Κατάθλιψη

Βήματα ελπίδας από μια θεραπεύτρια

της Monika Kuros

 

Όταν η σκέψη βαραίνει και η χαρά μοιάζει μακρινή, το πιο σημαντικό βήμα είναι αυτό που φέρνει ξανά την ελπίδα.

Στα χέρια σου δεν κρατάς απλώς ένα βιβλίο για την κατάθλιψη. Κρατάς έναν πολύτιμο οδηγό, γραμμένο με τη βαθιά γνώση και την ανθρώπινη συμπόνια μιας έμπειρης θεραπεύτριας. Μέσα από τις σελίδες του, η συγγραφέας, αξιοποιώντας τις αρχές της Γνωσιακής Συμπεριφορικής Θεραπείας (CBT), σου προσφέρει έναν καθαρό και πρακτικό χάρτη για να κατανοήσεις τι σου συμβαίνει.

Δεν θα βρεις εδώ περίπλοκες θεωρίες, αλλά εφαρμόσιμα εργαλεία για την καθημερινότητά σου. Θα μάθεις πώς να αναγνωρίζεις τις σκέψεις που σε παγιδεύουν και, βήμα-βήμα, πώς να τις αμφισβητείς με καλοσύνη προς τον εαυτό σου. Θα ανακαλύψεις απλές ασκήσεις και τεχνικές που μπορούν να φέρουν ανακούφιση και να σε βοηθήσουν να ανακτήσεις σταδιακά τον έλεγχο της διάθεσής σου.

Μέσα από αληθινές ιστορίες, θα νιώσεις ότι δεν είσαι μόνος ή μόνη σε αυτό το ταξίδι. Παράλληλα, το βιβλίο αυτό αποτελεί έναν πολύτιμο σύμβουλο και για όποιον θέλει να στηρίξει ουσιαστικά έναν αγαπημένο του άνθρωπο που βιώνει την κατάθλιψη.

Αυτό το βιβλίο δεν υπόσχεται άμεσες λύσεις. Σου δίνει όμως τη γνώση, την ενθάρρυνση και την ελπίδα που χρειάζεσαι για να κάνεις τα δικά σου βήματα προς το φως. Για να ξαναβρείς τον δρόμο προς μια ζωή με περισσότερη ηρεμία και νόημα.                                                                                                                                                                             

 

Κατάθλιψη

Βήματα ελπίδας από μια θεραπεύτρια

Αθήνα, 2026 | σελ. 338

ISBN: 978-960-616-537-5

Τιμή εκδότη: 18,00€

 

Τιμή angelakis.gr: 16,20€

Η Monika Kuros είναι γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεύτρια και υπνοθεραπεύτρια, με βαθιά αφοσίωση στην υποστήριξη ατόμων που αντιμετωπίζουν την κατάθλιψη και τις αγχώδεις διαταραχές. Μέσα από την επιστημονικά τεκμηριωμένη προσέγγισή της, καθοδηγεί τους ανθρώπους να αναγνωρίσουν και να μεταμορφώσουν τα αρνητικά μοτίβα σκέψης που επηρεάζουν τη ζωή τους.

Στο βιβλίο αυτό, η Monika μοιράζεται τη γνώση και την πολύτιμη εμπειρία της, προσφέροντας έναν πρακτικό οδηγό για όσους αναζητούν να ξαναβρούν την ισορροπία, να ανακτήσουν τον έλεγχο και να πορευτούν προς μια ζωή με νόημα και ευημερία.

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ

 

Ένα Γράμμα προς Εσένα,

πριν Ξεκινήσουμε

 

Μήπως υπάρχει µέσα σου ένα βάρος που δεν µπορείς να του δώσεις όνοµα; Μια βαριά σιωπή εκεί που κάποτε χόρευε η µουσική; Μια κούραση τόσο βαθιά, που κανένας ύπνος δεν µπορεί να τη γιατρέψει; Και µήπως, πάνω απ’ όλα, νιώθεις µια απέραντη µοναξιά, ακόµα κι όταν γύρω σου υπάρχει κόσµος;

Πριν προχωρήσουµε, θέλω να ακούσεις αυτό: Ό,τι νιώθεις είναι αληθινό. Ο πόνος σου δεν είναι υπερβολή, ούτε αδυναµία. Η µάχη που δίνεις κάθε µέρα –συχνά σιωπηλά, µακριά από τα βλέµµατα των άλλων– είναι µνηµειώδης. Και θέλω να ξέρεις πως σε βλέπω. Σε ακούω.

Αυτές οι λέξεις δεν έρχονται από έναν απόµακρο, ακαδηµαϊκό πύργο. Έρχονται από τον χώρο της θεραπείας, εκεί όπου είχα την τιµή να καθίσω δίπλα σε ιστορίες σαν τη δική σου, να γίνω µάρτυρας του πόνου, αλλά και της απίστευτης ανθεκτικότητας της ανθρώπινης ψυχής. Σου γράφω ως θεραπεύτρια, µα πάνω απ’ όλα ως άνθρωπος.

Φαντάσου αυτό το βιβλίο όχι σαν µια συλλογή κανόνων, αλλά σαν µια ζεστή κουβέρτα και έναν φανό σε µια οµιχλώδη νύχτα. Είναι ένας οδηγός που βασίζεται στις αρχές της Γνωσιακής Συµπεριφορικής Θεραπείας, αλλά ψιθυρίζεται στη γλώσσα της καρδιάς. Γράφτηκε για να γίνει σύµµαχός σου, όχι κριτής σου.

Μαζί, δεν θα κηρύξουµε πόλεµο στις σκέψεις σου. Θα µάθουµε να καθόµαστε πλάι τους µε περιέργεια και συµπόνια, να αφουγκραζόµαστε τι προσπαθούν να µας πουν. Θα ανακαλύψουµε µαζί µικροσκοπικά, σχεδόν αόρατα βήµατα που µπορούν σιγά σιγά να φέρουν πίσω το χρώµα στη ζωή σου, σαν την πρώτη, δειλή αχτίδα του ήλιου µετά από µια µεγάλη καταιγίδα.

Δεν σου υπόσχοµαι έναν δρόµο χωρίς αγκάθια. Σου υπόσχοµαι όµως αυτό: σε αυτόν τον δρόµο, δεν χρειάζεται πια να περπατάς ολοµόναχος/η.

Αν ένα κοµµάτι σου, έστω και το πιο µικρό, νιώθει έτοιµο, ας γυρίσουµε µαζί την επόµενη σελίδα.

Ας ξεκινήσουµε.

 

Monika Kuros

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1

 

Γνωρίζοντας την Κατάθλιψη

 

Φαντάσου να ξυπνάς ένα πρωί και ο κόσµος να είναι βουτηγµένος σε µια πυκνή, γκρίζα οµίχλη. Μια οµίχλη που δεν διαλύεται µε τον ήλιο, που κάνει τα χρώµατα να µοιάζουν ξεθωριασµένα, τους ήχους να ακούγονται από µακριά και τους ανθρώπους που αγαπάς να φαντάζουν σαν σκιές πίσω από ένα θολό τζάµι.

Αυτή η οµίχλη δεν είναι έξω από το παράθυρό σου. Την κουβαλάς µέσα σου. Και η προσπάθεια να κινηθείς, να µιλήσεις, ακόµα και να αναπνεύσεις µέσα σε αυτήν, µοιάζει µε έναν αόρατο, καθηµερινό µαραθώνιο που σε αφήνει εξουθενωµένο/η, πριν καν αρχίσει η µέρα.

Αν αυτή η εικόνα σού µοιάζει έστω και λίγο οικεία, τότε αυτό το κεφάλαιο –και ολόκληρο αυτό το βιβλίο– είναι για σένα. Δεν είµαστε εδώ για να δώσουµε έναν ψυχρό, κλινικό ορισµό. Είµαστε εδώ για να ανάψουµε ένα φως µέσα σε αυτήν την οµίχλη. Για να καταλάβουµε µαζί τη φύση της, όχι σαν έναν εχθρό που πρέπει να νικήσουµε, αλλά σαν έναν αγγελιαφόρο που έχει κάτι σηµαντικό να µας πει για τον εσωτερικό µας κόσµο.

Στις σελίδες που ακολουθούν, θα κάνουµε κάτι ριζοσπαστικό: θα µιλήσουµε για την κατάθλιψη µε ειλικρίνεια και συµπόνια. Θα γκρεµίσουµε τους µύθους που την περιβάλλουν και θα διακρίνουµε την παροδική θλίψη από το βάρος που σε παραλύει. Θα εξερευνήσουµε τις ρίζες της, τις διαφορετικές µορφές που µπορεί να πάρει και τους τρόπους µε τους οποίους επηρεάζει το µυαλό, το σώµα και την ψυχή. Και το πιο σηµαντικό απ’ όλα: θα καταλάβεις γιατί αυτό που βιώνεις δεν είναι αδυναµία σου. Δεν είναι ελάττωµά σου. Και σίγουρα, δεν είναι δικό σου φταίξιµο.

Είναι σηµαντικό να θυµάσαι πως αυτό το βιβλίο είναι ένας χάρτης, όχι ο προορισµός. Προσφέρει γνώση και εργαλεία, αλλά δεν υποκαθιστά τη ζεστή µατιά και την προσωπική θεραπεία από επαγγελµατία ψυχικής υγείας. Η ανάγνωσή του είναι ένα βήµα προς την κατανόηση, µια πράξη αυτοφροντίδας. Αν νιώθεις ότι το σκοτάδι είναι αδιαπέραστο, η αναζήτηση βοήθειας είναι η πιο γενναία πράξη που µπορείς να χαρίσεις στον εαυτό σου.

Για να γίνει, όµως, αυτό το ταξίδι προς την κατανόηση πιο ζωντανό και ανθρώπινο, θέλω να σου συστήσω τρεις ανθρώπους: τη Μαρία, τη Σοφία και τον Νίκο. Οι δικές τους διαδροµές είναι κάτι παραπάνω από απλές αφηγήσεις. Μέσα από την αλήθεια τους, θα δούµε µαζί πώς αυτή η εµπειρία δεν κάνει διακρίσεις. Θα επιβεβαιώσουµε πως δεν είναι σηµάδι αδυναµίας ή τεµπελιάς, αλλά µια ασθένεια. Και όπως κάθε ασθένεια, για να τη θεραπεύσουµε, χρειάζεται πρώτα να τη γνωρίσουµε χωρίς φόβο και χωρίς ενοχή. Οι ιστορίες τους είναι αυτή η γνωριµία.

 

Μαρία: Όταν τα χρώµατα άρχισαν να επιστρέφουν

Όταν η Μαρία ήρθε για πρώτη φορά στο γραφείο µου, έµοιαζε σαν ένας πίνακας από τον οποίο είχαν αφαιρεθεί τα πιο ζωντανά του χρώµατα. Στα τριάντα πέντε της, µια δασκάλα γεµάτη αγάπη για τα παιδιά και τη δουλειά της, έµοιαζε να έχει χάσει τη µελωδία της ζωής της. Τα µάτια της, που κάποτε θα ξεχείλιζαν από φως, τώρα ήταν θολά. Οι λέξεις της έβγαιναν µε κόπο, σαν η καθεµία να κουβαλούσε ένα αόρατο βάρος.

«Νιώθω σαν ένα κενό» µου εµπιστεύτηκε, µε µια φωνή σχεδόν ψιθυριστή. «Είναι µια τεράστια, µαύρη σιωπή µέσα µου. Σαν να ζω σε έναν κόσµο χωρίς ήχους, χωρίς γεύσεις, χωρίς χρώµατα. Απλώς… υπάρχω. Και αυτό το βάρος… µε παραλύει. Τη σκέψη µου, τις κινήσεις µου, τα πάντα».

Στην αρχή, η επικοινωνία µας ήταν διστακτική. Το βλέµµα της ήταν συχνά καρφωµένο στο πάτωµα, σαν να φοβόταν πως αν σήκωνε το κεφάλι, ο κόσµος της θα κατέρρεε. Αυτή η εσωτερική οµίχλη δεν είχε εισβάλει στη ζωή της ξαφνικά. Είχε πυκνώσει αθόρυβα, µέρα µε τη µέρα, µέχρι που την τύλιξε ολόκληρη, αφήνοντάς την ολοµόναχη σε ένα τοπίο από αποχρώσεις του γκρι.

Μαζί, στις συναντήσεις µας, αρχίσαµε απαλά να ξετυλίγουµε αυτό που συνέβαινε. Συνειδητοποιήσαµε ότι αυτό που βίωνε δεν ήταν απλή θλίψη. Ήταν µια συντριπτική κατάσταση που της απορροφούσε κάθε ίχνος ενέργειας. Το να σηκωθεί από το κρεβάτι το πρωί φάνταζε µε την ανάβαση σε µια απόκρηµνη κορυφή. Κάθε αυγή, µια µάχη που έµοιαζε χαµένη πριν καν αρχίσει.

Βήµα-βήµα, αρχίσαµε να δουλεύουµε. Χρησιµοποιήσαµε τρόπους για να δει πώς το µυαλό της, παγιδευµένο σε αυτόν τον κύκλο, παραµόρφωνε την πραγµατικότητα. «Μαρία», της είπα µια µέρα, «αυτές οι σκέψεις είναι σαν να φοράς συνεχώς ένα ζευγάρι πολύ σκούρα γυαλιά. Αλλοιώνουν ό,τι βλέπεις. Ας προσπαθήσουµε, έστω και για λίγο, να τα βγάλουµε και να δούµε τι υπάρχει πραγµατικά εκεί έξω».

Η ανάρρωση δεν ήταν µια ευθεία γραµµή. Ήταν ένας δρόµος µε στροφές, µε καλές και δύσκολες στιγµές. Δουλεύαµε µε µικρούς, εφικτούς στόχους: ένα ζεστό µπάνιο, µια πεντάλεπτη βόλτα κάτω από τον ήλιο. Κάθε µικρό βήµα ήταν µια κατάκτηση. Και τότε, ήρθε η στιγµή που ένιωσε την πρώτη αχτίδα φωτός. Ήταν στην παιδική παράσταση του σχολείου της. Μου το περιέγραψε µε ένα χαµόγελο που δίσταζε στην αρχή, αλλά σιγά-σιγά φώτισε ολόκληρο το πρόσωπό της. «Ήταν σαν κάποιος να µε ξύπνησε από έναν πολύ βαθύ, κακό ύπνο» µου είπε, και τα µάτια της, ναι, τα µάτια της είχαν και πάλι εκείνη τη γνώριµη λάµψη.

Συνεχίσαµε να χτίζουµε πάνω σε αυτό. Ενισχύσαµε την αυτοεκτίµησή της, τις σχέσεις της. Έµαθε να ζητά βοήθεια και να θέτει όρια. Η φωνή της, που ήταν ψίθυρος, άρχισε να βρίσκει ξανά τον τόνο της. Οι συνεδρίες µας έγιναν ένας ασφαλής χώρος, όπου ο πόνος µπορούσε να εκφραστεί χωρίς ντροπή.

Με το πέρασµα του χρόνου, η σκιά δεν εξαφανίστηκε από τη µια µέρα στην άλλη, αλλά η σχέση της Μαρίας µαζί της άλλαξε ριζικά. Έµαθε να αναγνωρίζει τα σύννεφα όταν πλησίαζαν, χωρίς να τα αφήνει πια να την καταπιούν. Βρήκε την ελπίδα, όχι ως µια µακρινή υπόσχεση, αλλά ως µια εσωτερική, ζωντανή δύναµη. «Δεν είµαι ακόµα τέλεια», παραδέχτηκε πρόσφατα, µε τη φωνή της πλέον καθαρή και σταθερή. «Έχω ακόµα τις δύσκολες µέρες µου. Αλλά τώρα ξέρω κάτι θεµελιώδες: οι κακές µέρες έρχονται και φεύγουν… εγώ όµως δεν είµαι φτιαγµένη από σκοτάδι».

Η ιστορία της Μαρίας είναι ένας φάρος. Μας θυµίζει ότι η εµπειρία αυτή δεν είναι απλά λύπη. Είναι µια βαθιά, σιωπηλή κατάσταση που µπορεί να κλέψει το νόηµα και την ενέργεια. Είναι ένας αόρατος αντίπαλος, αλλά όχι ανίκητος. Ο δρόµος της επιστροφής είναι υπαρκτός, αν και απαιτητικός. Και το πιο σηµαντικό µήνυµά της είναι αυτό: Κανείς δεν χρειάζεται να τον περπατήσει µόνος του.

Ας σπάσουµε τη σιωπή. Μέσα από την κατανόηση, την αποδοχή και την κατάλληλη υποστήριξη, το φως µπορεί να βρεθεί ξανά. Ακόµη και µέσα στην πιο πυκνή οµίχλη, η ελπίδα είναι πάντα εκεί και περιµένει.

 

ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΠΡΑΤΙΚΑΚΗΣ

Ψυχιατρικές παθήσεις που σήμερα διαγιγνώσκονται και αντιμετωπίζονται με διαφορετικό τρόπο ίσως μοιάζουν βιολογικά περισσότερο από ό,τι πιστεύουμε, υποδεικνύει η μεγαλύτερη μελέτη που έχει πραγματοποιηθεί ως σήμερα για την επίδραση των γονιδίων την ψυχική υγεία.

Τα ευρήματα που παρουσιάζονται στο Nature, τα οποία έρχονται να προστεθούν τα συμπεράσματα προηγούμενων, μικρότερων μελετών, θα μπορούσαν να αποδειχθούν χρήσιμα στις ψυχιατρικές διαγνώσεις αλλά και στην ανάπτυξη θεραπειών που στοχεύουν πολλές διαταραχές ταυτόχρονα.

Οι ερευνητές σημειώνουν ότι πολλοί άνθρωποι με ψυχικές παθήσεις λαμβάνουν σήμερα περισσότερες από μία διαγνώσεις, κάτι που περιπλέκει τη θεραπευτική προσέγγιση και συχνά είναι αποκαρδιωτικό για τους ασθενείς.

«Μπορεί να υπάρχουν διαταραχές στις οποίες δίνουμε διαφορετικά ονόματα αλλά στην πραγματικότητα προκύπτουν από τις ίδιες βιολογικές διαδικασίες»

Αν και τα αίτια των ψυχικών παθήσεων παραμένουν εν πολλοίς άγνωστα, η κρατούσα άποψη θέλει τις περισσότερες διαταραχές να προκύπτουν από την περίπλοκη αλληλεπίδραση του περιβάλλοντος με το γενετικό προφίλ του ατόμου.

Ορισμένες ψυχικές παθήσεις είναι συχνότερες σε συγκεκριμένες οικογένειες, ακόμα και μεταξύ ομοζυγωτικών διδύμων που υιοθετήθηκαν από διαφορετικές οικογένειες. Παρόλα αυτά, η εικόνα για την επίδραση των γενετικών παραγόντων παραμένει σε γενικές γραμμές θολή.

Η νέα μελέτη «προσφέρει τις ισχυρότερες μέχρι σήμερα ενδείξεις ότι μπορεί να υπάρχουν διαταραχές στις οποίες δίνουμε διαφορετικά ονόματα αλλά στην πραγματικότητα προκύπτουν από τις ίδιες βιολογικές διαδικασίες» δήλωσε ο Άντριου Γκρότζινγκερ του Πανεπιστημίου του Κολοράντο στο Μπόλνερ, μέλος της ερευνητικής ομάδας.

Η μελέτη εξετάζει το DNA περισσότερων από ενός εκατομμυρίων ατόμων που είχαν διαγνωστεί με τουλάχιστον μία από 14 ψυχιατρικές διαταραχές. Ως ομάδα ελέγχου χρησιμοποιήθηκαν τα αντίστοιχα δεδομένα 5 εκατ. ανθρώπων χωρίς διαγνώσεις.

Παθήσεις που αντιμετωπίζονται με διαφορετικά είδη ψυχοθεραπείας ίσως μοιάζουν περισσότερο από ό,τι πιστεύουμε

Πέντε κατηγορίες

Η διεθνής ερευνητική ομάδα διαπίστωσε ότι, για κάθε συγκεκριμένη διαταραχή, οι διαφορές ανάμεσα σε πάσχοντες και μη πάσχοντες αντιστοιχούν σε πέντε υποκείμενους «γενετικούς παράγοντες», οι οποίοι αφορούν 238 γενετικές ποικιλομορφίες.

Οι ερευνητές χωρίζουν έτσι τις διαταραχές σε πέντε κατηγορίες με παρόμοια «γενετική αρχιτεκτονική»: τις διαταραχές με στοιχεία καταναγκασμού, όπως η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή, η νευρική ανορεξία και η διαταραχή Τουρέτ (η οποία εκδηλώνεται με σωματικά ή και φωνητικά τικ)· τις «διαταραχές εσωτερίκευσης» των συναισθημάτων, όπως η κατάθλιψη, το άγχος και μετατραυματική διαταραχή· τις διαταραχές χρήσης ουσιών· και τις νευροαναπτυξιακές  διαταραχές όπως το φάσμα του αυτισμού και η διαταραχή ελλειματικής προσοχής και υπερκινητικότητας.

Αξιωσημείωτο είναι ότι στην πέμπτη κατηγορία εντάσσονται η διπολική διαταραχή και η σχιζοφρένεια, παθήσεις που σήμερα θεωρούνται πολύ διαφορετικές και σπάνια διαδιγνώσκονται στον ίδιο ασθενή. Οι ερευνητές όμως διαπίστωσαν ότι το 70% του γενετικού σήματος που συνδέεται με τη σχιζοφρένεια σχετίζεται επίσης με τη διπολική διαταραχή.

Η ανάλυση ιχνηλατεί επίσης βιολογικά μονοπάτια που δείχνουν να συνδέονται με τις παραπάνω κατηγορίες. Για παράδειγμα, στα άτομα με σχιζοφρένεια και διπολική διαταραχή τείνουν να υπερεκφράζονται γονίδια που επιδρούν στους διεγερτικούς νευρώνες, οι οποίοι ενεργοποιούν άλλους νευρώνες.

Στις διαταραχές εσωτερίκευσης, όπως το άγχος και η κατάθλιψη, αναγνωρίστηκαν γενετικές ποικιλομορφίες που επιδρούν στα ολιγοδενδροκύτταρα του εγκεφάλου, τα οποία προστατεύουν και συντηρούν το δίκτυο των νευρώνων.

Τα ευρήματα, λένε οι ερευνητές, υποδεικνύουν επίσης ότι ορισμένοι γενετικοί παράγοντες παίζουν ρόλο νωρίς στην ανάπτυξη του εγκεφάλου, ακόμα και στην εμβρυακή ζωή, ενώ άλλοι επιδρούν σε μεγαλύτερες ηλικίες. Τέτοιου είδους πληροφορίες θα ήταν χρήσιμες στη βιολογική κατανόηση των ψυχικών παθήσεων και τελικά στην ανάπτυξη πιο αποτελεσματικών θεραπειών.

Οι συντάκτες της μελέτης παραπέμπουν σε βιβλιογραφική ανασκόπηση του 2018, η οποία διαπίστωνε ότι περισσότεροι από τους μισούς ανθρώπους που διαγιγνώσκονται με μία ψυχική διαταραχή θα διαγνωστούν αργότερα και με μια δεύτερη ή και τρίτη. Ενα εντυπωσιακό ποσοστό 41% πληροί τα κριτήρια για τέσσερις ή περισσότερες διαγνώσεις.

Οι ερευνητές τονίζουν πάντως ότι τα διαθέσιμα δεδομένα δεν επαρκούν για άμεσες αλλαγές στον τρόπο διάγνωσης ή αντιμετώπισης. Αυτό που προτείνουν είναι να αξιοποιηθούν τα ευρήματα τέτοιων γενετικών μελετών στις επόμενες εκδόσεις του αμερικανικού Διαγνωστικού και Στατιστικού Εγχειριδίου Ψυχικών Διαταραχών, γνωστού ως DSM, στο οποίο βασίζονται οι ψυχίατροι και ψυχολόγοι στο μεγαλύτερο μέρος του κόσμου. Το DSM αναγνωρίζει ότι τα αίτια των ψυχικών διαταραχών δεν είναι γνωστά και κατηγοριοποιηθεί τις παθήσεις με βάση τα συμπτώματα.

Όπως σχολίασε ο Γκρότζινγκερ, «αναγνωρίζοντας τα κοινά γνωρίσματα αυτών των διαταραχών μπορούμε ίσως να επινοήσουμε στρατηγικές για την αντιμετώπισή τους που δεν απαιτούν τέσσερα διαφορετικά χάπια ή τέσσερις ξεχωριστές ψυχοθεραπευτικές παρεμβάσεις».

Πηγή: in.gr

Στη δεύτερη θέση των χωρών παγκοσμίως με τα υψηλότερα ποσοστά κατάθλιψης κατατάσσει πρόσφατη μελέτη του Global Burden of Disease, IHME, την Ελλάδα και μάλιστα με αυξητική τάση.

Όπως τόνισαν οι ειδικοί που παρέστησαν στην εκδήλωση της Περιφέρειας Αττικής το μεσημέρι της Δευτέρας, με αφορμή την πρωτοβουλία «Ψυχή μου» που περιλαμβάνει σειρά δράσεων για την ψυχική υγεία των πολιτών, η κατάθλιψη είναι μία σοβαρή πολυπαραγοντική ψυχική διαταραχή που πλήττει το 5,7% του πληθυσμού στην Ελλάδα και είναι η κύρια αιτία αναπηρίας παγκοσμίως.

Το πρόγραμμα υλοποιείται με τη συνδρομή του «Περιφερειακού Παρατηρητηρίου Κοινωνικής Ένταξης Περιφέρειας Αττικής – Social Network Αττική» και τους πόρους του ΕΚΤ+ του Προγράμματος «ΑΤΤΙΚΗ» 2021 – 2027.

Ο κ. Χαρδαλιάς, τόνισε τη σημασία της ευαισθητοποίησης γύρω από το φαινόμενο της κατάθλιψης, που σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) αποτελεί τη συχνότερη ψυχική διαταραχή παγκοσμίως λέγοντας: «Δεν πρόκειται να μείνουμε παρατηρητές και ουραγοί σε οποιοδήποτε πρόβλημα, θα είμαστε στα πάντα πρωταγωνιστές και αρωγοί· ιδίως όσον αφορά τα ζητήματα που άπτονται της ψυχικής υγείας. Βγαίνουμε από τον μοναχικό κόσμο της κατάθλιψης. Μιλάμε. Ζητάμε βοήθεια. Διώχνουμε τη θλίψη, το φόβο, την απογοήτευση. Αφήνουμε πίσω μας τη σκοτεινή περίοδο της κατάθλιψης και κοιτάμε ξανά τη ζωή με ελπίδα. Στέλνουμε το μήνυμα προς τους συμπολίτες μας που βρίσκονται εγκλωβισμένοι στα τείχη που υψώνει γύρω τους η κατάθλιψη πως δεν είστε μόνοι. Η κατάθλιψη μπορεί να αντιμετωπιστεί – πάντα με την κατάλληλη υποστήριξη και φροντίδα».

Σύμφωνα με τον αντιπεριφερειάρχη Υγείας Δρ. Θάνο Ασκητή, πάνω από 7 στα 10 άτομα με κατάθλιψη δεν λαμβάνουν βοήθεια, και η κατάθλιψη μακροχρόνια οδηγεί στην άνοια, ενώ οι γυναίκες πλήττονται περισσότερο, με ποσοστό 6% και η αυτοκτονία παραμένει η τέταρτη κύρια αιτία θανάτου στις ηλικίες 15-29 ετών.

Όμως παρά την ύπαρξη αποτελεσματικών θεραπειών, πάνω από το 75% των ανθρώπων σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος δεν λαμβάνουν βοήθεια

Σχέδιο δράσης με τρεις άξονες

Η πρωτοβουλία της Περιφέρειας Αττικής για την ψυχική υγεία είναι μια πολυεπίπεδη προσπάθεια που στοχεύει στην ενημέρωση, την επιμόρφωση και την άμεση υποστήριξη των πολιτών.

Ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού

Η Περιφέρεια Αττικής ξεκινά μια μεγάλη επικοινωνιακή καμπάνια για την εξάλειψη του κοινωνικού στίγματος γύρω από την κατάθλιψη, με:

Παραγωγή έξι στοχευμένων ενημερωτικών βίντεο, σύντομης διάρκειας, στα οποία παρουσιάζονται οι τρόποι με τους οποίους εκδηλώνεται η κατάθλιψη ανάλογα με την ηλικία και το φύλο, καθώς και οι παράγοντες που μπορεί να οδηγήσουν ένα άτομο σε αυτήν.

Τα βίντεο επικεντρώνονται σε πέντε κρίσιμες θεματικές, όπως:

Η γυναικεία κατάθλιψη

Η κατάθλιψη στους άνδρες

Η κατάθλιψη στους εφήβους.

Ο ρόλος του bullying και των βίαιων συμπεριφορών στα σχολεία.

Οι επιπτώσεις των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, ιδιαίτερα για τα παιδιά και τους εφήβους.

Προβολή ιστοριών ανθρώπων που έχουν βιώσει την κατάθλιψη, μοιράζοντας την εμπειρία τους και στέλνοντας ένα μήνυμα ελπίδας και ενθάρρυνσης.

Καμπάνια προβολής σε παραδοσιακά και ψηφιακά μέσα, με στόχο να ενθαρρύνει τους πολίτες να μιλήσουν για τα συναισθήματά τους, να ζητήσουν βοήθεια και να αναγνωρίσουν ότι η κατάθλιψη είναι ένα πρόβλημα που μπορεί να αντιμετωπιστεί.

Επιμόρφωση στελεχών κοινωνικών δομών

Πρόκειται για ένα εξειδικευμένο πρόγραμμα τρίμηνης διάρκειας, θεωρητικής και πρακτικής κατάρτισης, θα υλοποιηθεί για τα στελέχη των κοινωνικών δομών της Περιφέρειας και των Δήμων, καθώς και άλλων συγχρηματοδοτούμενων δομών, όπως:

Κέντρα κοινότητας

Δομές αστέγων
Ξενώνες κακοποιημένων γυναικών
Μονάδες παιδικής προστασίας και στέγες υποστηριζόμενης διαβίωσης
Το πρόγραμμα θα διεξάγεται εξ αποστάσεως, μέσω ειδικής πλατφόρμας, και θα καλύπτει ένα ευρύ φάσμα θεματικών ενοτήτων, με στόχο την ενίσχυση της ικανότητας των στελεχών να παρέχουν υποστήριξη σε άτομα που αντιμετωπίζουν κατάθλιψη.

Διοργάνωση ενημερωτικών ημερίδων σε επτά Δήμους

Η δράση περιλαμβάνει τη διοργάνωση ενημερωτικών ημερίδων σε συνεργασία με τους Δήμους Αθήνας, Μεγαρέων, Λαυρίου, Περιστερίου, Αγίας Παρασκευής, Γλυφάδας και Πειραιά.

Οι Δήμοι επιλέχθηκαν με βάση κριτήρια όπως η μέση πληθυσμιακή συγκέντρωση, τα ποσοστά ανεργίας, ο αριθμός ωφελούμενων ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος και ο αριθμός ωφελούμενων δομών ψυχικής στήριξης. Στις ημερίδες που θα ακολουθήσουν, ειδικοί επιστήμονες θα μιλήσουν για την κατάθλιψη και τους τρόπους διαχείρισής της, ενώ άνθρωποι που την έχουν βιώσει θα μοιραστούν τις προσωπικές τους ιστορίες, ενισχύοντας την ανοιχτή συζήτηση και την κατανόηση γύρω από τη διαταραχή.

της Βικτωρίας Πολύζου, σύμβουλος ψυχικής υγείας, medlabnews.gr iatrikanea

 

Δύο συμπτώματα που σχετίζονται με τις διαταραχές του θυρεοειδούς είναι το άγχος και η κατάθλιψη

Παρόλο που ο υποθυρεοειδισμός και η κατάθλιψη είναι ξεχωριστές παθήσεις, φαίνεται να έχουν μεγάλη αλληλεπίδραση. Υποθυρεοειδισμός σημαίνει ότι ο θυρεοειδής δεν εκκρίνει επαρκείς ποσότητες θυρορμόνης, γεγονός που επηρεάζει κάθε όργανο του σώματός μας.

Περίπτωση που η Hashimoto εκδηλώνεται κυρίως μόνο με κατάθλιψη είναι σε ένα ποσοστό πάνω από το 90% των περιπτώσεων. Ο υποθυρεοειδισμός κλασικά συνδέεται με κατάθλιψη. Αγχώδης διαταραχή ή κρίσεις πανικού συναντάμε στον υπερθυρεοειδισμό. 

 

Περίπου δέκα έως 15 τοις εκατό των ατόμων με κατάθλιψη, από την άλλη, έχουν μια μη διαγνωσμένη ανεπάρκεια θυρεοειδικών ορμονών. 

Στο 20% των ασθενών με κατάθλιψη μάλιστα έχει παρατηρηθεί αυξημένος τίτλος αντιθυρεοειδικών αντισωμάτων, ποσοστό αρκετά υψηλότερο σε σύγκριση με το γενικό πληθυσμό.

Αν έχετε λοιπόν ήδη διαγνωστεί με κατάθλιψη συζητήστε το με το γιατρό σας και κάντε έναν έλεγχο της λειτουργίας του θυρεοειδούς όπως και έναν έλεγχο για την ύπαρξη αντιθυρεοειδικών αντισωμάτων.

Η ύπαρξη ενός υποκλινικού ή κλινικού υποθυρεοειδισμού πρέπει να εξετάζεται σε κάθε ασθενή με κατάθλιψη

Οι διαταραχές στη λειτουργία του θυρεοειδούς μπορεί να επηρεάσουν επιπρόσθετα τον κόσμο των συναισθημάτων και τη νοητική λειτουργία.

Tο άγχος πιστεύεται ότι είναι συνέπεια απο τη μη σωστή λειτουργία των θυρεοειδικών ορμονών μας ενώ η κατάθλιψη συνδέεται πολύ λίγο απο τις θυρεοειδικές ορμόνες.

 

Από την άλλη πλευρά, ασθενείς που πάσχουν από υποθυρεοειδισμό επιδεικνύουν συχνά χαρακτηριστικά κατάθλιψης, γνωστικής δυσλειτουργίας, απάθειας, μειωμένης λίμπιντο και ψυχοκινητικής επιβράδυνσης. Σε σοβαρές μορφές του υποθυρεοειδισμού, τα κλινικά συμπτώματα μπορεί να μιμηθούν αυτά της μελαγχολικής κατάθλιψης και της άνοιας.

Η υπερλειτουργία του θυρεοειδούς προκαλεί άγχος, εκνευρισμό μέχρι και σοβαρή αγχώδη διαταραχή στις πιο βαριές περιπτώσεις. Η υπολειτουργία του συνδέεται με κατάθλιψη που μπορεί να φτάσει μέχρι και την κατατονία, δηλαδή την έλλειψη απάντησης του ασθενούς σε κάθε εξωτερικό ερέθισμα. Ο θυρεοειδής θα πρέπει να ελέγχεται σε κάθε περίπτωση με εξέταση αίματος και αν υπάρχει πρόβλημα να αντιμετωπίζεται έτσι ώστε να επέλθει βελτίωση και στα ψυχιατρικά προβλήματα

 

Οι διαταραχές άγχους σε περίπτωση υπερθυρεοειδισμού αναφέρονται στο 60% των ασθενών περίπου ενώ οι καταθλιπτικές διαταραχές εμφανίζονται στο 31 σε 69% των ασθενών. 

 

Τα συμπτώματα του υποθυρεοειδισμού περιλαμβάνουν την κούραση, την εξάντληση, το λήθαργό, τη δυσκολία στη συγκέντρωση και την υπερβολική υπνηλία που μπορεί να οδηγεί σε συναίσθημα πολύ έντονης θλίψης ακόμα και απόγνωσης. Η δυσφορία, το άγχος, η ευερεθιστότητα, η συναισθηματική αστάθεια και η μείωση της συγκέντρωσης αποτελούν τα κλασικά νευροψυχιατρικά συμπτώματα που εμφανίζονται στον υπερθυρεοειδισμό και τη θυρεοτοξίκωση. 

 

Ωστόσο, δεδομένου ότι οι ορμόνες του θυρεοειδούς έχουν  διακυμάνσεις, αν ένα άτομο πάσχει από υπερθυρεοειδισμό, απο υποθυρεοειδισμό, ή από νόσο του Graves ή  Hashimoto είναι σημαντική η σύνδεση με οποιαδήποτε διαταραχή του θυρεοειδούς και την ψυχική μας, υγεία,την συναισθηματική και τα συμπτώματα του άγχους όπως:

- Αίσθημα ανησυχίας, σύλληψης ή επικείμενης καταστροφής

- Ευερεθιστότητα και ένταση 

- Αδυναμία συγκέντρωσης

Tα Σωματικά συμπτώματα του άγχους περιλαμβάνουν:

Στομαχικές διαταραχές, μυϊκή ένταση και τρόμο, ταχυπαλμία, κούραση και αϋπνία, υπερβολική εφίδρωση, αίσθημα ζάλης ή δυσκολία στην αναπνοή

Συναισθηματικά συμπτώματα της κατάθλιψης περιλαμβάνουν:

Αίσθημα λύπης, αίσθημα απελπισίας ή απαισιοδοξίας αισθήματα ενοχής, αναξιότητας αδυναμία συγκέντρωσης απελπισια η ανικανότητα να λαμβάνουν αποφάσεις αίσθημα ανησυχίας ή ευερέθιστου εντέρου,αυτοκτονικές σκέψεις

Σωματικά συμπτώματα της κατάθλιψης: Αϋπνία ή υπερβολικό ύπνο εξάντληση απώλεια της όρεξης ή υπερβολική κατανάλωση πονοκέφαλοι , κράμπες ή πόνους σε όλο το σώμα στομαχικές διαταραχές απώλεια της λίμπιντο

Οι ηλικιωμένοι ασθενείς μπορεί να παρουσιάζουν συμπτώματα που μιμούνται αυτά των καταθλιπτικών διαταραχών όπως απάθεια, υπνηλία και ψευδοάνοια.

 

Τα συμπτώματα του άγχους και της κατάθλιψης μπορεί να επικαλύπτονται. Όποιος υποφέρει με άγχος ή / και κατάθλιψη θα πρέπει να εξετάσει τη σύνδεση του με τον θυρεοειδή. Είναι απαραίτητο να ελέγχεται η λειτουργία του θυρεοειδούς πριν από τη χορήγηση ψυχιατρικών φαρμάκων.  Εάν μια διαταραχή του θυρεοειδούς είναι η βασική αιτία του άγχους και της κατάθλιψης, δεν προκύπτει ότι τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα πρόκειται να διορθώσουν τα προβλήματα. Χρειάζονται ειδικά αιματολογικές εξετάσεις για να εντοπίσει ένας γιατρός εάν πάσχετε από προβλήματα του θυρεοειδή. Οι έρευνες δείχνουν ότι η επαρκής αντιμετώπιση του προβλήματος του θυρεοειδή μπορεί να βελτιώσουν σημαντικά τα συμπτώματα της κατάθλιψης.

 

Έχει βρεθεί επίσης ότι η αγωγή για το θυρεοειδή μπορεί να ενισχύσει σημαντικά και την αποτελεσματικότητα των αντικαταθλιπτικών φαρμάκων. 

Σε περίπτωση λοιπόν που βιώνετε συμπτώματα κατάθλιψης είναι καλό να γίνει έλεγχος του θυρεοειδή, προκειμένου είτε να αποκλειστεί ένα τέτοιο ενδεχόμενο, είτε να προχωρήσετε σε μια πιο ολοκληρωμένη αντιμετώπιση του προβλήματος.

Πηγή: medlabnews.gr iatrikanea 

Κατά τη διάρκεια της πανδημίας που βιώνουμε εδώ και περισσότερα από δύο χρόνια, τα ποσοστά της κατάθλιψης έχουν αυξηθεί κατακόρυφα παγκοσμίως, ενώ ραγδαία είναι η αύξηση των καταθλιπτικών επεισοδίων και στη χώρα μας. 

Οι απαγορεύσεις μετακινήσεων και δραστηριοτήτων και το κλείσιμο των καταστημάτων εστίασης σε συνδυασμό με τη μείωση των οικονομικών πόρων, ανάγκασαν τους ανθρώπους να περιορίσουν δραματικά τις καθημερινές τους δραστηριότητες με το άγχος και την πίεση να αυξάνονται.

Υπολογίζεται ότι τα περιστατικά μείζονος κατάθλιψης και αγχώδους διαταραχής στον κόσμο έχουν αυξηθεί κατά 28% και 26%, αντίστοιχα, κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Οι ομάδες πληθυσμού που επηρεάστηκαν περισσότερο ήταν κυρίως γυναίκες και νέοι, δείχνοντας πως η νόσος δεν πλήττει μόνο μεγαλύτερες ηλικίες.

«Η κατάθλιψη είναι μια ψυχική νόσος που ως κύρια χαρακτηριστικά έχει την κακή διάθεση, τη χαμηλή αυτοεκτίμηση και την απουσία ενδιαφέροντος σε δραστηριότητες που φυσιολογικά είναι ευχάριστες. Μπορεί να προκαλέσει συνδυασμό συναισθηματικών και σωματικών προβλημάτων καθώς και δυσλειτουργία τόσο στο χώρο της εργασίας, όσο και στις προσωπικές σχέσεις», εξηγεί η κα Άννα Χατζηδημητρίου, Ψυχολόγος Υγείας, Διευθύντρια Τμήματος Ψυχολογίας Ιατρικό Κέντρο Αθηνών, Ιδρύτρια του Κέντρου Ψυχολογίας και Προαγωγής της Υγείας «Live Well-Be Well».

Συχνά, ο όρος αυτός ταυτίζεται, λανθασμένα, με τον όρο θλίψη, ενώ στην πραγματικότητα είναι διαφορετικά πράγματα. Η θλίψη σαν αντίδραση που ακολουθεί ένα γεγονός είναι ένα έντονο συναίσθημα απογοήτευσης, κακής διάθεσης ή μελαγχολίας. Όταν όμως το συναίσθημα αυτό διαρκεί περισσότερο από δύο εβδομάδες, είναι έντονο και συνοδεύεται από συγκεκριμένα συμπτώματα, ή επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό την ζωή του ατόμου, τότε πρόκειται για κατάθλιψη.

«Τα τελευταία χρόνια σύμφωνα με τα επιδημιολογικά δεδομένα, ποσοστό 5-10% του πληθυσμού έχουν εκδηλώσει κατάθλιψη ανά περιόδους, ενώ υπολογίζεται ότι το 15% των ανθρώπων θα εκδηλώσουν κατάθλιψη κάποια στιγμή στη ζωή τους. Η κατάθλιψη στην Ελλάδα έχει ραγδαία αύξηση τα τελευταία χρόνια σε σχέση με την αναλογική άνοδο της κατάθλιψης στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες», επισημαίνει η ειδικός.

Είναι πολύ σημαντικό για τον πάσχοντα να καταλάβει όσο ταχύτερα γίνεται πως πάσχει από τη νόσο και να αναζητήσει άμεσα τη βοήθεια ειδικού. Τα κυριότερα συμπτώματα της κατάθλιψης είναι τα εξής: 

-Διαρκής θλίψη
-Άγχος
-Θυμός
-Οξυθυμία
-Κενή διάθεση
-Απόγνωση
-Απαισιοδοξία
-Χαμηλή αυτοεκτίμηση
-Ενοχές
-Ανικανότητα
-Ξεσπάσματα με κλάματα.

Όσον αφορά τη συμπεριφορά, τα συναισθήματα είναι αυτά που καθορίζουν την συμπεριφορά του καταθλιπτικού ατόμου με αποτέλεσμα:

Να χάνεται το ενδιαφέρον για ευχάριστα γεγονότα ή δραστηριότητες που κάποτε απολάμβανε, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής επαφής
Τάση για κοινωνική απομόνωση, όπου αποφεύγεται η συναναστροφή με μέλη της οικογένειας και φίλους
Κούραση, μείωση της ενέργειας, κατατονία
Δυσκολία συγκέντρωσης, μνήμης και λήψης αποφάσεων
Αϋπνία, ξύπνημα πολύ νωρίς το πρωί ή υπερυπνία
Μείωση της όρεξης για φαγητό (χάσιμο βάρους) ή υπερφαγία (πρόσληψη βάρους)
Τέλος η παρουσία έντονων πονοκεφάλων, γαστρεντερικών διαταραχών και χρόνιου πόνου.

Το πρώτο και ένα από τα σημαντικότερα βήματα για να ξεκινήσει η θεραπεία της κατάθλιψης είναι να αναγνωρίσει κανείς το πρόβλημα, είτε ο ίδιος ο ασθενής είτε κάποιος από το περιβάλλον του. Πρέπει αμέσως να απευθυνθεί σε ειδικό ψυχικής υγείας έτσι ώστε να καταπολεμήσει τη νόσο από νωρίς και με τα σωστά μέσα.

«Το πρώτο πράγμα που συνήθως θέλουν να νιώσουν αυτοί οι άνθρωποι είναι ότι αυτό δεν συμβαίνει μόνο σε αυτούς. Αυτό, αυτομάτως, βγάζει πολλή πίεση από πάνω τους και τους δίνει κίνητρο να «σηκωθούν» και να προσπαθήσουν παραπάνω.

Η θεραπεία της νόσου γίνεται με πολλούς και διαφορετικούς τρόπους, όπως για παράδειγμα με χρήση της ψυχοθεραπευτικής, συμβουλευτικής, υποστηρικτικής, ή ψυχο-εκπαίδευσης, και εξαρτάται αποκλειστικά από το βαθμό και την ένταση που εκδηλώνονται τα συμπτώματα.

Ο επαγγελματίας ψυχικής υγείας είναι αυτός που θα δώσει το κίνητρο για την αντιμετώπισή της και θα εκμαιεύσει από τον θεραπευμένο τα αίτια της κατάθλιψης, τους παράγοντες διαιώνισης των συμπτωμάτων αλλά και τους μηχανισμούς αντιμετώπισης. Κάθε άνθρωπος είναι διαφορετικός και έχει άλλες δυναμικές, θεραπευτής και θεραπευμένος καλούνται σαν συνοδοιπόροι με συνεργατικότητα να τις ανακαλύψουν και να τις αναδείξουν για να γίνει αποτελεσματική διαχείριση της κατάθλιψης.

Η θεραπευτική διαδικασία θα βοηθήσει τον ασθενή να εκπαιδευτεί ώστε να μπορεί στο μέλλον να τα βγάλει πέρα σε δύσκολες καταστάσεις, οπότε η επιλογή ενός σωστού ειδικού ψυχικής υγείας, αποτελεί έναν εξαιρετικά σημαντικό παράγοντα για τη θεραπεία της κατάθλιψης», τονίζει η κ. Χατζηδημητρίου

Πως βοηθάει η θεραπεία πρακτικά

Η θεραπευτική προσέγγιση στην κατάθλιψη θα βοηθήσει δίνοντας τα θεραπευτικά εργαλεία ώστε ο θεραπευόμενος:

Να τροποποιήσει τον αρνητικό τρόπο σκέψεως για τα γεγονότα και τον εαυτό του
Να αποκαταστήσει τις δραστηριότητες του ατόμου που του προσδίδουν συναισθήματα ευφορίας
Να εξαλείψει τα συναισθήματα δυσφορίας, θλίψης απογοήτευσης και ματαιότητας 
Να επιτευχθεί ο στόχος, η κατάθλιψη να μην επηρεάζει την λειτουργικότητα του και να αποκατασταθεί ώστε να είναι ικανός να μπορεί να απολαύσει ξανά τη ζωή του.

 

Η μελέτη είναι η πρώτη που εκτιμά τις παγκόσμιες επιπτώσεις της πανδημίας σε μείζονες καταθλιπτικές διαταραχές και αγχώδεις διαταραχές, αναφέροντας τις αναλυτικά κατά ηλικία, φύλο και τοποθεσία σε 204 χώρες και περιοχές το 2020

Νεκρή βρέθηκε στη Μόσχα η 20χρονη πρωταθλήτρια του καλλιτεχνικού πατινάζ Εκατερίνα Αλεξαντρόφσκαγια, σύμφωνα με ανακοίνωση του προπονητή της, Αντρέι Χεκάλο.

Όπως αναφέρουν τα ρωσικά ΜΜΕ, η 20χρονη Αυστραλή αθλήτρια (με καταγωγή από τη Ρωσία) πιθανότατα έδωσε τέλος στη ζωή της, πηδώντας από ένα παράθυρο.


Ο προπονητής της ανέφερε ότι η εκλιπούσα υπέφερε από κατάθλιψη, ενώ τον περασμένο Ιανουάριο διαγνώστηκε με επιληψία και αποφάσισε να διακόψει την καριέρα της.

Η Αλεξαντρόφσκαγια, με παρτενέρ τον Χάρλεϊ Γουίντσορ, είχε αναδειχθεί το 2017 πρωταθλήτρια κόσμου στην κατηγορία νέων. Ενα χρόνο αργότερα, το δίδυμο συμμετείχε στους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες της Πιονγκτσάνγκ, καταλαμβάνοντας τη 18η θέση. Ο Γουίντσορ, μάλιστα, έγινε ο πρώτος Αβορίγινας αθλητής που μετείχε σε Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες.

ΠΗΓΗ:ΕΡΤ

Αλίκη Πανοπούλου*

Αντιγράφω κάποια σημεία από ένα άρθρο στην Guardian που αναφέρεται στο ερευνητικό έργο της Felice Jacka, επιδημιολόγου ψυχιατρικών διαταραχών:

«Δεχόμαστε ότι η ποιότητα της διατροφής μας επηρεάζει την υγεία της καρδιάς και του ήπατος. Γιατί λοιπόν η διατροφή –καλή ή κακή– να μην επηρεάζει και την υγεία του εγκεφάλου μας;».

Σε αυτό το ερώτημα επιχειρεί να απαντήσει η Αυστραλή επιστήμονας Felice Jacka. Εχοντας υποφέρει από αγχώδη διαταραχή και διαταραχή πανικού ως νεαρή γυναίκα, θέλησε να κατανοήσει τον ρόλο που παίζει η διατροφή στη συνολική νοητική και εγκεφαλική υγεία μας.

Αυτό που βρήκε μέσα τόσο από τη δική της έρευνα όσο και άλλων επιφανών επιστημόνων σε όλο τον κόσμο θα φέρει επανάσταση στον τρόπο με τον οποίο σκεφτόμαστε για ό,τι τρώμε και στον τρόπο με τον οποίο φροντίζουμε το μυαλό μας:

● Η παχυσαρκία και η κατάθλιψη αποτελούν δύο κύριες αιτίες ασθενειών και αναπηριών σε ολόκληρο τον κόσμο και η καθεμία αλληλεπιδρά με την άλλη.

● Τα τρόφιμα επηρεάζουν τη διάθεση: τα τρόφιμα υψηλής επεξεργασίας αυξάνουν τον κίνδυνο κατάθλιψης, ενώ μια ισορροπημένη δίαιτα με ποικιλία τροφών μπορεί να αποτρέψει την κατάθλιψη και να βελτιώσει τη διάθεση.

● Μια υγιεινή διατροφή βελτιώνει την υγεία του εντέρου και με τη σειρά της η μικροβιακή υγεία (βακτήρια του εντέρου) προάγει την υγεία του εγκεφάλου και διατηρεί το βάρος μας υπό έλεγχο.

● Μια υγιεινή διατροφή βελτιώνει την απόδοση του εγκεφάλου σε όλες τις ηλικίες, από τα παιδιά της σχολικής ηλικίας έως τους γονείς που εργάζονται.

● Η μεσογειακή διατροφή συνδέεται με χαμηλότερα ποσοστά νόσου Αλτσχάιμερ και γενικής γνωσιακής πτώσης στους ηλικιωμένους.

Στη διδακτορική της διατριβή, το 2010, η Jacka διαπίστωσε ότι οι γυναίκες των οποίων η διατροφή είχε υψηλότερη περιεκτικότητα σε λαχανικά, φρούτα, ψάρια και δημητριακά ολικής αλέσεως και μέτρια περιεκτικότητα σε κόκκινο κρέας ήταν λιγότερο πιθανό να νοσήσουν από κατάθλιψη ή αγχώδεις διαταραχές απ’ ό,τι εκείνες που ακολουθούσαν μια δυτικού τύπου διατροφή, καταναλώνοντας φαγητά όπως πίτσα, πατατάκια, μπιφτέκια, λευκό ψωμί και αναψυκτικά.

Το 2015, μελετώντας 250 ηλικιωμένους Αυστραλούς, η Jacka διαπίστωσε ότι όσο λιγότερο υγιεινές ήταν οι διαιτητικές τους συνήθειες, τόσο μικρότεροι ήταν οι αριστεροί τους ιππόκαμποι (περιοχή στον εγκέφαλο που συνδέεται με τη συναισθηματική ρύθμιση και την ψυχική υγεία). Το εύρημα επιβεβαιώθηκε πρόσφατα, σε μια νέα έρευνα, που διεξήχθη στις Κάτω Χώρες, όπου μελετήθηκαν 4.000 ενήλικες.

Εντέλει, η Jacka κατέληξε στο συμπέρασμα ότι απλώς ακολουθώντας μια πιο υγιεινή διατροφή –χωρίς άλλες τροποποιήσεις στον τρόπο ζωής, όπως η άσκηση, αλλά λαμβάνοντας υπόψη παραμέτρους όπως η εκπαίδευση, το εισόδημα, το σωματικό βάρος και άλλες συμπεριφορές υγείας– μπορεί κανείς να μειώσει έως και 30% τον κίνδυνο κατάθλιψης.

Η υγιεινή διατροφή μπορεί να διαφέρει από χώρα σε χώρα, αλλά μελέτες έχουν δείξει ότι, ανεξάρτητα από το πού ζει κανείς, μια διατροφή με πιο παραδοσιακά, προ-βιομηχανικά χαρακτηριστικά, πλούσια σε φυτικές τροφές, σε ψάρια, σε μη εξευγενισμένα άλευρα, με αφθονία προϊόντων που έχουν υποστεί ζύμωση, αλλά φτωχή σε κρέας και χωρίς πρόσθετα βελτιωτικά γεύσης, μια τέτοια διατροφή λοιπόν μειώνει τον κίνδυνο κατάθλιψης. Θα μπορούσε να είναι η μεσογειακή κουζίνα ή η ιαπωνική – που είναι πλούσια σε ψάρια, φύκια, πράσινο τσάι και tofu· γράφει η Jacka: «Δεν υπάρχει μόνο ένας υγιεινός τρόπος για να τραφεί κανείς».

Τα λιπαρά οξέα έχουν συνδεθεί με τη βελτίωση της ψυχικής υγείας. Τα συμπληρώματα ιχθυελαίου μπορούν να βοηθήσουν μερικούς ανθρώπους με σοβαρή κλινική κατάθλιψη, «αλλά σίγουρα δεν είναι πανάκεια για τον ευρύτερο πληθυσμό», λέει η ερευνήτρια. «Βάλτε σαρδέλες στη φρυγανιά σας, ή κάποιο σκουμπρί, μύδια, ή –εάν το αντέχετε οικονομικά– στρείδια».

Τα τρισεκατομμύρια μικροοργανισμών, βακτήρια και ζυμομύκητες που ζουν στο έντερό μας συμβάλλουν στη μετατροπή της τρυπτοφάνης σε σεροτονίνη και μπορούν να ενισχυθούν εάν καταναλώσετε τρόφιμα που έχουν υποστεί ζύμωση, όπως ξινολάχανο, kimchi και kefir, και φυτικές ίνες από πολλές διαφορετικές φυτικές πηγές.

Αλλά δεν αρκεί να τρώτε καλά: πρέπει να καταναλώνετε όλα τα θρεπτικά συστατικά και τις ίνες που χρειάζεται το σώμα σας και να αποφεύγετε την αυξημένη κατανάλωση εξευγενισμένων και βαριά επεξεργασμένων τροφίμων. «Οι άνθρωποι τρώνε όλα αυτά τα πράγματα που είναι τοξικά και επιζήμια για την υγεία του εγκεφάλου τους», λέει η Jacka.

Ενας καλός λόγος για να αποφευχθεί μια δίαιτα με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη, για παράδειγμα, είναι ότι η ζάχαρη προκαλεί αύξηση των φλεγμονών στα ίδια σημεία που παρατηρούνται και στα άτομα με κατάθλιψη.

Οσο δύσκολος κι αν είναι o στόχος, η ίδια είναι πεπεισμένη ότι πρέπει να αντιμετωπιστεί η σύγχρονη «καταστροφή» της ψυχικής υγείας.

Σε αντίθεση με τους περισσότερους παράγοντες κινδύνου για την κατάθλιψη (συμπεριλαμβανομένων των γονιδίων, της φτώχειας, του τραύματος και της κακοποίησης), το φαγητό είναι κάτι που μπορούμε να τροποποιήσουμε – αλλά μόνο το 10%, περίπου, του πληθυσμού κάνει μια επαρκώς υγιεινή διατροφή.

«Το γεγονός ότι έχουμε μπροστά στα μάτια μας μια λύση που θα μπορούσε να μειώσει σε ικανοποιητικό βαθμό την κατάθλιψη είναι πραγματικά σημαντικό».

ΤΙP 1

Οι νευρώνες είναι στην ουσία τα κύτταρα του νευρικού μας συστήματος και είναι υπεύθυνοι για την ανταλλαγή σημάτων και μηνυμάτων ανάμεσα στον εγκέφαλο και το υπόλοιπο σώμα.

ΤΙP 2

Οι νευρώνες στον εγκέφαλό μας αναγεννιούνται και πεθαίνουν. Μέχρι τα 50 μας χρόνια θα έχουμε χάσει τους νευρώνες με τους οποίους έχουμε γεννηθεί και θα είναι όλοι τους καινούργιοι.

ΤΙP 3

Τρία είναι τα βασικά είδη των νευρώνων: αισθητηριακοί ή αισθητήριοι, συνδετικοί, κινητικοί.

*Σύμβουλος διατροφής | alpanopoulou @gmail.com
ΑΠΟ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΦ.ΣΥΝ.

Πολλοί είναι αυτοί που ζουν προσπαθώντας να κρύψουν την κατάθλιψή τους και ίσως δεν την παραδέχονται ούτε στον ίδιο τους τον εαυτό. Άτομα με συγκαλυμμένη κατάθλιψη μπορεί να φαίνονται χαρούμενα και να χαμογελάνε στην καθημερινότητά τους, αλλά συγχρόνως εμφανίζουν προβληματική συμπεριφορά σε άλλους τομείς.

Πολλοί είναι αυτοί που ζουν προσπαθώντας να κρύψουν την κατάθλιψή τους και ίσως δεν την παραδέχονται ούτε στον ίδιο τους τον εαυτό. Άτομα με συγκαλυμμένη κατάθλιψη μπορεί να φαίνονται χαρούμενα και να χαμογελάνε στην καθημερινότητά τους, αλλά συγχρόνως εμφανίζουν προβληματική συμπεριφορά σε άλλους τομείς.
Συνήθως δεν θέλουν να αναγνωρίσουν τη σοβαρότητα των συναισθημάτων τους και πιστεύουν ότι αν συνεχίσουν να ζουν τη ζωή τους η κατάθλιψη θα ξεπεραστεί. Αρκετές φορές η κατάθλιψη εμφανίζεται συμπτώματα όπως τα παρακάτω:

Έχουν πιο έντονα συναισθήματα από τα φυσιολογικά επίπεδα, όμως προσπαθούν να τα κρύψουν. Μπορεί να κλαίνε πιο συχνά ή μπορεί να είναι ευερέθιστοι και να εμφανίσουν επιθετική συμπεριφορά. Παράλληλα μπορεί να εμφανίζουν χαμηλή αυτοεκτίμηση και αυτοπεποίθηση και κατηγορούν συχνά τον εαυτό τους.



Είναι απαισιόδοξοι : το φαινόμενο αυτό αναφέρεται ως καταθλιπτικός ρεαλισμός, όταν κάποιος έχει κατάθλιψη έχει πιο ρεαλιστική εικόνα για το περιβάλλον του. Αντίθετα τα μη καταθλιπτικά άτομα, τείνουν να είναι πιο αισιόδοξα και έχουν περισσότερες προσδοκίες, ίσως κάποιες φορές υπεραισιόδοξες. Κάποιος με κατάθλιψη δεν κάνει όνειρα για το μέλλον.

Συχνά με φιλοσοφική διάθεση: οι συζητήσεις τους περιλαμβάνουν περισσότερα φιλοσοφικάα θέματα, κάτι που δείχνει πιο σκοτεινές σκέψεις, ενώ είναι και πολλές σκέψεις που ίσως δεν τολμούν να μοιραστούν.

Παρουσιάζουν κοινωνική απόσυρση και απομόνωση: αν και μπορεί να παρουσιάζονται με χαμόγελο, αποφεύγουν τις κοινωνικές επαφές και πάντα έχουν μια δικαιολογία για να περάσουν μόνοι τους το χρόνο τους.

Εμφανίζουν αυξημένα επίπεδα άγχους: Ανησυχούν υπερβολικά και υπεραναλύουν τις καταστάσεις. Αυτό μπορεί να αφορά την εργασία τους, την υγεία τους, τις σχέσεις κτλ.

Έχουν ασυνήθιστο καθημερινό πρόγραμμα: όπως πολλές ή λίγες ώρες ύπνου, διατροφικές συνήθειες που διαφέρουν, διαταραχές της όρεξης, υπερφαγία, κατανάλωση ουσιών ή αλκοόλ

Παρουσιάζουν συχνά κόπωση, εξάντληση, σωματοποίηση των συμπτωμάτων. Μπορεί να εμφανίζουν ανεξήγητα προβλήματα υγείας όπως πονοκεφάλους, πόνους στη μέση και τον αυχένα. Επίσης η κόπωση σε καθημερινές δραστηριότητες, είναι συχνό σύμπτωμα της κατάθλιψης.

Συνηθίζουν επικίνδυνες συμπεριφορές,όπως επικίνδυνη οδήγηση, απροσεξία, επιπολαιότητα. Ενώ βρίσκονται σε ψυχοκινητική υπερδιέγερση και είναι παρορμητικοί.
___________________

 Πηγή: psychinfo.gr

by Αντικλείδι , http://antikleidi.com