Σφοδρές αντιδράσεις προκαλεί η στάση της βρετανικής αστυνομίας μετά τον θάνατο 18χρόνου, τον οποίο αντιμετώπισε ως ύποπτος αντί για θύμα της θανατηφόρας επίθεσης που δέχθηκε.
Ο φοιτητής Χένρι Νόβακ επαναλάμβανε στους αστυνομικούς «δεν μπορώ να αναπνεύσω» ενώ κειτόταν ετοιμοθάνατος με χειροπέδες, όπως προκύπτει από πλάνα που κατέγραψαν οι κάμερες που έφεραν οι αστυνομικοί πάνω τους (bodycams).
Ο 18χρονος φοιτητής από το Σαουθάμπτον συνελήφθη αφότου ο δράστης της δολοφονίας του, ο 23χρονος Βίκρουμ Ντίγκουα, είπε ψευδώς στους αστυνομικούς που έφτασαν στο σημείο της επίθεσης με μαχαίρι το 2025 ότι ο ίδιος ήταν θύμα ρατσιστικής επίθεσης.
Στο βίντεο που έδωσε στη δημοσιότητα η αστυνομία, με την άδεια της οικογένειας του Νόβακ, ακούγεται ο νεαρός να εκλιπαρεί λέγοντας «με έχουν μαχαιρώσει», με έναν αστυνομικό να του απαντά: «Δεν νομίζω ότι σε έχουν μαχαιρώσει, φίλε».
Ο Νόβακ έφερε τραύματα από μαχαίρι στα πόδια και ένα θανατηφόρο τραύμα στην καρδιά, που προκλήθηκε από λεπίδα μήκους 21 εκατοστών, όπως σημειώνει το BBC. Ο Ντίγκουα υποστήριξε ότι έφερε το μαχαίρι ως μέρος της σιχικής θρησκευτικής του πίστης. Καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη, με ελάχιστο χρόνο παραμονής στη φυλακή τα 21 έτη.
Η Ανεξάρτητη Υπηρεσία Εποπτείας της Αστυνομίας (Independent Office for Police Conduct – IOPC) ανακοίνωσε ότι η έρευνα για τις ενέργειες της αστυνομίας βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη.
Μιλώντας νωρίτερα στη Βουλή των Κοινοτήτων, η υπουργός Εσωτερικών Σαμπάνα Μαχμούντ αποκάλυψε ότι ένας αστυνομικός, ο οποίος δεν είχε καμία σχέση με την υπόθεση, ταυτοποιήθηκε λανθασμένα ως εμπλεκόμενος και αναγκάστηκε να μετακομίσει προκειμένου να προστατευθούν ο ίδιος και η οικογένειά του.
Παράλληλα, η Γενική Εισαγγελία εξετάζει και την ποινή που επιβλήθηκε στον Ντίγκουα, αφού έλαβε «πολλαπλά αιτήματα» για την επανεξέτασή της στο πλαίσιο της διαδικασίας ελέγχου υπερβολικά επιεικών ποινών (Unduly Lenient Sentence – ULS).
Η οικογένεια του Νόβακ χαρακτήρισε τη μεταχείρισή του από την αστυνομία «απάνθρωπη και εξευτελιστική», ενώ η αστυνομική δύναμη έχει ήδη ζητήσει συγγνώμη.
Ο πατέρας του, Μαρκ Νόβακ, δήλωσε: «Ο Χένρι είπε στους αστυνομικούς εννέα φορές ότι δεν μπορούσε να αναπνεύσει. Τους είπε τέσσερις φορές ότι τον είχαν μαχαιρώσει. Τον έσυραν πάνω στο χαλίκι, του πέρασαν τα χέρια πίσω από την πλάτη και του φόρεσαν χειροπέδες».
Πρόσθεσε ότι η αντίθεση ανάμεσα στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίστηκαν ο γιος του και ο Ντίγκουα ήταν «αβάσταχτη».
«Ο Χένρι δεν θα έπρεπε να πεθάνει στους δρόμους του Σαουθάμπτον, ενώ βρισκόταν υπό αστυνομική κράτηση», συμπλήρωσε.
Οι σοκαριστικές σκηνές που κατέγραψε η κάμερα
Στο βίντεο, ένας αστυνομικός που φτάνει στο σημείο ακούγεται να ρωτά: «Πώς σε λένε, φίλε;», με τον Νόβακ, ο οποίος είναι ξαπλωμένος ανάσκελα στο έδαφος, να απαντά αδύναμα: «Χένρι».
Καθώς το βίντεο συνεχίζεται, ο Ντίγκουα μπαίνει στο πλάνο και ισχυρίζεται ότι ο Νόβακ του είχε αφαιρέσει το τουρμπάνι και τον είχε αρπάξει από τα μαλλιά.
Ο αστυνομικός τον ρωτά: «Έχεις τραυματιστεί;», με τον Ντίγκουα να απαντά: «Ναι, ναι, έχω ένα πρησμένο μάτι εδώ, ένα μικρό μώλωπα εδώ».
Στη συνέχεια οι αστυνομικοί στρέφονται προς τον Νόβακ, ο οποίος ακούγεται να επαναλαμβάνει «με έχουν μαχαιρώσει» και έπειτα «δεν μπορώ να αναπνεύσω», την ώρα που τον ανασηκώνουν για να του περάσουν χειροπέδες.
Στη συνέχεια του βίντεο, ακούγεται ο αστυνομικός να ρωτά: «Σε έχουν μαχαιρώσει; Πού ακριβώς;», πριν προσθέσει: «Δεν νομίζω ότι σε έχουν μαχαιρώσει, φίλε».
Την ώρα που του περνούν χειροπέδες, ο Νόβακ λέει άλλες τρεις φορές: «Δεν μπορώ να αναπνεύσω».
Στη συνέχεια ακούγεται ο αστυνομικός να λέει: «Λέει ότι τον έχουν μαχαιρώσει, οπότε ας τον ελέγξουμε», ενώ φαίνεται να σηκώνει για λίγο τη μπλούζα του στην περιοχή της μέσης, προτού ο Νόβακ αφεθεί να ξαπλώσει στο πλάι.
Έπειτα, μια γυναίκα αστυνομικός ακούγεται να ρωτά: «Πού πιστεύετε ότι έχει μαχαιρωθεί; Στο πρόσωπο;», με μια ανδρική φωνή να απαντά: «Δεν έχει μαχαιρωθεί».
Στη συνέχεια, ο Νόβακ, ο οποίος φαίνεται να μην ανταποκρίνεται πλέον, ενημερώνεται ότι συλλαμβάνεται για επίθεση.
Ο υπαρχηγός της Αστυνομίας του Χάμσαϊρ, Ρόμπερτ Φρανς, δήλωσε ότι μέσα σε τρία λεπτά από την πρώτη επαφή των αστυνομικών με τον Νόβακ ξεκίνησαν προσπάθειες καρδιοπνευμονικής αναζωογόνησης (ΚΑΡΠΑ).
«Πρόκειται για μια απόλυτη τραγωδία και λυπάμαι που δεν κατάφεραν να σώσουν τον Χένρι εκείνο το βράδυ. Λυπάμαι επίσης που ο Χένρι οδηγήθηκε με χειροπέδες και συνελήφθη τη στιγμή που έχανε τις αισθήσεις του», πρόσθεσε.
«Ο ιατροδικαστής που κατέθεσε στο δικαστήριο ήταν σαφής: δεν υπήρχε τίποτα που θα μπορούσαν να είχαν κάνει οι αστυνομικοί εκείνη την ημέρα για να σώσουν τον Χένρι. Το τραύμα του ήταν βαθύ και εσωτερικό, ενώ η αιμορραγία ήταν εκτεταμένη, αλλά επίσης εσωτερική».
Κύμα αντιδράσεων στη Βρετανία για τον τραγικό θάνατο του 18χρονου
Απευθυνόμενη στη Βουλή των Κοινοτήτων, η Μαχμούντ χαρακτήρισε τη δολοφονική επίθεση «μια αποτρόπαιη πράξη» και δήλωσε ότι θέλει «να αποτίσει φόρο τιμής στα συγκλονιστικά λόγια της οικογένειας Νόβακ».
Όπως είπε, το υλικό από τις κάμερες που έφεραν οι αστυνομικοί πάνω τους (bodycams) είναι «σκληρό και τραγικό να το παρακολουθεί κανείς».
«Η IOPC θα έχει όλα τα μέσα και την απαραίτητη ενθάρρυνση για να αναζητήσει την αλήθεια και να διασφαλίσει ότι, εφόσον χρειαστεί, θα υπάρξουν συνέπειες», δήλωσε.
Ωστόσο, τόνισε ότι υπάρχει «ένα επικίνδυνο υπόγειο ρεύμα» στον τρόπο με τον οποίο ορισμένοι αντέδρασαν σε «αυτό το φρικτό έγκλημα».
Ο πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ σχολίασε την υπόθεση με ανάρτησή του στο Χ, όπου έγραψε: «Πρόκειται για μια φρικτή και σοκαριστική υπόθεση. Πρέπει να σπάσουμε αυτόν τον κύκλο τραγωδιών αντιμετωπίζοντας τη φρίκη της εγκληματικότητας με μαχαίρια».
Ο ακροδεξιός ηγέτης του Reform UK, Νάιτζελ Φάρατζ, ανέφερε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι η μεταχείριση του Νόβακ θα έπρεπε να προκαλεί «καθαρή, ψυχρή οργή».
Σε ανακοίνωσή του υποστήριξε ότι «η οικογένεια του Χένρι αντέδρασε με έναν πραγματικά αξιοθαύμαστο και αξιοπρεπή τρόπο» και ισχυρίστηκε ότι στη Βρετανία επικρατεί «μια κουλτούρα δύο ταχυτήτων, όπου τα δικαιώματα και τα προνόμια των λευκών έχουν μικρότερη αξία από εκείνα των εθνοτικών μειονοτήτων».
Η επικεφαλής των Συντηρητικών, Κέμι Μπέινοκ, κατηγόρησε τον Φάρατζ ότι εντείνει τις διαιρέσεις στην κοινωνία, υποστηρίζοντας ότι η αστυνομία οφείλει να αντιμετωπίζει όλους τους πολίτες ισότιμα, ανεξαρτήτως φυλής.
Ο ηγέτης των Φιλελεύθερων Δημοκρατών, Εντ Ντέιβι, δήλωσε ότι πρόκειται για «μια αποτρόπαιη δολοφονία που έγινε ακόμη χειρότερη εξαιτίας της αντίδρασης της αστυνομίας».
Η επίτροπος Αστυνομίας και Εγκληματικότητας του Χάμσαϊρ και της Νήσου Ουάιτ, Ντόνα Τζόουνς, χαρακτήρισε τον θάνατο του Νόβακ «εθνική τραγωδία».
Η Συντηρητική πολιτικός δήλωσε ότι πρόκειται να συναντηθεί με την οικογένειά του, ενώ έχει αποστείλει επιστολή προς τον πρωθυπουργό ζητώντας «επείγουσα επανεξέταση του καθεστώτος μεταφοράς αιχμηρών αντικειμένων για θρησκευτικούς και τελετουργικούς σκοπούς».
Εκπρόσωπος της Γενικής Εισαγγελίας δήλωσε: «Έχουμε λάβει πολλαπλά αιτήματα ώστε η ποινή που επιβλήθηκε στον Βίκρουμ Ντίγκουα να εξεταστεί στο πλαίσιο της διαδικασίας ελέγχου υπερβολικά επιεικών ποινών.
Οι νομικοί λειτουργοί του Στέμματος έχουν στη διάθεσή τους 28 ημέρες από την ημερομηνία της καταδίκης για να εξετάσουν προσεκτικά την υπόθεση και να λάβουν σχετική απόφαση».
Συγνώμη από την οικογένεια του δράστη και την κοινότητα των Σιχ
Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, οι ασκούντες τη σιχική θρησκεία διαθέτουν νομική εξαίρεση που τους επιτρέπει να φέρουν πάνω τους, για θρησκευτικούς λόγους, ένα μικρό κυρτό μαχαίρι γνωστό ως κίρπαν (kirpan).
Αν και ο Ντίγκουα φορούσε πράγματι ένα παραδοσιακό κίρπαν κάτω από τα ρούχα του, το όπλο που χρησιμοποίησε εναντίον του Νόβακ ήταν πολύ μεγαλύτερο και το έφερε μέσα σε θήκη πάνω από τα ρούχα του.
Όταν ζήτησε από τη μητέρα του, Κίραν Κάουρ, να απομακρύνει το όπλο από τον τόπο του εγκλήματος, το περιέγραψε ως «shastar», την παντζαμπική λέξη για το «όπλο».
Η Κάουρ αναμένεται να καταδικαστεί αργότερα μέσα στον μήνα για το αδίκημα της παροχής βοήθειας σε δράστη εγκλήματος.
Η σιχική κοινότητα καταδίκασε απερίφραστα τη δολοφονία και ανέφερε στο BBC ότι ανησυχίες για τη συμπεριφορά του Ντίγκουα στο παρελθόν είχαν οδηγήσει στον αποκλεισμό του από έναν από τους χώρους λατρείας της κοινότητας στο Σαουθάμπτον. Όπως επισημάνθηκε, αυτό είχε συμβεί πολύ πριν από τη δολοφονία του Νόβακ.
Η Sikh Federation δήλωσε ότι η λεπίδα που χρησιμοποίησε ο Ντίγκουα δεν ήταν κίρπαν, ενώ η Sikh Press Association ανέφερε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη πρωτοβουλίες ώστε να υπάρξει άμεση ενημέρωση όλων των μυημένων Σιχ στο Ηνωμένο Βασίλειο σχετικά με τους κανόνες που διέπουν το κίρπαν και τις ευθύνες που απορρέουν από τη χρήση του.
Σε ανακοίνωσή της, η οικογένεια του Ντίγκουα δήλωσε ότι είναι «βαθιά λυπημένη για τον πόνο και την οδύνη που αναγκάστηκε να υποστεί η οικογένεια Νόβακ».
Η ανακοίνωση συνεχίζει: «Θα δίναμε τα πάντα για να γυρίσουμε τον χρόνο πίσω, ώστε οι δρόμοι του Χένρι και του Βίκρουμ να μην είχαν διασταυρωθεί ποτέ εκείνο το βράδυ. Δεν μπορούμε να αλλάξουμε ό,τι συνέβη· απλώς ελπίζουμε ότι δεν θα προκληθεί άλλος πόνος στο όνομά του».
Η οικογένεια προσθέτει ότι «ζητά συγγνώμη από τη σιχική κοινότητα για τις πράξεις του γιου μας, οι οποίες αδίκως έπληξαν τη φήμη της κοινότητας», ενώ απηύθυνε έκκληση η «τραγωδία αυτή να μην χρησιμοποιηθεί για την υποκίνηση διχασμού ή εχθρότητας».
Οι αστυνομικοί που κλήθηκαν στο σημείο της δολοφονίας εξακολουθούν να αντιμετωπίζονται ως μάρτυρες από την ανεξάρτητη εποπτική αρχή IOPC.
Ο διευθυντής της IOPC, Ντέρικ Κάμπελ, δήλωσε: «Αναγνωρίζουμε ότι η υπόθεση αυτή έχει εγείρει ερωτήματα σχετικά με τις ενέργειες των αστυνομικών που έσπευσαν στο σημείο και γνωρίζουμε ότι η αστυνομία έδωσε στη δημοσιότητα λίγα λεπτά από το υλικό των καμερών που έφεραν οι αστυνομικοί πάνω τους, μετά την ολοκλήρωση της ποινικής διαδικασίας.
«Στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης έρευνάς μας εξετάζουμε μεγάλο όγκο υλικού από τις κάμερες των αστυνομικών, το οποίο πρέπει να αξιολογηθεί σε συνδυασμό με τα υπόλοιπα αποδεικτικά στοιχεία που έχουμε συγκεντρώσει, συμπεριλαμβανομένου του υλικού που παρουσιάστηκε κατά τη δίκη για τη δολοφονία, προκειμένου να διαμορφώσουμε πλήρη εικόνα των συνθηκών της υπόθεσης» πρόσθεσε.
