ΓΙΑΝ ΤΟΜΠΣΟΝ

"Σχεδόν ο μισός ενήλικας πληθυσμός υπερβαίνει τις τοξικολογικές τιμές αναφοράς", σύμφωνα με την Anses. Σε σχετική έκθεσή του, ο εθνικός οργανισμός υγείας επισημαίνει την ανάγκη για άμεση λήψη μέτρων, με στόχο τη μείωση της υπερέκθεσης, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στον περιορισμό της χρήσης γεωργικών λιπασμάτων.

Η κατάσταση θεωρείται "ανησυχητική". Την Τετάρτη 25 Μαρτίου, η Γαλλική Εθνική Υπηρεσία για την Ασφάλεια των Τροφίμων (Anses) προειδοποίησε ότι ο γαλλικός πληθυσμός "εκτίθεται σε μεγάλο βαθμό και ολοένα και περισσότερο" σε κάδμιο, ένα βαρύ μέταλλο που βρίσκεται στο έδαφος και μολύνει τον οργανισμό κυρίως μέσω των τροφίμων. Αυτή η "υπερβολική έκθεση", η οποία συχνά υπερβαίνει τα όρια κινδύνου, απαιτεί "ταχεία και αποφασιστική δράση" για τον περιορισμό των "επιβλαβών επιπτώσεων" στην ανθρώπινη υγεία, υποστηρίζει η Anses σε έκθεσή της.

Η έκθεση, καρπός διετούς μελέτης, αποτυπώνει "για πρώτη φορά" το εύρος και τα χαρακτηριστικά της έκθεσης των Γάλλων στο κάδμιο, όπως επισημαίνει η συντονίστρια της έρευνας, Ζεραλντίν Καρν. "Σχεδόν ο μισός ενήλικας πληθυσμός (47,6%) υπερβαίνει τις τοξικολογικές τιμές αναφοράς", δήλωσε η τοξικολόγος αναφερόμενη σε προηγούμενες προειδοποιήσεις που έχει εκδώσει από το 2011.

Το κάδμιο είναι ένας ρύπος που αναγνωρίζεται ως "καρκινογόνος", "μεταλλαξιογόνος" και αιτία αναπαραγωγικών και νευροαναπτυξιακών διαταραχών, όπως επισημαίνει η Anses. Δεδομένου ότι δεν αποβάλλεται από τον οργανισμό, τείνει να συσσωρεύεται σε αυτόν. "Αυτό το τοξικό στοιχείο κατανέμεται ευρέως στα όργανα", με αποτέλεσμα να έχει επιπτώσεις στα οστά, τα νεφρά, το καρδιαγγειακό σύστημα, το πάγκρεας, την ουροδόχο κύστη, τον προστάτη και τους μαστούς, επιμένει η Καρν. Σχεδόν το ένα τέταρτο όλων των περιπτώσεων οστεοπόρωσης αποδίδεται στο κάδμιο.

Οι γεωργικές πρακτικές αλλάζουν

Μελέτες που έχουν διεξαχθεί κατά τη διάρκεια των δεκαετιών έχουν αποκαλύψει αυξανόμενα ποσοστά στον πληθυσμό, με την κατάσταση να είναι ιδιαίτερα κρίσιμη στη Γαλλία.

"Τα επίπεδα στη Γαλλία είναι έως και τρεις ή τέσσερις φορές υψηλότερα από εκείνα άλλων χωρών όπως το Βέλγιο, η Αγγλία και η Ιταλία", εξηγεί η τοξικολόγος Ζεραλντίν Καρν.

Για την ειδικό, οι διαφορές αυτές θα μπορούσαν να οφείλονται σε "μεγαλύτερη χρήση ορισμένων γεωργικών εισροών" και σε "μεγαλύτερη κατανάλωση προϊόντων δημητριακών, τα οποία είναι περισσότερο μολυσμένα".

Σύμφωνα με την Anses, τα τρόφιμα ευθύνονται για "έως και το 98% της συνολικής έκθεσης σε κάδμιο" του πληθυσμού, με εξαίρεση τους καπνιστές, οι οποίοι εκτίθενται σε διπλάσια επίπεδα λόγω του καπνίσματος. Το μεγαλύτερο μέρος της επιβάρυνσης στη διατροφή μας προέρχεται από προϊόντα δημητριακών (ψωμί, ζυμαρικά, μπισκότα κ.λπ.), πατάτες και λαχανικά, τα οποία αποτελούν βασικά στοιχεία των γευμάτων μας και είναι δύσκολο να αποφευχθούν.

Για να μειωθεί η μόλυνση των τροφίμων, ο οργανισμός ζητά να τεθούν ως προτεραιότητα το έδαφος και οι γεωργικές πρακτικές. Συνιστά τη μείωση των ορίων καδμίου στα λιπάσματα ως επείγον ζήτημα, με "δέσμευση από όλους τους φορείς" του τομέα, "και όχι μόνο από τους αγρότες". Ζητά επίσης να τερματιστεί η "εξάρτηση από τα φωσφορικά ορυκτά λιπάσματα", ιδίως με μεγαλύτερη χρήση του φωσφόρου που ήδη περιέχεται στο έδαφος και με τη χρήση γεωργικών ποικιλιών που "συσσωρεύουν λιγότερο κάδμιο".

Όσον αφορά τα τρόφιμα στα ράφια των καταστημάτων, ιδίως τα εισαγόμενα προϊόντα, η γαλλική υπηρεσία ασφάλειας τροφίμων (Agence nationale de sécurité sanitaire de l'alimentation) επέκρινε τα ρυθμιστικά ανώτατα όρια ως "όχι επαρκώς προστατευτικά για την υγεία των καταναλωτών". Κατά συνέπεια, τα κατώτατα όρια για τα προϊόντα που καταναλώνονται ευρύτερα και συμβάλλουν περισσότερο στη μόλυνση του ανθρώπου πρέπει να "αναθεωρηθούν προς τα κάτω". Απαιτούνται επίσης "ενισχυμένα μέτρα" για τον έλεγχο και την παρακολούθηση της τροφικής αλυσίδας.

Λιγότερα δημητριακά, περισσότερα όσπρια

Αντιμέτωποι με αυτό το ζήτημα δημόσιας υγείας, τι μπορούν να κάνουν οι καταναλωτές; Η εκθεση επισημαίνει ότι "δεν κρίνεται σκόπιμο να διατυπωθούν συστάσεις σχετικά με τις ατομικές επιλογές". Παρόλα αυτά, η Anses προτείνει τη "μείωση της κατανάλωσης τροφίμων με βάση το σιτάρι" με "χαμηλή διατροφική αξία", όπως τα δημητριακά πρωινού, τα κέικ και τα γλυκά και αλμυρά μπισκότα. Η σοκολάτα, η οποία συχνά προβάλλεται ως "περισσότερο μολυσμένη" από άλλα τρόφιμα, παρουσιάζεται μόνο ως "μικρός συντελεστής" της έκθεσης σε κάδμιο και δεν αποτελεί αντικείμενο συγκεκριμένης σύστασης.

Ως εναλλακτική λύση για τα ζυμαρικά και τις πατάτες, η Anses ενθαρρύνει την "επανεξισορρόπηση" υπέρ των οσπρίων (φακές, ρεβίθια κ.λπ.), τα οποία είναι "δέκα φορές λιγότερο μολυσμένα από τα δημητριακά" και αναγνωρίζονται για τα διατροφικά τους οφέλη. Από την άλλη πλευρά, ο οργανισμός αποφεύγει να διατυπώσει συστάσεις σχετικά με τα προϊόντα βιολογικής γεωργίας, ελλείψει σημαντικών και σταθερών αποτελεσμάτων από τις δοκιμές που έχουν διεξαχθεί. Ο βιολογικός τομέας είναι "δυνητικά εξίσου επηρεασμένος με τη συμβατική γεωργία", δεδομένης της εγκεκριμένης χρήσης ορισμένων λιπασμάτων που περιέχουν κάδμιο, προειδοποιεί η Anses.

Πηγή: franceinfo.fr