ΝΙΚΗ ΜΠΑΚΟΥΛΗ
Πολιτικός μηχανικός εξηγεί ότι στην Ελλάδα δεν επιδοτείται ο κατ’ αρχάς έλεγχος και δη για την ασφάλεια των πολυκατοικιών πριν το ’85.
H Πρωτοβουλία Κατοίκων Κυψέλης προγραμμάτισε για σήμερα συνέντευξη Τύπου με θέμα “Εργασίες Μετρό, καθιζήσεις και στατική επικινδυνότητα στην Κυψέλη: Η αλήθεια για τα κτίρια και τις ζωές μας”.
Στο επίκεντρο προφανώς και είναι οι καθιζήσεις και οι ζημιές στον σκελετό πολυκατοικιών, από την κατασκευή της Γραμμής 4 του Μετρό.
Πολλοί κάτοικοι της περιοχές έχουν εγκαταλείψει τα σπίτια τους και δεν γνωρίζουν πότε και αν θα καταφέρουν να γυρίσουν για να ζήσουν σε αυτά με ασφάλεια, ενώ αρκετοί είναι εκείνοι που δεν έχουν πού να πάνε και έτσι, παραμένουν μέσα στα χαρακτηρισμένα ως επικίνδυνα διαμερίσματα.
Ο Δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας ενημέρωσε ότι πρώτα θα ολοκληρωθούν όλοι οι απαραίτητοι έλεγχοι στα κτήρια της περιοχής και μετά θα αποφασιστεί αν θα αρχίσουν ξανά, οι εργασίες του μετροπόντικα.
H αλήθεια είναι πως στο κέντρο της Αθήνας, όπως και κάθε άλλου αστικού κέντρου, η συντριπτική πλειοψηφία των κτηρίων είναι προ του 1985, χρονιά που άρχισαν να χτίζονται πολυκατοικίες βάσει του πρώτου αντισεισμικού κανονισμού -ο οποίος ανανεώθηκε το 1995 και το 2000.
Πράγμα που σημαίνει ότι έχουν σχεδιαστεί και χτιστεί με παρωχημένα επιστημονικά δεδομένα.
Δεν λάμβαναν δηλαδή, υπ’ όψιν τη σύγχρονη γνώση για τους σεισμούς ή άλλους παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν την στατικότητα. Όπως τον να χτίζονται καινούργιες πολυκατοικίες, με πιο βαθιά θεμέλια, ένθεν κι ένθεν.
Αν μπορούν να ενισχυθούν τα παλιά κτήρια;
Ναι, με σύγχρονες τεχνικές της σεισμικής μηχανικής που μπορεί να δώσει αντοχή εφάμιλλη ή ακόμα και ανώτερη από εκείνη νεόδμητου κτηρίου.
Το κόστος όμως, είναι τεράστιο, όπως μεγάλο είναι και αυτό του στατικού ελέγχου.
Τα “μικροτραύματα” και η γήρανση των υλικών
Ας δούμε τα βασικά μαθηματικά του προβλήματος με την αστοχία υλικών που παρατηρείται σε πολυκατοικίες του κέντρου, όπως για παράδειγμα στην Κυψέλη.
Ένα κτήριο του ‘70 έχει “κλείσει” περισσότερο από μισό αιώνα ζωής και έχουν “δεχθεί” την καταπόνηση μεγάλων σεισμών, με συνέπεια να έχουν υποστεί “μικροτραύματα” στη δομή τους, τα οποία δεν φαίνονται στο μάτι, ενώ έχουν γεράσει τα υλικά.
Το μπετόν λοιπόν, έχει επηρεαστεί με τρόπο που εξηγεί στη συνέχεια ο πολιτικός μηχανικός Ε.Μ.Π., Γιάννης Ρέντζος με τον οποίον επικοινωνήσαμε για να μας εξηγήσει πώς μπορεί να ηρεμήσει το κεφάλι μας από το άγχος της κατάρρευσης της πολυκατοικίας στην οποία ζούμε.
Τι μπορούμε να κάνουμε;
Σίγουρα όχι ανακαίνιση, δίχως στατικό έλεγχο.
Αν το κτήριο στο οποίο μένεις έχει δομικά προβλήματα, όπως για παράδειγμα διαβρωμένο οπλισμό, η προσθήκη βάρους, ας πούμε με μια θερμοπρόσοψη ή νέα κουφώματα, είναι τεχνικά επισφαλής.
Το μόνο πρόγραμμα που θα ‘χε νόημα πια, στα αστικά κέντρα
Μετά το συμβάν στα Πετράλωνα και την κατάρρευση τετραώροφου κτηρίου και τα δεινά της Κυψέλης, κρίναμε πως έχει ένα νόημα να απευθυνθούμε σε έναν ειδικό, για να μας πει πόσο εύκολο είναι να τσεκάρουμε όλοι την στατικότητα του κτηρίου μας, ανεξάρτητα από την ηλικία του.
Μετά τα όσα μας είπε ο κύριος Ρέντζος, έγινε κατανοητό ότι αντί των πολλών διαφορετικών προγραμμάτων για Ανακαινίσεις και ενεργειακές αναβαθμίσεις, θα ήταν χρήσιμο να επιδοτηθεί από το κράτος ο έλεγχος των δομικών στοιχείων των πολυκατοικιών, στη χώρα που υπάρχουν νόμοι για όλα, αλλά σπάνια τηρούνται, με συνέπεια να απειλούνται και να χάνονται ζωές.
«To πρόβλημα είναι πως στα κέντρα τους, οι πόλεις έχουν πολύ παλιό δυναμικό, δηλαδή παλιά κτήρια στα οποία δεν δίνεται η δέουσα προσοχή από τους ιδιώτες.
Επιπροσθέτως, το κράτος δεν δίνει κίνητρα και προγράμματα, για ελέγχους και αποκατάσταση.
Αυτό είναι κάτι που θα έπρεπε να υπάρχει».
Από την άλλη, υπάρχουν ουκ ολίγα προγράμματα για ανακαινίσεις. Είναι σαν να έχει χαλάσει ένα δόντι από τερηδόνα και αντί για σφράγισμα, να κάνεις λεύκανση.
«Καλό είναι να φτιάχνουμε το κέλυφος και την ενεργειακή κατάσταση, με το Εξοικονομώ και τα λοιπά προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά πρέπει να δούμε και σε τι σπίτι φτιάχνουμε αυτό το κέλυφος.
Δεν δίνεται βάση δηλαδή, στο πόσο γερό είναι το κτήριο».
Προφανώς και υπάρχουν τρόποι να τσεκάρουμε αν το κτήριο μας είναι σε καλή κατάσταση, ωστόσο το κόστος είναι κάθε άλλο παρά ευκαταφρόνητο.
Όπως λέει ο ειδικός, μια στατική μελέτη, μαζί με τον έλεγχο μπορεί να κοστίσει 5.000 ευρώ.
Τι περιλαμβάνουν οι έλεγχοι των 5.000 ευρώ
Αυτό που μπορούν λοιπόν, να κάνουν οι ιδιοκτήτες διαμερισμάτων σε πολυκατοικίες της Ελλάδας για να μάθουν αν απειλούνται ή όχι τα σπίτια τους, περιλαμβάνει τρία επίπεδα.
«Ο πρώτος έλεγχος είναι ο οπτικός. Γίνεται από μηχανικό, ο οποίος έρχεται και βλέπει αν υπάρχουν ρωγμές ή αστοχίες στην πολυκατοικία -αν για παράδειγμα, έχουν φύγει σοβάδες.
Εάν κρίνει πως υπάρχει λόγος για δευτεροβάθμιο έλεγχο, προχωρά σε αυτόν. Γίνεται με μηχανήματα και είναι γνωστός ως μη καταστροφικός. Ο πολιτικός μηχανικός μετράει τον οπλισμό στα σίδερα και πόσα είναι, για να διαπιστώσει αν ισχύουν όσα αναφέρει η αρχική μελέτη.
Με υπερήχους και pachometer (ηλεκτρομαγνητικό όργανο για τον εντοπισμό του οπλισμού -σιδερόβεργων- μέσα στο μπετόν και τη μέτρηση του πάχους της επικάλυψης σκυροδέματος) φαίνεται αν έχουν χάσει όγκο.
Αν για παράδειγμα, ήταν 1 εκατοστό η μπετόβεργα, φαίνεται αν έχει αδυνατίσει ή αν έχει χαλάσει το pH του μπετόν (από το 12 πάει προς τα κάτω).
Ελέγχεται η ενανθράκωση, καθώς το διοξείδιο του άνθρακα, το οποίο μπορεί να αλλάξει το pH και από εκεί που είναι απόλυτα αλκαλικό 12,4, μπορεί να πάει προς το 9».
Να εξηγηθεί εδώ πως το νωπό σκυρόδεμα έχει υψηλή αλκαλικότητα (ph 12,5 έως 13,5) που προστατεύει τον σίδηρο από τη σκουριά.
Το διοξείδιο του άνθρακα της ατμόσφαιρας, διεισδύει στους πόρους, αντιδρά με το υδροξείδιο του ασβεστίου και ρίχνει το pH κάτω από 9.
Έτσι, όταν το μέτωπο ενανθράκωσης φτάσει στον οπλισμό, τα σίδερα σκουριάζουν, διογκώνονται και “πετούν” το μπετόν, όπως μπορείτε να παρατηρήσετε εύκολα σε γωνίες πολλών πολυκατοικιών, ακόμα και πιο σύγχρονων.
«Αυτό είναι πρόβλημα, γιατί σημαίνει πως περνάει μέσα αέρας και υγρασία, με συνέπεια να σκουριάσουν τα σίδερα.
Σε περίπτωση που τα αποτελέσματα είναι ανησυχητικά, γίνεται τρίτος έλεγχος», γνωστός ως πυρηνοληψία
«Αυτός έχει να κάνει με εργαστηριακές δοκιμές. Παίρνουμε δηλαδή, κομμάτια από το μπετόν, βλέπουμε σε τι κατάσταση είναι οι κολώνες και τα δοκάρια και έτσι, διαπιστώνουμε την πραγματική αντοχή. Πρόκειται για επεμβατική διαδικασία, καθώς ανοίγουμε κάποιες τρύπες, προφανώς με ασφάλεια.
Τα δείγματα πηγαίνουν στο εργαστήριο, τα παίρνει ο μηχανικός και τα βάζει σε μοντέλο (εξειδικευμένο λογισμικό στατικής και σεισμικής επίλυσης), που κάνει στατική επίλυση του υπάρχοντος κτηρίου.
Έτσι, αποφασίζεται αν χρειάζεται ενίσχυση και πού -σε ένα δοκάρι ή όποιο άλλο κομμάτι έχει αδυνατήσει», ώστε να μπορεί να αντέχει σεισμούς ή άλλες προκλήσεις.
Παρ’ όλο λοιπόν, που ο στατικός έλεγχος είναι ο κατ’ εξοχήν τρόπος για να μάθουμε όλοι σε τι κατάσταση είναι η πολυκατοικία μας, η κυβέρνηση δεν έχει προβλέψει κάποιο σχετικό πρόγραμμα (ακόμα και τώρα που καταρρέουν κτήρια, σαν χάρτινοι πύργοι) και συνεχίζει με τα “Αναικανίζω” και τα “Εξοικονομώ”.
Παρεμπιπτόντως, στην τεράστια λίστα της ατομικής ευθύνης ανήκει και το πώς κάνουμε μια ανακαίνιση, αφού κανείς δεν μας ελέγχει.
