«Στην εποχή μου, όταν αγόραζες ηρωίνη, ήξερες ότι έκανες χρήση ηρωίνης. Σήμερα, αγοράζεις ναρκωτικά και δεν ξέρεις τι πραγματικά είναι αυτό που αγοράζεις».

 

Η Κάρεν Μπελ ήταν χρήστρια αλλά παραμένει καθαρή εδώ και 17 χρόνια και βοηθά ανθρώπους να αντιμετωπίσουν τους εθισμούς τους. Η χώρα στην οποία ζει, ωστόσο, βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με μια μεγάλη κρίση.

Η φαιντανύλη, που είναι ακραία πιο ισχυρή από την ηρωίνη, έχει «εισβάλει» σε παραδοσιακά ναρκωτικά, ενώ οι συνθετικές ουσίες κυκλοφορούν πλέον παντού και οι θάνατοι από overdose αυξάνονται μέρα με την ημέρα. Στο οδοιπορικό του BBC στις ΗΠΑ αποτυπώνεται ένα πρόβλημα που δεν αντιμετωπίζεται επουδενί με τους βομβαρδισμούς της κυβέρνησης Τραμπ κατά ναρκόπλοιων. Πολύ απλά, γιατί οι ρίζες είναι πολύ βαθύτερες...

Η ελάχιστη φαιντανύλη που του έχει απομείνει βρίσκεται πάνω σε ένα κομμάτι αλουμινόχαρτο. Ένα καλαμάκι, που κρατά ο Μάικ ανάμεσα στα χείλη του, αιωρείται από πάνω, ενώ από κάτω βρίσκεται ένας αναπτήρας. Ο 48χρονος βετεράνος του αμερικανικού στρατού είναι σκυμμένος σε ένα στενό δρομάκι στη συνοικία Λίντεν του Κολόμπους, στο Οχάιο.

«Αυτό το ναρκωτικό μπορεί να σε κάνει να κάνεις σχεδόν τα πάντα», λέει.

Η δόση του κοστίζει μόλις τρία ή τέσσερα δολάρια.

«Μπορεί να εισπνεύσεις υπερβολική ποσότητα και να μην μπορείς να το πάρεις πίσω. Είναι σαν τον πυροβολισμό. Δεν μπορείς να φωνάξεις τη σφαίρα να γυρίσει πίσω».

Βάζει φωτιά στο αλουμινόχαρτο και εισπνέει τον καπνό. Καθώς το οπιοειδές αρχίζει να επιδρά, πιάνεται από τον φράχτη πίσω του. Το σώμα του ταλαντεύεται και ένας χαμηλός ήχος βγαίνει από τον λαιμό του, σαν να μουρμουρίζει μια μελωδία.

50 έως 100 φορές ισχυρότερη από την ηρωίνη

Περάσαμε αρκετές ημέρες μαζί του. Ο Μάικ μάς οδήγησε στα στενά της γειτονιάς, όπου φαίνεται πως τον γνωρίζουν σχεδόν όλοι και τον αντιμετωπίζουν με συμπάθεια. Βοηθά σε ένα τοπικό ενεχυροδανειστήριο και σε ένα πρατήριο καυσίμων, από όπου εξασφαλίζει τα χρήματα που χρειάζεται για να συντηρεί τον εθισμό του στα οπιοειδή, ο οποίος διαρκεί εδώ και 20 χρόνια.

Τα συνθετικά οπιοειδή είναι ισχυρότερα και κυκλοφορούν σε μεγάλες ποσότητες, αλλάζοντας ριζικά το τοπίο των ναρκωτικών στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η φαιντανύλη, η οποία παρασκευάζεται εξ ολοκλήρου συνθετικά, είναι 50 έως 100 φορές ισχυρότερη από την ηρωίνη, που παράγεται από την οπιούχο παπαρούνα. Σήμερα, συχνά αναμειγνύεται με συνθετικά ηρεμιστικά, γεγονός που καθιστά δυσκολότερη την επαναφορά ανθρώπων που έχουν υποστεί υπερδοσολογία.

Πρόκειται για νέες απειλές που δεν περιορίζονται πλέον στα παραδοσιακά δίκτυα παραγωγής και διακίνησης. Συνδυασμοί συνθετικών ουσιών μπορούν να παρασκευάζονται ακόμη και σε υπόγεια ή μπανιέρες αμερικανικών κατοικιών.

110.000 νεκροί από overdose σε μία χρονιά

Στην κορύφωση της κρίσης, το 2022, περίπου 110.000 Αμερικανοί πέθαναν από υπερδοσολογία, κυρίως λόγω οπιοειδών. Έκτοτε, ο αριθμός έχει μειωθεί, φτάνοντας περίπου τις 70.000 την προηγούμενη χρονιά. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι η κρίση των οπιοειδών έχει τελειώσει.

Οι κόρες των ματιών του, συρρικνώνονται σε μικροσκοπικές κουκκίδες.

«Τα οπιοειδή κάνουν τις κόρες των ματιών να μικραίνουν, αλλά όχι τόσο πολύ», λέει με έναν μονότονο, σχεδόν τραγουδιστό τόνο.

Όταν τον ρωτάμε με τι πιστεύει ότι έχουν αναμειχθεί τα ναρκωτικά του, απαντά: «Με ξυλαζίνη και με εκείνη την ουσία που δεν μπορούμε να προφέρουμε».

Αναφέρεται στη μεντετομιδίνη. Όπως και η ξυλαζίνη, η ουσία αυτή αποκαλείται συχνά «tranq» και ανήκει στα συνθετικά ηρεμιστικά που χρησιμοποιούνται στην κτηνιατρική.

«Ηρεμιστικά για μεγάλα ζώα», όπως εξηγεί ένας ειδικός στην απεξάρτηση.

Οι ουσίες αυτές μπορούν να παρατείνουν την ευφορική επίδραση της φαιντανύλης, αλλά ταυτόχρονα καταστέλλουν το νευρικό σύστημα και επιβραδύνουν την αναπνοή. Το σημαντικότερο είναι ότι η ναλοξόνη δεν αναστρέφει τις δικές τους επιδράσεις.

Η ξυλαζίνη μπορεί επίσης να προκαλέσει νεκρωτικά δερματικά έλκη, πληγές που φτάνουν μέχρι τα οστά και είναι ιδιαίτερα δύσκολο να αντιμετωπιστούν.

Οι ομάδες απεξάρτησης προσφέρουν ελπίδα

Στην εκκλησία Γκλένγουντ, στην άλλη πλευρά της πόλης, τα μέλη της κοινότητας απεξάρτησης Hope Dealers συγκεντρώνονται για την εβδομαδιαία συνάντησή τους.

Για πολλούς, οι αγώνες τους αποτυπώνονται στα ταλαιπωρημένα πρόσωπά τους. Τα μάτια τους μαρτυρούν ανθρώπους που έχουν επιβιώσει από τραυματικές εμπειρίες και έχουν βρεθεί αντιμέτωποι με τον θάνατο.

Ανεβαίνουν στο βήμα, στο μπροστινό μέρος της εκκλησίας και μοιράζονται τις ιστορίες τους με αφοπλιστική ειλικρίνεια και θάρρος.

Ένας άνδρας αφηγείται πώς υπέστη overdose τον Ιούλιο του 2022. Δύο διασώστες προσπάθησαν να τον κρατήσουν στη ζωή, χορηγώντας του ναλοξόνη και στα δύο χέρια. Του έδωσαν επανειλημμένα το αντίδοτο για την υπερδοσολογία από οπιοειδή, χωρίς αποτέλεσμα.

«Αυτό ήταν, θα σταματήσω τις προσπάθειες», είπε ένας από τους διασώστες. Ο δεύτερος, όμως, επέμεινε να δοκιμάσουν άλλη μία φορά. Εκείνη η τελευταία προσπάθεια τού έσωσε τη ζωή.

Καθώς το ακροατήριο τhν ενθαρρύνει, η Τόνια ανεβαίνει στο αναλόγιο. Αφηγείται πώς ο ανιψιός της πέθανε από υπερδοσολογία, την ίδια στιγμή που και η ίδια υπέστη υπερδοσολογία από κρακ κοκαΐνη, ένα διεγερτικό που είχε αναμειχθεί με φαιντανύλη.

«Δεν είναι τύχη. Είμαι εδώ επειδή αυτός είναι ο προορισμός μου», λέει με δάκρυα στα μάτια. Το ακροατήριο εκφράζει δυνατά τη συμφωνία του.

Οι θάνατοι από υπερδοσολογία δεν αφορούν πλέον μόνο τα οπιοειδή

«Τους τελευταίους 12 μήνες, το 78% των θανατηφόρων περιστατικών υπερδοσολογίας στην κομητεία Φράνκλιν, όπου βρίσκεται το Κολόμπους, συνδέεται με διεγερτικές ουσίες», εξηγεί ο 65χρονος Σκοτ Σάντερς, επικεφαλής της οργάνωσης Hope Dealers.

Ο Σκοτ είναι σχεδόν δέκα χρόνια νηφάλιος. Είναι ένας γεροδεμένος άνδρας στις αρχές της έβδομης δεκαετίας της ζωής του, με έντονη ενεργητικότητα.

Όταν ζητά από τους παρευρισκόμενους να σηκώσουν το χέρι αν έχουν υποστεί ποτέ υπερδοσολογία, οι περισσότεροι ανταποκρίνονται.

«Η κρίση απλώς έχει αλλάξει μορφή», λέει αργότερα.

«Η τραγωδία είναι ότι οι χρήστες διεγερτικών που αγοράζουν κρακ πιστεύουν πως παίρνουν αυτό ακριβώς που ζητούν. Όμως δεν είναι έτσι. Αγοράζουν κρακ αναμεμειγμένο με φαιντανύλη ή άλλους συνδυασμούς οπιοειδών και παθαίνουν υπερδοσολογία χωρίς καν να το γνωρίζουν».

Όπως προσθέτει, οι θάνατοι από υπερδοσολογία μεταξύ των μαύρων ανδρών στο Οχάιο αυξάνονται.

Δεν είναι κρακ, αλλά ένα μείγμα διαφορετικών ουσιών

Η οργάνωσή του συνεργάζεται με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC) σε ένα πρόγραμμα δειγματοληψίας ναρκωτικών. Οι συμμετέχοντες προσκομίζουν βελόνες ή πίπες καπνίσματος, από τις οποίες λαμβάνονται δείγματα. Αυτά αποστέλλονται στο εργαστήριο του CDC στη Βόρεια Καρολίνα.

Έτσι διαπιστώθηκε ότι οι υποψίες του Μάικ ήταν βάσιμες: πιθανότατα δεν κάπνιζε μόνο φαιντανύλη. Ένα από τα δείγματα που προσκόμισε για έλεγχο βρέθηκε θετικό στη μεντετομιδίνη.

«Αυτή είναι η πραγματικότητα της αγοράς ναρκωτικών το 2026: νομίζουμε ότι αγοράζουμε κρακ, αλλά στην πραγματικότητα αγοράζουμε ένα μείγμα από διαφορετικές ουσίες», λέει ο Σκοτ.

«Σήμερα, τα ναρκωτικά δεν νοθεύονται απλώς. Αναμειγνύονται με άλλες ουσίες, όπως η φαιντανύλη ή η μεθαμφεταμίνη, αλλά και με πρόσθετες χημικές ενώσεις που παρασκευάζονται σε υπόγεια εργαστήρια».

Τα μεξικανικά καρτέλ και η διακίνηση φαιντανύλης

Οι συνθετικές ουσίες που παρασκευάζονται σε υπόγεια εργαστήρια συνέβαλαν στη δραματική αύξηση των θανάτων από υπερδοσολογία στη γειτονική πολιτεία του Ιλινόι.

Στο Σικάγο ένας έμπορος ναρκωτικών που εργάζεται για λογαριασμό μεξικανικών καρτέλ, διακινώντας φαιντανύλη δέχεται να μιλήσει στο BBC μόνο υπό την προϋπόθεση ότι θα αποκρύψουμε την ταυτότητά του.

Όταν τον ρωτάμε για τον ρόλο του στους περίπου 50.000 θανάτους που καταγράφονται κάθε χρόνο εξαιτίας της κρίσης των οπιοειδών, παραδέχεται ότι γνωρίζει πως αυτό που κάνει είναι λάθος. Όταν, όμως, τον ρωτάμε γιατί συνεχίζει, απαντά ότι ο σκοπός αγιάζει τα μέσα.

Υποστηρίζει ότι, παρά τις πρόσφατες προσπάθειες της αμερικανικής κυβέρνησης να πλήξει τα καρτέλ, χαρακτηρίζοντάς τα τρομοκρατικές οργανώσεις και τη φαιντανύλη όπλο μαζικής καταστροφής, η εφοδιαστική του αλυσίδα παραμένει ισχυρή.

Όταν τον ρωτάω αν οι επιχειρήσεις της κυβέρνησης Τραμπ εναντίον σκαφών που θεωρούνται ύποπτα για διακίνηση ναρκωτικών έχουν επηρεάσει τη δραστηριότητά του, απαντά ότι τα προϊόντα του εξακολουθούν να φτάνουν από το Μεξικό.

«Αν δεν περάσει πάνω από το τείχος, θα περάσει κάτω από αυτό. Αν δεν περάσει από τα σύνορα, θα περάσει από τα πάνω σύνορα. Αυτό το παιχνίδι βασίζεται στην προσαρμοστικότητα».

Όταν τον ρωτάω τι έχει αλλάξει στην επιχείρησή του, η απάντησή του είναι ξεκάθαρη.

«Οι συνθετικές ουσίες. Δεν έχουμε δει ακόμη τι μπορούν να κάνουν. Δεν έχουμε δει ούτε την κορυφή του παγόβουνου», λέει.

Ναρκωτικά μέσα στις φυλακές μέσω εμποτισμένων επιστολών

Η κομητειακή φυλακή Κουκ, στο Σικάγο, είναι μία από τις μεγαλύτερες φυλακές στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Στο παρελθόν, τα παραδοσιακά ναρκωτικά εισάγονταν συνήθως κρυμμένα σε κοιλότητες του σώματος. Για την αντιμετώπιση αυτής της πρακτικής, η φυλακή διέθετε σαρωτές σώματος αντίστοιχους με εκείνους που χρησιμοποιούνται στα αεροδρόμια.

«Το 2023, ξαφνικά παρατηρήσαμε αύξηση στους θανάτους από υπερδοσολογία. Ταυτόχρονα, όμως, γύρω από ανθρώπους που είχαν πεθάνει ή είχαν επανέλθει στη ζωή με τη βοήθειά μας υπήρχαν παντού κομμάτια χαρτιού», εξηγεί ο σερίφης Τομ Νταρτ, επικεφαλής της φυλακής.

«Βλέπαμε χαρτιά που είχαν καεί και όλο αυτό ήταν κάτι εντελώς πρωτόγνωρο».

Η εγκατάσταση καταγράφει συνήθως έναν ή δύο θανάτους από υπερδοσολογία ετησίως. Το 2023, όμως, οκτώ κρατούμενοι πέθαναν έπειτα από θανατηφόρες κρίσεις.

Βίντεο από τις κάμερες ασφαλείας δείχνουν κρατούμενους να σπασμολογούν και να καταρρέουν. Οι κάμερες κατέγραψαν επίσης κρατούμενους να καίνε χαρτιά μέσα σε φούρνους μικροκυμάτων στους κοινόχρηστους χώρους των πτερύγων.

Τα ναρκωτικά εισάγονταν πλέον με έναν διαφορετικό τρόπο: αποστέλλονταν ταχυδρομικά, εμποτισμένα στις σελίδες βιβλίων και μέσα σε επιστολές.

«Τα κανναβινοειδή και άλλες ουσίες εμποτίζονταν στο χαρτί, το οποίο στη συνέχεια καιγόταν και ο καπνός εισπνεόταν για να προκληθεί η ευφορική επίδραση», εξηγεί ο σερίφης.

Ορισμένες συνθετικές ουσίες που μιμούνται τις επιδράσεις της κάνναβης κυκλοφορούν με την ονομασία K2. Είναι εξαιρετικά επικίνδυνες και συνδέθηκαν με τις θανατηφόρες κρίσεις που καταγράφηκαν στη φυλακή.

Τον Αύγουστο, συνοδεύω σωφρονιστικούς υπαλλήλους καθώς προετοιμάζονται για αιφνιδιαστική επιχείρηση νωρίς το πρωί στην πτέρυγα D υψίστης ασφαλείας.

Περίπου δύο δωδεκάδες υπάλληλοι συγκεντρώνονται έξω από την είσοδο, κινούνται προσεκτικά και μιλούν ψιθυριστά.

«Μην τους αφήσετε να σας ακούσουν. Ησυχία, ησυχία», διατάζει ένας από τους επικεφαλής της επιχείρησης.

Καθώς οι υπάλληλοι εισέρχονται γρήγορα στην πτέρυγα, μυρίζω καμένο χαρτί και ακούω καζανάκια να τραβιούνται, πιθανότατα καθώς οι κρατούμενοι προσπαθούν να ξεφορτωθούν βιαστικά απαγορευμένα αντικείμενα.

Η έρευνα επικεντρώνεται σε κάθε είδους χαρτί που υπάρχει στα κελιά, από βιβλία μέχρι επιστολές.

Οι κρατούμενοι οδηγούνται σε έναν χώρο προσωρινής κράτησης, ενώ τα κελιά ερευνώνται εξονυχιστικά. Οι υπάλληλοι ελέγχουν κάθε κομμάτι χαρτιού. Σε πολλά κελιά υπάρχουν σημάδια καύσης στους αεραγωγούς, όπου οι κρατούμενοι τοποθετούσαν μικρά φυτίλια για να ανάβουν τα εμποτισμένα με ναρκωτικά χαρτιά.

Πλέον, κάθε ταχυδρομικό αντικείμενο που φτάνει στη φυλακή ελέγχεται για υγρασία. Περίπου το ένα πέμπτο έως το ένα τέταρτο των δεμάτων και των επιστολών δίνει θετικό αποτέλεσμα και απορρίπτεται.

Οι συνέπειες στους δρόμους του Σικάγο

Έξω από τη φυλακή, οι επιπτώσεις του κύματος των συνθετικών ναρκωτικών είναι εμφανείς στους δρόμους του Σικάγο.

Στη δυτική πλευρά της πόλης, μέρα και νύχτα, άνδρες και γυναίκες στέκονται σκυμμένοι και ταλαντεύονται, όπως ο Μάικ, καθώς η φαιντανύλη και άλλες συνθετικές ουσίες επηρεάζουν τον οργανισμό τους.

Στην εύπορη συνοικία Όουκ Παρκ, στον τοπικό σταθμό του μετρό υπάρχει μηχάνημα αυτόματης διάθεσης που παρέχει δωρεάν ναλοξόνη.

Κοντά στον σταθμό, ένας αδύνατος άνδρας σε αναπηρικό αμαξίδιο έχει βαθιές πληγές στα πόδια, οι οποίες πιθανότατα συνδέονται με τη χρήση ξυλαζίνης. Τον φροντίζει η 40χρονη Κάρεν Μπελ.

Η Κάρεν εργάζεται στην οργάνωση Liv4Lali, η οποία υποστηρίζει ανθρώπους που βρίσκονται σε ανάρρωση από εξαρτήσεις. Στο παρελθόν έκανε χρήση ηρωίνης, αλλά έχει μείνει μακριά από τα σκληρά ναρκωτικά εδώ και 17 χρόνια.

«Αυτή την περίοδο αναμειγνύονται πάρα πολλές διαφορετικές ουσίες και αυτό επηρεάζει το σώμα μας, είτε πρόκειται για τις πληγές είτε για τα συμπτώματα στέρησης. Μερικές φορές οι πληγές φτάνουν σε τέτοιο σημείο, ώστε οι συνέπειες να αλλάζουν τη ζωή ενός ανθρώπου», λέει.

Η οργάνωσή της, όπως και η Hope Dealers στο Κολόμπους, διανέμει ταινίες ελέγχου που μπορούν να ανιχνεύσουν φαιντανύλη, μεντετομιδίνη, ξυλαζίνη και άλλες ουσίες που προστίθενται στα ναρκωτικά.

Τα ναρκωτικά σήμερα είναι «πολύ πιο επικίνδυνα», τονίζει.

«Πριν από 17 χρόνια, όταν σταμάτησα την ηρωίνη, αυτό που αγόραζες ήταν ηρωίνη. Ήξερες τι έπαιρνες. Τώρα, όταν αγοράζεις μια σακούλα με ναρκωτικά, δεν γνωρίζεις πραγματικά τι περιέχει».

Ο πόλεμος κατά των ναρκωτικών και τα όριά του

Ο Τομ Νταρτ είναι σερίφης της κομητείας Κουκ εδώ και 20 χρόνια. Όταν τον ρωτάω πώς εξελίσσεται ο πόλεμος κατά των ναρκωτικών, απαντά:

«Δεν νομίζω ότι υπάρχει κάποιος που συμμετέχει σε αυτή την προσπάθεια και θα μπορούσε να πει ότι πρόκειται για μια τεράστια επιτυχία. Δεν είναι».

Το νέο πρόβλημα, όπως επισημαίνει, είναι οι συνθετικές ουσίες.

«Παραδοσιακά, οι διωκτικές αρχές είχαν καθοριστικό ρόλο, επειδή οι ισχυρές ναρκωτικές ουσίες έρχονταν από το εξωτερικό, είτε από την Κολομβία, το Μεξικό και την Κίνα είτε από τις καλλιέργειες παπαρούνας στο Αφγανιστάν. Τώρα, με την έκρηξη των συνθετικών ναρκωτικών, κάποιος μπορεί να τα παρασκευάσει μέσα στο ίδιο του το σπίτι, στον νεροχύτη, στην μπανιέρα του, οπουδήποτε».

Η αντιμετώπιση της κρίσης, προσθέτει, δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στον περιορισμό της προσφοράς.

«Στο επίκεντρο πρέπει να βρίσκεται η ουσιαστική θεραπεία των ανθρώπων που αντιμετωπίζουν προβλήματα εξάρτησης», τονίζει, αναφερόμενος στα προγράμματα απεξάρτησης που λειτουργούν στη φυλακή του.

«Μπορείς να περιορίσεις την αγορά, αν αντιμετωπίσεις τα προβλήματα που οδηγούν τους ανθρώπους στην κατάχρηση ουσιών. Γνωρίζω πολλούς ανθρώπους που, ύστερα από μακροχρόνιους αγώνες, κατάφεραν να ξεπεράσουν την εξάρτησή τους και να ξαναχτίσουν τη ζωή τους».

«Πολλοί άνθρωποι δυσκολεύονται»

Η Κάρεν γνωρίζει πόσο δύσκολο είναι να εγκαταλείψει κανείς τα ναρκωτικά. Εξακολουθούσε να κάνει χρήση ηρωίνης όταν έμεινε έγκυος στην κόρη της, Άμπι, η οποία σήμερα είναι 17 ετών.

Μετά τη συνάντησή μας στον σταθμό του μετρό, συναντώ και τις δύο σε ένα πάρκο στα προάστια του Σικάγο. Καθώς περπατάμε σε ένα λασπωμένο μονοπάτι, δεν απέχουμε πολύ από το σημείο όπου, πριν από περίπου 17 χρόνια, η ζωή της είχε φτάσει στο χαμηλότερο σημείο της.

«Την ημέρα που έμαθα ότι ήμουν έγκυος, πήγαινα να αυτοκτονήσω. Είχα κουραστεί να προσπαθώ να σταματήσω τα ναρκωτικά. Είχα κουραστεί να ζω σε μια σκηνή μέσα στο δάσος, χρησιμοποιώντας έναν κουβά για τις ανάγκες μου. Είχα κουραστεί να χάνω τους φίλους και την οικογένειά μου, επειδή ντρεπόμουν τόσο πολύ για τον εαυτό μου».

Το τεστ εγκυμοσύνης τής άλλαξε γνώμη.

Αργότερα, πέρασε ένα διάστημα στη φυλακή της κομητείας Κουκ για κλοπή. Οι γονείς της, βλέποντας την ευκαιρία να την απομακρύνουν από τα ναρκωτικά, αρνήθηκαν να πληρώσουν την εγγύησή της. Η Κάρεν κατάφερε τελικά να απεξαρτηθεί και η Άμπι γεννήθηκε μέσα στη φυλακή.

Όταν ρωτάω την Άμπι, η οποία θέλει να γίνει επαγγελματίας tattoo artist, αν έχει σκεφτεί ποτέ να δοκιμάσει ναρκωτικά, απαντά:

«Όχι. Έχω δει πόσο έχουν καταστρέψει την οικογένειά μου, τον πατέρα μου, τη μητέρα μου, σκοτώνοντας τη θεία μου και τους θείους μου. Δεν αξίζει να φτιαχτείς για μερικές ώρες.

Πολλοί άνθρωποι δυσκολεύονται, ειδικά τώρα που αυξάνονται οι τιμές στη χώρα μας, ακόμη και στα τρόφιμα. Η ψυχική υγειονομική περίθαλψη είναι πλέον πολύ ακριβή και πολλοί δεν μπορούν να λάβουν βοήθεια. Έτσι, κάποιοι στρέφονται στα ναρκωτικά».

Γενιές Αμερικανών έχουν βιώσει την κρίση των ναρκωτικών, αλλά αυτή δεν παραμένει ποτέ ίδια. Από την ηρωίνη, η χώρα πέρασε στα συνταγογραφούμενα οπιοειδή, στη συνέχεια στη φαιντανύλη και τώρα σε μια ολόκληρη νέα γενιά συνθετικών ουσιών.

Διαδοχικές κυβερνήσεις έχουν πολεμήσει τα ναρκωτικά, χωρίς να καταφέρουν να κερδίσουν αυτόν τον πόλεμο. Οι έμποροι, οι προμηθευτές, τα καρτέλ και οι χρήστες προσαρμόζονται συνεχώς στις νέες συνθήκες, παραμένοντας πάντα λίγα βήματα μπροστά από τις προσπάθειες για την αντιμετώπισή τους.

Με πληροφορίες από το BBC

Οι παράνομες εξαγωγές κοκαΐνης ξεπέρασαν τις πωλήσεις αργού πετρελαίου για πρώτη φορά και έγιναν η μεγαλύτερη μεμονωμένη εξαγωγή της Κολομβίας, σύμφωνα με έκθεση του Πανεπιστημίου EAFIT που έχει την έδρα του στη Μεντεγίν.

Οι παράνομες εξαγωγές κοκαΐνης της Κολομβίας υπολογίζονται στη μελέτη σε 16,5 δισεκατομμύρια δολάρια το 2024 έχοντας ξεπεράσει τα 15 δισεκατομμύρια δολάρια που εισπράχθηκαν από την πετρελαϊκή βιομηχανία. Η αύξηση υπογραμμίζει τη θέση της Κολομβίας ως πρώτης στον κόσμο παραγωγού κοκαΐνης, υπεύθυνης για σχεδόν το 70% των παγκόσμιων προμηθειών.

Η έκρηξη του εμπορίου του παράνομου ναρκωτικού ξεχωρίζει ανάμεσα στους μεγάλους εξαγωγικούς τομείς της Κολομβίας. Σύμφωνα με τους ερευνητές του EAFIT, ο άνθρακας κατατάσσεται στη θέση του τρίτου μεγαλύτερου εξαγωγικού πυλώνα της χώρας στα 7,1 δισεκατομμύρια δολάρια και ακολουθούν οι νόμιμες εξαγωγές χρυσού στα 4,1 δισεκατομμύρια δολάρια και η παράνομη εξόρυξη χρυσού στα 3,6 δισεκατομμύρια δολάρια.

Το εμπόριο της κοκαΐνης έχει φθάσει να αντιπροσωπεύει σχεδόν 4,4% του ΑΕΠ της Κολομβίας. Ειδικοί προειδοποιούν ότι κατά την προηγούμενη δεκαετία η παράνομη οικονομία της κοκαΐνης επεκτάθηκε από το 0,8% του ΑΕΟ το 2013 σε πάνω από 4% το 2024.

Η ετήσια παραγωγή κοκαΐνης της Κολομβίας δεκαπλασιάσθηκε, από λιγότερους από 300 μετρικούς τόνους το 2013 σε σχεδόν 3.000 μετρικούς τόνους το 2024.

Στην έκθεση εξετάζεται πώς τα περιθώρια κέρδους πολλαπλασιάζονται εκθετικά κατά μήκος της αλυσίδας του λαθρεμπορίου.

Στις αγροτικές περιφέρειες της Κολομβίας, όπου καλλιεργείται, ένα κιλό φύλλων κόκας κοστίζει περίπου 468 δολάρια. Μόλις γίνει η επεξεργασία τους σε παράνομα εγχώρια εργαστήρια, η αξία ενός κιλού υδροχλωρικής κοκαΐνης αυξάνεται στα 1.400 δολάρια.

Καθώς το κολομβιανό οργανωμένο έγκλημα επεκτείνει όλο και περισσότερο την πρόσβασή του στα διεθνή δίκτυα διανομής έξω από τη χώρα, τα έσοδά του πολλαπλασιάζονται. Η μέση τιμή σταθμισμένη με τον όγκο για τα κολομβιανά καρτέλ φτάνει σχεδόν τα 5.929 δολάρια ανά κιλό κατά την εξαγωγή, ενώ οι τιμές χονδρικής σε αγορές-προορισμούς, όπως η Ευρώπη, μπορεί να υπερβούν τα 78.000 δολάρια το κιλό.

Αυτή η βαθιά ενσωμάτωσή τους στις παγκόσμιες αλυσίδες προσφοράς επιτρέπει στα εγχώρια συνδικάτα του εγκλήματος να οικειοποιούνται μεγάλα περιθώρια κέρδους που δημιουργούνται στο εξωτερικό, ενισχύοντας τον κυρίαρχο ρόλο του λαθρεμπορίου των ναρκωτικών στην οικονομία της Κολομβίας.

ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΠΑΝΤΖΟΥ

ΗΠΑ και Ισραήλ προσπαθούν ξεδιάντροπα να αφανίσουν κάθε δημοκρατικό, προοδευτικό στοιχείο στη Λατινική Αμερική, αρχής γενομένης από την Ονδούρα.

Τραμπ και Νετανιάχου έχουν ξεκινήσει έναν υβριδικό πόλεμο για να εγκαταστήσουν επιχειρηματικά προτεκτοράτα της Ακροδεξιάς στη Λατινική Αμερική -ξεκινώντας από την Ονδούρα- και να «εξαφανίσουν» προοδευτικές και δημοκρατικές κυβερνήσεις και κινήματα με τη βία και την παραπληροφόρηση. Θα φάνταζε ακραία συνωμοσιολογία, αλλά 37 ηχογραφημένες συνομιλίες που αποκάλυψε έρευνα της ομάδας Hondurasgate και του δικτύου Canal Red Λατινικής Αμερικής δείχνουν πως η εθνική κυριαρχία της Ονδούρας ήταν το νόμισμα με το οποίο ανταλλάχτηκε η αμνηστία που πρόσφερε ο Ντόναλντ Τραμπ στον πρώην πρόεδρο Χουάν Ορλάντο Ερνάντες: έναν ναρκέμπορο που το 2004 καταδικάστηκε από την αμερικανική Δικαιοσύνη σε κάθειρξη 45 ετών για διακίνηση κάπου 500 τόνων κοκαΐνης στις ΗΠΑ.

Η αμνήστευση ανακοινώθηκε από τον Τραμπ δύο ημέρες πριν από τις προεδρικές εκλογές του περασμένου Νοεμβρίου, όπου παρενέβη ανοιχτά υπέρ του υποψηφίου του Εθνικού Κόμματος του Ερνάντες, του Νάσρι Ασφούρα, ο οποίος κέρδισε εν μέσω καταγγελιών για νοθεία. Οι ηχογραφήσεις δείχνουν πως αυτή η αμνήστευση δεν ήταν ανέξοδη. Το Ισραήλ τη διαπραγματεύτηκε και τη (συγ)χρηματοδότησε. «Τα λεφτά για την αμνήστευσή μου δεν ήρθαν από εσάς, τα έβαλε ομάδα ραβίνων και ανθρώπων που στηρίζουν το Ισραήλ» ακούγεται να λέει ο Ερνάντες. Σε άλλη υποκλαπείσα συνομιλία προσθέτει: «Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ μας στηρίζει…Είχε σχέση με όλα όσα αφορούν την απελευθέρωσή μου και τις διαπραγματεύσεις».

Και ο Τραμπ την υπέγραψε γιατί στόχος αυτής της «γενναιοδωρίας» είναι να επιστρέψει ο Ερνάντες στη χώρα και στην προεδρία για να λειτουργήσει σαν ένα είδος «περιφερειακού επιστάτη» στην υπηρεσία της υπερσυντηρητικής οικονομικής και στρατιωτικής ατζέντας των ΗΠΑ και του Ισραήλ: ένας τοποτηρητής μιας στρατηγικής πολιτικών επεμβάσεων στη Λατινική Αμερική. Χρησιμοποιώντας μάλιστα τον νυν πρόεδρο Ασφούρα ως προσωρινό εντεταλμένο για να «καθαρίσει» δικαστικές εμπλοκές και να διασφαλίσει τον έλεγχο των θεσμών, όπως του λέει απερίφραστα: «Χάρη σε μένα βρίσκεστε σε αυτή την καρέκλα. Πρόεδρος θα είμαι εγώ…Γιατί αυτό ακριβώς συζητήσαμε με τον πρόεδρο Τραμπ».

Παραχώρηση της κυριαρχίας

Σε αντάλλαγμα φέρεται να έχει εξασφαλίσει σε ΗΠΑ και Ισραήλ μοναδικά «προνόμια»:

1. Επέκταση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας όχι μόνο στην υπάρχουσα βάση της Παλμερόλα, αλλά και δημιουργία νέας ναυτικής βάσης στο Ροατάν της Καραϊβικής και άδεια να επιχειρούν οι ΗΠΑ στην επικράτεια χωρίς τον έλεγχο του Κογκρέσου, μεταμορφώνοντας την Ονδούρα σε ένα στρατιωτικό προτεκτοράτο υπό άμεση αμερικανική διοίκηση. Η συμφωνία, γράφει το Canal Red, περιλαμβάνει και την υποχρέωση της χώρας να αγοράζει μαζικά ισραηλινό εξοπλισμό και συστήματα κυβερνοκατασκοπείας που στοχεύουν στον «κοινωνικό έλεγχο» του πληθυσμού.

2. Παραχώρηση του απόλυτου ελέγχου των στρατηγικών πόρων της χώρας και υπογραφή μιας Συμφωνίας Ελεύθερου Εμπορίου. Ανάμεσα στα άλλα απαιτεί την οριστική απευθείας ανάθεσης του διαωκεάνιου σιδηρόδρομου στην General Electric και την υιοθέτηση νέου νόμου για την Τεχνητή Νοημοσύνη, κομμένο στα μέτρα των απαιτήσεων αμερικανικών και ισραηλινών τεχνολογικών κολοσσών.

3. Επαναδραστηριοποίηση και επέκταση των ZEDES, ειδικών οικονομικών ζωνών που ιδρύθηκαν με πρωτοβουλία του Ερνάντες και έχουν μετατραπεί σε νεοαποικιακούς θυλάκους που διαχειρίζονται αυτόνομα οι πολυεθνικές: επιχειρηματικά βασίλεια που λειτουργούν σαν ιδιωτικές πόλεις-κράτη, όπου ισραηλινές και αμερικανικές εταιρείες ασφάλειας, πληροφοριών και τεχνολογίας έχουν δικούς τους νόμους, δικαστήρια, αστυνομία.

Αίμα και παραπληροφόρηση

Ο Ερνάντες, μιλώντας με τον πρόεδρο της Βουλής, Τομάς Σαμπράνο, δεν μασά τα λόγια του εξηγώντας πώς θα καμφθεί κάθε αντίσταση ώστε να «πετύχει» το σχέδιο. «Αν πρέπει να σκοτώσουμε για να είμαστε ήσυχοι, θα το κάνουμε…Πρέπει να κάνουμε ό,τι περνά από τα χέρια μας για να μην ξαναχάσουμε την εξουσία. Αν θέλεις να έχεις υπό έλεγχο τον κόσμο, πρέπει να τον καταστείλεις, να τον συνθλίψεις (…), μετά κατηγορείς για όλα τους κομμουνιστές». Απαιτεί επίσης να συνεχιστούν οι εκκαθαρίσεις στο δικαστικό σώμα και στους εκλογικούς μηχανισμούς και να επιταχυνθούν οι πολιτικές δίκες και καταδίκες αντιπάλων του ώστε κανείς να μη σταθεί εμπόδιο.

«Η Ονδούρα χρειάζεται πυγμή, οργανωμένη δράση και αίμα για να μπορέσουμε να επιτεθούμε και να ξεριζώσουμε το καρκίνωμα της Αριστεράς από τη χώρα και όλη τη Λατινική Αμερική», λέει ο Ερνάντες. Και αφού το «καρκίνωμα» απλώθηκε σε όλη την ήπειρο, ανακοινώνει στον Ασφούρα πρωτοβουλία για δημιουργία ενός ψηφιακού δικτύου «ενημέρωσης» για τη Λατινική Αμερική, με στήριξη από το επιτελείο του Τραμπ και χρηματοδότηση, μεταξύ άλλων, και από τον ακροδεξιό πρόεδρο της Αργεντινής Μιλέι, που πρόσφερε 350.000 δολάρια στο εγχείρημα.

Πρόκειται για ένα κέντρο παραπληροφόρησης και fake news εναντίον των προοδευτικών κυβερνήσεων της περιοχής, αλλά και κατασκευής και δημοσιοποίησης δήθεν σκανδάλων και δικαστικών διαδικασιών κατά «ανεπιθύμητων» ηγετών για να χειραγωγηθεί η κοινή γνώμη. Το ομολογεί μιλώντας στον Ασφούρα: «Θα στήσουμε έναν πυρήνα λατινοαμερικανικών ειδήσεων (…) από εδώ στις ΗΠΑ, για να μη μας εντοπίσουν…Ενα γραφείο εδώ με τη βοήθεια κάποιων Ρεπουμπλικανών… Εχουμε ήδη δικαστικές υποθέσεις για το Μεξικό, έχουμε για την Κολομβία, και εδώ στην Ονδούρα, για την οικογένεια (του πρώην προέδρου) Σελάγια».

Οι ηχογραφημένες συνομιλίες -που έγιναν μεταξύ Ιανουαρίου και Απριλίου φέτος σε WhatsApp, Signal και Telegram και η αυθεντικότητά τους πιστοποιήθηκε από το πρόγραμμα Phonexia Voice Inspector- φέρνουν στο φως μια διεθνική επιχείρηση στρατηγικής επέμβασης και αποσταθεροποίησης των δημοκρατιών της περιοχής.

Πηγή: ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΠΑΝΤΖΟΥ

Για την πρόεδρο του Μεξικού, Κλάουντια Σέινμπαουμ, η στρατιωτική επιχείρηση της Κυριακής –με τη συνδρομή των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών– για τη σύλληψη του ηγέτη του καρτέλ Χαλίσκο Νέα Γενιά (CJNG), Νεμέσιο Οσεγκέρα Σερβάντες, του περιβόητου «Ελ Μέντσο», ήταν μια επιτυχία που η ίδια και η χώρα της χρειάζονταν επιτακτικά. Μπορεί ο θάνατος του Μέντσο από πυρά στρατιωτών να πυροδότησε ένα κύμα βίας –με προσωρινό απολογισμό 74 νεκρούς– προκαλώντας τεράστιες ανησυχίες για το επόμενο διάστημα, αλλά η επιχείρηση συμβολίζει την αποφασιστικότητα της προέδρου να αντιμετωπίσει (ακόμη και με τη χρήση βίας) το οργανωμένο έγκλημα.

Συγχρόνως αποτελεί μια ηχηρή απάντηση στον Ντόναλντ Τραμπ, που έχει δηλώσει πως «τα καρτέλ κυβερνούν το Μεξικό» και πιέζει ασφυκτικά τη χώρα για «αποτελεσματικότητα κατά των ναρκοτρομοκρατών» (έχοντας κηρύξει το CJNG και άλλα μεξικανικά καρτέλ τρομοκρατικές οργανώσεις), απειλώντας ακόμη και με στρατιωτική επέμβαση. Ομως απάντηση στις ψευδείς κατηγορίες του αποτελεί το γεγονός ότι στους 17 μήνες της θητείας της Σέινμπαουμ έχει εκδώσει στις ΗΠΑ περισσότερες από 90 ηγετικές φυσιογνωμίες διαφόρων καρτέλ που κρατούνταν σε φυλακές της χώρας.

Πολλαπλασιασμός

Ωστόσο δεκάδες καρτέλ, μεγάλα και μικρά, απλώνονται σαν γάγγραινα στο Μεξικό. Η τακτική του αποκεφαλισμού των ηγετών τους αποτελεί τον κανόνα της μεξικανικής πολιτικής εδώ και τουλάχιστον δύο δεκαετίες, όταν ο πρόεδρος Φελίπε Καλντερόν κήρυξε τον διαβόητο «πόλεμο κατά των ναρκωτικών», που ώς το 2019 είχε στοιχίσει τη ζωή σε 275.000 ανθρώπους. Στην πραγματικότητα σήμερα στα βασικά καρτέλ του Μεξικού εκλείπουν πια οι μεγάλοι αρχηγοί που έφτασαν να εμπνεύσουν ακόμη και την παραδοσιακή κουλτούρα παρουσιάζοντάς τους σαν ένα είδος λαϊκών ηρώων, «συμμοριτών». Αλλά αυτό δεν οδήγησε στη μείωση της βίας, στην εξάρθρωση των συμμοριών ή στον περιορισμό της δράσης τους.

Εκβιασμοί, απαγωγές, εξαφανίσεις και δολοφονίες έχουν φτάσει σε επίπεδα-ρεκόρ αυτά τα 20 χρόνια και μετά το 2018 οι δολοφονίες κάθε χρόνο ξεπερνούν τις 30.000 με μοναδική εξαίρεση το 2025. Αντίστοιχα ο αποκεφαλισμός των μεγάλων εγκληματικών οργανώσεων είχε συνέπεια απλά την αναδιάρθρωση των καρτέλ και των ομάδων-δορυφόρων τους, τον κατακερματισμό τους σε μικρότερες «φράξιες» και την εμφάνιση μεγάλου αριθμού νέων ομάδων, «πιο ανεξέλεγκτων και απρόβλεπτων, που διψούν να πάρουν ένα οποιοδήποτε κομμάτι της πίτας», όπως σημείωνε έκθεση της Γενικής Εισαγγελίας.

Πριν από μία δεκαετία αναφέρονταν οκτώ μεγάλα καρτέλ ναρκεμπόρων. Σήμερα ο αριθμός τους έχει αυξηθεί φτάνοντας τις 16 μεγάλες συμμορίες και τις περίπου 80 σημαντικές εγκληματικές οργανώσεις, σύμφωνα με στρατιωτικά έγγραφα που διέρρευσαν. Ο χάρτης του οργανωμένου εγκλήματος στο Μεξικό άλλαξε άρδην.

Ερευνα της εφημερίδας El Universal, αναλύοντας περισσότερες από 50 εκθέσεις υπηρεσιών ασφάλειας, αποκάλυψε πως το 40% των Πολιτειών έχουν όλη την εδαφική τους έκταση υπό τον έλεγχο ενός ή περισσότερων ομάδων του οργανωμένου εγκλήματος. Από τους 2.471 δήμους της χώρας στους 1.198 λειτουργεί τουλάχιστον ένα καρτέλ, συμμορία ή εγκληματικός πυρήνας. Και λαμβάνοντας υπόψη την έκταση αυτών των περιοχών, τα στοιχεία δείχνουν πως στο 75% του μεξικανικού εδάφους δρα κάποια εγκληματική οργάνωση.

Από ένα σύστημα που κυριαρχούνταν από λίγα ιδρυτικά καρτέλ, τώρα επικρατεί ένα διάσπαρτο δίκτυο όπου μεγάλα καρτέλ, εγκληματικές μικρο-ομάδες και περιφερειακοί πυρήνες ανταγωνίζονται για τον έλεγχο εδαφών, οδών και παράνομων αγορών.

Ερευνα του ειδήμονα σε θέματα ασφάλειας Μανουέλ Σάντσες Βαλντές αποκάλυψε πως μεταξύ 2000 και 2025 στις ήδη υπάρχουσες εγκληματικές οργανώσεις ήρθαν να προστεθούν περίπου 40 νέες που προέκυψαν από διασπάσεις των μεγάλων καρτέλ, όπως του Κόλπου, του Χουάρες, της Σιναλόα, του Χαλίσκο Νέα Γενιά. Κάποιες ομάδες εξαφανίζονται. Αλλες εμφανίζονται. Αλλά κάθε διάσπαση, μαζί με ασταθείς συμμαχίες και τοπικές συγκρούσεις, μεταφράζεται σε αυξημένη βία στις Πολιτείες όπου αυτές δραστηριοποιούνται. Για παράδειγμα, ο πόλεμος που ξέσπασε τον Ιούλιο του 2024 μετά την παράδοση στις ΗΠΑ του συνιδρυτή του καρτέλ της Σιναλόα, Ισμαέλ «Ελ Μάγιο» Σαμπάδα, είχε συνέπεια τη χρονιά που ακολούθησε αύξηση των δολοφονιών στην Πολιτεία κατά 170%.

Οι ρίζες του κακού

Οι ρίζες του προβλήματος είναι πολύ βαθύτερες και δεν αντιμετωπίζονται μόνο με εντυπωσιακές επιχειρήσεις σύλληψης ή εξόντωσης των αρχηγών των εγκληματικών οργανώσεων, λέει ο Κάρλος Φλόρες, ειδικός σε θέματα ασφάλειας στο Κέντρο Ερευνας και Προηγμένων Μελετών Κοινωνικής Ανθρωπολογίας (CIESAS): «Οσο δεν αγγίζονται οι στενές σχέσεις διαπλοκής με την πολιτική εξουσία και το πολυδαίδαλο δίκτυο των επιχειρήσεων που ξεπλένουν το χρήμα, το φαινόμενο θα συνεχίσει να αναπαράγεται».

Και οι εγκληματικές οργανώσεις θα συνεχίσουν να κάνουν επίδειξη δύναμης. Αυτό ακριβώς κάνει τώρα το καρτέλ Χαλίσκο Νέα Γενιά –μια αποκεντρωμένη μαφία που λειτουργεί σαν ένα είδος franchise επεκτείνοντας τη δράση της σε όλη τη χώρα–, όπως έδειξε μετά τον θάνατο του αρχηγού του «Ελ Μέντσο» με περισσότερες από 250 μικρές και μεγάλες επιθέσεις και αποκλεισμούς κτιρίων που έφεραν το χάος σε 20 από τις 32 Πολιτείες της χώρας.

«Είναι μια υπενθύμιση ότι το καρτέλ συνεχίζει να λειτουργεί», εκτιμά η Καταλίνα Πέρες Κορέα, ερευνήτρια του κέντρου οικονομικών σπουδών CIDE. «Και όσο το κράτος δεν εξουδετερώνει όχι μόνο το ναρκεμπόριο αλλά και την παράνομη εξόρυξη και υλοτομία, την κλοπή καυσίμων και τους εκβιασμούς, θα συνεχίσουν να υπάρχουν κίνητρα όχι μόνο γι’ αυτό το καρτέλ αλλά για όλες τις εγκληματικές οργανώσεις της χώρας».

Πηγή: efsyn.gr

Ενας από τους πλέον καταζητούμενους διακινητές ναρκωτικών στον κόσμο, ο Μεξικανός αρχηγός καρτέλ γνωστός ως «El Mencho», σκοτώθηκε από τις δυνάμεις ασφαλείας. Η επιχείρηση προκάλεσε κύμα βίας, με καμένα αυτοκίνητα και ενόπλους να αποκλείουν αυτοκινητοδρόμους σε περισσότερες από μισή ντουζίνα πολιτείες. 

Ο βαρόνος των ναρκωτικών, του οποίου το πραγματικό όνομα είναι Νεμέσιο Ρουμπέν Οσεγκέρα Θερβάντες, σκοτώθηκε την Κυριακή στη δυτική πολιτεία Χαλίσκο μαζί με τουλάχιστον έξι φερόμενους συνεργούς του, ανέφερε το υπουργείο σε ανακοίνωσή του.

Ο 59χρονος ήταν ο ηγέτης μιας συμμορίας που τα τελευταία χρόνια είχε εξελιχθεί στην ισχυρότερη και πιο διαβόητη εγκληματική οργάνωση του Μεξικού: το Καρτέλ Νέας Γενιάς του Χαλίσκο (CJNG).

Αν και λιγότερο γνωστό διεθνώς από το καρτέλ Σιναλόα του πλέον φυλακισμένου Χοακίν «El Chapo» Γκουσμάν, η ομάδα του Χαλίσκο είναι ευρέως γνωστή στο Μεξικό, όπου έχει αποκτήσει φήμη για τις επιδείξεις ακραίας βίας και το μεγάλο στρατιωτικού τύπου οπλοστάσιό της.

Τέσσερα μέλη του καρτέλ σκοτώθηκαν επιτόπου, ενώ άλλα τρία πέθαναν κατά τη μεταφορά τους αεροπορικώς στην Πόλη του Μεξικού, μεταξύ αυτών και ο El Mencho.

Δύο φερόμενα μέλη του καρτέλ συνελήφθησαν με όπλα που περιλάμβαναν εκτοξευτές ρουκετών ικανούς να καταρρίψουν αεροσκάφη και να καταστρέψουν τεθωρακισμένα οχήματα. Πλάνα που δημοσίευσε η περιφερειακή εφημερίδα El Occidental έδειχναν σκηνές που έμοιαζαν με σφοδρές μάχες στην Ταπαλπά, η οποία βρίσκεται στην οροσειρά Σιέρα Μάδρε του Μεξικού.

Τρεις στρατιώτες τραυματίστηκαν κατά τη διάρκεια της επιχείρησης και μεταφέρθηκαν επίσης στην πρωτεύουσα για νοσηλεία, πρόσθεσε το υπουργείο.

Αξιωματούχος της πολιτείας Χαλίσκο δήλωσε αργότερα στο Associated Press ότι μέλος της Εθνοφρουράς σκοτώθηκε στην Ταπαλπά κατά την επιχείρηση, έξι ακόμη μέλη της Εθνοφρουράς σκοτώθηκαν στη Ζαποπάν, σωφρονιστικός υπάλληλος δολοφονήθηκε σε φυλακή στο Πουέρτο Βαγιάρτα κατά τη διάρκεια εξέγερσης κρατουμένων και πράκτορας της εισαγγελίας της πολιτείας Χαλίσκο σκοτώθηκε στη Γουαδαλαχάρα. Περισσότερες λεπτομέρειες δεν ήταν άμεσα διαθέσιμες.

Το υπουργείο Άμυνας ανέφερε ότι οι αμερικανικές αρχές παρείχαν «συμπληρωματικές πληροφορίες» που συνέβαλαν στην επιτυχία της επιχείρησης.

Η δολοφονία του El Mencho προκάλεσε άμεσο ξέσπασμα αναταραχής σε ολόκληρη την περιοχή που έλεγχε, καταδεικνύοντας τη μεγάλη επιρροή του σε όλο το Μεξικό και σε άλλα μέρη της Λατινικής Αμερικής. Η αναταραχή ανάγκασε αμερικανικές και καναδικές αεροπορικές εταιρείες να ακυρώσουν δεκάδες πτήσεις. Η Air Canada ανακοίνωσε ότι αναστέλλει τις πτήσεις προς το Πουέρτο Βαγιάρτα «λόγω συνεχιζόμενης κατάστασης ασφαλείας» και συμβούλευσε τους πελάτες να μην μεταβούν στο αεροδρόμιο.

Την Κυριακή, «ναρκο-οδόφραγματα» από φλεγόμενα αυτοκίνητα, λεωφορεία και φορτηγά εμφανίστηκαν σε τουλάχιστον οκτώ μεξικανικές πολιτείες: Χαλίσκο, Γκουαναχουάτο, Ναγιαρίτ, Μιτσοακάν, Κολίμα, Γκερέρο, Ταμαουλίπας και Σακατέκας. Βίντεο έδειχναν τεράστια σύννεφα καπνού να υψώνονται πάνω από το Πουέρτο Βαγιάρτα, δημοφιλή τουριστική πόλη στις ακτές του Ειρηνικού.

Σκηνές χάους εκτυλίχθηκαν στη Γουαδαλαχάρα, πρωτεύουσα της Χαλίσκο — μία από τις πόλεις που θα φιλοξενήσουν το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2026 — καθώς πανικόβλητοι επιβάτες στο αεροδρόμιο έτρεχαν να καλυφθούν, φοβούμενοι προφανώς επιθέσεις αντιποίνων από ενόπλους του El Mencho. Ένοπλοι εθεάθησαν να πυρπολούν οχήματα στο κέντρο της πόλης.

Σε ένα βίντεο που αναρτήθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ομάδα βαριά οπλισμένων ανδρών έβαλε φωτιά σε πρατήριο καυσίμων στη Γουαδαλαχάρα, αφού έφτασαν με λευκό αυτοκίνητο.

Μέχρι το βράδυ της Κυριακής, η Γουαδαλαχάρα είχε μετατραπεί σε πόλη-φάντασμα, καθώς οι πολίτες παρέμεναν στα σπίτια τους. Τα σχολεία ακυρώθηκαν τη Δευτέρα σε αρκετές πολιτείες.

Οι ΗΠΑ είχαν προσφέρει αμοιβή 15 εκατομμυρίων δολαρίων για τη σύλληψη του El Mencho, ο οποίος κατηγορούνταν ότι διακινούσε τεράστιες ποσότητες κοκαΐνης, φαιντανύλης και μεθαμφεταμίνης πέρα από τα νότια σύνορα των ΗΠΑ. Το καρτέλ του, που ιδρύθηκε πριν από περίπου 16 χρόνια και είχε εξελιχθεί στην πιο επιδραστική εγκληματική οργάνωση του Μεξικού, κατηγορούνταν επίσης ότι είχε αποπειραθεί να δολοφονήσει Μεξικανούς κυβερνητικούς αξιωματούχους.

Ανώτεροι Αμερικανοί αξιωματούχοι χαιρέτισαν τη δολοφονία του El Mencho, η οποία ακολουθεί μήνες πιέσεων από τον Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με τη ροή ναρκωτικών και μεταναστών κατά μήκος των 3.145 χιλιομέτρων συνόρων μεταξύ των δύο χωρών. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει απειλήσει ακόμη και με στρατιωτική δράση κατά των καρτέλ, τα οποία έχει ισχυριστεί ότι «κυβερνούν το Μεξικό». Γράφοντας στο X, ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Κρίστοφερ Λαντάου χαρακτήρισε τον El Mencho «έναν από τους πιο αιμοσταγείς και αδίστακτους βαρόνους ναρκωτικών». Έγραψε: «Πρόκειται για μια μεγάλη εξέλιξη για το Μεξικό, τις ΗΠΑ, τη Λατινική Αμερική και τον κόσμο».

Οι ακριβείς συνθήκες του θανάτου του El Mencho, που αναλυτές χαρακτήρισαν το μεγαλύτερο πλήγμα στα μεξικανικά καρτέλ εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία, παρέμεναν ασαφείς την Κυριακή. Το υπουργείο Άμυνας ανέφερε ότι ειδικές δυνάμεις του στρατού και της Εθνοφρουράς εξαπέλυσαν επιχείρηση στην Ταπαλπά, περίπου 130 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Γουαδαλαχάρα, για τη σύλληψη του καταζητούμενου βαρόνου, με υποστήριξη της αεροπορίας και στρατιωτικών υπηρεσιών πληροφοριών. Ωστόσο, «στρατιωτικό προσωπικό δέχθηκε επίθεση» και ανταπέδωσε τα πυρά.

Η αμερικανική πρεσβεία στο Μεξικό ανέφερε ότι η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε από μεξικανικές ειδικές δυνάμεις «στο πλαίσιο διμερούς συνεργασίας, με τις αμερικανικές αρχές να παρέχουν συμπληρωματικές πληροφορίες».

Εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λέβιτ, χαρακτήρισε τον «El Mencho» σημαντικό «διακινητή φαιντανύλης προς την πατρίδα μας», προσθέτοντας ότι αποτελούσε κορυφαίο στόχο για την αμερικανική κυβέρνηση. Επιβεβαίωσε ότι οι ΗΠΑ παρείχαν «υποστήριξη πληροφοριών» στο Μεξικό για την επιχείρηση.

Καθώς η αναταραχή κλιμακωνόταν, ο κυβερνήτης της Χαλίσκο, Πάμπλο Λέμους Ναβάρο, κάλεσε τα 8 εκατομμύρια κατοίκων της πολιτείας να παραμείνουν στα σπίτια τους «μέχρι να τεθεί η κατάσταση υπό έλεγχο». Ανέφερε ότι οι δημόσιες συγκοινωνίες αναστέλλονταν και ότι οι πολίτες δεν θα έπρεπε να μετακινούνται στους δρόμους της πολιτείας λόγω των «βίαιων γεγονότων» που είχαν εξαπλωθεί σε τουλάχιστον πέντε περιοχές της χώρας.

Η αμερικανική πρεσβεία στην Πόλη του Μεξικού εξέδωσε επίσης προειδοποίηση ασφαλείας, καλώντας τους Αμερικανούς πολίτες στις πολιτείες Χαλίσκο, Ταμαουλίπας, Μιτσοακάν, Γκερέρο και Νουέβο Λεόν να «παραμείνουν σε ασφαλές καταφύγιο» στις πληγείσες περιοχές λόγω «επιχειρήσεων ασφαλείας, αποκλεισμών δρόμων και εγκληματικής δραστηριότητας».

Η καναδική κυβέρνηση δήλωσε: «Εγκληματικές ομάδες έχουν στήσει οδοφράγματα με φλεγόμενα οχήματα σε αρκετές πόλεις της πολιτείας Χαλίσκο… Υπήρξαν ανταλλαγές πυρών με τις δυνάμεις ασφαλείας και εκρήξεις… Αν βρίσκεστε εκεί, κρατήστε χαμηλό προφίλ και παρακολουθείτε τα τοπικά και διεθνή μέσα ενημέρωσης για να ενημερώνεστε σχετικά με την ταχέως εξελισσόμενη κατάσταση».

Αντιδρώντας στις επιθέσεις μετά τη δολοφονία του El Mencho, ο Λαντάου έγραψε στο X: «Παρακολουθώ με μεγάλη θλίψη και ανησυχία τις σκηνές βίας από το Μεξικό. Δεν προκαλεί έκπληξη ότι οι κακοί απαντούν με τρομοκρατία. Αλλά δεν πρέπει ποτέ να χάσουμε την ψυχραιμία μας».

Η πρόεδρος του Μεξικού, Κλαούντια Σέινμπαουμ, δήλωσε: «Υπάρχει απόλυτος συντονισμός με τις κυβερνήσεις όλων των πολιτειών· πρέπει να παραμείνουμε ενημερωμένοι και ψύχραιμοι.

»Οι λογαριασμοί του συμβουλίου ασφαλείας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης παρέχουν συνεχή ενημέρωση. Οι δραστηριότητες συνεχίζονται κανονικά στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας.»

Σε μία κίνηση που θυμίζει μαύρες περιόδους, προχώρησε η ΕΛ.ΑΣ., στέλνοντας στον εισαγγελέα βίντεο στο οποίο ο Γιάνης Βαρουφάκης μίλησε για χρήση ναρκωτικών ουσιών πριν πολλά χρόνια.

Ο πρόεδρος του ΜέΡΑ25 ανέφερε, μεταξύ άλλων, μιλώντας στο podcast της Γαίας Μερκούρη ότι έχει κάνει στο παρελθόν μία φορά χρήση ecstasy και η Δίωξη Ναρκωτικών απέστειλε το σχετικό υλικό στις εισαγγελικές αρχές για να αποφασίσουν αν θα προχωρήσουν σε προκαταρκτική έρευνα για ενδεχόμενα ποινικά αδικήματα, για κάτι που συνέβη 26 χρόνια πριν…

Οι δηλώσεις του Γιάνη Βαρουφάκη

“Δεν είμαι σαν τον Μπιλ Κλίντον, που είπε I don’t inhale. Είμαι και λίγο βαρετός δυστυχώς. Έχω πάρει ecstasy μια φορά και ήταν μια καταπληκτική εμπειρία, μέχρι τη μεθεπόμενη μέρα. Είχα μια ημικρανία απίστευτη, δεν ξέρω τι μου είχαν δώσει, ήταν στο Σίδνεϊ και θυμάμαι ότι ήταν πολύ σπουδαία στιγμή, το 1989. Θυμάμαι να χορεύω 15-16 ώρες σαν να μην τρέχει τίποτα, αλλά υπέφερα μια εβδομάδα μετά και δεν ξαναπήρα” είπε ο κ. Βαρουφάκης, δήλωση για την οποία η Αστυνομία έκρινε ότι αρμόζει διερεύνηση.

“Για μένα αυτό το οποίο ήταν πολύ ευχάριστο και παραμένει ευχάριστο αν και δεν βρίσκω πια, δεν μου δίνει κανείς, είναι το απλό χόρτο”, είπε ακόμα ο Γιάνης Βαρουφάκης.

“Τα ναρκωτικά κάνουν θραύση και επιστρατεύτηκαν οι Αδώνιδες, οι Χρυσοχοΐδηδες”

Ο Γιάνης Βαρουφάκης, πριν  γίνει γνωστή η είδηση για τη μεταβίβαση του βίντεό του στην Εισαγγελία, απάντησε στις αντιδράσεις, λέγοντας χαρακτηριστικά: “τη χώρα που τα ναρκωτικά κάνουν θραύση, οι ναρκο-έμποροι επιχειρούν ανενόχλητοι και το κράτος τους πριμοδοτεί (ακούσια ή και ενίοτε εκούσια), επιστρατεύτηκαν οι Αδώνιδες, οι Χρυσοχοΐδηδες και η Οργουελιανή Ομάδας Ψέματος & Συκοφάντησης για να με δαιμονοποιήσουν επειδή τόλμησα να απαντήσω ειλικρινά σε νέους ανθρώπους”.

Ολόκληρη η δήλωση:

Υποκρισία: Το όπιο με το οποίο Αδώνιδες και Χρυσοχοΐδηδες κατευνάζουν λαό και νεολαία

Στη χώρα που τα ναρκωτικά κάνουν θραύση, οι ναρκο-έμποροι επιχειρούν ανενόχλητοι και το κράτος τους πριμοδοτεί (ακούσια ή και ενίοτε εκούσια), επιστρατεύτηκαν οι Αδώνιδες, οι Χρυσοχοΐδηδες και η Οργουελιανή Ομάδας Ψέματος & Συκοφάντησης για να με δαιμονοποιήσουν επειδή τόλμησα να απαντήσω ειλικρινά σε νέους ανθρώπους.

Οι νέοι όμως άνθρωποι άκουσαν εκείνο που έπρεπε, εκτιμώντας τη μη συμμόρφωση του ΜέΡΑ25 στον καθωσπρεπισμό που περιβάλλει τις μαφίες που μας κυβερνούν. Με άκουσαν να τους μιλώ για το μείζον πρόβλημα που είναι η εξάρτηση, την οποία εγγυάται το κράτος καταστολής των Αδώνιδων και των Χρυσοχοΐδηδων που, όσο πιο πολύ φυλακίζει χρήστες, τόσο πιο ψηλά στέλνει τις τιμές των ουσιών και τόσο μεγαλύτερα κέρδη εξασφαλίζει στις ναρκο-μαφίες.

Οι νέοι άνθρωποι ευτυχώς εκτιμούν την ειλικρίνειά μας και τις πολιτικές του ΜέΡΑ25 για το μέγα θέμα των ναρκωτικών – πάγιες πολιτικές που αποτελούν εφιάλτη για τις ναρκο-μαφίες καθώς θα εξανέμιζαν τα κέρδή τους. Και, ναι, οι νέοι άνθρωποι περιφρονούν τους υποκριτές που διαρρηγνύουν τα ιμάτιά τους ότι διεξάγουν «πόλεμο» εναντίον των ναρκωτικών την ώρα που οι πολιτικές τους κρατούν τη νεολαία δέσμια των ναρκο-εμπόρων.

Έτσι έχουν τα πράγματα. Σε μια χώρα που η χρεοκοπία των πολλών συγκαλύπτεται από το fake Greek success story, είναι λογικό η υποκρισία και το ψέμα να μεσουρανούν και το πολιτικό προσωπικό να επιδίδεται σε μανιασμένη δαιμονοποίηση όσων αντιστέκονται.

Το ΜέΡΑ25 τους κάθεται στον λαιμό επειδή αντιστέκεται χωρίς να λογαριάζει το «πολιτικό κόστος». Να το συνηθίσουν. Έτσι θα συνεχίσουμε.

Υποκρισία: Το όπιο με το οποίο Αδώνιδες και Χρυσοχοΐδηδες κατευνάζουν λαό και νεολαία

Στην χώρα που τα ναρκωτικά κάνουν θραύση, οι ναρκο-έμποροι επιχειρούν ανενόχλητοι και το κράτος τους πριμοδοτεί (ακούσια ή και ενίοτε εκούσια), επιστρατεύτηκαν οι Αδώνιδες, οι Χρυσοχοΐδηδες και…— Γιάνης Βαρουφάκης (@varoufakis_gr) January 7, 2026

Eπικοινωνιακό τέχνασμα φαίνεται να είναι η διπλωματική οδός που επέλεξε ο Ντόναλντ Τραμπ όσον αφορά στις τελευταίες του δηλώσεις για τη Βενεζουέλα, καθώς σύμφωνα με όσα αποκαλύπτει το Reuters, οι ΗΠΑ ετοιμάζονται για νέα φάση επιχειρήσεων στη χώρα της Λατινικής Αμερικής, μέσα στις επόμενες ημέρες.

Την προηγούμενη εβδομάδα, ο Αμερικανός πρόεδρος είχε δηλώσει πως «ίσως οι ΗΠΑ να κάνουν κάποιες συζητήσεις με τον Μαδούρο». Λεπτομέρειες δεν έδωσε, αλλά πρόσθεσε ότι «η Βενεζουέλα θα ήθελε να συνομιλήσει». «Θα μιλήσω με οποιονδήποτε. Θα δούμε τι θα γίνει», είχε πει στο τέλος.

Η πίεση ωστόσο στην κυβέρνηση Μαδούρο αυξάνεται και υπάρχουν ανησυχίες μπροστά στους σχεδόν 100 νεκρούς των αμερικανικών επιχειρήσεων στην Καραϊβική και τον Ειρηνικό το τελευταίο διάστημα με πρόσχημα τα «καρτέλ ναρκωτικών», παρόλο που δεν υπάρχουν τέτοιες ενδείξεις.

Το Reuters επικαλείται τέσσερις Αμερικανούς αξιωματούχους, αναφέροντας πως δεν έχει αποσαφηνιστεί ο ακριβής χρόνος ή το εύρος των επιχειρήσεων, ούτε αν ο Ντόναλντ Τραμπ έχει λάβει την τελική απόφαση. Οι πληροφορίες για επικείμενη δράση πληθαίνουν, καθώς αμερικανικές δυνάμεις έχουν αναπτυχθεί στην Καραϊβική, εν μέσω επιδείνωσης των σχέσεων Ουάσιγκτον – Καράκας.

Δύο από τους αξιωματούχους δήλωσαν ότι το πρώτο στάδιο των επιχειρήσεων κατά του Μαδούρο πιθανότατα θα περιλαμβάνει μυστικές αποστολές. Οι πηγές του Reuters τόνισαν ότι μίλησαν ανώνυμα λόγω της ευαισθησίας της υπόθεσης.

«Ο Πρόεδρος Τραμπ είναι έτοιμος να χρησιμοποιήσει κάθε στοιχείο αμερικανικής ισχύος για να σταματήσει την εισροή ναρκωτικών στη χώρα μας και να οδηγήσει τους υπεύθυνους στη δικαιοσύνη», δήλωσε ο αξιωματούχος, μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας.

Το Πεντάγωνο παρέπεμψε τα ερωτήματα στον Λευκό Οίκο, ενώ η CIA αρνήθηκε να σχολιάσει. Ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης Τραμπ δεν απέκλεισε κανένα ενδεχόμενο σχετικά με τη Βενεζουέλα.

Ο πρόεδρος της Βενεζουέλας, που κυβερνά από το 2013, υποστηρίζει ότι ο Τραμπ επιδιώκει την ανατροπή του και δηλώνει πως ο λαός και ο στρατός της χώρας θα αντισταθούν σε κάθε τέτοια προσπάθεια.

Κλιμάκωση στρατιωτικών κινήσεων στην Καραϊβική

Τους τελευταίους μήνες βρίσκεται σε εξέλιξη μια πρωτοφανής αμερικανική στρατιωτική συγκέντρωση στην Καραϊβική. Ο Τραμπ έχει εγκρίνει μυστικές επιχειρήσεις της CIA στη Βενεζουέλα, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές.

Η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Αεροπορίας των ΗΠΑ προειδοποίησε πρόσφατα τις αεροπορικές εταιρείες για μια «πιθανώς επικίνδυνη κατάσταση» κατά τις πτήσεις πάνω από τη Βενεζουέλα, καλώντας τες να επιδείξουν αυξημένη προσοχή.

Παράλληλα, οι ΗΠΑ σχεδιάζουν να χαρακτηρίσουν το Καρτέλ ντε λος Σόλες ως ξένη τρομοκρατική οργάνωση, λόγω του φερόμενου ρόλου του στη διακίνηση ναρκωτικών. Ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, ανέφερε ότι ο χαρακτηρισμός αυτός θα ανοίξει νέες επιλογές για την Ουάσιγκτον.

Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι η απόφαση αυτή θα επιτρέψει στις ΗΠΑ να πλήξουν τα περιουσιακά στοιχεία και τις υποδομές του Μαδούρο.

Δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι παραδέχθηκαν ότι έχουν πραγματοποιηθεί συνομιλίες μεταξύ Καράκας και Ουάσιγκτον, χωρίς να είναι σαφές αν θα επηρεάσουν το χρονοδιάγραμμα ή την έκταση των επιχειρήσεων.

Αμερικανική ναυτική παρουσία και αντιδράσεις

Το μεγαλύτερο αεροπλανοφόρο των ΗΠΑ, το Gerald R. Ford, κατέπλευσε στην Καραϊβική στις 16 Νοεμβρίου, συνοδευόμενο από τουλάχιστον επτά πολεμικά πλοία, ένα πυρηνικό υποβρύχιο και αεροσκάφη F-35.

Οι αμερικανικές δυνάμεις επικεντρώνονται επισήμως σε επιχειρήσεις κατά λαθρεμπόρων ναρκωτικών, ωστόσο η συγκεντρωμένη ισχύς πυρός υπερβαίνει κατά πολύ τις ανάγκες τέτοιων αποστολών. Από τον Σεπτέμβριο, έχουν πραγματοποιηθεί 21 επιθέσεις σε φερόμενα σκάφη διακίνησης ναρκωτικών στην Καραϊβική και τον Ειρηνικό, με τουλάχιστον 83 νεκρούς.

Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων καταδικάζουν τις επιχειρήσεις αυτές ως παράνομες εξωδικαστικές εκτελέσεις, ενώ σύμμαχοι των ΗΠΑ εκφράζουν ανησυχία για πιθανή παραβίαση του διεθνούς δικαίου.

Ο πρόεδρος της Κολομβίας Γουστάβο Πέτρο έκανε γνωστό χθες Τρίτη ότι έδωσε εντολή στις δυνάμεις ασφαλείας της χώρας του να αναστείλουν την ανταλλαγή πληροφοριών με τις ΗΠΑ ωσότου τερματιστούν τα αεροπορικά πλήγματα εναντίον πλεούμενων που κατά την Ουάσιγκτον μεταφέρουν ναρκωτικά στην Καραϊβική και στον Ειρηνικό.

«Έχει δοθεί εντολή σε όλα τα επίπεδα των υπηρεσιών πληροφοριών της δημόσιας ασφάλειας να ανασταλούν οι επικοινωνίες και άλλες συναλλαγές με τις υπηρεσίες ασφαλείας των ΗΠΑ», δήλωσε ο Πέτρο στο X την Τρίτη, προσθέτοντας ότι η αναστολή «θα παραμείνει σε ισχύ όσο συνεχίζονται οι πυραυλικές επιθέσεις σε σκάφη».

Όπως αναφέρει το Al Jazeera, ο Πέτρο έχει ζητήσει έρευνα κατά του Τραμπ για εγκλήματα πολέμου σχετικά με τις επιθέσεις, οι οποίες, σύμφωνα με τις ΗΠΑ, στοχεύουν σκάφη μεταφοράς ναρκωτικών και έχουν επηρεάσει πολίτες της Βενεζουέλας, του Ισημερινού, της Κολομβίας και του Τρινιντάντ και Τομπάγκο.

Την Κυριακή, ο Πέτρο δήλωσε ότι συναντήθηκε με την οικογένεια ενός Κολομβιανού ψαρά που φέρεται να σκοτώθηκε σε μία από τις επιθέσεις.

«Μπορεί να μετέφερε ψάρια ή μπορεί να μετέφερε κοκαΐνη, αλλά δεν είχε καταδικαστεί σε θάνατο», δήλωσε ο Πέτρο κατά τη διάρκεια συνόδου κορυφής μεταξύ ηγετών της Λατινικής Αμερικής και της Ευρωπαϊκής Ένωσης που διοργάνωσε η Κολομβία την Κυριακή. «Δεν υπήρχε λόγος να τον δολοφονήσουν».

Η κυβέρνηση Τραμπ κατηγόρησε τον Πέτρο ότι είναι επιεικής απέναντι στους εμπόρους ναρκωτικών και επέκρινε την απόφαση του Κολομβιανού προέδρου να γλιτώσει από την έκδοση στις ΗΠΑ Κολομβιανούς ηγέτες ανταρτών που εμπλέκονται στο εμπόριο ναρκωτικών.

 

Συνελήφθη ο πρώην πρόεδρος των Φιλιππίνων, Ροντρίγκο Ντουτέρτε γνωστός ως «Τραμπ της Ασίας», ο οποίος ήταν πίσω από χιλιάδες δολοφονίες περί τα 30 χρόνια.

Τα χρόνια που μεσουρανούσε ο Ροντρίγκο Ντουτέρτε στην πολιτική σκηνή των Φιλιππίνων, ήταν γνωστός ως ο «Τραμπ της Ασίας» για το ανορθόδοξο στιλ της διακυβέρνησης και τη ρητορική μίσους, αλλά και ως Duterte Harry (βλ. Dirty Harry), αφού είχε πάρει το νόμο στα χέρια του.

Μεταξύ των πολλών ακραίων που έκανε, ήταν να συγκρίνει τον πόλεμο εναντίον των ναρκωτικών με το Ολοκαύτωμα και τον εαυτό του με τον Χίτλερ, να αστειευτεί πως θα έπρεπε να είναι πρώτος σε ομαδικό βιασμό Αυστραλής ιεραποστόλου, είχε καταραστεί τον Πάπα γιατί είχε προκαλέσει μποτιλιάρισμα κατά την επίσκεψη του στη χώρα, είχε χαρακτηρίσει όλους τους καθολικούς επισκόπους «π… γιους»και «άχρηστους», τον Θεό «ηλίθιο» και είχε αποκαλέσει τον πρόεδρο Ομπάμα «π.. γιο» πριν τον στείλει στον διάβολο. Τα πήρε πίσω όταν ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ ακύρωσε το ραντεβού τους (εξήγησε πως ο Θεός του είχε πει να σταματήσει να βρίζει), αλλά ήταν αργά.

 

Επίσης, είχε δώσει στην αστυνομία την εντολή να σκοτώνει, ουσιαστικά, αδιακρίτως.

Η πιο αιματηρή ημέρα της προεδρίας του ήταν αυτήν του Δεκαπενταύγουστου του 2017, όταν η αστυνομία είπε πως σκότωσε 32 ανθρώπους σε επιδρομές για ναρκωτικά, στην επαρχία Μπουλακάν -βόρεια της Μανίλας.

Oι αρχές είχαν επιμείνει πως σκότωσαν σε αυτοάμυνα, ωστόσο οι οικογένειες των θυμάτων και οργανισμοί ανθρωπίνων δικαιωμάτων έκαναν λόγο για εκτελέσεις. Στους νεκρούς ήταν έφηβοι, ο δήμαρχος της πόλης και η σύζυγός του.

Ουδέποτε αντιμετώπισε συνέπειες και όχι γιατί αναθεωρούσε έπειτα από κάθε «λάθος έκφραση» -με αστείες δικαιολογίες. Δεν συνελήφθη καν ούτε όταν δήλωσε δημοσίως πως είχε σκοτώσει τρεις ανθρώπους.

Τουναντίον, για δυο δεκαετίες δήμαρχος πόλης των Φιλιππίνων και για μια οκταετία πρώτος πολίτης της χώρας.

Πώς μετά να συμβιβαστεί με την ιδέα της σύλληψης του, μετά το ένταλμα που εξέδωσε την Τρίτη το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας;

Δες πώς διαχειρίστηκε τις εξελίξεις, κατά την εμφάνιση των αρχών στο αεροδρόμιο της Μανίλας, με τον Ντουτέρτε να συλλαμβάνεται κατά την επιστροφή του από το Χονγκ Κονγκ, όπου συνάντησε οπαδούς του.

Πώς βγήκε έστω και αργά το ένταλμα σύλληψης;

Η σχετική έρευνα άρχισε το 2018, λίγο μετά το αίτημα (των 77 σελίδων) που κατέθεσε ο δικηγόρος Τζουντ Σάμπιο. Βρέθηκαν δεδομένα της αστυνομίας που έδειχναν πως στα χρόνια της προεδρίας του είχαν δολοφονηθεί περισσότεροι από 7.000 άνθρωποι, σε επιχειρήσεις εναντίον των ναρκωτικών. Τα στοιχεία δείχνουν πως πολλά παιδιά που έχασαν τη ζωή τους δεν είχαν την παραμικρή σχέση με ναρκωτικά (η κυβέρνηση είχε αναφέρει πως ήταν “παράπλευρες απώλειες”).

Ανεξάρτητοι φορείς δήλωσαν πως ο αριθμός των δολοφονημένων στους δρόμους ή στα σοκάκια από άγνωστους άνδρες, είναι πολύ μεγαλύτερος. Ότι τα θύματα φτάνουν τα 30.000.

Στη σύλληψη του αμφισβήτησε τη νομιμότητα του εντάλματος, λέγοντας «ποιος είναι ο νόμος και ποιο είναι το έγκλημα που έκανα;». Στην ομιλία του στο Χονγκ Κονγκ είχε αναρωτηθεί και «τι έκανα λάθος; Έκανα ό,τι μπορούσα, ώστε να υπάρχει λίγη ησυχία και γαλήνη στις ζωές των Φιλιππινέζων».

O δικηγόρος Τζουντ Σάμπιο με το αίτημα που κατέθεσε στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, για έρευνα του Ντουτέρτε. AP Photo Mike Corder

«Θα σας σκοτώσω όλους»

O Rodrigo Roa Duterte ήταν γνωστός ως δημιουργός «ομάδων θανάτου» στην πόλη του, το Νταβάο (μητρόπολη 1.5 εκατομμυρίων κατοίκων), όπου γεννήθηκε, μεγάλωσε, δούλεψε ως εισαγγελέας και το 1988 έγινε δήμαρχος. Σηκώθηκε από αυτήν την καρέκλα το 2016 για να καθίσει σε εκείνην του προέδρου της χώρας -έως το 2022.

Υποσχέθηκε να συνεχίσει τον αμείλικτο πόλεμο κατά του εγκλήματος, με μαζικές δολοφονίες υπόπτων εγκληματιών. Για την ακρίβεια, είχε πει πως «εάν φτάσω στο προεδρικό παλάτι, θα κάνω ό,τι έκανα ως δήμαρχος».

Εννοούσε κάθε λέξη.

Ενώ ήταν δήμαρχος στο Νταβάο οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων του είχαν ζητήσει να διερευνήσει περισσότερες από 1.000 εξωδικαστικές δολοφονίες φερόμενων εμπόρων ναρκωτικών, μικροεγκληματιών έως παιδιών του δρόμου που είχαν γίνει στην πόλη του, επί των ημερών του.

Το 2012, η Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Φιλιππίνων είχε συστήσει στους εισαγγελείς να απαγγείλουν κατηγορίες για φόνο κατά του Ντουτέρτε, ωστόσο εκείνοι αρνήθηκαν. Τελικά, την «πλήρωσαν» μόνο αστυνομικοί που καταδικάστηκαν για παραμέληση καθήκοντος.

Επειδή μπορεί να πιστεύεις πως όλα αυτά είναι αστικοί μύθοι, να σου πω ότι ο ίδιος παραδέχθηκε πως όντως ήταν σε ομάδα θανάτου, σε live εβδομαδιαία τηλεοπτική εκπομπή, κατά τη συνέντευξη που έδωσε στο πλαίσιο της προεκλογικής του εκστρατείας για την προεδρία.

Στο πλαίσιο της προώθησης της υποψηφιότητας του, είχε αστειευτεί για τον ομαδικό βιασμό και τη δολοφονία της Ζακλίν Χάμιλ, Αυστραλής ιεραποστόλου που διακονούσε σε φυλακή του Νταβάο. Είχε πιαστεί όμηρος κατά τον ξεσηκωμό των κρατουμένων το 1989.

Ο Ντουτέρτε είχε δηλώσει ότι «βίασαν όλες τις γυναίκες. Ήταν αυτή η Αυστραλή ιεραπόστολος. Όταν την έβγαλαν, είδα το πρόσωπο της και σκέφτηκα son ob a bitch. Κρίμα. Τη βίασαν, ο ένας μετά τον άλλον».

«Ήμουν έξαλλος που τη βίασαν, αλλά ήταν τόσο όμορφη. Σκέφτηκα πως ο δήμαρχος θα έπρεπε να είναι πρώτος».

On camera είχε ξεκαθαρίσει και ότι υποστηρίζει δημόσια τη χρήση εξωδικαστικών δολοφονιών ως λύση κατά του εγκλήματος στις Φιλιππίνες. Είχε προειδοποιήσει ότι «εάν γίνω πρόεδρος, καλύτερα να κρυφτείτε όλοι, γιατί θα σας σκοτώσω όλους.

Δεν θέλω να κάνω έγκλημα, αλλά εάν κατά τύχη ο Θεός με βάλει σε μια τέτοια συνθήκη, καλύτερα να προσέχετε όλοι. Οι 1.000 θα γίνουν 100.000. Θα σας πετάξω όλους στη Manila Bay για να ταΐσω όλα τα ψάρια».

Επειδή προκλήθηκε ένας μικρός χαμός με τις τοποθετήσεις του, ανακάλεσε. Μετά διευκρίνισε πως ως δήμαρχος είχε σκοτώσει τρεις υπόπτους για απαγωγή, σε επιδρομή της αστυνομίας.

Συνέκρινε τον πόλεμο εναντίον των ναρκωτικών με το Ολοκαύτωμα

Από όταν ήταν δήμαρχος στο Νταβάο ο Ντουτέρτε είχε ήδη περισσότερα παρατσούκλια από τον μέσο εγκληματία του πλανήτη. Ήταν γνωστός ως Digong, Rody, DU30, PRRD και -κυρίως- ως «τιμωρός».

Όπως διάβασες νωρίτερα, ο πολιτικός καριέρας είχε ένα στόχο από τη ζωή του: να είναι ο νικητής στον πόλεμο των ναρκωτικών. Πέραν τούτου δεν τον ενδιέφερε τίποτα, με πρώτα τα μέσα που θα χρησιμοποιούσε για να κυριαρχήσει.

Η αλήθεια είναι πως δεν έκρυψε ποτέ τις προθέσεις του. Τουναντίον, τις διατυμπανούσε σε κάθε ευκαιρία.

Για παράδειγμα, τον Σεπτέμβριο του 2016 είχε πει σε δημόσια ομιλία του πως θέλει να κάνει με τους εθισμένους στα ναρκωτικά «ό,τι έκανε ο Αδόλφος Χίτλερ με τους Εβραίους στο Ολοκαύτωμα. Σφαγίασε 3.000.000 Εβραίους.

Τώρα υπάρχουν 3.000.000 εθισμένοι στα ναρκωτικά στη χώρα μου. Θα ήμουν ευτυχής να τους σφαγιάσω. Αν η Γερμανία είχε τον Χίτλερ, οι Φιλιππίνες έχουν εμένα! Ξέρετε τα θύματα μου. Θα ήθελα να είναι όλοι εγκληματίες, ώστε να τελειώσω το πρόβλημα που δημιουργούν στη χώρα μου και να σώσω την επόμενη γενιά από την καταστροφή».

Θα διάβασες πως αυτό ειπώθηκε το Σεπτέμβριο του 2016.

Ο Ντουτέρτε συνέχισε να κάθεται ανενόχλητος στην προεδρική καρέκλα των Φιλιππίνων, μολονότι υπήρχαν στοιχεία που έδειχναν ότι σε τέσσερις μήνες που ήταν αρχηγός του κράτους, η αστυνομία είχε σκοτώσει εκατοντάδες χρήστες ναρκωτικών, με πολλούς άλλους θανάτους να αποδίδονται σε δολοφονίες για εκδίκηση.

Από την πρώτη ημέρα της προεδρίας του, είχε δώσει εντολή στις αρχές να χτυπούν τις πόρτες υπόπτων για χρήση ναρκωτικών και να τους προσκαλούν να εγγραφούν ως χρήστες στους αξιωματούχους της τοπικής τους κοινότητας.

O λάτρης των όπλων, Ντουτέρτε δοκιμάζει μια παρτίδα που αγόρασε η χώρα του το 2017. AP Photo

Τι θα συμβεί στον Ντουτέρτε μετά το ένταλμα σύλληψης

Ο Ντουτέρτε είχε αποσύρει μεν, τις Φιλιππίνες από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, αλλά σύμφωνα με τον μηχανισμό απόσυρσης, το δικαστήριο διατηρεί τη δικαιοδοσία για εγκλήματα που διαπράχθηκαν κατά τη διάρκεια της περιόδου ένταξης ενός κράτους. Εν προκειμένω, μεταξύ 2016 και 2019, όταν έγινε επίσημη η αποχώρηση των Φιλιππίνων.

Στο ένταλμα σύλληψης αναφέρεται ότι «πι ύποπτοι στερήθηκαν τη δέουσα διαδικασία βάσει του νόμου» και χιλιάδες άνθρωποι, συμπεριλαμβανομένων παιδιών, πέθαναν. Μετά τη σύλληψή του ο Ντουτέρτε επιβιβάστηκε σε πτήση με προορισμό τη Χάγη, όπου αναμένεται να εμφανιστεί ενώπιον του δικαστηρίου για να του απαγγελθούν οι κατηγορίες.

Πολιτικοί αναλυτές δήλωσαν στο Time ότι «είναι πολύ νωρίς να πούμε πώς η σύλληψη του Ντουτέρτε θα επηρεάσει τις επερχόμενες τοπικές εκλογές ή την επικείμενη προεδρική αναμέτρηση το 2028. Αλλά σίγουρα αντιστράφθηκε το αίσθημα του αήττητου που είχε ο πολιτικός, ο οποίος πίστευε πως δεν θα λογοδοτήσει ποτέ».

 

Κρίση ασφαλείας άνευ προηγουμένου είναι σε εξέλιξη στον Ισημερινό εξαιτίας της δράσης των εγκληματικών συμμοριών που διακινούν ναρκωτικά, οδηγώντας τον πρόεδρο της χώρας να κηρύξει τη χώρα σε κατάσταση «εσωτερικής ένοπλης σύγκρουσης». Η εξελισσόμενη κατάσταση έχει προκαλέσει διεθνή ανησυχία, με πολλές χώρες να λαμβάνουν μέτρα.

Η χώρα ζει «εξαιρετικά δύσκολες ημέρες», δήλωσε ο γραμματέας επικοινωνίας της προεδρίας του Ισημερινού, Ρομπέρτο Ισουριέτα. Η κυβέρνηση, πρόσθεσε, έλαβε την «σημαντική απόφαση να συγκρουστεί μετωπικά» με τις «τρομοκρατικές απειλές».

Στο διάταγμα με το οποίο κηρύσσεται στρατιωτικός νόμος για δύο μήνες, ο πρόεδρος του Ισημερινού, 36χρονος Ντανιέλ Νομπόα, διέταξε την «εξουδετέρωση» συμμοριών του οργανωμένου εγκλήματος που επιδίδονται κυρίως σε διακίνηση ναρκωτικών. Κάνει λόγο για «εσωτερική ένοπλη σύγκρουση» και διατάσσει «την κινητοποίηση και την επέμβαση των ενόπλων δυνάμεων και της αστυνομίας» προκειμένου να «εγγυηθούν την εθνική κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα έναντι του οργανωμένου εγκλήματος, των τρομοκρατικών οργανώσεων και των μη κρατικών αντιμαχομένων».

Οι εξελίξεις τις τρεις τελευταίες ημέρες δείχνουν κλιμάκωση του πολέμου των συμμοριών με τις αρχές ασφαλείας, ενώ από τις φυλακές δραπέτευσαν ο Αδόλφο Μασίας ή «Φίτο», που θεωρείται ο Νο1 δημόσιος κίνδυνος για στη χώρα, αρχηγός των «Τσονέρος», αλλά και ένας από τους αρχηγούς των Λος Λόμπος, άλλης ισχυρής συμμορίας που διακινεί ναρκωτικά.

Την απόδραση του «Φίτο» ακολούθησαν εξεγέρσεις και ομηρίες φρουρών σε διάφορες φυλακές, ενώ κυκλοφόρησαν βίντεο σε ιστότοπους κοινωνικής δικτύωσης που εικονίζουν ομήρους να απειλούνται από μασκοφόρους που κραδαίνουν μαχαίρια. Άλλα βίντεο δείχνουν τις εκτελέσεις δυο φρουρών σε φυλακές.

Σύμφωνα με την υπηρεσία φυλακών (SNAI), 139 μέλη του προσωπικού της βρίσκονται υπό ομηρία σε πέντε φυλακές, ωστόσο δεν έχει σχολιάσει τα βίντεο με τις εκτελέσεις των φρουρών.

Καταστήματα και σχολεία κλειστά

Η κατάσταση δείχνει προς το παρόν εκτός ελέγχου, καθώς παρά το διάταγμα του προέδρου Νομπόα, έχουν αναφερθεί πολλά βίαια επεισόδια, συμπεριλαμβανομένων των απαγωγών επτά αστυνομικών σε όλη τη χώρα.

Οκτώ άνθρωποι σκοτώθηκαν και άλλοι τρεις τραυματίστηκαν στη Γουαγιακίλ, το σημαντικότερο λιμάνι του Ισημερινού που έχει μετατραπεί σε προπύργιο κακοποιών, ενώ σκοτώθηκαν και δύο αστυνομικοί.

Από εικόνες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, που για την ώρα δεν μπορούν να επαληθευθούν, φαίνεται ότι στη χώρα επικρατεί χάος. Καταγράφονται επιθέσεις με κοκτέιλ Μολότοφ, πυρπολημένα αυτοκίνητα, αστυνομικοί που πυροβολούν στην τύχη, σκηνές πανικού...

Στην πόλη Γουαγιακίλ, ξενοδοχεία κι εστιατόρια κατέβασαν ρολά, ενώ στρατιωτικά οχήματα περιπολούσαν στους δρόμους, ενώ ατμόσφαιρα φόβου επικρατεί και στην πρωτεύουσα του Ισημερινού Κίτο. Και εκεί καταστήματα και εμπορικά κέντρα έκλεισαν για λόγους ασφαλείας.

Κλειστά, με απόφαση του υπουργείου Παιδείας, είναι και όλα τα σχολεία της χώρας.

Διεθνείς αντιδράσεις

Οι κυβερνήσεις της Βραζιλίας, της Χιλής, της Κολομβίας και του Περού εξέφρασαν την υποστήριξή τους στην κυβέρνηση του Ισημερινού, απορρίπτοντας τη βία. Ο αρμόδιος αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ για τη Λατινική Αμερική, Μπράιαν Νίκολς, δήλωσε ότι στις ΗΠΑ «είμαστε εξαιρετικά ανήσυχοι για τη βία», προσθέτοντας πως «βρισκόμαστε σε στενή επαφή με τον πρόεδρο Νομπόα και την κυβέρνησή του» και πως «είμαστε έτοιμοι να προσφέρουμε βοήθεια».

Η Ισπανία επίσης παρακολουθεί με «ανησυχία» την κατάσταση στον Ισημερινό. Ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ δήλωσε ότι «παρακολουθούμε με προφανή ανησυχία τα γεγονότα των τελευταίων ημερών στη χώρα», σημειώνοντας ότι η Μαδρίτη «υποστηρίζει τους δημοκρατικούς θεσμούς» και πως είναι πεπεισμένος ότι θα υπάρξει «προσεχώς επιστροφή στην ομαλότητα».

Η κυβέρνηση του γειτονικού Περού κήρυξε κατάσταση έκτακτης ανάγκης τις περιοχές των συνόρων με τον Ισημερινό, μήκους 1.400 χιλιομέτρων, ανακοινώνοντας ότι θα ενισχύσει τα μέτρα ασφαλείας αναπτύσσοντας επιπλέον αστυνομικούς και στρατιωτικούς.

Επίσης, η Κίνα ανακοίνωσε πως η πρεσβεία της και τα προξενεία της στον Ισημερινό θα κλείσουν μέχρι νεωτέρας από σήμερα Τετάρτη.

Ο Ισημερινός, μια χώρα που ήταν άλλοτε όαση ειρήνης, πλήττεται από τη βία των συμμοριών. Μέχρι πριν από μερικά χρόνια, δεν ήταν παρά απλές συμμορίες των δρόμων. Ωστόσο, έχουν μετατραπεί σε λαθρεμπόρους ναρκωτικών, καθώς ο Ισημερινός έγινε ως το κύριο σημείο εξαγωγής της κοκαΐνης που παράγεται στο Περού και την Κολομβία.

Έκτοτε, οι δολοφονίες στους δρόμους αυξήθηκαν 800% από το 2018 έως το 2023 στη χώρα. Το 2023, 7.800 ανθρωποκτονίες καταγράφηκαν ενώ κατασχέθηκαν 220 τόνοι ναρκωτικών.