίζει «απαίτηση» την ερώτησή μου: «Έχω μία εδώ στη γραμμή που απαιτεί να μάθει από το τηλέφωνο αν κάνουμε εκτρώσεις. Της είπα να έρθει από κοντά, δεν μπορούμε να συζητάμε από το τηλέφωνο τέτοιο πράγμα».

Σε πολλά «ναι, κάνουμε αμβλώσεις» που άκουσα είχα την αίσθηση ότι συζητάμε για κάτι παράνομο ή ότι σε κάθε περίπτωση έχω φέρει σε εξαιρετικά αμήχανη θέση τη συνομιλήτρια ή τον συνομιλητή. «Ναι κάνουμε, απλά ελάτε από εδώ, μην τα λέμε αυτά από το τηλέφωνο». «Να σου πω από το τηλέφωνο, αν κάνουμε αμβλώσεις, δεν είναι τόσο νόμιμο, να το πω ευθέως. Με τον γιατρό μπορείτε να κάνετε άλλη “ρύθμιση”. Ο γιατρός θα το “ρυθμίσει”, θα βάλει την αιτιολογία που θέλει εκείνος. Αν το κανονίσετε με τον γιατρό, μετά θα γίνουν όλα νόμιμα».

Αξίζει να σημειωθεί ότι στην Ελλάδα δεν γνωρίζουμε πραγματικά πόσες αμβλώσεις γίνονται ετησίως. Σύμφωνα με γιατρούς σε ιδιωτικά και δημόσια που απευθύνθηκε το NEWS 24/7, o κύριος λόγος που δεν έχουμε στατιστικά είναι επειδή η διακοπή κύησης αντί να δηλώνεται στο σύστημα ως τέτοια, δηλώνεται ως παλίνδρομη κύηση, δηλαδή αποβολή. Σε αυτή τη «ρύθμιση» αναφερόταν η μαία στο τηλεφώνημα.

Δημόσιο νοσοκομείο ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ/EUROKINISSI

Στο ίδιο πλαίσιο γραφειοκρατίας, σε μεγάλο νοσοκομείο της χώρας μου απάντησαν μετά από άβολη σιωπή στο τηλεφώνημα ότι γίνεται να πραγματοποιήσω άμβλωση, αλλά θα πρέπει πρώτα να περάσω από την κοινωνική υπηρεσία για έγκριση. «Θα κλείσετε ένα ραντεβού στα εξωτερικά ιατρεία και μετά θα περάσετε από την κοινωνική υπηρεσία. Αν πάρετε και εκεί το οκ, μετά μπορείτε να προχωρήσετε στη διαδικασία. Μιλάτε με την κοινωνική υπηρεσία και υπογράφετε ένα χαρτί. Για νομικούς λόγους δικούς μας είναι» είπε, δίνοντας ξανά την αίσθηση πως τίθεται ζήτημα νομιμότητας. Στην πραγματικότητα, οι κοινωνικές υπηρεσίες των νοσοκομείων επιτελούν σημαντικό έργο, υποστηρίζοντας θύματα ενδοοικογενειακής βίας, ασθενείς με προβλήματα εθισμού, άπορα άτομα και άλλες ευάλωτες και ευπαθείς ομάδες.

Κάποιο γιατροί -που μου απάντησαν ότι μπορώ να κάνω άμβλωση στο νοσοκομείο τους – ζήτησαν να μάθουν αν έχω παιδιά και απάντησα αρνητικά. «Δεν είναι ότι καλύτερο για εμάς να κάνουμε διακοπή κύησης. Ελάτε από κοντά να συζητήσουμε. Πώς χωρίς παιδιά καταλήγετε σε αυτή την απόφαση, να πούμε;», είπε χαρακτηριστικά διευθυντής μαιευτικής στο Ιόνιο, ενώ μία γιατρός στα νοτιότερα της χώρας είπε «ελάτε μέχρι τις 7-9 εβδομάδες για να μπορέσετε να ξανά μείνετε έγκυος. Τουλάχιστον όσες έχουμε κάνει εδώ, ξανά έμειναν έγκυες. Την πρώτη φορά κάθε γυναίκα έχει δικαίωμα στο λάθος. Μετά είναι θέμα αντισύλληψης. Σκεφτείτε το καλά. Ζυγίστε το».

Ο μύθος πως η άμβλωση προκαλεί στειρότητα φαίνεται να είναι αρκετά διαδεδομένος. Ο δρ. Μανουσάκης εξήγησε πως οι περισσότερες γυναίκες που έχουν κάνει άμβλωση δεν αντιμετωπίζουν προβλήματα γονιμότητας και μπορούν να συλλάβουν στο μέλλον κανονικά, εφόσον δεν υπάρχουν επιπλοκές. Όσο για τον ψυχολογικό αντίκτυπο που φέρει αυτή η απόφαση στις γυναίκες, προκαλώντας συναισθηματικές δυσκολίες για μελλοντική κύηση σε πολλές από αυτές, ο Στέλιος Μανουσάκης διευκρίνισε πως οι συναισθηματικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες μετά την άμβλωση «συνδέονται με το κοινωνικό στίγμα και όχι με την ίδια τη διαδικασία», αφού κάθε αντίδραση εξαρτάται από την υποστήριξη που έλαβαν ή δεν έλαβαν και τις συνθήκες λήψης της απόφασης.

ΜΟΝΑΔΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ

Οι Μονάδες Οικογενειακού Προγραμματισμού αποτελούν τμήματα σε μερικά από τα νοσοκομεία της χώρας και σε κάποιες από τις δομές της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας. Οι αρμοδιότητες αυτών των μονάδων περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, συμβουλευτική για αντισύλληψη, προληπτικό γυναικολογικό έλεγχο, ενημέρωση και έλεγχο για σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, διακοπή ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης και ψυχολογική υποστήριξη. 

Η λειτουργία αυτών των μονάδων δρομολογήθηκε με τον Ν.1036/1980. Εδώ και 46 χρόνια, η αναπαραγωγική υγεία των γυναικών στην Ελλάδα αποτελεί θεσμοθετημένη υποχρέωση του δημόσιου συστήματος υγείας. Σύμφωνα με την τελευταία σχετική ενημέρωση που παρέχει το Υπουργείο Υγείας, το 2015 στην Ελλάδα λειτουργούσαν 13 μονάδες οικογενειακού προγραμματισμού, εκτός Αθήνας και Θεσσαλονίκης. Σε 6 από αυτά τα νοσοκομεία αρνήθηκαν τη διακοπή κύησης, ενώ σε 1 από αυτά απάντησαν γενικόλογα ότι μπορεί να γίνεται, μπορεί και όχι. Κάποια από αυτά τα νοσοκομεία που σήμερα αφήνουν αβοήθητες τις γυναίκες στην ελληνική επαρχία ήταν από τα πρώτα στην Ελλάδα που δημιούργησαν τμήμα Οικογενειακού Προγραμματισμού πριν από τέσσερις δεκαετίες.

Η μοναδική πρόσφατη αναφορά της πολιτείας σε αυτές τις μονάδες είναι μέσω του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την Ισότητα των Φύλων 2016-2020 που θέτει την ανάγκη συμμόρφωσης της Ελλάδας με τις συστάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την εξάλειψη των διακρίσεων κατά των γυναικών (CEDAW) στον τομέα της υγείας, συμπεριλαμβανομένης και της ισότιμης πρόσβασης σε υπηρεσίες αναπαραγωγικής υγείας.

Συγκέντρωση στην Αθήνα για το δικαίωμα στην άμβλωση Aris Oikonomou/ SOOC

«ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΤΗΝ ΑΜΒΛΩΣΗ ΕΙΝΑΙ ΑΝΙΣΟ ΚΑΙ ΤΑΞΙΚΑ ΚΑΘΟΡΙΣΜΕΝΟ»

Όταν ένα δημόσιο νοσοκομείο δεν αναλαμβάνει την άμβλωση, η γυναίκα δεν αλλάζει ξαφνικά γνώμη, απλώς καλείται να βρει εναλλακτική λύση το αμεσότερο δυνατό. Αν επιλέξει δημόσια μαιευτική κλινική στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη, ή στο κοντινότερο σε αυτή διαθέσιμο νοσοκομείο, αυτό συνεπάγεται τουλάχιστον δύο μετακινήσεις ή διαμονή στην πόλη. Η διαδικασία συνήθως προϋποθέτει μία πρώτη επίσκεψη στα εξωτερικά ιατρεία για εξέταση και προγραμματισμό και στη συνέχεια νέο ραντεβού για την ίδια την πράξη.

Αν δεν μπορεί να απουσιάσει τόσες ημέρες από την εργασία ή τις υποχρεώσεις της, θα στραφεί στον ιδιωτικό τομέα. Εκεί αναλαμβάνει το κόστος της μαιευτικής κλινικής και της ιατρικής αμοιβής, καθώς και τα ίδια έξοδα μετακίνησης ή και διαμονής σε άλλη πόλη. Για όσες ζουν εκτός μεγάλων αστικών κέντρων, η πρόσβαση στην άμβλωση γίνεται μετ΄εμποδίων. Τη στιγμή που η παροχή της υπηρεσίας στο δημόσιο νοσοκομείο εξαρτάται από το προνόμιο των γιατρών να επιλέγουν ποιες ιατρικές πράξεις θέλουν να αναλάβουν, η δυνατότητα επιλογής για τις γυναίκες περιορίζεται από το εισόδημά τους. Το αποτέλεσμα είναι μια πρόσβαση άνιση, με σαφή ταξικά χαρακτηριστικά. Ενδεικτικά το κόστος για άμβλωση ιδιωτικά κυμαίνεται από 300 ευρώ για χορήγηση του χαπιού, έως και 1.000 ευρώ για χειρουργική άμβλωση σε ιδιωτική κλινική. 

Μοιραστήκαμε τα ευρήματα μας αναφορικά με τον αριθμό των νοσοκομείων που δεν πραγματοποιούν αμβλώσεις στην Ελλάδα με το Κέντρο Διοτίμα, ΜΚΟ εξειδικευμένη σε ζητήματα φύλου και ισότητας. Η Άννα Βουγιούκα, κοινωνική επιστημόνισσα και υπεύθυνη συνηγορίας σχολίασε πως είναι «σοκαριστικό να διαπιστώνουμε από την έρευνά σας ότι σε έναν τόσο μεγάλο αριθμό δημόσιων νοσοκομείων της χώρας και παρά την ισχύουσα νομοθεσία από το 1986, δεν πραγματοποιούνται αμβλώσεις. Το εύρημα αυτό αποκαλύπτει ότι το δικαίωμα των γυναικών στην άμβλωση παραμένει σε μεγάλο βαθμό ένα δικαίωμα “στα χαρτιά”, το οποίο υπονομεύεται από τον διάχυτο σεξισμό και την επικράτηση νεοσυντηρητικών αντιλήψεων στη δημόσια υγεία. Αντιλήψεις που, κατά παράβαση του νόμου, επιτρέπουν ιατρικές πρακτικές οι οποίες οδηγούν στην έμπρακτη άρνηση του δικαιώματός μας να αποφασίζουμε οι ίδιες για το σώμα μας και για το αν, πότε και υπό ποιες προϋποθέσεις θα τεκνοποιήσουμε».

Η κ. Βουγιούκα τόνισε, επίσης, πως η κατάσταση αυτή «προφανώς πλήττει δυσανάλογα τις πιο ευάλωτες γυναίκες και όσες βιώνουν διασταυρούμενες ανισότητες λόγω ταξικών, κοινωνικών, πολιτισμικών, έμφυλων, φυλετικών κ.α., διακρίσεων» που δεν έχουν τη δυνατότητα να στραφούν σε εναλλακτικές λύσεις όπως η ιδιωτική υγεία. «Παράλληλα, πολλές μπορεί να μην είναι σε θέση να διεκδικήσουν ή να καταγγείλουν την παραβίαση των δικαιωμάτων τους, λόγω γλωσσικών φραγμών, άγνοιας της νομοθεσίας, φόβου στοχοποίησης ή έλλειψης υποστηρικτικού και φροντιστικού πλαισίου». Συνολικά, διαπιστώνει ότι στην Ελλάδα «το δικαίωμα στην άμβλωση και στην επείγουσα αντισύλληψη», η οποία εξίσου δεν παρέχεται στα δημόσια νοσοκομεία, «παραμένει στην πράξη άνισο και ταξικά καθορισμένο».

Συγκέντρωση στο Σύνταγμα για τη διεθνή ημέρα για το Δικαίωμα στην άμβλωση Nikos Libertas / SOOC

ΤΟ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ ΤΗΣ ΣΑΜΟΥ

Το 2017 στο Γενικό Νοσοκομείο Σάμου «Άγιος Παντελεήμων» οι αναισθησιολόγοι του νοσοκομείου αποφάσισαν να πάψουν να χορηγούν αναισθησία σε περιπτώσεις εθελούσιας διακοπής κύησης, εκτός αν υπήρχε συγκεκριμένος ιατρικός λόγος που να απειλεί τη ζωή ή την υγεία της εγκύου. Η απόφαση, που κοινοποιήθηκε γραπτώς στη διοίκηση, επικαλούνταν ηθικούς και δεοντολογικούς λόγους για την άρνηση συμμετοχής στις επεμβάσεις άμβλωσης, σύμφωνα με ιατρικές διατάξεις που επιτρέπουν στον γιατρό να επικαλεστεί τη συνείδησή του για τέτοιες πράξεις.

Η κίνηση αυτή προκάλεσε αντιδράσεις από γυναικείες οργανώσεις που έκαναν λόγο για απόφαση που «βάζει στο στόχαστρο το αναφαίρετο δικαίωμα των γυναικών στην άμβλωση και μάλιστα των γυναικών των λαϊκών οικογενειών», ενώ παράλληλα εκφράστηκαν και τοποθετήσεις στήριξης προς τους γιατρούς – αντιρρησίες από εκκλησιαστικούς κύκλους, που χαρακτήρισαν την απόφαση «θαρραλέα» και «ευχάριστη έκπληξη».

Η Άννα Βουγιούκα, τόνισε πως για την υπόθεση της Σάμου, ο Συνήγορος του Πολίτη, με Πόρισμά του το 2017 (31/08/2017, Αριθμ. Πρωτ.: 230165/38036/2017), τόνισε ότι η ελευθερία της εγκύου να προσφεύγει σε τεχνητή διακοπή κύησης δεν μπορεί να υπόκειται σε αδικαιολόγητους περιορισμούς ή εξωθεσμικούς όρους, ιδίως στα δημόσια νοσοκομεία και εντός των πρώτων 12 εβδομάδων κύησης. Παράλληλα, ο Συνήγορος υπογράμμισε ότι η επίκληση της αντίρρησης συνείδησης οφείλει να ασκείται νόμιμα και να μη λειτουργεί ως μέσο περιορισμού ή χειραγώγησης των επιλογών της γυναίκας.

Τότε, με αφορμή την υπόθεση της Σάμου, κλήθηκε να τοποθετηθεί και η Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής. Στο πόρισμά της ξεκαθάριζε ότι η επίκληση συνείδησης από τους γιατρούς είναι θεσμικά κατοχυρωμένη, δεν μπορεί όμως να οδηγεί σε αδυναμία πρόσβασης σε μια νόμιμη ιατρική πράξη στο δημόσιο σύστημα υγείας. Το πόρισμα τόνιζε ότι «η Πολιτεία πρέπει να εξασφαλίσει με αποτελεσματικό τρόπο τη διενέργεια κάθε νόμιμης ιατρικής πράξης, ανεξάρτητα μάλιστα από τους λόγους που αυτή εμποδίζεται (οικονομικούς, διοικητικούς ή ηθικούς)».

Η Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής, πρότεινε, επίσης συγκεκριμένες λύσεις: «είτε πρόβλεψη διενέργειας της πράξης από ιδιώτες ιατρούς με επιβάρυνση της δημόσιας ασφάλισης, είτε πρόβλεψη μετάβασης ιατρού από άλλο δημόσιο νοσοκομείο για τη διενέργεια της πράξης στο νοσοκομείο του τόπου κατοικίας της ενδιαφερομένης, είτε διευκόλυνση μεταφοράς της τελευταίας σε άλλο δημόσιο νοσοκομείο για τη διενέργεια της ιατρικής πράξης, ιδίως όταν η περιοχή που κατοικεί η ενδιαφερόμενη είναι απομακρυσμένη».

Οι συστάσεις αυτές έγιναν με αφορμή την άρνηση ενός νοσοκομείου. Σήμερα, γνωρίζουμε πως τουλάχιστον 46 δημόσια νοσοκομεία αρνούνται στις γυναίκες την πρόσβαση σε δωρεάν και ασφαλή άμβλωση. 

ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΣΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ

Το NEWS 24/7 απηύθυνε ερωτήματα προς το Υπουργείο Υγείας ζητώντας να διευκρινιστεί σε ποια δημόσια νοσοκομεία της χώρας μπορεί μια γυναίκα να προχωρήσει σε διακοπή κύησης εντός των 12 εβδομάδων που προβλέπει ο νόμος, σε ποια εξ αυτών είναι διαθέσιμη η φαρμακευτική άμβλωση, καθώς και αν παρέχεται δυνατότητα χημικής διακοπής κύησης και σε νοσοκομεία που δεν διαθέτουν μαιευτική κλινική αλλά απασχολούν γυναικολόγο.

Μέχρι τη δημοσίευση του ρεπορτάζ, το Υπουργείο Υγείας δεν απάντησε στα ερωτήματα.

Πηγή: news247.gr

Σε πάρα πολύ σοβαρές καταγγελίες για τις οδυνηρές επιπτώσεις της προχειρότητας στην ανακατασκευή των χειρουργείων του Αντικαρκινικού Νοσοκομείου Αθηνών «Άγιος Σάββας», επιπτώσεις τις οποίες η «Εφ.Συν.» έχει επανειλημμένα αναδείξει με δημοσιεύματά της, προχώρησαν τη Δευτέρα οι εργαζόμενοι του νοσοκομείου. Συγκεκριμένα κατήγγειλαν μεταξύ άλλων σοβαρές μολύνσεις ανοσοκατεσταλμένων ασθενών κατά τη διαδικασία κατεδαφίσεων της ανακατασκευής, μαζικά εγκαύματα των εργαζομένων λόγω έκθεσης σε βλαβερή ακτινοβολία, εξώθηση των καρκινοπαθών για τα χειρουργεία τους στον ιδιωτικό τομέα και πολλά άλλα.

Οι εργαζόμενοι κάνουν επίσης λόγο για κατάσταση ακραίας συγκάλυψης τραγικών ελλείψεων και λαθών από την Διοίκηση και την 1η ΥΠΕ, στον σχεδιασμό και την αποπεράτωση των διαδικασιών του έργου. Συγκεκριμένα καταγγέλλουν:

 

1. «Την καθυστέρηση της παράδοσης των ανακατασκευασμένων χειρουργείων προκειμένου να επαναλειτουργήσουν παρά τις υποσχέσεις. Και όλα αυτά βέβαια με τις ευλογίες της 1ης ΥΠΕ η οποία έδωσε πολύμηνη παράταση χωρίς ρήτρα στον εργολάβο για την ολοκλήρωση του έργου.
2. Τρία τεκμηριωμένα κρούσματα ασπέργιλλου σε ανοσοκατασταλμένους ασθενείς, κατά το τρίμηνο των γκρεμισμάτων στα χειρουργεία, που οδήγησαν σε εσπευσμένη παρέμβαση του ΕΟΔΥ για λήψη εκτάκτων, αν και προφανών, μέτρων που δεν είχαν ληφθεί.
3. Εργατικό ατύχημα στο οποίο δεκάδες εργαζόμενοι υπέστησαν δερματικά και οφθαλμικά εγκαύματα από έκθεση σε UV ακτινοβολία στα «δανεικά» χειρουργεία του «ΕΛΠΙΣ»
4. Την τραγική και επιζήμια καθυστέρηση των ογκολογικών χειρουργείων και την μέσω voucher προώθηση των απελπισμένων καρκινοπαθών στον ιδιωτικό τομέα. Η ίδια η Διοίκηση πριν από μήνες είχε αναφέρει 4μηνη αναμονή! Άραγε που έχει φτάσει τώρα;
5. Την κατασπατάληση ζεστού δημοσίου χρήματος σε εργολάβους και ιδιωτικά ασθενοφόρα ταξί που πηγαινοφέρνουν τους ασθενείς.

Τον περασμένο Φεβρουάριο, με πρόσχημα την έναρξη εργασιών για νέο έργο, έκλεισε με απόφαση Διοικητή ένα ολόκληρο νοσηλευτικό τμήμα (Κ5), το προσωπικό του διαμοιράστηκε στα υπόλοιπα νοσηλευτικά τμήματα μήπως και σώσουμε την κατάσταση και βγαίνουν οι άδειες και οι βάρδιες αλλά μέχρι σήμερα κανένα έργο δεν έχει ξεκινήσει και το προσωπικό δεν επαρκεί. 

Είναι το έργο που ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης φωτογραφιζόταν για την υπογραφή της σύμβασης, άραγε πανηγυρίζει και για τα σχεδόν εδώ και ένα χρόνο κλειστά κρεβάτια του τμήματος; Και τα συνολικά πάνω από 100 ανενεργά κρεβάτια του μεγαλύτερου Ογκολογικού νοσοκομείου της χώρας που δεν λειτουργούν λόγω των τεράστιων ελλείψεων προσωπικού;

 

Ο Σύλλογος Εργαζομένων στο νοσοκομείο "Άγιος Σάββας" απευθύνει 7 κρίσιμα ερωτήματα και ζητά άμεσα απαντήσεις. Συγκεκριμένα

1. Πότε θα επαναλειτουργήσουν τα χειρουργεία του νοσοκομείου στο σύνολό τους και με ποιες εγγυήσεις τεχνικής ασφάλειας μετά από την τεκμηριωμένη διασπορά θανατηφόρων παθογόνων κατά την κατασκευή τους;
2. Πόσες αίθουσες θα ανοίξουν με το ελλιπές προσωπικό που δεν μπορεί να υποστηρίξει πλήρη λειτουργία;
3. Στις 15 Δεκέμβρη τα «δανεικά» χειρουργεία του ΕΛΠΙΣ κλείνουν. Τα χειρουργεία του Αγίου Σάββα θα επαναλειτουργήσουν με κάποια μορφή με τη νέα χρονιά! Τι  σημαίνει αυτό για τους καρκινοπαθείς;
4. Πώς και με τι χρονοδιάγραμμα θα απορροφηθεί η ενιαία λίστα αναμονής στα χειρουργεία;
5. Ποιες πρωτοβουλίες έχουν παρθεί για να λειτουργήσουν άμεσα ΟΛΕΣ οι ανενεργές κλίνες του του νοσοκομείου;
6. Τι ενέργειες έχουν γίνει ώστε να προσληφθεί άμεσα ΟΛΟ το νοσηλευτικό (600 άτομα όλων των ειδικοτήτων) που ζητά η Νοσηλευτική Υπηρεσία με έγγραφό της εδώ και μήνες, ώστε να καλυφθούν οι ανάγκες και τα κενά σε προσωπικό;
7. Τι ενέργειες έχετε κάνει για να καλυφθούν συνολικά τα τεράστια κενά και σε ΟΛΕΣ τις άλλες ειδικότητες (Ιατρικές, παραϊατρικές, Διοικητικές, Τεχνικές κλπ) που οδηγούν σε ασφυξία που οδηγούν σε ασφυξία την λειτουργία του νοσοκομείου;την λειτουργία του νοσοκομείου»;

Πηγή: efsyn.gr

Στον ιδιωτικό τομέα μεταφέρει η κυβέρνηση τις μεταμοσχεύσεις καθώς όπως καταγγέλλει η Ένωση των Νοσοκομειακών Γιατρών της Αθήνας (ΕΙΝΑΠ), κλείνουν τα δύο εργαστήρια ιστοσυμβατότητας σε Ευαγγελισμό και «Γ. Γεννηματά», και μεταφέρονται στο Ωνάσειο το οποίο είναι Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου.

Ειδικότερα, το ΔΣ της ΕΙΝΑΠ εκφράζει την κατηγορηματική του αντίθεση στις πρόσφατες νομοθετικές ρυθμίσεις που οδηγούν ουσιαστικά στην πλήρη εμπορευματοποίηση των μεταμοσχεύσεων στη χώρα μας, όπως αναφέρει.

Μετά την ψήφιση του Ν. 5161/2024, με τον οποίο ιδρύθηκε και λειτουργεί ένα και μόνο Εργαστήριο Ανοσολογίας - Ιστοσυμβατότητας στο ΝΠΙΔ Ωνάσειο, καταργώντας τα δύο διαπιστευμένα δημόσια εργαστήρια των νοσοκομείων «Ευαγγελισμός» και «Γ. Γεννηματάς», έρχεται τώρα νέο νομοσχέδιο («Ρυθμίσεις για την ενίσχυση της δημόσιας υγείας και την αναβάθμιση των υπηρεσιών υγείας») που επιβεβαιώνει τους χειρότερους φόβους μας, σημειώνουν οι νοσοκομειακοί γιατροί.

Συγκεκριμένα, το άρθρο 65 προβλέπει τη μετακίνηση ιατρών και βιολόγων του ΕΣΥ προς το Ωνάσειο – προκειμένου να στελεχωθεί το Εργαστήριο Ανοσολογίας - Ιστοσυμβατότητας – με απλή απόφαση του υπουργού Υγείας, χωρίς να έχει λόγο συμφωνίας ή αντίρρησης η Διοίκηση του δημοσίου νοσοκομείου, ενώ οι εργαζόμενοι θα συνεχίσουν να μισθοδοτούνται από τα δημόσια νοσοκομεία. Πρακτικά αυτό ισοδυναμεί με “πλιάτσικο” των δημόσιων εργαστηρίων για την επιχείρηση του Ωνάσειου.

Η ρύθμιση αυτή:

• Αφαιρεί κρίσιμο επιστημονικό και εργασιακό αντικείμενο από τα δημόσια εργαστήρια που επί δεκαετίες στηρίζουν τις μεταμοσχεύσεις στη χώρα.
• Υπονομεύει τη λειτουργία του ΕΣΥ, στερώντας πολύτιμο και εξειδικευμένο προσωπικό από τα ήδη υποστελεχωμένα εργαστήρια.
• Αναιρεί τη δυνατότητα εκπαίδευσης και μετάδοσης τεχνογνωσίας στους νέους γιατρούς και επιστήμονες, διακόπτοντας μια παράδοση 40 ετών επιστημονικής αριστείας.

Τα δύο εργαστήρια του «Ευαγγελισμού» και του «Γ. Γεννηματάς», διαπιστευμένα από την Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Ανοσογενετικής (EFI), έχουν αποδείξει την αποτελεσματικότητα και την επιστημονική τους επάρκεια, στηρίζοντας εδώ και δεκαετίες τον Εθνικό Οργανισμό Μεταμοσχεύσεων (ΕΟΜ) και τους ασθενείς που αναμένουν τη δεύτερη ευκαιρία ζωής μέσα από τη μεταμόσχευση, σημειώνει η ΕΙΝΑΠ.

Η ΕΙΝΑΠ θεωρεί ότι η μεταφορά προσωπικού και δραστηριοτήτων από το ΕΣΥ σε ένα ΝΠΙΔ, συνιστά μεθοδευμένη αποδυνάμωση του δημόσιου συστήματος υγείας, εμπορευματοποίηση των μεταμοσχεύσεων και της δωρεάς οργάνων, που αποτελεί ύψιστη πράξη αλτρουισμού και κοινωνικής αλληλεγγύης.

Γι’ αυτό και απαιτεί απόσυρση των διατάξεων που προβλέπουν τη μεταφορά προσωπικού και δραστηριοτήτων στο Ωνάσειο.

Οι εργαζόμενοι στο νοσοκομείο «Αττικόν» συγκεντρώθηκαν για να διαμαρτυρηθούν ενώπιον του πρωθυπουργού και του υπουργού Υγείας που επισκέπτονται σήμερα το νοσοκομείο για επικοινωνιακό σόου μπροστά στις κάμερες, ενώ το ΕΣΥ έχει καταρρεύσει και οι γιατροί αποχωρούν από το Εθνικό Σύστημα, αναζητώντας ζωή με αξιοπρέπεια. 

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Άδωνις Γεωργιάδης θα εγκαινιάσουν το πανεπιστημιακό ογκολογικό κέντρο «Αθηνά Ιωαν. Μαρτίνου» και τη β΄ προπαιδευτική παθολογική κλινική του πανεπιστημίου Αθηνών στο ΠΓΝ «Αττικόν».

Το σωματείο εργαζομένων του νοσοκομείου έχει προκηρύξει και στάση εργασίας (7-10 π.μ.), τονίζοντας πως η κατάσταση δεν χωρά πανηγυρισμούς και... εγκαίνια. Νωρίτερα, έξω από το νοσοκομείο επικράτησε ένταση όταν τα ΜΑΤ προσπάθησαν να αποτρέψουν γιατρούς και νοσηλευτές και να εμποδίσουν τη διαμαρτυρία. Αποτέλεσμα ο πρωθυπουργός να μπει στο νοσοκομείο άρον άρον για να μην αντιμετωπίσει τους συγκεντρωμένους. Οι εργαζόμενοι αντέδρασαν με έντονες αποδοκιμασίες. Με χημικά και ξύλο απάντησαν τα ΜΑΤ.  

Μιλώντας στους συγκεντρωμένους, ο πρόεδρος του Σωματείου και της ΕΙΝΑΠ Γιώργος Σιδέρης επεσήμανε μεταξύ άλλων: «είμαστε εδώ για να κάνουμε αγωνιστική υποδοχή στον πρωθυπουργό και τον υπουργό εμπορίου Υγείας. Νομίζουν ότι θα τους πούμε και ευχαριστώ που μας χρωστάνε 10.000 μέρες άδειας. Ότι θα τους πούμε ευχαριστώ για τους καθηλωμένους μισθούς. Σήμερα που επισκέπτονται το νοσοκομείο 130 ασθενείς είναι σε διαδρόμους και φορεία. Καλά είναι τα κτίρια, αλλά πότε θα εγκαινιάσουν την κατάργηση των ράντζων; Την πρόσληψη 125 νοσηλευτών ώστε να λειτουργούμε στο όριο ασφαλείας; Πότε θα εγκαινιάσουν τις 7 από τις 14 χειρουργικές αίθουσες που μένουν κλειστές λόγω έλλειψης προσωπικού; Τις αυξήσεις μισθών; Την ένταξη στα ΒΑΕ;».

«120 – 150 ράντζα σε κάθε εφημερία, εργασιακή εξόντωση, μεγάλες ελλείψεις προσωπικού (μόνο 120 νοσηλευτές λείπουν για να λειτουργήσουμε στα όρια ασφαλείας), οι μισές χειρουργικές αίθουσες κλειστές, άθλιοι μισθοί. Αυτή είναι η κανονικότητά μας. Υπουργείο Υγείας: Χώρος εμπορίου της περίθαλψης και ιδιωτικοποιήσεων προς όφελος εργολάβων μεγαλοπρομηθευτών, κατασκευαστών, εφοπλιστών, φαρμακευτικών εταιρειών. Αυτή είναι η κανονικότητά τους», αναφέρει χαρακτηριστικά το σωματείο εργαζομένων του νοσοκομείου

«Καλά τα εγκαίνια στα κτίρια», αναφέρουν οι εργαζόμενοι, «όμως εγκαίνια σε προσλήψεις προσωπικού, αυξήσεις μισθών και εφημεριών – υπερωριών, επιστροφή 13ου-14ου μισθού, ένταξη όλων στα ΒΑΕ, άνοιγμα των κλειστών χειρουργικών αιθουσών θα δούμε ποτέ; Δεν συνθηκολογούμε με την πολιτική που διαλύει τη δημόσια περίθαλψη και τις ζωές μας. Δεν θα πληρώνουμε συνέχεια για τα κέρδη άλλων και από πάνω θα μας ενοχοποιούν για κάθε στραβό του συστήματος», απαντούν οι εργαζόμενοι μέσω του σωματείου τους. 

ΔΗΜΗΤΡΑ ΕΥΘΥΜΙΑΔΟΥ

Τελικά τον Σεπτέμβριο και όχι στις αρχές καλοκαιριού όπως ήταν οι διαβεβαιώσεις του υπουργού Υγείας, θα διατίθενται τα ακριβά φάρμακα του ΕΟΠΥΥ και στα ιδιωτικά φαρμακεία.

Το επόμενο διάστημα αναμένεται να εκδοθεί υπουργική απόφαση που θα περιλαμβάνει όλες τις θεραπευτικές κατηγορίες οι οποίες θα μπορούν να διανέμονται και στα φαρμακεία της γειτονιάς ώστε να είναι πιο εύκολα προσβάσιμες στους ασφαλισμένους του Οργανισμού.

Σε εξέλιξη και μια υπόγεια διαμάχη

Πάντως, μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία φαίνεται πως είναι σε εξέλιξη μια υπόγεια διαμάχη μεταξύ ΕΟΠΥΥ και φαρμακοποιών, καθώς υπάρχουν έντονες διαφωνίες για το πώς ακριβώς θα διατεθούν τα φάρμακα υψηλού κόστους (ΦΥΚ) στα ιδιωτικά φαρμακεία.

 

Ειδικότερα ενώ η διοικήτρια του ΕΟΠΥΥ Θεανώ Καρποδίνη δήλωσε ότι από τον Σεπτέμβριο τα ακριβά φάρμακα θα μπορούν να εναποτίθενται και στα ιδιωτικά φαρμακεία ώστε να τα παραλαμβάνουν από εκεί οι ασθενείς αντί για το σπίτι τους, ο κλάδος υποστηρίζει ότι κάτι τέτοιο δεν μπορεί να γίνει.

 

Συγκεκριμένα όπως δήλωσε στο ethnos.gr ο πρόεδρος του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου Απόστολος Βαλτάς, έχει δοθεί εντολή σε όλους τους φαρμακευτικούς συλλόγους της χώρας να μην δεχθούν να παραλαμβάνουν απλά τα φάρμακα και να τα διαθέτουν στους ασθενείς, εάν δεν εκτελούν τη συνταγή.

Όπως υποστηρίζει ο κ. Βαλτάς η εκτέλεση μιας συνταγής συνοδεύεται και από τις αντίστοιχες συμβουλές των φαρμακοποιών αλλά και την ευθύνη ενημέρωσης του ασφαλισμένου, ενώ αντίθετα στην περίπτωση που απλά θα διέθεταν το σκεύασμα στους ασθενείς, θα αποτελούν ουσιαστικά μια προέκταση αποθήκης του ΕΟΠΥΥ. «Παράλληλα είναι παράνομο να διαθέτουμε φάρμακα χωρίς δελτίο αποστολής ή τιμολόγιο. Γι αυτό και οι οδηγίες στους φαρμακοποιούς όλης της χώρας είναι να μην το δεχθούν. Διαφορετικά μπορεί να έρθουν αντιμέτωποι με πρόστιμα».

Να σημειωθεί ότι πρόσφατα ψηφίστηκε τροπολογία η οποία καθορίζει τις αμοιβές των φαρμακοποιών της γειτονιάς, όταν εκτελούν μια συνταγή φαρμάκου.

Η αμοιβή τους θα ανέρχεται στα 20€ συν ΦΠΑ ανά σκεύασμα.

Συνολικά ο κλάδος θα εκτελεί περίπου 50.000 συνταγές ανά μήνα και θα αμείβεται ετησίως με 12 εκατομμύρια ευρώ.

Η νέα υπουργική απόφαση που αναμένεται να εκδοθεί έως το τέλος Αυγούστου και θα περιλαμβάνει και τις σχετικές θεραπευτικές κατηγορίες,  πρόκειται να περιλαμβάνει και τον ακριβή χρόνο διάθεσης των σκευασμάτων από τα ιδιωτικά φαρμακεία στους ασφαλισμένους του ΕΟΠΥΥ.

Μπάχαλο με την κατ΄οίκον διανομή φαρμάκων από τον ΕΟΠΥΥ

Πάντως, συνεχίζονται τα προβλήματα με την κατ΄ οίκον διανομή φαρμάκων από τον Οργανισμό, αφού εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές καθυστερήσεις αλλά και δυσκολίες στη διάθεση των φαρμάκων υψηλού κόστους στους ασφαλισμένους όλης της χώρας.

Γι΄ αυτό και οι φαρμακοποιοί όπως δηλώνει στο ethnos.gr ο πρόεδρος του κλάδου Απόστολος Βαλτάς, θα δεσμευτούν ότι εντός 4 ημερών θα εκτελούν τη συνταγή ώστε να παραλαμβάνει ο ασθενής το σκεύασμα του άμεσα.

Πηγή: ethnos.gr

ΔΗΜΗΤΡΑ ΕΥΘΥΜΙΑΔΟΥ

Η αξιολόγηση των δημοσίων νοσοκομείων έχει ήδη ξεκινήσει από το υπουργείο υγείας, καθώς ήδη τα τελευταία 24ωρα έχουν αποσταλεί χιλιάδες sms στα κινητά των ασθενών που πήραν εξιτήριο από το ΕΣΥ.

Οι πολίτες που νοσηλεύτηκαν έστω για μία ημέρα σε δημόσια νοσηλευτική ομάδα, μπορούν να βαθμολογούν τις υπηρεσίες που έλαβαν τόσο ως προς την καθαριότητα και τη σίτιση, όσο και ως προς την αλληλεπίδραση αλλά και τη συμπεριφορά των εργαζομένων.

Η αξιολόγηση αυτή αναμένεται να οδηγήσει σε συμπεράσματα τους αρμόδιους του υπουργείου υγείας, ώστε στη συνέχεια όπως έχει δηλώσει και ο ίδιος ο υπουργός υγείας Άδωνις Γεωργιάδης, να προχωρούν σε παρεμβάσεις για τη βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας.

Ωστόσο επειδή μέσα στα ερωτηματολόγια που αποστέλλονται στους νοσηλευθέντες που πήραν εξιτήριο, περιλαμβάνονται και ερωτήματα που σχετίζονται με το προσωπικό των δημοσίων νοσοκομείων, τη συμπεριφορά τους αλλά και την επαφή που είχαν με τον ασθενή, σημαίνει ότι έμμεσα θα αξιολογείται και το προσωπικό που εργάζεται στο Εθνικό Σύστημα Υγείας.

Παρότι αρχικά υπήρχαν οι διαβεβαιώσεις από την ηγεσία του υπουργείου Υγείας ότι η αξιολόγηση αυτή δεν θα περιλαμβάνει το προσωπικό, τελικώς προκύπτει από τα ίδια τα ερωτηματολόγια ότι και οι εργαζόμενοι στο ΕΣΥ θα λαμβάνουν τη δική τους βαθμολογία από τους ίδιους τους πολίτες.

Κάτι που βέβαια σημαίνει ότι στην επεξεργασία των στοιχείων είναι πιθανό να προκύπτουν και αλλαγές στις μονάδες υγείας εάν διαπιστωθεί ότι κάποιες από αυτές δεν αποδίδουν.

Άλλωστε οι κυβερνητικοί παράγοντες δεν κρύβουν ότι η αξιολόγηση θα οδηγήσει σε αλλαγές στο δημόσιο σύστημα υγείας. Αυτός φαίνεται πως είναι και ο φόβος των εργαζομένων οι οποίοι ανησυχούν για πιθανές απομακρύνσεις γιατρών ή και άμεσες συγχωνεύσεις κλινικών και νοσοκομείων. Ένα σχέδιο βέβαια που η κυβέρνηση έχει προαναγγείλει εδώ και πολλά χρόνια, αφού και ο ίδιος ο Άδωνις Γεωργιάδης μιλά για έναν νέο υγειονομικό χάρτη ο οποίος θα περιλαμβάνει τροποποιήσεις στις δομές υγείας που υπάρχουν σήμερα σε ολόκληρη τη χώρα.

Είναι χαρακτηριστικό ότι οι νοσοκομειακοί γιατροί μέσω της Ένωσής τους (ΕΙΝΑΠ) τονίζουν ότι τα εργαλεία αυτά της αξιολόγησης θα αξιοποιηθούν για να προωθηθούν αλλαγές στις δημόσιες υπηρεσίες υγείας που θα στηρίζονται κυρίως στη λογική του κόστους- οφέλους και μπορεί έτσι να προκύψουν συγχωνεύσεις τμημάτων και νοσοκομείων που αξιολογήθηκαν πολύ χαμηλά από τους ίδιους τους πολίτες.

Φόβοι για τιμωρίες γιατρών και εργαζομένων

Η Ένωση των νοσοκομειακών γιατρών της Αθήνας και του Πειραιά (ΕΙΝΑΠ) επισημαίνει μάλιστα ότι προς την κατεύθυνση των απομακρύνσεων ιατρικού προσωπικού, πιθανώς να συμβάλει και το επικείμενο νομοσχέδιο του υπουργείου Εσωτερικών για την αναμόρφωση του πειθαρχικού δικαίου για τους δημοσίους υπαλλήλους συμπεριλαμβανομένων και των γιατρών.

«Είναι βέβαιο ότι το σύστημα αξιολόγησης θα οδηγήσει σε τιμωρίες, πιθανά και απολύσεις συναδέλφων που πρωτοστατούν στην ανάδειξη των προβλημάτων στο χώρο της Υγείας και των αιτιών τους που βρίσκονται ακριβώς στον πυρήνα της πολιτικής που ακολουθείται από το Υπουργείο Υγείας και την κυβέρνηση» αναφέρει η ΕΙΝΑΠ.

Πηγή: ethnos.gr

Χριστόφορος Κάσδαγλης, Δέσποινα Παπαγεωργίου | Εικονογράφηση: Κωνσταντίνα Μαλτεπιώτη

Η ιδιοκτησία των ερευνητικών αποτελεσμάτων εκχωρείται σε δύο εταιρείες ● Στο φως όλο το κυβερνητικό σχέδιο, που εξελίσσεται στα μουλωχτά ● Πλήρης η αποδόμησή του από το Επιστημονικό Συμβούλιο του καθ’ ύλην αρμόδιου Ινστιτούτου Υγείας του Παιδιού ● Τεράστια τα τεχνικά και ηθικά ζητήματα που εγείρονται ● Με το κυβερνητικό σχέδιο, το γενετικό υλικό όλων των Ελλήνων κινδυνεύει να βρεθεί στα χέρια ιδιωτών, χωρίς σαφείς όρους και προϋποθέσεις. Πρόκειται για καταγραφή γενετικού προφίλ μοναδικής πολυτιμότητας, το οποίο ενδιαφέρει ζωτικά κολοσσιαίες πολυεθνικές εταιρείες όπως οι φαρμακευτικές και οι ασφαλιστικές

Επίσημο κυβερνητικό σχέδιο για την ιδιωτικοποίηση του προληπτικού ελέγχου των νεογνών βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, με στόχο να ξεκινήσει άμεσα και να ολοκληρωθεί έως το 2029.

Παράλληλα με τον προληπτικό έλεγχο νεογνών, που διεξάγεται μέχρι σήμερα βιοχημικά από το δημόσιο Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού, η κυβέρνηση σχεδιάζει να εκχωρήσει σε δύο συγκεκριμένες ιδιωτικές εταιρείες τη διεξαγωγή του με ριζική αλλαγή της ακολουθούμενης επιστημονικής μεθοδολογίας, υιοθετώντας τη γενετική προσέγγιση - μέσω της αλληλούχισης ολόκληρου του ανθρώπινου γονιδιώματος. Με σαφή διάταξη στη σύμβαση, τα ερευνητικά αποτελέσματα θα αποτελούν ιδιοκτησία των εταιρειών.

Τα τεχνικά και ηθικά ζητήματα που εγείρονται είναι τεράστια. Ο γενετικός προληπτικός έλεγχος νεογνών βρίσκεται ακόμα διεθνώς σε πιλοτικό στάδιο. Αφενός ελέγχεται αν υπάρχει πραγματικά λόγος να αντικαταστήσει ή να συμπληρώσει -σε ποιον βαθμό και με ποιες προϋποθέσεις- τον βιοχημικό.

Αφετέρου, εξετάζονται ζητήματα διαχείρισης και ασφαλούς αποθήκευσης των αποτελεσμάτων για λόγους προστασίας προσωπικών δεδομένων και τρόποι διασφάλισης της έγκυρης πληροφόρησης των γονέων ώστε να γνωρίζουν επακριβώς τι σημαίνει η συναίνεσή τους.

Συνακόλουθα, ελέγχονται τα εξαιρετικά βαρύνοντα και δυσεπίλυτα ηθικά προβλήματα που εγείρονται από την ανάλυση του ανθρώπινου γονιδιώματος, πολύ δε περισσότερο όταν αυτή η διαδικασία χρηματοδοτείται από τον ιδιωτικό τομέα και ελέγχεται απ’ αυτόν. Με το κυβερνητικό σχέδιο που αποκαλύπτουμε, το γενετικό υλικό όλων των Ελλήνων κινδυνεύει να βρεθεί στα χέρια ιδιωτών, χωρίς σαφείς όρους και προϋποθέσεις. Πρόκειται για καταγραφή γενετικού προφίλ μοναδικής πολυτιμότητας, το οποίο ενδιαφέρει ζωτικά κολοσσιαίες πολυεθνικές εταιρείες όπως οι φαρμακευτικές και οι ασφαλιστικές.

Η προγραμματική σύμβαση

Το κυβερνητικό σχέδιο αποτυπώνεται διεξοδικά στην «Προγραμματική Σύμβαση» που υπογράφηκε στις 17 Μαΐου 2024 μεταξύ του υπουργείου Υγείας και των εταιρειών RealGenix και Beginnings.

Αν και το κείμενο της σύμβασης που ήρθε στα χέρια μας, έκτασης 15 σελίδων, φέρει τη σφραγίδα «ΣΧΕΔΙΟ», δεν αποτελεί προσχέδιο, καθώς είναι επισήμως υπογεγραμμένο από τον υπουργό Υγείας κ. Αδωνη Γεωργιάδη και από τον κ. Πέτρο Τσίπουρα, που εκπροσωπεί και τις δύο προαναφερόμενες εταιρείες.

Η ύπαρξη και η εγκυρότητά της πιστοποιείται επίσης από τη ρητή αναφορά σε αυτήν σε υπουργική απόφαση της 9ης Ιανουαρίου 2025, καθώς επίσης και σε δημόσια δήλωση του κ. Αδωνη Γεωργιάδη.

Στη σύμβαση αναδεικνύεται ως σκοπός η εισαγωγή καθολικού ελέγχου του συνολικού γονιδιώματος νεογνών στην Ελλάδα έως το 2029 «μέσω της εφαρμογής τεχνολογιών αλληλούχισης και ανάλυσης DNA νέας γενιάς». Το «έργο» αυτό, με την ονομασία First Steps, δηλώνει ότι «δύναται» να διεκπεραιώσει «με την κατάλληλη συνδρομή του υπουργείου Υγείας» η εταιρεία Beginnings. Θα υλοποιηθεί σε δύο χρονικές φάσεις (1η Ιανουαρίου 2025 - 31Μαρτίου 2026 και 1 Απριλίου 2026 - 31 Μαρτίου 2029), με προβλεπόμενη συμμετοχή 100.000 νεογνών.

Η ιδιωτικοποίηση του νεογνικού προληπτικού ελέγχου προωθείται χωρίς προηγούμενη ρητή, σαφή και έγκυρη επιστημονική αξιολόγηση: στη σύμβαση δεν γίνεται μνεία σε οποιαδήποτε απόφαση ή γνωμοδότηση κάποιου εθνικού θεσμικού επιστημονικού οργάνου για τη σκοπιμότητα και την εγκυρότητα του έργου.

Στην προγραμματική σύμβαση διατυπώνεται ρητά ότι τα ερευνητικά αποτελέσματα από την αλληλούχιση του γονιδιώματος των νεογνών θα ανήκουν στη μία εκ των δύο εταιρειών: «Το υπουργείο Υγείας γνωρίζει ότι τα εν λόγω ερευνητικά αποτελέσματα θα αποτελέσουν περιουσία της RealGenix» (σελ. 4) και «Τα ερευνητικά αποτελέσματα της αλληλούχισης των γονιδιωμάτων και τα κλινικά και επιδημιολογικά δεδομένα που προκύπτουν από την παρούσα προγραμματική συνεργασία αποτελούν αποκλειστική ιδιοκτησία της RealGenix» (σελ. 11).

Διευκρινίζεται ότι τα ερευνητικά αποτελέσματα που θα προκύψουν «θα είναι πλήρως αποσυνδεδεμένα από τα προσωπικά δεδομένα των υποκειμένων», χωρίς ωστόσο να προσδιορίζονται ασφαλιστικές δικλίδες που θα κατοχυρώσουν αυτή τη δέσμευση, παρά μόνο γενικές προβλέψεις (για παράδειγμα ψευδωνυμοποίηση δειγμάτων, GDPR) και χωρίς αυτό να αλλάζει το βασικό γεγονός ότι το γενετικό προφίλ του ελληνικού πληθυσμού (μέσω του δείγματος 100.000 νεογέννητων!) θα αποτελεί «αποκλειστική ιδιοκτησία» της ιδιωτικής εταιρείας.

Κατά την προγραμματική σύμβαση, «εξασφαλίζεται ότι ο προϋπολογισμός του Ελληνικού Κράτους δεν θα έχει την παραμικρή οικονομική επιβάρυνση» από την υλοποίηση του συγκεκριμένου προγράμματος, καθώς «το σύνολο των οικονομικών πόρων που θα απαιτηθούν για την εφαρμογή της παρούσας, αναλαμβάνει να τα εξασφαλίσει [...] η συμβαλλόμενη RealGenix». Το κόστος της υπηρεσίας αλληλούχισης, ανάλυσης και αποθήκευσης ενός πλήρους γονιδιώματος για τα 100.000 νεογνά εκτιμάται στη σύμβαση σε 56.000.000 ευρώ και το αναλαμβάνουν οι δύο εταιρείες. Το προφανές αντάλλαγμα που εξασφαλίζουν είναι η «αποκλειστική ιδιοκτησία των ερευνητικών αποτελεσμάτων».

Δεν υπάρχει καμία διαφάνεια ως προς τις πηγές άντλησης κεφαλαίων από τη RealGenix για τη χρηματοδότηση του έργου (αναφέρεται γενικά στη σελίδα 11 ότι θα τα αντλήσει «από τον ιδιωτικό τομέα, και ειδικότερα από εταιρείες υψηλής τεχνολογίας και ανάπτυξης καινοτόμων φαρμακευτικών προϊόντων»), ούτε έλεγχος για τα ανταλλάγματα που θα αποκομίσουν οι αφανείς χρηματοδότες, εκτός από την έμμεση παραδοχή του υπουργείου πως «αντιλαμβάνεται ότι η χρησιμότητα των ως άνω ερευνητικών αποτελεσμάτων στον ευρύτερο τομέα της ιατροφαρμακευτικής βιομηχανίας θα συμβάλλουν στην διασφάλιση της αναγκαίας χρηματοδότησης για την υλοποίηση της παρούσας συμβασης» (σελ. 4). Ως εκ τούτου, δεν υπάρχουν σαφείς ρήτρες για απαγόρευση «εμπορικής εκμετάλλευσης, εμπορίας δεδομένων» κ.λπ.

Πίσω απ’ αυτή τη νεφελώδη παραδοχή κρύβεται προφανώς όλη η ουσία του θέματος. Αυτή ακριβώς η ιδιαίτερη χρησιμότητα των ως άνω ερευνητικών αποτελεσμάτων καθιστά ανεπίτρεπτη την αδιαφάνεια που διέπει τις πηγές και τις σκοπιμότητες χρηματοδότησης του «δωρεάν» για το κράτος αυτού εγχειρήματος και απαράδεκτη τη μυστικοπάθεια που αποπνέουν οι ρήτρες εχεμύθειας οι οποίες -όπως θα δούμε- το διαπερνούν.

Ρήτρα εχεμύθειας

Η σύμβαση εμπεριέχει αυστηρή ρήτρα εμπιστευτικότητας: Το άρθρο 10, τιτλοφορούμενο ως «Ρήτρα εχεμύθειας», προβλέπει μεταξύ άλλων ότι το «όλο έργο της παρούσας Προγραμματικής Συμφωνίας και τα οποιαδήποτε πορίσματα χαρακτηρίζονται απόρρητα και ως τοιαύτα τα διαχειρίζονται κατ’ αρχήν τα εμπλεκόμενα μέρη».

Κι όλα αυτά, για ένα έργο που αφορά τα σχετιζόμενα με το DNA ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα των κατοίκων της χώρας, αποτελεί δηλαδή υπέρτατο θέμα δημόσιου συμφέροντος.

Προσωπικό πρότζεκτ του Αδωνη Γεωργιάδη

Η κατάρτιση της σύμβασης και η τελική συμφωνία συμπίπτουν με μια περίοδο που το υπουργείο Υγείας προωθεί μπαράζ ιδιωτικοποιήσεων σε κρίσιμους τομείς της δημόσιας υγείας. Κι ενώ ένα πέπλο σιωπής σκεπάζει εντός της χώρας καθετί που αφορά αυτό το μεγάλο έργο, πέντε μήνες μετά την υπογραφή της σύμβασης ο υπουργός Υγείας Αδωνις Γεωργιάδης σπεύδει να του προσφέρει την πλήρη κάλυψή του μέσω χαιρετισμού που έστειλε βιντεοσκοπημένο σε διεθνές συνέδριο.

Τον Οκτώβριο του 2024, απηύθυνε χαιρετισμό στο Διεθνές Συνέδριο της παγκόσμιας πρωτοβουλίας ICoNS (International Consortium on Newborn Sequencing), η οποία στην Ελλάδα έχει «βραχίονα» το First Steps.

Στον χαιρετισμό αυτό, αναρτημένο στο κανάλι του First Steps στο YouTube, ο κ. Γεωργιάδης δήλωνε απερίφραστα (μιλώντας στα αγγλικά) πως το «υπουργείο Υγείας έχει αναλάβει την πρωτοβουλία να ενσωματώσει το Γενωμικό Screening στο Εθνικό Σύστημα Υγείας, μετά από μια μεγάλη πιλοτική φάση». Συνέχιζε τονίζοντας ότι η «υπογραφή της σχετικής προγραμματικής συμφωνίας επιβεβαιώνει τη δέσμευση της Ελλάδας να υιοθετήσει αυτή την επαναστατική τεχνολογία για να προσφέρει εξατομικευμένη και έγκαιρη φροντίδα στα νεογέννητα».

Ο υπουργός Υγείας επικαλέστηκε στον ένθερμο χαιρετισμό του τη σύμφωνη γνώμη του πρωθυπουργού και της κυβέρνησης.

Ρωτήσαμε τον κ. Γεωργιάδη: «Σωστά υποθέτουμε ότι είστε προσωπικά δεσμευμένος με την προώθηση και την επιτυχία του προγράμματος γενετικού προληπτικού νεογνικού ελέγχου First Steps στην Ελλάδα;». Μέχρι αυτή τη στιγμή, απαντήσεις δεν έχουμε πάρει.

Οι ενστάσεις του Ινστιτούτου Υγείας του Παιδιού

Στη σύμβαση προβλέπεται ότι το υπουργείο Υγείας «θα μεριμνήσει» ώστε το ΙΥΠ «να αποστείλει στην Beginnings τρεις (3) αποξηραμένες κηλίδες αίματος από τις πέντε (5) που έχουν εναποτεθεί στις ειδικές κάρτες συλλογής αίματος σε όλα τα νεογέννητα στην Ελλάδα». Ομως εάν δώσει στις εταιρείες τις τρεις σταγόνες, οι δύο που απομένουν δεν θα επαρκούν σε όλες τις περιπτώσεις για την εκπλήρωση του έργου που έχει αναλάβει

Η σύμβαση απεικονίζει μια διαπραγμάτευση στην οποία συμμετέχουν αποκλειστικά το υπουργείο και οι δύο εταιρείες, με το Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού, τον κατεξοχήν αρμόδιο επί του θέματος δημόσιο θεσμό, σε ρόλο κομπάρσου. Αναγνωρίζεται μεν, εκ των πραγμάτων, ως στρατηγικός εταίρος του First Steps, μόνο και μόνο γιατί συγκεντρώνει τα δείγματα αίματος από όλα τα νεογέννητα της χώρας για το βιοχημικό νεογνικό screening που διεξάγει.

Στη σύμβαση προβλέπεται ότι το υπουργείο Υγείας «θα μεριμνήσει» ώστε το ΙΥΠ «να αποστείλει στην Beginnings τρεις (3) αποξηραμένες κηλίδες αίματος από τις πέντε (5) που έχουν εναποτεθεί στις ειδικές κάρτες συλλογής αίματος σε όλα τα νεογέννητα στην Ελλάδα».

Ολο αυτό, με «τυράκι» 10 ευρώ ανά νεογνό που η σύμβαση προβλέπει ότι θα καταβάλλει η RealGenix στο ΙΥΠ για να πάρει τα δείγματα αίματος. Κι αν ήταν απλώς υποψία ότι στο ΙΥΠ επιχειρήθηκε να επιβληθεί άνωθεν η απόφαση για το First Steps, αυτή μετατράπηκε σε βεβαιότητα όταν ήρθε στα χέρια μας η σχετική απόφαση του Επιστημονικού Συμβουλίου του Ινστιτούτου, η οποία ελήφθη ομόφωνα σε συνεδρίασή του στις 8 Οκτωβρίου 2024.

Το Επιστημονικό Συμβούλιο του Ινστιτούτου Υγείας του Παιδιού απαρτίζεται από τους διευθυντές όλων των τμημάτων του - μεταξύ των οποίων και των πλέον αρμόδιων Διευθύνσεων Προληπτικού Ελέγχου Νεογνών και Γενετικής.

Στην απόφασή του σχετικά με την προγραμματική σύμβαση, το Επιστημονικό Συμβούλιο του ΙΥΠ «διατυπώνει ισχυρές επιφυλάξεις για την όλη διαδικασία παραχώρησης του υλικού αυτού» - και τις τεκμηριώνει.

Καταρχάς επισημαίνει ότι εάν δώσει στις εταιρείες τις τρεις σταγόνες, οι δύο που απομένουν δεν θα επαρκούν σε όλες τις περιπτώσεις για την εκπλήρωση του έργου που έχει αναλάβει.

Τονίζει ότι η τεχνολογία της μαζικής παράλληλης αλληλούχισης στο νεογνικό screening βρίσκεται στο στάδιο που «αξιολογείται διεθνώς» σε πιλοτικές μελέτες, ότι «δεν έχει μέχρι τούδε γίνει διεθνώς παραδεκτή η ένταξη του γενωμικού screening σε μαζική κλίμακα και το θέμα αποτελεί αντικείμενο μεγάλης ερευνητικής προσπάθειας».

Σε αυτές τις μελέτες, εκτός των τεχνικών ζητημάτων, «εξετάζεται η διαχείριση και ασφαλής αποθήκευση των αποτελεσμάτων, ηθικά προβλήματα - θέματα δεοντολογίας που προκύπτουν από την ανάλυση του γονιδιώματος και ο βαθμός αποδοχής του ελέγχου από τους γονείς».

Για το First Steps συγκεκριμένα, η απόφαση αναφέρεται ξεκάθαρα σε «προβλήματα ηθικής και δεοντολογίας που εγείρει η συνέργεια σε ένα τέτοιο εγχείρημα μαζικής κλίμακας γενωμικού ελέγχου του γονιδιώματος των νεογνών».

Κρίνει την προτεινόμενη διαδικασία «ασαφή», αλλά «και με πολλά ερωτηματικά αναφορικά με τη διασφάλιση της βούλησης των επωφελούμενων, των προσωπικών τους δεδομένων ευαίσθητου χαρακτήρα κ.ο.κ. καθώς δεν καθορίζεται σαφώς ποιος έχει πρόσβαση σε αυτά και με τι στόχους, τι δικλείδες διασφάλισης της προστασίας των προσωπικών δεδομένων παρέχονται κ.λπ.».

Τέλος, δηλώνει απερίφραστα ότι η αλληλούχιση του DNA είναι διαδικασία τεράστιας βαρύτητας που ακολουθεί τον άνθρωπο σε όλη του τη ζωή, με ανυπολόγιστες συνέπειες αν τα εν λόγω δεδομένα βρεθούν σε χέρια συγκεκριμένων συμφερόντων.

Ποια είναι η σύνδεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής

Ποιες είναι όμως οι δύο εταιρείες με τις οποίες το υπουργείο Υγείας επέλεξε να κάνει το deal για το DNA των νεογνών;

H RealGenix Μονοπρόσωπη Ιδιωτική Κεφαλαιουχική Εταιρεία είναι η θυγατρική στην Ελλάδα της αμερικανικής εταιρείας δεδομένων Βιοτεχνολογίας και Φροντίδας Υγείας PlumCare RWE, η οποία εδρεύει στο Γούντμπριτζ των ΗΠΑ. Σύμφωνα με το ΓΕΜΗ, η RealGenix -η οποία προβλέπεται «να εξασφαλίσει τη συνολική χρηματοδότηση για την υλοποίηση της παρούσας Σύμβασης»- εμφανίζει κεφάλαιο 7.000 ευρώ.

Η εταιρεία Beginnings - Newborn Sequence Initiative Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία -η οποία κατά τη σύμβαση αναλαμβάνει την υποχρέωση «να παρέχει την αναγκαία επιστημονική γνώση, εμπειρογνωμοσύνη και τεχνογνωσία» για την υλοποίηση του First Steps- έχει κεφάλαιο 1.000 ευρώ, σύμφωνα με το καταστατικό της.

Στις 3 Οκτωβρίου 2022, η αμερικανική PlumCare RWE (δηλαδή η μητρική της RealGenix) και το επίσης αμερικανικό Rady’s Children’s Institute for Genomic Medicine (RCIGM) του Νοσοκομείου Παίδων του Σαν Ντιέγκο (ΗΠΑ) ανακοίνωναν από κοινού ότι συμφώνησαν να συνεργαστούν για τη δημιουργία «της πρώτης διεθνούς τοποθεσίας για το BeginNGS [προφέρεται «beginnings»]» στην Ελλάδα - πρόγραμμα συντονιζόμενο από το RCIGM. Στη συνέχεια, το BeginNGS θα βαφτιζόταν εδώ First Steps.

Ο κ. Πέτρος Τσίπουρας, επιστημονικός υπεύθυνος του First Steps, είναι διαχειριστής της RealGenix, συνιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της μητρικής της, Plumcare, και συνδιαχειριστής της Beginnings μαζί με τον κ. Aujla Matthew Jawala, με τον τελευταίο να εμφανίζεται με το όνομα Matthew Aujla επίσης ως συνιδρυτής της Plumcare.

Το γονιδίωμα ενός ολόκληρου λαού θα βρεθεί λοιπόν στα χέρια ιδιωτικών εταιρειών που συνδέονται οργανικά με ξένες χώρες.

Τα επίμαχα σημεία

Το Reporters United πραγματοποίησε συνάντηση με τον κ. Πέτρο Τσίπουρα, κατά την οποία ο πρωτεργάτης του προγράμματος First Steps παρουσίασε το όραμά του και τοποθετήθηκε στα επίμαχα σημεία του ρεπορτάζ. Ειδικότερα:

Υποστήριξε ότι το πρόγραμμα έχει κολλήσει λόγω των ενστάσεων του Ινστιτούτου Υγείας του Παιδιού, αν και στην ουσία δήλωσε άγνοια για τις επίσημες ενστάσεις που διατύπωσε ομόφωνα το Επιστημονικό Συμβούλιό του.

Ειδικότερα, επιβεβαίωσε ότι ο βασικός συμβατικός όρος της παράδοσης των 20.000 δειγμάτων αίματος (από το ΙΥΠ στις εταιρείες) στις 31 Μαρτίου 2025 δεν έχει εκπληρωθεί. Δήλωσε πάντως ότι η υλοποίηση της προγραμματικής σύμβασης θα συνεχιστεί κανονικά. Αναγνώρισε ότι το γενωμικό screening βρίσκεται ακόμα στη φάση της επιστημονικής διερεύνησης και ότι δεν είναι ακόμα ώριμο για χρήση στο Δημόσιο.

Παραδέχτηκε ότι οι αιτιάσεις που αφορούν την απαίτηση να υπάρχει συγκατάθεση των γονέων για την ανάλυση του γονιδιώματος των νεογνών είναι βάσιμες. Υποστήριξε ότι η χρηματοδότηση της πρώτης φάσης του προγράμματος για το 2025 έχει σχεδόν εξασφαλιστεί χάρη στις δωρεές φιλανθρωπικών ιδρυμάτων και ότι δεν έχουν εμπλακεί εταιρείες τεχνολογικής καινοτομίας και φαρμακευτικές.

Το πρόγραμμα σε σημείο καμπής

Τρεις μήνες μετά την ομόφωνη αρνητική γνωμοδότηση του Επιστημονικού Συμβουλίου του ΙΥΠ επί της προγραμματικής σύμβασης, στις 9 Ιανουαρίου 2025, ο υπουργός Υγείας Αδωνις Γεωργιάδης υπέγραφε υπουργική απόφαση με θέμα «Συγκρότηση και ορισμός μελών στην Επιτροπή Παρακολούθησης της από 17.05.2024 Προγραμματικής Σύμβασης μεταξύ του Υπουργείου Υγείας και των Εταιρειών “Beginnings” και “RealGenix”».

Στην Επιτροπή αυτή συμμετέχουν επιστήμονες και εκπρόσωποι του υπουργείου, των δύο εταιρειών και δημόσιων δομών που συνδέονται με το πρόγραμμα. Εχει μέχρι στιγμής πραγματοποιήσει μία μόνο συνεδρίαση, στις 27 Μαρτίου.

Στις 31 Μαρτίου θα έπρεπε, σύμφωνα με τη σύμβαση, να γίνει η παράδοση από το Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού στην Beginnings του συνόλου των δειγμάτων αίματος που το ΙΥΠ θα παραλάμβανε από τα μαιευτήρια της χώρας κατά το τρίμηνο Ιανουάριος-Μάρτιος, τα οποία υπολογίζονταν σε 20.000 και αντιστοιχούν σε όλες τις γεννήσεις στην Ελλάδα κατά το τρίμηνο αυτό. Η παράδοση αυτή δεν έχει πραγματοποιηθεί ακόμη.

Και μια κρίσιμη παρατήρηση: Πώς γνωρίζουν υπουργείο και εταιρείες εκ των προτέρων ότι οι γονείς όλων των νεογνών που θα γεννηθούν το πρώτο τρίμηνο του 2025 θα συναινέσουν στον γενετικό έλεγχο, ώστε να προεξοφλούν την παράδοση του υλικού, χωρίς άλλες προϋποθέσεις;

Επί της ουσίας, το γενωμικό screening είναι μια «πολλά υποσχόμενη» μέθοδος -όπως τη χαρακτηρίζει και το ΙΥΠ- και πρέπει να γίνονται μελέτες γι’ αυτήν, μόνο όμως εντός αυστηρού πλαισίου όρων και προϋποθέσεων.

Ας σημειωθεί ότι επτά από τα προγράμματα των εταίρων της ICoNS δεν έχουν εγκριθεί από αρμόδιες επιτροπές δεοντολογίας της έρευνας (Institutional Review Boards, σύμφωνα με την ιστοσελίδα της ICoNS), που αξιολογούν ερευνητικές μελέτες για να διασφαλιστεί ότι συμμορφώνονται με τους ισχύοντες κανονισμούς, πληρούν τα γενικά αποδεκτά πρότυπα βιοηθικής, ακολουθούν τις θεσμικές πολιτικές και προστατεύουν επαρκώς τους συμμετέχοντες στην έρευνα.

Μεταξύ αυτών που δεν έχουν εγκριθεί, περιλαμβάνoνται τόσο το First Steps όσο και το BeginNGS.

Η ιστορία

Μέχρι σήμερα, ο προληπτικός έλεγχος νεογνών στην Ελλάδα, γνωστός και ως νεογνικό screening, διεξάγεται με επιτυχία με βιοχημικές μεθόδους για όλα τα νεογνά, διευρυμένος για 33 νοσήματα (ξεκίνησε με τέσσερα), στο πλαίσιο του Εθνικού Προγράμματος Προληπτικού Ελέγχου Νεογνών, το οποίο πραγματοποιείται από το 1974 από το Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού (ΙΥΠ).

Με το βιοχημικό νεογνικό screening εντοπίζονται έγκαιρα νοσήματα που επιδέχονται θεραπεία και μπορούν να καταστούν ελεγχόμενα. Το πρόγραμμα First Steps εμφανίζεται ως πρωτοποριακό, γιατί υπόσχεται ότι ελέγχει με «τη μέθοδο αλληλούχισης ολόκληρου του ανθρώπινου γονιδιώματος» περισσότερα από 500 νοσήματα, τα οποία αναφέρει ως δυνητικά θεραπεύσιμα. Η υπόσχεση θα φάνταζε εκπληκτική, ωστόσο η γενετική μέθοδος που ακολουθεί βρίσκεται ακόμα υπό διεθνή αξιολόγηση για πληθώρα τεχνικών και ηθικών λόγων.

? Περισσότερα στοιχεία για το θέμα υπάρχουν σε μια πιο εκτεταμένη εκδοχή του ρεπορτάζ αυτού στο www.reportersunited.gr. Εκεί θα βρείτε το κείμενο της κρυφής προγραμματικής συμφωνίας, την αδημοσίευτη ομόφωνη απόφαση που έλαβε το Επιστημονικό Συμβούλιο του Ινστιτούτου Υγείας του Παιδιού και το βίντεο με τον χαιρετισμό/ύμνο του κ. Αδωνη Γεωργιάδη στο διεθνές συνέδριο του ICoNS (διεθνής πρωτοβουλία για την υποστήριξη του γενωμικού ελέγχου).

Πηγή: efsyn.gr

Διευκρινίσεις για τα self-test για τον καρκίνο του παχέος εντέρου, δίνει το υπουργείο Υγείας, με αφορμή δημοσιεύματα.

Το υπουργείο λέει ότι τα είδη των self test που χρησιμοποιούνται στο πρόγραμμα είναι αυτά τα οποία σύστησε η Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων Δημόσιας Υγείας. Υπογραμμίζει ότι τα self test ανιχνεύουν την παρουσία αιμορραγίας στα κόπρανα, που αποτελεί βασικό παράγοντα κινδύνου για την εμφάνιση του καρκίνου του παχέος εντέρου. «Το self test δεν ανιχνεύει το αν ένας πολίτης έχει καρκίνο ή όχι», αναφέρει το υπουργείο Υγείας

«Η υλοποίηση του προγράμματος πρόληψης για τον καρκίνο του παχέος εντέρου, γίνεται σύμφωνα με τις επιστημονικές οδηγίες της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων Δημόσιας Υγείας (ΕΕΔΥ), η οποία θεσμοθετήθηκε με τον νόμο 4675/2020 και αποτελεί το επίσημο γνωμοδοτικό όργανο του Υπουργείου Υγείας για τα θέματα Δημόσιας Υγείας, όπως ο προσυμπτωματικός έλεγχος του καρκίνου του παχέος εντέρου αλλά και τα υπόλοιπα προγράμματα προληπτικών εξετάσεων.

Μέλη της Επιτροπής είναι εγνωσμένου κύρους ιατροί, Καθηγητές Πανεπιστημίου και ειδικοί στα θέματα της Δημόσιας Υγείας. Ειδικά για τον καρκίνο του παχέος εντέρου (όπως άλλωστε και για κάθε άλλο πρόγραμμα προληπτικών εξετάσεων) η Επιτροπή συνεργάστηκε με ομάδα εξειδικευμένων Γαστρεντερολόγων, ανάμεσα τους και Καθηγητές Πανεπιστημίου, όπως και η Πρόεδρος της Ελληνικής Γαστρεντερολογικής Εταιρείας. Επιπλέον, η Επιτροπή αλλά και το Υπουργείο Υγείας συνεργάστηκε με τον Πανελλήνιο Φαρμακευτικό Σύλλογο για την υλοποίηση του προγράμματος.

Η Επιτροπή, διαμόρφωσε το πρωτόκολλο σύμφωνα με το οποίο το πρόγραμμα αφορά σε όλους τους πολίτες 50-69 ετών και διαθέτουν ΑΜΚΑ, είτε είναι ασφαλισμένοι είτε ανασφάλιστοι».

Σύμφωνα με τις οδηγίες της Επιτροπής, το πρόγραμμα περιλαμβάνει τα παρακάτω βήματα:

1. Διενέργεια Self-Test (Αυτοδιαγνωστικός Έλεγχος). «Τα είδη των self test που χρησιμοποιούνται στο πρόγραμμα είναι αυτά τα οποία σύστησε η Επιτροπή των ειδικών, έχουν υψηλή αξιοπιστία, είναι εγκεκριμένα από τον ΕΟΦ και ακριβώς για αυτό, ο ΕΟΦ υπαγορεύει στο Υπουργείο Υγείας ποια συμπεριλαμβάνονται. Ειδικότερα, το Υπουργείο Υγείας έχει υιοθετήσει την χρήση τεστ FIT και FOB, όπως συνιστούν όλοι οι διεθνείς οργανισμοί (CDC, WHO). Επιπλέον, σχετικά με αναφορές που κάνουν λόγο στην εξέταση Mayer κοπράνων, διευκρινίζεται ότι η Mayer κοπράνων δεν είναι ειδική για την ανίχνευση ανθρώπινης αιμοσφαιρίνης, ενώ η χρήση της θα οδηγούσε σε περισσότερα ψευδώς θετικά αποτελέσματα. Ακόμα και τα εργαστήρια έχουν σταματήσει να χρησιμοποιούν την παλιά Mayer κοπράνων και χρησιμοποιούν αντίστοιχα τεστ με αυτά του προγράμματος. Η λίστα με τα self test που χρησιμοποιούνται στο πρόγραμμα βρίσκεται στον παρακάτω σύνδεσμο: https://colon.gov.gr/plirofories-gia-farmakopoioys/. Τόσο το Υπουργείο Υγείας όσο και ο Πανελλήνιος Φαρμακευτικός Σύλλογος αλλά και οι ειδικοί γαστρεντερολόγοι, επισημαίνουν ότι τα self test ανιχνεύουν την παρουσία αιμορραγίας στα κόπρανα, που αποτελεί βασικό παράγοντα κινδύνου για την εμφάνιση του καρκίνου του παχέος εντέρου. Το self test δεν ανιχνεύει το αν ένας πολίτης έχει καρκίνο ή όχι. Η παρουσία αιμορραγίας στα κόπρανα μπορεί να οφείλεται σε διαφορετικές αιτίες και για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή έχει δώσει την οδηγία όταν ένας πολίτης έχει θετικό τεστ, να γίνεται κλινική εκτίμηση από γαστρεντερολόγο. Για τους πολίτες που έχουν θετικό τεστ, εκδίδεται αυτόματα ηλεκτρονικό παραπεμπτικό επίσκεψης σε γαστρεντερολόγο.
2. Επίσκεψη σε γαστρεντερολόγο. Ο γαστρεντερολόγος κάνει την κλινική εκτίμηση του ατόμου λαμβάνοντας υπόψη τα σχετικά συμπτώματα, το ιστορικό και κάθε άλλη πληροφορία ώστε να αποφασίσει αν χρειάζεται να γίνει κολονοσκόπηση. Εφόσον ο ιατρός κρίνει ότι πρέπει να γίνει η εξέταση, τότε εκδίδεται αυτόματα το ηλεκτρονικό παραπεμπτικό για την εξέταση, αλλά και η συνταγή για την προμήθεια των καθαρτικών σκευασμάτων που απαιτούνται για την προετοιμασία πριν την κολονοσκόπηση.
3. Διενέργεια κολονοσκόπησης. Ο πολίτης κάνει την εξέταση της κολονοσκόπησης και σε περίπτωση ευρημάτων, εφόσον είναι εφικτό αφαιρούνται επιτόπου και προχωρά η δειγματοληψία για βιοψία.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι όλες οι εξετάσεις (self test, επίσκεψη στον γαστρεντερολόγο, προμήθεια καθαρτικού, κολονοσκόπηση, βιοψία) είναι δωρεάν για όλους τους δικαιούχους ασφαλισμένους και ανασφάλιστους, ενώ δε χρειάζεται καμία συνταγογράφηση. Οι δικαιούχοι λαμβάνουν έτοιμο το παραπεμπτικό τους και το μόνο που έχουν να κάνουν είναι να κλείσουν το ραντεβού τους, εύκολα και γρήγορα.

Με το Εθνικό Πρόγραμμα Προσυμπτωματικού Ελέγχου του Καρκίνου του Παχέος Εντέρου, στόχος είναι η έγκαιρη ανίχνευση των προ-καρκινικών αλλοιώσεων ή ακόμα και της νόσου αυτής καθ’ αυτής, με σκοπό την άμεση παρέμβαση και θεραπεία. Εάν οι αδενωματώδεις πολύποδες ή η πιθανή νεοπλασία διαγνωστούν και διαχειριστούν σε αρχικό στάδιο έχουν ίαση 100%, καθιστώντας την πρόωρη ανίχνευση εξαιρετικά ουσιώδη.

Ξεκίνησε χτες η αποστολή SMS για την πρόληψη του καρκίνου του παχέος εντέρου, ενώ από προχθες ξεκίνησε η αποστολή των υπόλοιπων 2,5 εκατ. sms στις δικαιούχους του προγράμματος για την πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. 

Δικαιούχοι του προγράμματος είναι περίπου 2,8 εκατ. άτομα, ηλικίας από 50 έως 69 ετών οι οποίοι σε πρώτη φάση θα λάβουν ειδοποίηση, διάρκειας τεσσάρων μηνών, για την δωρεάν προμήθεια του self-test από συνεργαζόμενα φαρμακεία. 

Το συγκεκριμένο self test είναι εύκολο στη χρήση του και δίνει γρήγορο αποτέλεσμα. Μπορεί να το κάνει ο καθένας στο σπίτι του. Πρόκειται για ένα ειδικό τεστ το οποίο ανιχνεύει την παρουσία αίματος στα κόπρανα, που αποτελεί μια ένδειξη καρκίνου του παχέους εντέρου. Το αποτέλεσμα αυτού του αυτοδιαγνωστικού τεστ θα δείξει την ανάγκη ή όχι διενέργειας κολονοσκόπησης, που θα γίνεται δωρεάν.

Τα συνεργαζόμενα φαρμακεία του προγράμματος βρίσκονται στο σημείο «Συνεργαζόμενα Φαρμακεία και Κέντρα Διενέργειας Εξετάσεων» στην ιστοσελίδα colon.gov.gr.

Στην περίπτωση που οι δικαιούχοι δεν έχουν ενεργοποιημένη την άυλη συνταγογράφηση, μπορούν να απευθυνθούν σε οποιοδήποτε συνεργαζόμενο φαρμακείο της περιοχής τους και να προμηθευτούν το self-test, μόνο με τη χρήση του ΑΜΚΑ, χωρίς καμία οικονομική επιβάρυνση.

Το πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου περιλαμβάνει:

   * δωρεάν εξέταση με ειδικά τεστ αυτοδιαγνωστικού ελέγχου (self-test) που θα μπορούν οι πολίτες να προμηθεύονται από τα συνεργαζόμενα φαρμακεία

   * δωρεάν επίσκεψη σε συνεργαζόμενο γαστρεντερολόγο/ενδοσκόπο για κλινική αξιολόγηση σε περίπτωση κατά την οποία προκύψει θετικό αποτέλεσμα από την αυτοδιαγνωστική δοκιμασία (self-test)

   * ανάλογα με την κλινική αξιολόγηση, περιλαμβάνει δωρεάν διενέργεια διαγνωστικής κολονοσκόπησης

   * δωρεάν εξέταση βιοψίας σε περίπτωση ευρημάτων, σύμφωνα πάντα με τις συστάσεις της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων Δημόσιας Υγείας (ΕΕΔΥ).