Το Επταπύργιο της Θεσσαλονίκης εξαιρέθηκε από τον κατάλογο των αρχαιολογικών χώρων και μνημείων του ΟΔΑΠ που μπορούν να παραχωρούνται για γαστρονομικές και ιδιωτικού χαρακτήρα εκδηλώσεις, όπως αποφάσισε το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ).

Τη σχετική απόφαση υπέγραψε χτες (1/10) η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη.

Στην απόφαση αναφέρεται πως «τροποποιούμε την απόφαση “Έγκριση αιτήματος του ΟΔΑΠ σχετικά με το πρώτο πρόγραμμα αξιοποίησης αρχαιολογικών χώρων, ιστορικών τόπων, μνημείων και μουσείων ή του περιβάλλοντος χώρου αυτών για τη διοργάνωση εκδηλώσεων και δράσεων που σχετίζονται με την προαγωγή και προώθηση της τοπικής γαστρονομίας” με αφαίρεση του Επταπυργίου Θεσσαλονίκης από τον συνημμένο στην εν λόγω Απόφαση κατάλογο».

Σημειώνεται ότι η ένταξη του Επταπυργίου στην εν λόγω λίστα είχε προκάλεσει έντονες διαμαρτυρίες πολλών φορέων, συλλόγων και προσωπικοτήτων, μεταξύ άλλων του Συλλόγου Φυλακισθέντων και Εξορισθέντων Αντιστασιακών (ΣΦΕΑ) 1967-1974, ο Σύλλογο Ελλήνων Αρχαιολόγων καθώς και ο δήμαρχος, Στέλιος Αγγελούδης.

Συγκέντρωση διαμαρτυρίας από τον Σύλλογο Ελλήνων Αρχαιολόγων στο Επταπύργιο Θεσσαλονίκης INTIME NEWS

ΣΦΕΑ: Να μην νοικιάζεται το Επταπύργιο για γάμους και βαφτίσεις

Την έντονη αντίδρασή τους για το υπό επεξεργασία νομοσχέδιο του υπουργείου Πολιτισμού είχαν εκφράσει τα μέλη του Συλλόγου Φυλακισθέντων Εξορισθέντων, σημειώνοντας ότι με όσα προωθούνται, το Επταπύργιο, «ένας χώρος που στάζει αίμα και δάκρυ, θα νοικιάζεται σε κέτερινγκ για πριβέ δείπνα, σε γάμους, σε βαφτίσεις, σε εταιρικά δείπνα».

Αναλυτικά η ανακοίνωση του ΣΦΕΑ:

«Επταπύργιο: Από τη λίστα της Ιστορίας…στη λίστα της Γαστρονομίας!

“Την περίοδο που χρησιμοποιήθηκε το Επταπύργιο ως φυλακή πολιτικών κρατουμένων δεν την χαρίζουμε σε κανέναν. Η αντίσταση, όποτε χρειάστηκε, ήταν του ελληνικού λαού και όχι της Αριστεράς. Επομένως, ας μην καπηλευόμαστε αυτή την αντίσταση…Η, δε, γαστρονομία, αν δείτε προσεκτικά και το νόμο και την υπουργική απόφαση, θα δείτε ότι πρόκειται για προβολή τοπικών παραδόσεων, γαστρονομικών παραδόσεων. Αυτή, λοιπόν, είναι η περίφημη ντροπιαστική λίστα του ΟΔΑΠ. Ας προσέχουμε λίγο και τις λέξεις που χρησιμοποιούμε.”

Τη γνωστή λαϊκή ρήση“η ντροπή ντροπή δεν έχει και χαρά σ΄ όποιον την έχει” θύμισε με τα όσα επιεικώς ανιστόρητα και απαράδεκτα είπε η κ. Μενδώνη στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή επεξεργασίας του νομοσχεδίου του Υπουργείου Πολιτισμού, το οποίο παραδίδει στην ιδιωτική εκμετάλλευση τους αρχαιολογικούς χώρους και την πολιτιστική μας κληρονομιά, προκαλώντας τη γενική κατακραυγή.

Έως τώρα στο χώρο των πρώην φυλακών του Γεντί Κουλέ γίνονταν ανοιχτές εκδηλώσεις, θεατρικές παραστάσεις, συναυλίες, και ποτέ ιδιωτικά γεύματα. Με το υπό επεξεργασία – ψήφιση νομοσχέδιο του Υπουργείου Πολιτισμού, ένας χώρος που στάζει αίμα και δάκρυ, θα νοικιάζεται σε κέτεριγκ για πριβέ δείπνα, σε γάμους, σε βαφτίσεις, σε εταιρικά δείπνα, χωρίς τον παραμικρό σεβασμό στη ΄Βαστίλη της Θεσσαλονίκης΄.
Το Επταπύργιο δεν είναι απλώς αρχαιολογικό μνημείο, αλλά τόπος μαρτυρίου και εκτελέσεων εκατοντάδων αγωνιστών την περίοδο της Κατοχής και του Εμφυλίου, αλλά και εγκλεισμού εκατοντάδων πολιτικών καταδίκων την περίοδο της Χούντας.

Αντί της ανάδειξής του σε χώρο ιστορικής μνήμης και σε Μουσείο της Εθνικής και της Δημοκρατικής Αντίστασης – όπως πάγια διεκδικούν ο Σύνδεσμός μας, οι αντιστασιακές οργανώσεις και οι φορείς της Θεσσαλονίκης – η κυβέρνηση, χωρίς αιδώ χωρίς ντροπή, νομοθετεί την αγοραία χρήση του.

Απαιτούμε:
– Να διαγραφεί το Επταπύργιο από τη ‘λίστα γαστρονομίας΄ του ΟΔΑΠ
– Να αποσυρθεί το νομοσχέδιο που εμπορευματοποιεί την πολιτιστική μας κληρονομιά».

Συγκέντρωση διαμαρτυρίας από τον Σύλλογο Ελλήνων Αρχαιολόγων στο Επταπύργιο Θεσσαλονίκης INTIME NEWS

Παρέμβαση Αγγελούδη για το Επταπύργιο

Την εξαίρεση του Επταπυργίου από τον κατάλογο των μνημείων που μπορούν να παραχωρούνται για τη διοργάνωση γαστρονομικών και ιδιωτικού χαρακτήρα εκδηλώσεων είχε ζητήσει και ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης, Στέλιος Αγγελούδης.

Σε επιστολή του προς την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης, ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης είχε επισημάνει ότι το Επταπύργιο δεν αποτελεί μόνο ένα σημαντικό μνημείο της βυζαντινής και οθωμανικής περιόδου, αλλά και έναν τόπο με ιδιαίτερο ιστορικό και συμβολικό βάρος για την πόλη και τη χώρα. «Το συγκρότημα του Γεντί Κουλέ είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με τη νεότερη ιστορία της Θεσσαλονίκης, καθώς για δεκαετίες λειτούργησε ως φυλακή και συνδέθηκε με γεγονότα, πρόσωπα και μνήμες που αποτελούν μέρος της συλλογικής ιστορικής μνήμης» τονίζεται μεταξύ άλλων.

Ομόφωνα θετική γνωμοδότηση στο αίτημα της Ελληνικό Α.Ε. που αφορά στην κατεδάφιση κτισμάτων εντός του Μητροπολιτικού Πόλου Ελληνικού-Αγίου Κοσμά απέστειλε το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, μετά την τηλεδιάσκεψή του χθες το απόγευμα, στην υπουργό Πολιτισμού και Αθλητισμού κ. Λίνα Μενδώνη.

Την έγκριση από το ΚΑΣ γνωστοποίησε χθες ο υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων Άδωνις Γεωργιάδης.

Η περιοχή του Μητροπολιτικού Πόλου χωροθετείται ανάμεσα στον Υμηττό και στον Σαρωνικό κόλπο και στην έκταση αυτή έχουν καταγραφεί 958 κτιριακοί όγκοι, που συγκροτούν 450 κτήρια, εγκαταστάσεις, συνοδές υποστηρικτικές υποδομές, καθώς και κατασκευές στον περιβάλλοντα χώρο τους.

Στη συγκεκριμένη έκταση περιλαμβάνεται στα ΒΑ ένα τμήμα του κηρυγμένου και οριοθετημένου αρχαιολογικού χώρου της περιοχής Αλίμου και Ελληνικού-Αργυρούπολης, όπως και ο κηρυγμένος και οριοθετημένος αρχαιολογικός χώρος Αγίου Κοσμά στο ΒΔ τμήμα.

Στο ακρωτήρι του Αγίου Κοσμά έχει ανασκαφεί προϊστορικός οικισμός και νεκροταφεία. Επίσης βρίσκεται ο μεταβυζαντινός Ι.Ν. των Αγίων Κοσμά και Δαμιανού, ενώ σε απόσταση 500 μ., στο Εθνικό Αθλητικό Κέντρο Νεότητας, ΒΑ της χερσονήσου του Αγίου Κοσμά, βρίσκεται αρχαίο οικοδόμημα και τμήμα αρχαίου δρόμου.

Με το άρθρο 67 του ν. 4663/2020 «Ρυθμίσεις για τα Υφιστάμενα Κτίσματα και τις Εγκαταστάσεις εντός του Μητροπολιτικού Πόλου Ελληνικού-Αγίου Κοσμά», ορίστηκαν ως νομίμως υφιστάμενες όλες οι υφιστάμενες εγκαταστάσεις (κτήρια, κατασκευές). Οι διαπιστωτικές πράξεις επέχουν θέση άδειας κατεδάφισης για όλα τα κτήρια, με εξαίρεση τα διατηρητέα ή τα διατηρούμενα.

Τα διατηρητέα ή διατηρούμενα (σύμφωνα με προβλεπόμενα στον χάρτη που δημοσιεύτηκε με το ΠΔ/1.3.2018) είναι τα ακόλουθα:
1. Τα διατηρητέα Υπόστεγα Πολεμικής Αεροπορίας Α, Β, Γ (ΦΕΚ ΑΑΠ 400/2009)
2. Το διατηρητέο Κτίριο του Πρώην Ανατολικού Αεροδρομίου Αθηνών (ΦΕΚ Β 351/2006)
3. Το διατηρητέο Αγγλικό Υπόστεγο (Παγόδα) (ΦΕΚ ΑΑΠ 307/2016)
4. Οι εγκαταστάσεις ΕΥΔΑΠ
5. Οι Ιεροί Ναοί Αγίου Κοσμά και Δαμιανού, Αγίας Παρασκευής και Αγίας Τριάδας
6. Οι εγκαταστάσεις του Σταθμού Μετρό Αργυρούπολης
7. Το Κέντρο Διανομής Ελληνικού (ΔΕΗ)
8. Τα κτήρια των αθλητικών εγκαταστάσεων (τμήμα, Baseball I, Κανόε Καγιάκ)
9. Τα κτήρια της ΥΠΑ – Υπηρεσίες Εναέριας Κυκλοφορίας Αθηνών
10.Οι εγκαταστάσεις του ΤΡΑΜ
11. Τα κτήρια της ΕΜΥ
12. Τα τρία διατηρητέα κτήρια επί της οδού 3ης στο κάτω Ελληνικό
13. Το κτήριο επί της συμβολής των οδών Ελ. Βενιζέλου και 27ης (πρώην ΛΕΚ)

Τα υπόλοιπα (περί τους 900 κτιριακούς όγκους) θα αποξηλωθούν και θα κατεδαφιστούν. Σημειώνεται ότι 149 κτιριακοί όγκοι και κατασκευές διαμόρφωσης περιβάλλοντος χώρου βρίσκονται εντός των κηρυγμένων αρχαιολογικών χώρων ή εντός των ζωνών/ακτίνας προστασίας υφιστάμενων μνημείων.

Με αυτά τα δεδομένα το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο γνωμοδότησε ομόφωνα θετικά υπέρ του υποβληθέντος σχεδίου της ΕΛΛΗΝΙΚΟ Α.Ε., συμπεριλαμβάνοντας στη γνωμοδότησή του και τους ακόλουθους όρους:

1) Το σύνολο των εργασιών κατεδάφισης και αποξήλωσης κτισμάτων, εγκαταστάσεων, συνοδών υποστηρικτικών δομών και κατασκευών διαμόρφωσης περιβάλλοντος χώρου, εντός των ορίων του αρχαιολογικού χώρου περιοχής των Δήμων Αλίμου και Ελληνικού-Αργυρούπολης και του αρχαιολογικού χώρου Αγίου Κοσμά, καθώς και πέριξ μνημείων (αρχαίο λατομείο, Ταφικός Περίβολος Ελληνικού) να γίνουν υπό την άμεση και συνεχή επίβλεψη εκπροσώπου της αρμόδιας ΕΦΑ Πειραιώς και Νήσων και σύμφωνα με τους όρους σύναψης του Μνημονίου Συναντίληψης και Συνεργασίας μεταξύ του ΥΠΠΟΑ και του κυρίου του Έργου.

2) Ο ανωτέρω όρος ισχύει για τις αντίστοιχες εργασίες κατεδάφισης και αποξήλωσης του συνόλου της χερσαίας έκτασης του Μητροπολιτικού Πόλου, εφόσον απαιτούνται εκσκαφικές εργασίες.

3) Για την  έναρξη των εργασιών κατεδάφισης στην περιοχή Γ (Ζώνη Ανάπτυξης Α-Α1), να προηγηθεί η λήψη μέτρων ασφάλειας και προστασίας του εκ μεταφοράς πιόσχημου ταφικού περιβόλου, τα οποία θα περιλαμβάνουν την κατασκευή εργοταξιακής περίφραξης του μνημείου, σε ικανή απόσταση, και με κατάλληλη σήμανση, καθώς και την κάλυψή του, με κατάλληλο υλικό, για λόγους προστασίας από τα αιωρούμενα προϊόντα των τεχνικών εργασιών.

Τα ως άνω μέτρα θα εφαρμοστούν με τις κατευθύνσεις της αρμόδιας Εφορείας Αρχαιοτήτων Πειραιώς και Νήσων, αφού προηγηθεί συνεννόηση με τις αρμόδιες Διευθύνσεις του ΥΠΠΟΑ, και σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στον όρο 14β της Υ.Α. έγκρισης του ΣΟΑ και της ΣΜΠΕ και στον όρο 9 της Υ.Α. έγκρισης της ΜΠΕ του έργου.

4) Σε περίπτωση ανεύρεσης αρχαιοτήτων, κατά τη διάρκεια των τεχνικών εργασιών, θα διακοπούν αμέσως οι εργασίες και θα ακολουθήσει σωστική ανασκαφική έρευνα, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 3028/2002. Από τα αποτελέσματα της έρευνας θα εξαρτηθεί η περαιτέρω πορεία του έργου, μετά από γνωμοδότηση του αρμόδιου Συμβουλίου του ΥΠΠΟΑ.

5) Πριν από την έναρξη οποιασδήποτε εργασίας κατεδάφισης των κτηρίων 569, 568 και 570, στην περιοχή πολεοδόμησης Α-Π4, όπου στεγάζονται προσωρινά αρχαιολογικές αποθήκες και εργαστήριο συντήρησης της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πειραιώς και Νήσων, πρέπει να εξασφαλιστεί και να έχει ολοκληρωθεί η μετεγκατάσταση των παραπάνω σε χώρο/κτήριο αντίστοιχης επιφάνειας (τ.μ.).

6) Το σύνολο των προϊόντων των εργασιών κατεδαφίσεων και αποξηλώσεων θα μεταφερθεί σε χώρο εκτός των ορίων των αρχαιολογικών χώρων και σε ικανή απόσταση από τα υφιστάμενα μνημεία της περιοχής. Ο χώρος θα επιλεγεί σε συνεννόηση με την αρμόδια Εφορεία Αρχαιοτήτων Πειραιώς και Νήσων, ενώ σε περίπτωση που απαιτηθούν εκσκαφές για τη διαμόρφωση του, να προηγηθεί η κατά νόμο έγκριση από την αρμόδια Εφορεία Αρχαιοτήτων.

7) Σε περίπτωση που, κατά τη διάρκεια των τεχνικών εργασιών κατεδαφίσεων και αποξηλώσεων, παραστεί ανάγκη λήψης επιπλέον μέτρων προστασίας που να αφορούν στην ασφάλεια παρακείμενων μνημείων και αρχαιοτήτων, θα λαμβάνονται άμεσα, σύμφωνα με τις υποδείξεις της αρμόδιας Εφορείας Αρχαιοτήτων Πειραιώς και Νήσων.

8) Για την προστασία των μεταβυζαντινών ναών των Αγίου Κοσμά & Δαμιανού και της Αγίας Παρασκευής, κατά τις εργασίες κατεδάφισης των κτηριακών όγκων που γειτνιάζουν με αυτούς (κτήρια αρ. 3, 801, 949, 567), καθώς και των κατασκευών διαμόρφωσης του περιβάλλοντος χώρου τους, να ληφθούν όλα τα απαραίτητα μέτρα προστασίας τους (από δονήσεις, αιωρούμενα υλικά προϊόντα των εργασιών κλπ.) σύμφωνα με τις υποδείξεις της ΕΦΑ Πειραιώς και Νήσων, και εφόσον απαιτηθεί μετά από συνεννόησή της με τις αρμόδιες Διευθύνσεις του ΥΠΠΟΑ.

9) Το σύνολο των δαπανών που θα προκύψουν για τις ως άνω αρχαιολογικές εργασίες θα καλυφθούν από τον κύριο του έργου.

Το ίδιο θέμα θα εισαχθεί προς συζήτηση και στο Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων την Πέμπτη 2 Απριλίου 2020.

Ανακοίνωση του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων


Η απόφαση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου (σ.σ.: στις 27 Σεπτέμβρη) αποτελεί δικαίωση του αγώνα του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων, προκειμένου να μην καταστρατηγηθεί ο Αρχαιολογικός Νόμος.

Το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο διέκοψε τη συνεδρίαση σχετικά με την γνωμοδότηση για την έγκριση ή μη του ΣΟΑ και της ΣΜΠΕ του έργου «Ανάπτυξη του Μητροπολιτικού Πόλου Ελληνικού – Αγ. Κοσμά», για να προηγηθεί σε συνεδρίαση του ΚΑΣ η γνωμοδότηση για την κήρυξη αρχαιολογικού χώρου στο Ελληνικό, πριν από οποιαδήποτε χωρική ρύθμιση, όπως ορίζει το άρθρο 12 του Αρχαιολογικού Νόμου.

Η εφαρμογή της νόμιμης διαδικασίας δεν επιφέρει καθυστερήσεις: αν η κήρυξη του αρχαιολογικού χώρου είχε γίνει εδώ και τόσους μήνες, αν το θέμα της κήρυξης είχε συμπεριληφθεί –ως όφειλε- στην ημερήσια διάταξη του ΚΑΣ της 5ης/9/2017, όπως είχε αιτηθεί ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων, τότε και οι δύο γνωμοδοτήσεις θα ήταν ήδη έτοιμες.

Αντιθέτως, οι πολιτικές, οικονομικές και μιντιακές παρεμβάσεις προκειμένου να παρακαμφθεί η νόμιμη διαδικασία στην περίπτωση του Ελληνικού, είναι αυτές που ευθύνονται για τις ως τώρα καθυστερήσεις. Καλό θα ήταν οι φορείς αυτών των παρεμβάσεων να το κατανοήσουν επιτέλους και να αφήσουν την Αρχαιολογική Υπηρεσία και τα επιστημονικά όργανα του Υπουργείου Πολιτισμού να αποφασίσουν με βάση το νόμο και την επιστημονική δεοντολογία.

Για την αποφυγή της παραπληροφόρησης θυμίζουμε ότι η κήρυξη αρχαιολογικού χώρου, δεν εμποδίζει την έγκριση ή την εκτέλεση του όποιου έργου. Απόδειξη για αυτό είναι το κέντρο της Αθήνας, η Ρόδος, το Ναύπλιο, η Μονεμβασία, τα Χανιά και πολλές άλλες περιπτώσεις που αποτελούν κηρυγμένους αρχαιολογικούς χώρους.

Η κήρυξη χαρακτηρίζει την περιοχή ως τόπο όπου αναμένεται να εντοπιστούν αρχαιότητες και διασφαλίζει ότι κάθε τεχνικό έργο θα παίρνει απαραίτητα την έγκριση από την Αρχαιολογική Υπηρεσία. Επίσης, ότι οι όροι προστασίας και ανάδειξης των αρχαιοτήτων θα ισχύουν στο διηνεκές και θα δεσμεύουν όχι μόνον την ΕΛΛΗΝΙΚΟ Α.Ε., αλλά και τον κύριο του έργου, τις κατασκευαστικές εταιρείες και τους υπεργολάβους που θα εκτελέσουν τα τεχνικά έργα, έως και τους τελικούς χρήστες, κατοίκους ή επαγγελματίες που θα ζήσουν ή θα δραστηριοποιηθούν στην περιοχή.

Το ΔΣ του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων θέλει να ευχαριστήσει τους φορείς και τα πρόσωπα που συμπαραστάθηκαν στον αγώνα μας. Θα θέλαμε επίσης να εκφράσουμε τη χαρά μας για τη μεγάλη πλειοψηφία των μελών του ΚΑΣ που στάθηκαν στο ύψος των περιστάσεων, διασώζοντας το κύρος του Συμβουλίου.

«Ναι» κατά πλειοψηφία είπε το ΚΑΣ στην παραχώρηση του Παναθηναϊκού Σταδίου αλλά και της Στοάς Αττάλου σε ιδιωτικές εταιρείες για την διοργάνωση εκδηλώσεων. Στη συνεδρίαση, ωστόσο, επικράτησε έντονος προβληματισμός για το εάν είναι ηθικά σωστό να στρώνονται τραπεζοκαθίσματα εντός μνημείων, όπως τα παραπάνω, ή υπάρχει μια κόκκινη γραμμή που δεν πρέπει να ξεπεραστεί;

Τα μέλη του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου κλήθηκαν να γνωμοδοτήσουν ως προς την παραχώρηση χρήσης του Παναθηναϊκού Σταδίου και της Στοάς του Αττάλου, προκειμένου να πραγματοποιηθούν εκδηλώσεις στο πλαίσιο δράσεων ξένης επενδυτικής εταιρίας.

Επιπλέον, η Στοά του Αττάλου ζητήθηκε και από παγκόσμια οργάνωση επιχειρηματιών για την πραγματοποίηση εκδήλωσης στο πλαίσιο του συνεδρίου της.

Τα μνημεία αποφασίστηκε να παραχωρηθούν για τις εκδηλώσεις οι οποίες θα περιλαμβάνουν προβολή με επίκεντρο το ολυμπιακό ιδεώδες το πρώτο και χορευτικό δρώμενο σχετικό με την κλασική μουσική το δεύτερο, μετά δείπνου αμφότερες και θα γίνουν τον Μάιο και τον Ιούνιο.

Αντίστοιχα αιτήματα που στο παρελθόν δεν γίνονταν δεκτά.

Πηγή tovima.gr