ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΕΡΖΗΣ

Η παρέμβαση-δήλωση του Ταλ Ντίλιαν στην «Εφημερίδα των Συντακτών» ήταν η τρίτη «εμφάνισή» του από τις 26 Φεβρουαρίου, όταν και ανακοινώθηκαν από το μονομελές πλημμελειοδικείο της Αθήνας οι πρωτόδικες ποινές για το σκάνδαλο των υποκλοπών. Ανάμεσα στους καταδικασθέντες, όπως είναι γνωστό, συμπεριλαμβάνονται ο ίδιος και η σύζυγός του. Εάν το Εφετείο επικυρώσει την πρωτόδικη απόφαση, τότε το ζευγάρι Ντίλιαν-Χάμου θα πρέπει να οδηγηθεί στις ελληνικές φυλακές, μαζί με τους άλλους δύο καταδικασθέντες, τους επιχειρηματίες, Γιάννη Λαβράνο και Φέλιξ Μπίτζιο.

Το νόημα των παρεμβάσεων του Ταλ Ντίλιαν

Έως τώρα ο πρώην ισραηλινός συνταγματάρχης και νυν επιχειρηματίας έστελνε ξεκάθαρες προειδοποιήσεις προς το Μαξίμου και δη τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. Στις δηλώσεις που είχε κάνει στο Mega (2 φορές) και στο Reuters θύμιζε το σκάνδαλο Γουότεργκειτ που συγκλόνισε τις ΗΠΑ καθώς οδήγησε στην παραίτηση του προέδρου Ρίτσαρντ Νίξον, 2 χρόνια μετά την αποκάλυψή του. Δήλωνε ξεκάθαρα πως η εταιρεία του, Intellexa, πουλάει τα προϊόντα της μόνο σε κυβερνήσεις και κρατικές υπηρεσίες ασφάλειας. Υποσχόταν νέες αποκαλύψεις στο Εφετείο μέσω στοιχείων, που δεν εμφάνισε η υπεράσπισή του στο μονομελές πλημμελειοδικείο.

Το γιατί δεν εμφανίστηκαν αυτά τα στοιχεία στην πρώτη δίκη είναι ένα ερώτημα. Η πιο πιθανή απάντηση είναι ότι η πλευρά Ντίλιαν δεν ανέμενε αυτό το αποτέλεσμα και κυρίως τον κίνδυνο να βρεθεί πίσω από τα σίδερα. Προφανώς θεωρούσε ότι με κάποιο τρόπο η παρουσία του εδώ -του ίδιου και των συνεργατών του στην Intellexa- ήταν κατά κάποιο τρόπο εξασφαλισμένη. Όπως αποδείχτηκε, εκτίμησε λάθος.

Ο κ. Ντίλιαν μοιάζει να ζυγίζει καταστάσεις, αντιλαμβανόμενος ότι το επόμενο διάστημα διακυβεύονται πολλά για το μέλλον του, μαζί με εκείνο της συζύγου του. Το περιεχόμενο της τρίτης προειδοποίησης που ήρθε μέσω της δήλωσής του στην «Εφημερίδα των Συντακτών» αποδεικνύει αν μη τι άλλο ότι τα περιθώρια στενεύουν επικίνδυνα. Και αυτό ισχύει όχι μόνο για τον ίδιο αλλά και για όσους ενδεχομένως συνδέονται με τη δράση της Intellexa στην Ελλάδα.

Το παραμύθι δεν έχει δράκο

Το κακό για το Μαξίμου εν προκειμένω είναι πως έχει κάνει ένα τεράστιο λάθος, το οποίο όσο περνάει ο καιρός και η πλευρά Ντίλιαν ανεβάζει στροφές, γίνεται ολοένα και πιο οφθαλμοφανές. Το λάθος είναι ότι από την αρχή της υπόθεσης έστησε ένα ωραίο παραμύθι, αλλά έλειπε ο δράκος. Ας θυμίσουμε, ποιο ήταν το αφήγημα του Μαξίμου όλο αυτό το διάστημα.

Πρώτον, ότι δεν έχουν καμία σχέση η κυβέρνηση και η ΕΥΠ με το Predator και δεύτερον, πως το σκάνδαλο των παρακολουθήσεων μέσω του λογισμικού ήταν υπόθεση «4 ιδιωτών». Αυτό που δεν εξήγησε ποτέ η κυβέρνηση ήταν η αδυναμία και η απροθυμία της να εξετάσει ποιοι κρύβονταν πίσω απ΄τους 4 ιδιώτες. Εννοείται πως η παραπομπή τους στη Δικαιοσύνη δεν εξασφαλίζει κάτι τέτοιο. Κατηγορήθηκαν και δικάστηκαν οι 4. Από εκεί και μετά;

Πότε έψαξε η κυβέρνηση ποιός κρυβόταν πίσω από τους 4; Πότε ζήτησε να μάθει τι υλικό είχαν στα χέρια τους και που κατέληξε αυτό; Πότε αναζήτησε αν υπάρχει πίσω από τους 4 ιδιώτες μια άλλη χώρα και ποιοί ήταν οι σκοποί της.

Πότε διέταξε την ΕΥΠ να ψάξει πως ακριβώς είχε στηθεί αυτό το δίκτυο των «ιδιωτών» που παρακολουθούσε το μισό υπουργικό συμβούλιο, δικαστές, δημοσιογράφους και λοιπούς; Έμαθε ποτέ πόσοι ήταν οι Ισραηλινοί και μη, υπάλληλοι της Intellexa που πηγαινοέρχονταν χωρίς έλεγχο στην Ελλάδα, εργαζόμενοι γι’ αυτό το δίκτυο παρακολούθησης; Η απάντηση είναι όχι, καθώς καμία έρευνα δεν έχει γίνει γνωστή ως σήμερα. Η ελληνική κυβέρνηση όχι μόνο δεν έκανε τίποτε, αλλά όπως έχει αποδειχθεί βοήθησε την εταιρεία Intellexa να εξάγει τις υπηρεσίες της και σε τρίτες χώρες.

Ξέφραγο αμπέλι;

Εδώ υπάρχει το κυβερνητικό επιχείρημα πως η υπόθεση εξετάστηκε από αεροπαγίτες που έκαναν την έρευνα. Ισχύει αυτό; Το πόρισμα Ζήση απάλλαξε από κάθε ευθύνη το οποιοδήποτε κυβερνητικό στέλεχος, από την άλλη όμως ποτέ δεν έφτασε στον πυρήνα της υπόθεσης. Για ποιον δούλευαν οι ιδιώτες;

Και σαν να μην έφτανε αυτό, όταν το μονομελές πλημμελειοδικείο ζήτησε -με την απόφασή του- να εξεταστεί το αδίκημα της κατασκοπείας, γεγονός που θα οδηγούσε σε νέα έρευνα και ίσως να μαθαίναμε ποιοι κρύβονταν από πίσω, ήρθε ο εισαγγελέας του Άρειου Πάγου και έσπευσε να αρχειοθετήσει την υπόθεση, εκτιμώντας ότι δεν υπήρξαν νέα στοιχεία.

Ωστόσο, τα γεγονότα οδηγούν σε ένα πολιτικό ερώτημα που η κυβέρνηση εξακολουθεί να αποφεύγει να απαντήσει: επρόκειτο για αδυναμία ελέγχου ενός δικτύου υποκλοπών που δρούσε εντός της χώρας ή για γνώση και ανοχή των δραστηριοτήτων του;

Στο κάδρο κάποιοι φίλοι απ’ τα παλιά…

Τι καινούργιο είπε όμως ο κ. Ντίλιαν στη δήλωσή του στην Εφημερίδα των Συντακτών; Έχει ενδιαφέρον να δούμε. Εν πρώτοις υποστηρίζει ότι ουδέποτε λειτούργησε η εταιρεία του το Predator στην Ελλάδα. Κατά συνέπεια ερχόμαστε στο ερώτημα. Ποιός το λειτούργησε; Ποιός έστελνε τα μηνύματα παγίδευσης στον Αντώνη Σαμαρά, τον Γεραπετρίτη, τον Γεωργιάδη, τον Χατζηδάκη, τον Βορίδη, την ηγεσία των Ενόπλων Δυνάμεων, τον Οικονομικό Εισαγγελέα και τους δεκάδες άλλους, θύματα του Predator;

Ακολούθως βάζει στο κάδρο τον πρώην διοικητή της ΕΥΠ, Παναγιώτη Κοντολέων. Υπενθυμίζεται ότι κ. Κοντολέων παραιτήθηκε την ίδια μέρα του Αυγούστου του 2022, μαζί με τον πρωθυπουργικό ανιψιό, Γρηγόρη Δημητριάδη, με αφορμή την παρακολούθηση του Νίκου Ανδρουλάκη και τις αποκαλύψεις για το σκάνδαλο. Και τι λέει ο κ. Ντίλιαν εδώ;

«Μας προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι ο προηγούμενος διοικητής της ΕΥΠ δεν κλήθηκε να καταθέσει στις κοινοβουλευτικές συζητήσεις της περασμένης εβδομάδας. Είμαστε βέβαιοι ότι θα μπορούσε να είχε καταστήσει σαφές πως οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε αυτόν τον χώρο, για προφανείς λόγους, πωλούν μόνο τεχνολογία και ποτέ δεν τη λειτουργούν, ούτε συμμετέχουν σε επιχειρήσεις. Πιστεύουμε ότι τέτοιες καταθέσεις θα είχαν αποτρέψει εξ αρχής την άσκηση διώξεων εναντίον μας».

Γιατί άραγε ο κ. Ντίλιαν επικαλείται τον προηγούμενο διοικητή και όχι τον νυν; Από που και ως πού ο Ισραηλινός επιχειρηματίας αναφέρεται στον κ. Κοντολέων, όντας σίγουρος μάλιστα ότι θα έδινε τις σχετικές εξηγήσεις που θα βοηθούσαν ώστε να μην ασκηθούν διώξεις εις βάρος του, αλλά και των υπολοίπων ιδιωτών; Τι ξέρει ο κ. Κοντολέων για τους 4 ιδιώτες; Έχει συνεργαστεί μαζί τους και τους γνωρίζει; Πότε και πώς;

Είναι γνωστό και έχει αποδειχθεί στο δικαστήριο ότι η Intellexa είχε εμπλοκή σε μνημόνιο συνεργασίας μεταξύ της ΕΥΠ και της αντίστοιχης υπηρεσίας της Βόρειας Μακεδονίας. Είναι ένα θέμα που η κυβέρνηση επιμελώς υποβαθμίζει, παραπέμποντας στη Δικαιοσύνη και τους δικαστές που έκαναν την έρευνα και δεν βρήκαν τίποτε το επιλήψιμο…

Στο κάδρο και η Δικαιοσύνη

Πράγμα που εξηγεί γιατί ο κ. Ντίλιαν βάζει στο κάδρο και τον Αχιλλέα Ζήση, τον πρώην αεροπαγίτη εισαγγελέα που έκανε την έρευνα των υποκλοπών, όπως επίσης και τον Γιώργο Φλωρίδη, υπουργό Δικαιοσύνης. Για τον μεν πρώτο αναφέρει πως δεν εξέτασε δεόντως τα στοιχεία, με συνέπεια να καταλήξουν ο ίδιος και οι άλλοι 3 ιδιώτες κατηγορούμενοι, για τον δε δεύτερο σημειώνει πως «δεν λειτουργήσαμε ποτέ κανένα σύστημα στην Ελλάδα. Ως εκ τούτου, απορρίπτουμε κατηγορηματικά τις δηλώσεις του υπουργού Δικαιοσύνης που αποδίδουν άμεση ευθύνη στους «τέσσερις ιδιώτες», πριν ολοκληρωθεί η δικαστική διαδικασία και χωρίς να έχουν παρουσιαστεί όλα τα πραγματικά στοιχεία και οι αποδείξεις. Αυτό δεν συνιστά κράτος δικαίου».

Η μεταστροφή του κ. Ντίλιαν

Αυτό που είναι επίσης εντυπωσιακό είναι η μεταστροφή του κ. Ντίλιαν. Στη δήλωσή του μεταξύ άλλων τάχθηκε υπέρ της εξεταστικής για τις υποκλοπές -αίτημα των κομμάτων που απέρριψε η κυβέρνηση με ανεπαρκή επιχειρήματα. Η μεταστροφή έγκειται στο γεγονός ότι στην πρώτη εξεταστική -το 2022- και οι 4 ιδιώτες δεν προσήλθαν να απαντήσουν στα ερωτήματα των βουλευτών και με την κάλυψη της κυβερνητικής πλειοψηφίας ουδείς τους πίεσε να το κάνουν. Η… παραχώρηση που είχαν κάνει τότε ήταν να απαντήσουν με… μέιλ σε τυχόν ερωτήσεις.

Από τη στάση του κ. Ντίλιαν τώρα, προκύπτει ότι μάλλον θα ήταν εξαιρετικά πρόθυμος να καταθέσει σε μια νέα εξεταστική. Αυτό βέβαια δεν θα γίνει και μένει να δούμε αν τα υπόλοιπα κόμματα θα συνδράμουν στο αίτημα του ΠΑΣΟΚ ώστε να συγκληθεί η Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας ώστε να καταθέσει εκεί ο κ. Ντίλιαν. Υπενθυμίζεται ότι το σχετικό αίτημα περιλαμβάνει και τον Γρηγόρη Δημητριάδη.

Μένει να δούμε εάν το αίτημα θα γίνει αποδεκτό. Σε κάθε περίπτωση ο κ. Ντίλιαν έκανε σαφές πως στο Εφετείο και έγγραφα θα παρουσιάσει και πολλούς μάρτυρες θα καλέσει, δείχνοντας προς την πλευρά της ΕΥΠ και των υπευθύνων της. Κάτι τέτοιο θα έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον.

Πηγή: in.gr

ΤΖΙΝΑ ΜΟΣΧΟΛΙΟΥ

Μια από τις σοβαρότερες πτυχές του σκανδάλου των υποκλοπών με το Predator, είναι ότι το συγκεκριμένο λογισμικό, την περίοδο που ήταν σε χρήση στην Ελλάδα, έλαβε και άδειες εξαγωγής από το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών για να «ταξιδέψει» από την Αθήνα σε τρίτες χώρες, όπως η Μαδαγασκάρη και το Σουδάν (το οποίο μαστίζεται από έναν από τους βιαιότερους εμφυλίους πολέμους του πλανήτη).

Οι άδειες εκδόθηκαν με την υπογραφή του τότε Γενικού Γραμματέα του υπουργείου Εξωτερικών, Γιάννη Σμυρλή, μετά από αίτηση που καταχωρήθηκε στην αρμόδια υπηρεσία από τις εταιρείες Krikel και Intellexa.

Το γεγονός αυτό έρχεται σήμερα να επισημανθεί, εμμέσως πλην σαφώς, από τον Ταλ Ντίλιαν, στην απάντηση του στην εκπομπή «MEGA Stories» και τη Δώρα Αναγνωστοπούλου, ως ενισχυτικό στοιχείο της υπόδειξης των πραγματικών εντολέων του.

Συγκεκριμένα, ο ιδρυτής της Intellexa τόνισε στη δήλωση του: «Λειτουργούμε αυστηρά σύμφωνα με τους ευρωπαϊκούς και διεθνείς κανονισμούς εξαγωγών, παρέχοντας τεχνολογία μόνο σε κυβερνήσεις και υπηρεσίες επιβολής του νόμου. Ουδέποτε έχουμε διεξάγει δραστηριότητες επιτήρησης. Ούτε έχουμε λειτουργική πρόσβαση μετά την παράδοση των συστημάτων. Η ευθύνη για τη νόμιμη χρήση αυτών των τεχνολογιών, βαρύνει τις αρχές που τις αποκτούν και τις λειτουργούν. Ακριβώς όπως ορίζουν τα διεθνή πλαίσια πολιτικής, συμπεριλαμβανομένου του διακανονισμού Wassenaar για τον έλεγχο εξαγωγών συμβατικών όπλων και αγαθών και τεχνολογιών διπλής χρήσης, της επιτροπής PEGA του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της διαδικασίας Pall Mall».

Οι αναφορές σε εξαγωγές, εθνικές αρχές και διεθνή πλαίσια που συμπεριλήφθηκαν στη δήλωση, μαρτυρούν, εμμέσως πλην σαφώς, τη νέα νομική υπερασπιστική γραμμή του ιδρυτή της Intellexa, εν όψει της παραπομπής στην Εισαγγελία Πρωτοδικών των στοιχείων που συνέλεξε το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών, προκειμένου να ελεγχθούν και νέα αδικήματα.

Η αλλαγή της γραμμής γίνεται σαφής όταν λάβει κανείς υπόψιν του ότι η διαδικασία αδειοδότησης εξαγωγής ενός λογισμικού όπως το Predator είναι αυτή που αφορά όλα τα ελεγχόμενα είδη, δηλαδή προϊόντα όπως τα πυρομαχικά, τα εκρηκτικά και τα λογισμικά διττής χρήσης.

Εξάλλου, όπως είναι κοινώς παραδεδεγμένο και από το νομοθετικό πλαίσιο και από αναλυτές (ανάμεσά τους κι ο Γενικός Γραμματέας Εθνικής Ασφάλειας, Θάνος Ντόκος) τα λογισμικά αυτά είναι δυνάμει όπλα, που μπορούν να αποδειχθούν εξίσου καταστρεπτικά με τα πιο προηγμένα συστήματα.

Όπως επισημαίνουν νομικές πηγές, ο Ντίλιαν, επικαλούμενος το διεθνές πλαίσιο και τις εξαγωγές του λογισμικού, εμφανίζεται – για να το πούμε απλά – όπως ο κατασκευαστής ενός πυρομαχικού. Για το οποίο, την ευθύνη της νόμιμης χρήσης έχει ο τελικός χρήστης του. Και, όπως ο ίδιος επισημαίνει στην απάντηση και τις παραπομπές του, αυτός είναι πάντοτε μια κυβέρνηση ή άλλη κρατική αρχή.

Τι είναι και τι αφορούν τα ψηφίσματα και οι κανονισμοί που επικαλείται ο Ταλ Ντίλιαν

Το πρώτο έγγραφο που επικαλείται ο ιδρυτής της Intellexa είναι ο «Διακανονισμός Wassenaar για τον έλεγχο εξαγωγών συμβατικών όπλων και αγαθών και τεχνολογιών διπλής χρήσης».

Πρόκειται για ένα καθεστώς ελέγχου που είναι σε ισχύ από το 1996 και έκτοτε επικαιροποιείται για να καλύπτει και τις μηχανικές και τεχνολογικές εξελίξεις στο πεδίο των κρατικών εξοπλισμών.

Το έχουν συνυπογράψει 42 κράτη, με στόχο να προωθήσει «τη διαφάνεια και τη μεγαλύτερη ευθύνη στις μεταφορές συμβατικών όπλων και αγαθών και τεχνολογιών διπλής χρήσης, αποτρέποντας έτσι τις αποσταθεροποιητικές συσσωρεύσεις». Στόχος είναι επίσης, όπως σημειώνεται «να αποτραπεί η απόκτηση αυτών των ειδών από τρομοκράτες. Τα συμμετέχοντα κράτη επιδιώκουν, μέσω των εθνικών τους πολιτικών, να διασφαλίσουν ότι οι μεταφορές αυτών των ειδών δεν συμβάλλουν στην ανάπτυξη ή την ενίσχυση στρατιωτικών δυνατοτήτων που υπονομεύουν αυτούς τους στόχους και δεν εκτρέπονται για την υποστήριξη τέτοιων δυνατοτήτων».

Στον κατάλογο αγαθών και τεχνολογιών διπλής χρήσης (List of Dual-Use Goods and Technologies) το 2013 προστέθηκαν και τα ψηφιακά εργαλεία «διείσδυσης δικτύων» (δηλαδή το λογισμικά κατασκοπείας/spyware) καθώς και τα συστήματα παρακολούθησης IP δικτύων.

Όπως είναι σαφές, το πεδίο εφαρμογής και οι διαδικασίες ανταλλαγής πληροφοριών αφορούν τους μοναδικούς νόμιμους χρήστες τέτοιων εργαλείων που είναι τα κράτη.

Η δεύτερη αναφορά που κάνει ο Ντίλιαν είναι στην επιτροπή PEGA του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Πρόκειται για την εξεταστική επιτροπή PEGA (Committee of Inquiry to investigate the use of Pegasus and equivalent surveillance spyware) η οποία συστάθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τον Μάρτιο του 2022 για να διερευνήσει τις καταχρήσεις κατασκοπευτικού λογισμικού (όπως το Pegasus και το Predator) εις βάρος δημοσιογράφων, πολιτικών και ακτιβιστών σε κράτη-μέλη της ΕΕ. Στην έρευνα εκείνη, η υπόθεση της παγίδευσης ελλήνων πολιτών με το Predator είχε την τιμητική της.

Το έργο της επιτροπής κατέληξε σε ένα εκτενές ψήφισμα το οποίο υιοθετήθηκε από την Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις 15 Ιουνίου 2023 και περιλαμβάνει διαπιστώσεις ανά χώρα (συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας) και αυστηρές συστάσεις προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη-μέλη για την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων και την αυστηροποίηση του πλαισίου εξαγωγών τεχνολογιών παρακολούθησης.

Το ψήφισμα της υπογραμμίζει ότι εξαιρετικά παρεμβατικά εργαλεία παρακολούθησης όπως το Pegasus και το Predator, βάσει των ισχυρισμών των ίδιων των κατασκευαστών τους, πωλούνται αποκλειστικά σε κυβερνήσεις και κρατικές υπηρεσίες (π.χ. αστυνομία, μυστικές υπηρεσίες) με αποκλειστικό σκοπό την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και του σοβαρού εγκλήματος.

Το ψήφισμα καταδικάζει το γεγονός ότι οι εταιρίες αυτές συχνά κλείνουν τα μάτια και τα λογισμικά καταλήγουν σε ή χρησιμοποιούνται για άλλους σκοπούς. Επισημαίνεται, τέλος, ότι η χρήση τους από ιδιώτες είναι βαρύτατο ποινικό αδίκημα.

Τέλος, ο Ταλ Ντίλιαν αναφέρει πως τηρεί τις αρχές που διέπουν τη «Διαδικασία Pall Mall».

Το λεγόμενο «Pall Mall Process» ξεκίνησε τον Φεβρουάριο του 2024 στο Λονδίνο ως μια πρωτοβουλία του Ηνωμένου Βασιλείου και της Γαλλίας, με τη συμμετοχή δεκάδων κρατών (και της Ελλάδας), τεχνολογικών κολοσσών και οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών. Στόχος είναι η αντιμετώπιση της ανεξέλεγκτης εξάπλωσης και της ανεύθυνης χρήσης εμπορικών δυνατοτήτων κυβερνο-παρείσδυσης (commercial cyber intrusion capabilities – δηλαδή spyware και υπηρεσίες χάκινγκ).

Το κείμενο δεσμεύσεων που υπογράφηκε ονομάζεται «The Pall Mall Process Declaration» (Διακήρυξη της Διαδικασίας Pall Mall).

Πρόκειται, επί της ουσίας, για μια πολιτική διακήρυξη που υπογράφεται από κράτη που αναγνωρίζουν την απειλή που συνιστά η ανεξέλεγκτη αγορά spyware στην εθνική ασφάλεια και τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Θέτει αρχές για λογοδοσία, διαφάνεια και έλεγχο στους προμηθευτές που πουλάνε και εξάγουν τέτοια λογισμικά, αλλά και τις κρατικές αρχές που τα αγοράζουν. Και πάλι, επισημαίνεται ότι η χρήση τους από ιδιώτες απαγορεύεται.

Πηγή: in.gr