Γράφει ο 

Δρ. Νικόλαος Τουρούτογλου

Ογκολόγος – Παθολόγος,

Διεθνές Ογκολογικό Κέντρο, Ιατρικό Διαβαλκανικό Θεσσαλονίκης

 

Ο καρκίνος του παχέος εντέρου αποτελεί μία από τις πιο συχνές και θανατηφόρες μορφές καρκίνου παγκοσμίως. Σύμφωνα με τα δεδομένα του 2020, καταγράφηκαν περίπου 1,93 εκατομμύρια νέες περιπτώσεις και σχεδόν 935.000 θάνατοι, καθιστώντας τον ως τρίτο συχνότερο τύπο καρκίνου παγκοσμίως. Η συχνότητά του παρουσιάζει γεωγραφικές διαφοροποιήσεις, με τις Δυτικές χώρες να εμφανίζουν τα υψηλότερα ποσοστά, κυρίως λόγω διατροφικών συνηθειών, καθιστικής ζωής και παχυσαρκίας.

Στην Ελλάδα, ο καρκίνος του παχέος εντέρου είναι επίσης εξαιρετικά συχνός, με τις διαγνώσεις να αυξάνονται σταθερά, ακόμα και σε άτομα κάτω των 50 ετών, γεγονός που τον καθιστά μείζον πρόβλημα δημόσιας υγείας.

 

Στάδια και Πρόγνωση

Ο καρκίνος του παχέος εντέρου κατατάσσεται σε τέσσερα στάδια:

• Στάδιο Ι: Τοπικά περιορισμένος καρκίνος, με 5ετή επιβίωση έως και 90%.

• Στάδιο ΙΙ: Με μεγαλύτερη έκταση αλλά χωρίς μεταστάσεις, με 5ετή επιβίωση 70-80%.

• Στάδιο ΙΙΙ: Διήθηση λεμφαδένων, όπου η πρόγνωση βελτιώνεται σημαντικά με χημειοθεραπεία.

• Στάδιο IV: Μεταστατικός καρκίνος, με επιβίωση μόλις 10-15%.

Η έγκαιρη διάγνωση είναι καθοριστική για την επιβίωση και την αποτελεσματικότητα της θεραπείας.

 

Ο Ρόλος της Επικουρικής Χημειοθεραπείας

Η επικουρική χημειοθεραπεία είναι ιδιαίτερα σημαντική για την πρόληψη υποτροπής και την αύξηση της επιβίωσης, ειδικά στα στάδια ΙΙ και ΙΙΙ. Σε ασθενείς με νόσο στο στάδιο ΙΙ και υψηλό κίνδυνο υποτροπής προτείνεται η χημειοθεραπεία, ενώ στο στάδιο ΙΙΙ έχει καθιερωθεί ως βασική θεραπεία.

Τα θεραπευτικά σχήματα FOLFOX και CapeOx έχουν βελτιώσει αισθητά τη 5ετή επιβίωση (70-80% με χημειοθεραπεία έναντι 40-60% χωρίς). Παρότι αποτελεσματική, η χημειοθεραπεία συνοδεύεται από παρενέργειες (ναυτία, κόπωση, αιματολογικές διαταραχές) που επηρεάζουν αρνητικά την ποιότητα ζωής.

 

Γυμναστική ως Συμπληρωματική Παρέμβαση

Η αποκατάσταση των ασθενών μετά τη χημειοθεραπεία αποκτά όλο και μεγαλύτερη σημασία. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο New England Journal of Medicine (Ιούνιος 2025), τα δομημένα προγράμματα άσκησης μετά τη θεραπεία βελτιώνουν την επιβίωση και την ψυχική υγεία των ασθενών.

Η συμμετοχή σε ένα τρίχρονο πρόγραμμα γυμναστικής (αντοχής και καρδιοαναπνευστικής ενδυνάμωσης) μείωσε τον κίνδυνο υποτροπής κατά 28% και βελτίωσε την ποιότητα ζωής. Επιπλέον, παρατηρήθηκε:

• Μείωση άγχους και κατάθλιψης.

• Ενίσχυση του ανοσοποιητικού.

• Μείωση της φλεγμονής και πρόληψη καρδιομεταβολικών επιπλοκών.

 

Πρόληψη: Διατροφή, Σωματική Άσκηση και Έγκαιρη Διάγνωση

Πέρα από τη θεραπεία και την αποκατάσταση, η πρόληψη παίζει κρίσιμο ρόλο στη μείωση της επίπτωσης και της θνησιμότητας. Η υιοθέτηση υγιεινού τρόπου ζωής με σωματική άσκηση, ισορροπημένη διατροφή και αποφυγή παχυσαρκίας και καθιστικής ζωής, συμβάλλει καθοριστικά στην πρόληψη.

Παράλληλα, τα προγράμματα πρώιμου ελέγχου (όπως η κολονοσκόπηση και οι εξετάσεις ανίχνευσης DNA καρκινικών κυττάρων ή πολύποδων στα κόπρανα και το αίμα) δίνουν τη δυνατότητα έγκαιρης διάγνωσης ή πρόληψης μέσω αφαίρεσης προκαρκινικών βλαβών.

Συμπερασματικά

Η αντιμετώπιση του καρκίνου του παχέος εντέρου απαιτεί μια πολυδιάστατη προσέγγιση: έγκαιρη διάγνωση, αποτελεσματική θεραπεία (χημειοθεραπεία) και υποστηρικτικές παρεμβάσεις (σωματική άσκηση, ψυχοκοινωνική υποστήριξη). Η πρόληψη μέσω αλλαγών στον τρόπο ζωής και τακτικού προσυμπτωματικού ελέγχου αποτελεί το πιο ισχυρό όπλο στη μάχη κατά της νόσου. Συνδυαστικά, όλα τα παραπάνω συμβάλλουν στη μείωση της θνησιμότητας και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών.

 

Νέα εποχή στην Ογκολογία σηματοδοτεί η έναρξη λειτουργίας του Διεθνούς Ογκολογικού Κέντρου του Ομίλου Ιατρικού Αθηνών στη Θεσσαλονίκη.  Το πρότυπο Διεθνές Ογκολογικό Κέντρο, λειτουργεί με προδιαγραφές εφάμιλλες των κορυφαίων ογκολογικών κέντρων παγκοσμίως, προσφέροντας ολιστική φροντίδα σε κάθε ασθενή, από την έγκαιρη διάγνωση, την εξατομικευμένη θεραπεία και τη συνεχή παρακολούθηση, σε υπερσύγχρονους, ειδικά σχεδιασμένους χώρους, υψηλής ασφάλειας αλλά και αισθητικής.

Διαβάστε περισσότερα άρθρα για θέματα που αφορούν την υγεία σας, εδώ  

Ξεκίνησε χτες η αποστολή SMS για την πρόληψη του καρκίνου του παχέος εντέρου, ενώ από προχθες ξεκίνησε η αποστολή των υπόλοιπων 2,5 εκατ. sms στις δικαιούχους του προγράμματος για την πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. 

Δικαιούχοι του προγράμματος είναι περίπου 2,8 εκατ. άτομα, ηλικίας από 50 έως 69 ετών οι οποίοι σε πρώτη φάση θα λάβουν ειδοποίηση, διάρκειας τεσσάρων μηνών, για την δωρεάν προμήθεια του self-test από συνεργαζόμενα φαρμακεία. 

Το συγκεκριμένο self test είναι εύκολο στη χρήση του και δίνει γρήγορο αποτέλεσμα. Μπορεί να το κάνει ο καθένας στο σπίτι του. Πρόκειται για ένα ειδικό τεστ το οποίο ανιχνεύει την παρουσία αίματος στα κόπρανα, που αποτελεί μια ένδειξη καρκίνου του παχέους εντέρου. Το αποτέλεσμα αυτού του αυτοδιαγνωστικού τεστ θα δείξει την ανάγκη ή όχι διενέργειας κολονοσκόπησης, που θα γίνεται δωρεάν.

Τα συνεργαζόμενα φαρμακεία του προγράμματος βρίσκονται στο σημείο «Συνεργαζόμενα Φαρμακεία και Κέντρα Διενέργειας Εξετάσεων» στην ιστοσελίδα colon.gov.gr.

Στην περίπτωση που οι δικαιούχοι δεν έχουν ενεργοποιημένη την άυλη συνταγογράφηση, μπορούν να απευθυνθούν σε οποιοδήποτε συνεργαζόμενο φαρμακείο της περιοχής τους και να προμηθευτούν το self-test, μόνο με τη χρήση του ΑΜΚΑ, χωρίς καμία οικονομική επιβάρυνση.

Το πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου περιλαμβάνει:

   * δωρεάν εξέταση με ειδικά τεστ αυτοδιαγνωστικού ελέγχου (self-test) που θα μπορούν οι πολίτες να προμηθεύονται από τα συνεργαζόμενα φαρμακεία

   * δωρεάν επίσκεψη σε συνεργαζόμενο γαστρεντερολόγο/ενδοσκόπο για κλινική αξιολόγηση σε περίπτωση κατά την οποία προκύψει θετικό αποτέλεσμα από την αυτοδιαγνωστική δοκιμασία (self-test)

   * ανάλογα με την κλινική αξιολόγηση, περιλαμβάνει δωρεάν διενέργεια διαγνωστικής κολονοσκόπησης

   * δωρεάν εξέταση βιοψίας σε περίπτωση ευρημάτων, σύμφωνα πάντα με τις συστάσεις της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων Δημόσιας Υγείας (ΕΕΔΥ).

Καρκίνος Παχέος εντέρου: Γιατί είναι απαραίτητη η κολονοσκόπηση

 

Ο Mάρτιος έχει καθιερωθεί ως μήνας Πρόληψης και Ενημέρωσης για τον καρκίνο του παχέος εντέρου. Mε αφορμή αυτό το γεγονός στα διαγνωστικά Κέντρα HealthSpot επισημαίνεται η σημασία του προληπτικού ελέγχου και της κολονoσκόπησης, για την ανίχνευσή του σε πρώιμο στάδιο και την αποτελεσματικότερη αντιμετώπισή του.

O καρκίνος του παχέος εντέρου (ΚΠΕ) είναι ο τρίτος πιο συχνός καρκίνος στο δυτικό κόσμο και για τα δύο φύλα (4,4% για άνδρες και 4,1% για γυναίκες).

«Ο μεγαλύτερος παράγοντας κινδύνου για το ΚΠΕ είναι η ηλικία με 99% των περιπτώσεων να διαγιγνώσκεται σε άτομα άνω των 40 ετών. Ωστόσο, πρόσφατα δεδομένα υποστηρίζουν τη διάγνωση σε ολοένα και μικρότερες ηλικίες γεγονός που αναδεικνύει την αναγκαιότητα επαναπροσδιορισμού των οδηγιών για τον προληπτικό έλεγχο του ΚΠΕ», αναφέρει ο κ. Ιωάννης Καλλιακμάνης Γαστρεντερολόγος,        
Επιστημονικός Συνεργάτης Θεραπευτηρίου Υγεία και Διαγνωστικών Κέντρων HealthSpot. 

Ενδεικτικά αναφέρεται  ότι το 10 % των ΚΠΕ ανευρίσκονται , σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη, σε ηλικία μεταξύ 30-50 ετών.

Ø  Η πρωτογενής πρόληψη αφορά στους περιβαλλοντικούς και διατροφικούς παράγοντες. Η σωματική άσκηση 150 λεπτά /εβδομάδα μέτρια έως έντονη και η αποφυγή κατανάλωσης επεξεργασμένου κόκκινου κρέατος περισσότερες από 2 φορές την εβδομάδα, θεωρείται ότι βοηθούν στην πρόληψη της εμφάνισης του ΚΠΕ.

Ø  Η δευτερογενής πρόληψη έχει δυο βασικούς άξονες: ένας είναι η ανεύρεση προκαρκινωματώδων αλλοιώσεων και η εξάλειψή τους και ο άλλος είναι η βελτίωση της πρόγνωσης του ΚΠΕ όταν αυτός διαγνωστεί σε πρώιμο στάδιο γεγονός, που οδηγεί σε  έγκαιρη και πιο αποτελεσματική  θεραπεία και μικρότερη θνητότητα σε σχέση  με το ΚΠΕ που διαγιγνώσκεται μετά την εμφάνιση των συμπτωμάτων.

Οι περισσότερες περιπτώσεις ΚΠΕ αποτελούν εξαλλαγή από αδενωματώδεις πολύποδες ενώ η εξέλιξη των πολυπόδων σε καρκίνο είναι προοδευτική και απαιτεί ένα χρονικό διάστημα περίπου 10 ετών. 

Αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης  ΚΠΕ έχουν οι ασθενείς με:

• Ατομικό αναμνηστικό ιστορικού καρκίνου του παχέος εντέρου ή ορισμένων τύπων πολυπόδων (Advanced adenomas= μέγεθος >1cm – με λαχνωτό στοιχείο και υψηλόβαθμη δυσπλασία)
• Ατομικό αναμνηστικό ιστορικό φλεγμονώδους νόσου του εντέρου (ελκώδης κολίτιδα ή νόσος του Crohn)
• Ατομικό  ιστορικό ακτινοβολίας στην κοιλιακή χώρα ή στην περιοχή της πυέλου για τη θεραπεία προηγούμενου καρκίνου

«Σημαντικό να αναφερθεί ότι η συμβατική κολονοσκόπηση αποτελεί την εξέταση εκλογής για την ανεύρεση του ΚΠΕ», τονίζει ο ειδικός και συνεχίζει:

«Με τη δυνατότητα υψηλής ευκρίνειας απεικόνισης των ενδοσκοπίων αλλά και συστημάτων «έξυπνης» AI ανεύρεσης προκαρκινωματώδων αλλοιώσεων (artificial intelligent systems) ακόμη και πολύ μικρές αλλοιώσεις μπορούν να βρεθούν και ταυτόχρονα να εξαιρεθούν στον ίδιο χρόνο  με τις μεθόδους  ενδοσκοπικής πολυπεκτομής, μέθοδοι που έχουν αναπτυχθεί σε τέτοιο  βαθμό ώστε να μπορούν να αφαιρεθούν  ακόμη και ιδιαίτερα μεγάλες βλάβες».

Γιατί να κάνω κολονοσκόπηση ενώ δεν έχω συμπτώματα;

«Η κολονοσκόπηση είναι απαραίτητη εξέταση για τη διάγνωση των παθήσεων του παχέος εντέρου. Θεωρείται μάλιστα αναντικατάστατη μέθοδος έγκαιρης και έγκυρης διάγνωσης νοσημάτων του παχέος εντέρου διότι δίνει την δυνατότητα άμεσης όρασης στον εκπαιδευμένο ενδoσκόπο  ανεύρεσης, αξιολόγησης και θεραπευτικής αντιμετώπισης.

Οι πολύποδες είναι προκαρκινωματώδεις αλλοιώσεις που αναπτύσσονται μέσα στον αυλό του παχέος εντέρου. Μεγαλώνουν σχετικά αργά αλλά ο ασθενής δεν θα παρουσιάσει συμπτώματα παρά μόνο αν αυξηθούν πολύ σε μέγεθος. Πολύ χρήσιμο λοιπόν, είναι να γίνεται προληπτικά η κολονοσκόπηση  αφού μπορεί να ανιχνεύσει πολύποδες σε πρώιμο στάδιο (πριν εξελιχθούν σε καρκίνο και πριν εμφανιστούν συμπτώματα)» επισημαίνει.

«Με τον προληπτικό έλεγχο  σε ασυμπτωματικούς ασθενείς», προσθέτει, «ο καρκίνος του παχέος εντέρου είναι  δυνατόν να βρεθεί σε πρώιμο στάδιο οπότε η αντιμετώπισή του είναι ευκολότερη και με καλύτερα αποτελέσματα, πιθανόν και ίαση.

Παράλληλα με τη εξέταση μπορούν να εφαρμοσθούν τεχνικές ανάδειξης ακόμη και πολύ μικρών αλλοιώσεων στον βλεννογόνο του παχέος εντέρου (χρωμοενδοσκόπηση) όπου είτε ψηφιακά με τους επεξεργαστές υψηλής ανάλυσης, είτε χρωματίζοντας το έντερο με  χρωστικές ουσίες, λαμβάνουμε μια εικόνα του εντέρου που βασίζεται στην αντίθεση.

Αυτός άλλωστε είναι ο λόγος που η κολονοσκόπηση θεωρείται ως η εξέταση εκλογής για την πρόληψη και διάγνωση του καρκίνου του παχέος εντέρου (gold standard) και που αποδεδειγμένα παγκοσμίως έχει μειώσει την επίπτωση του καρκίνου στο παχύ έντερο.

Η εκπαίδευση και η προσεκτική παρατήρηση του ενδοσκόπου παίζει σε αυτό το σημείο μεγάλο ρόλο καθώς μπορεί στον ίδιο χρόνο να ανακαλύψει, να αξιολογήσει, να χαρακτηρίσει με βάση ειδικές ενδοσκοπικές ταξινομήσεις, και να κρίνει αν η βλάβη μπορεί  να αφαιρεθεί στον ίδιο χρόνο ή πρέπει να ακολουθηθεί  άλλη θεραπευτική προσέγγιση» καταλήγει ο κ. Καλλιακμάνης.

 

*Πλήρως εξοπλισμένο Ενδοσκοπικό Τμήμα στο διαγνωστικό Κέντρο HealthSpot

Στο διαγνωστικό κέντρο HealthSpot Γλυφάδας λειτουργεί πλήρως εξοπλισμένο Ενδοσκοπικό Τμήμα. Στελεχώνεται από έμπειρους και καταρτισμένους ενδοσκόπους οι οποίοι εκτελούν γαστροσκόπηση και κολονοσκόπηση με τον πιο σύγχρονο εξοπλισμό.

Τα ενδοσκόπια υψηλής ευκρίνειας και ανάλυσης σε συνδυασμό με την εφαρμογή ειδικών τεχνικών όπως η ψηφιακή και συμβατική χρωμοενδοσκόπηση από τους ειδικά εκπαιδευμένους ενδοσκόπους σε αυτές τις μεθόδους, συστήνουν ένα διαγνωστικό ιατρείο υψηλού επιπέδου ανταποκρινόμενο στις σύγχρονες απαιτήσεις.