Κρόκος Κοζάνης: Μειώθηκε στο ένα δέκατο η παραγωγή του – Χάνεται η λάμψη από το «κόκκινο χρυσάφι»
Σάββατο, 21/11/2026 - 16:27ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΛΥΚΕΣΑΣ
Θάμπωσε το «κόκκινο χρυσάφι» της Κοζάνης. Ο κρόκος, το σαφράν ή η ζαφορά, ο κρίνος της δυτικής Μακεδονίας, ένα μοναδικό τοπικό προϊόν με καταγεγραμμένη ιστορία τριών αιώνων, είναι σε κίνδυνο τα τελευταία τέσσερα χρόνια καθώς η παραγωγή έχει υποχωρήσει στο ένα δέκατο σε σχέση με παλαιότερα, γεγονός που έχει οδηγήσει τους μισούς από τους χίλιους καλλιεργητές του να μην καταθέτουν καν παραγωγή στον συνεταιρισμό τους. Η βουλεύτρια του ΣΥΡΙΖΑ, Καλλιόπη Βέττα, φέρνει το θέμα στη Βουλή και ζητά από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης άμεσα να ενεργοποιήσει τον ΕΛΓΑ για εύρεση λύσεων και χρηματοδοτικών εργαλείων, καθώς μια πρώτη βοήθεια στους κροκοπαραγωγούς μόλις που ξεπερνά το 1 εκατομμύριο ευρώ.
Σύμφωνα με τη βουλευτή, ο κρόκος, «μοναδικό προϊόν Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ), ταυτισμένο με την ιστορία, την παράδοση και την ταυτότητα του τόπου, βρίσκεται σε οριακό σημείο επιβίωσης» αφού «οι δυσμενείς καιρικές συνθήκες κατά την κρίσιμη φάση της ανθοφορίας έδωσαν φέτος τη χαριστική βολή, προκαλώντας δυσθεώρητη καταστροφή, που σε πολλές καλλιέργειες αγγίζει το 100% και εξανεμίζει τον μόχθο και τα έξοδα μιας ολόκληρης χρονιάς για εκατοντάδες οικογένειες».
«Δεν μπορώ ποτέ να ξεχάσω ότι το πρώτο μου μεροκάματο το πήρα ως εργάτρια γης μαζεύοντας κρόκο», λέει στην «Εφ.Συν.» η κ. Βέττα, προσθέτοντας την προσωπική της εμπειρία στο ενδιαφέρον της για τη «σιωπηρή κρίση που υπονομεύει τον κλάδο από το 2022, καθώς τα στοιχεία αποτυπώνουν μια δραματική καθίζηση: η στρεμματική απόδοση έχει καταρρεύσει από το 1 κιλό ανά στρέμμα στα μόλις 50 με 100 γραμμάρια, οδηγώντας σε μαζική εγκατάλειψη της γης».
Ευθύνη
«Φέτος η κατάσταση είναι μια σκέτη τραγωδία», προσθέτει ο Βασίλης Μητσόπουλος, πρόεδρος του Αναγκαστικού Συνεταιρισμού Κροκοπαραγωγών Κοζάνης, ο οποίος ιδρύθηκε το 1971 με έδρα τον Κρόκο Κοζάνης και είναι αυτός που έχει αποκλειστικά την ευθύνη για τη συγκέντρωση, επεξεργασία, τυποποίηση και εμπορία του ΠΟΠ κρόκου Κοζάνης.
Ο κ. Μητσόπουλος επιβεβαιώνει τα στοιχεία που παραθέτει η κ. Βέττα στην ερώτησή της, ότι δηλαδή «από τους περίπου 1.000 εγγεγραμμένους παραγωγούς στον Συνεταιρισμό, πέρυσι δήλωσαν παραγωγή λιγότεροι από τους μισούς (480 καλλιεργητές, με συνολική συγκομιδή μόλις 700 κιλών), με τον κύκλο εργασιών να έχει συρρικνωθεί κατά περισσότερο από 65%, πέφτοντας ετησίως από τα 7-8 εκατομμύρια ευρώ στα 2,5 εκατομμύρια ευρώ». «Χθες αρχίσαμε τις παραλαβές για τη φετινή χρονιά, αλλά, κακά τα ψέματα, κρόκος… δεν μαζεύτηκε, η συγκομιδή δεν πήγε και φέτος καλά».
Μας εξηγεί ότι όλα άρχισαν το θερμό καλοκαίρι του 2022, όταν οι βολβοί του κρόκου που βγήκαν και μεταφυτεύτηκαν -αυτή είναι η συνήθης διαδικασία καλλιέργειας του φυτού- δεν απέδωσαν σχεδόν τίποτα. Κατά το κοινώς λεγόμενο, οι βολβοί που οι αγρότες της περιοχής καλλιεργούσαν για χρόνια και χρόνια αίφνης «πέθαναν»! Ο κ. Μητσόπουλος σημειώνει πως «είναι ανάγκη να βρούμε νέο πολλαπλασιαστικό υλικό (βολβούς), πρέπει να γίνουν νέες φυτεύσεις σε νέα χωράφια γιατί ό,τι είχε φυτευτεί υπέστη σοκ και δεν δίνει πλέον παραγωγή, το άνθος που μας δίνουν οι παλιοί βολβοί έχει μέγεθος μικρού νυχιού χεριού, ενώ κανονικά είναι σαν το κάστανο». Κι έτσι «αναγκαστήκαμε και φέραμε δοκιμαστικά βολβούς από την Ολλανδία. Με δεδομένο ότι για κάθε 4 στρέμματα χρειαζόμαστε περίπου έναν τόνο βολβούς, φέραμε 3 τόνους και τους δοκιμάσαμε σε 15 στρέμματα. Τα φυτά που άνθισαν έδωσαν καλή παραγωγή, πράγμα που σημαίνει ότι, αν εισαγάγουμε μεγαλύτερη ποσότητα, θα βοηθήσουμε την καλλιέργεια να αναγεννηθεί».
Τον ρωτάμε για την οικονομική διάσταση του θέματος και μας εξηγεί με λίγα λόγια πως «ο Συνεταιρισμός είναι υγιέστατος, δεν θέλουμε καμιά βοήθεια, δεν έχουμε χρέη, δεν έχουμε δανεισμό. Βοήθεια χρειάζονται οι κροκοπαραγωγοί ατομικά ο καθένας τους.
Παλιά σπέρναμε 5.000 στρέμματα, τώρα μια άμεση βοήθεια θα ήταν η εισαγωγή 200 τόνων βολβών για να αναγεννηθούν άμεσα περισσότερα από 800 στρέμματα. Το κόστος είναι περί το 1.200.000 ευρώ και το προϊόν θα κρατήσει στον τόπο τους τουλάχιστον 200 οικογένειες. Με δεδομένα τα προβλήματα της περιοχής, εύκολα καταλαβαίνει κανείς τη σημασία της παραγωγής αυτής».
Το υπογραμμίζει και η κ. Βέττα στην ερώτησή της πως «η απώλεια αυτού του πολύτιμου εισοδήματος αποκτά ακόμη βαρύτερο κοινωνικό και οικονομικό αποτύπωμα στην Π.Ε. Κοζάνης, μια περιοχή που ήδη δοκιμάζεται σκληρά και ασφυκτιά από τις συνέπειες της βίαιης και πρόχειρης απολιγνιτοποίησης».
Η κ. Βέττα ζητά από το υπουργείο «να ενεργοποιήσει άμεσα τον ΕΛΓΑ για ταχύτατες επιτόπιες αυτοψίες, αξιοποιώντας παράλληλα κάθε εθνικό ή ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό εργαλείο για την αναπλήρωση του χαμένου εισοδήματος των πληγέντων, να προχωρήσει σε επιστημονική θωράκιση της καλλιέργειας μέσω μιας ολοκληρωμένης μελέτης που θα φωτίσει τα αίτια της πτώσης των αποδόσεων και θα προτείνει εφαρμόσιμες λύσεις».
Βασίλης Μητσόπουλος
Πρόεδρος του Αναγκαστικού Συνεταιρισμού Κροκοπαραγωγών Κοζάνης
«Ο Συνεταιρισμός είναι υγιέστατος, δεν θέλουμε καμιά βοήθεια, δεν έχουμε χρέη, δεν έχουμε δανεισμό. Βοήθεια χρειάζονται οι κροκοπαραγωγοί ατομικά ο καθένας τους»
Καλλιόπη Βέττα
Βουλεύτρια του ΣΥΡΙΖΑ
«Το υπουργείο να ενεργοποιήσει άμεσα τον ΕΛΓΑ για ταχύτατες επιτόπιες αυτοψίες, αξιοποιώντας κάθε εθνικό ή ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό εργαλείο»
Ο ρόλος της Ευγενίας Κυβέλου
Οι πρόσφατες κρίσεις στην κορυφή της Δικαιοσύνης φέρνουν μια σημαντική ιεραρχική ενίσχυση στο ελληνικό κλιμάκιο της EPPO. Με το Προεδρικό Διάταγμα που δημοσιεύτηκε τη Δευτέρα 16 Νοεμβρίου (ΦΕΚ Γ’ 5465), προήχθη στον ανώτατο βαθμό του αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου η Ευγενία Κυβέλου (μαζί με τους εισαγγελείς Εφετών Ε. Μαδεμλή και Γ. Βούλγαρη).
Βάσει του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου (Ν. 4786/2021), η προαγωγή της δεν την απομακρύνει από τις ευρωπαϊκές δικογραφίες, αλλά ισχυροποιεί ιεραρχικά την παρουσία της εντός του ελληνικού γραφείου, το οποίο ήδη διοικείται από την αντεισαγγελέα Α.Π. Ελένη Καρκαμπούνα. Η κ. Κυβέλου είχε πρωταγωνιστικό ρόλο στην αποκάλυψη του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ, καθώς, ως συντονίστρια της ομάδας και επικεφαλής της αρχικής έρευνας, μαζί με την εισαγγελέα Ελένη Σίσκου ήταν οι δύο Ευρωπαίες εντεταλμένες εισαγγελείς που άνοιξαν τον φάκελο το 2023 μετά από καταγγελίες. Εδωσαν την εντολή στην Οικονομική Αστυνομία και στη συνέχεια στη Διεύθυνση Εσωτερικών Υποθέσεων να προχωρήσουν σε εκτεταμένες διασταυρώσεις και άρσεις απορρήτου, από τις οποίες προέκυψε το κύκλωμα των παράνομων επιδοτήσεων.
Πηγή: ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ