του  Άλφρεντ ντε Ζάγιας* | defenddemocracy.press

Τον Αύγουστο του 2026 οι Ισλανδοί θα ψηφίσουν σε δημοψήφισμα για το κατά πόσον η Ισλανδία θα πρέπει να ξεκινήσει ενταξιακές διαπραγματεύσεις για να προσχωρήσει στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Οι Ισλανδοί θα ήταν φρόνιμο να μείνουν μακριά από την ΕΕ, η οποία έχει μεταλλαχθεί από ένα φιλειρηνικό κίνημα ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης σε μια φιλοπόλεμη μηχανή παγκοσμιοποίησης, την οποία διαχειρίζεται μια διογκωμένη γραφειοκρατία στις Βρυξέλλες, που λειτουργεί χωρίς διαφάνεια ή λογοδοσία και που υποστηρίζει τη στρατιωτικοποίηση και μια ακραία ρωσοφοβία.

Υπό το πρίσμα των αξιοσέβαστων δημοκρατικών παραδόσεων της Ισλανδίας, οι οποίες ανάγονται στο Κοινοβούλιο του Thingvellir του 10ου αιώνα, θα ήταν σκέτη παραφροσύνη για τους Ισλανδούς να εγκαταλείψουν την κυριαρχία και την ανεξαρτησία που κατέκτησαν με τόσο κόπο.

Το 1992 και το 1993 η Ισλανδία διαπραγματεύτηκε πράγματι τη συμφωνία για τον ΕΟΧ (Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο), η οποία της έδωσε πρόσβαση στην αγορά της ΕΕ χωρίς να είναι μέλος της και χωρίς πολλές από τις σχετικές υποχρεώσεις. Η συμφωνία για τον ΕΟΧ τέθηκε σε ισχύ το 1994 και αποτέλεσε αντικείμενο διαπραγμάτευσης κατά την περίοδο μετά την υιοθέτηση της Συνθήκης του Μάαστριχτ (βλ. παρακάτω). Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι η ΕΕ την εποχή του Μάαστριχτ ήταν θεμελιωδώς διαφορετική από την ΕΕ που προέκυψε μετά την υιοθέτηση της Συνθήκης της Λισαβόνας του 2007. Η ΕΕ κινείται πλέον με ταχύτητα προς ένα συγκεντρωτικό, αυταρχικό, έως και ολοκληρωτικό μέλλον.

Υπάρχει και μία ακόμη σημαντική παράμετρος. Η Συνθήκη της Λισαβόνας είναι, από πολλές απόψεις, ασύμβατη με τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Οι Ισλανδοί πρέπει στην πραγματικότητα να επιλέξουν μεταξύ των υποχρεώσεών τους βάσει του Χάρτη του ΟΗΕ και των δεσμεύσεων και των ενεργειών που απορρέουν από τη Συνθήκη της Λισαβόνας και τις αυθαίρετες αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, υπό την παρούσα ηγεσία της Ούρσουλα φον Ντερ Λάιεν.

Συμμετοχή στον ΟΗΕ

Ας εξετάσουμε εν συντομία την ιστορία. Η Ισλανδία εντάχθηκε στα Ηνωμένα Έθνη το 1946. Οι σκοποί και οι αρχές του ΟΗΕ διατυπώνονται στα άρθρα 1-2 του Χάρτη, και ιδίως στην κοινή δέσμευση όλων των μελών να προάγουν την ειρήνη μέσω της συνεργασίας, της πολυμέρειας, της πρόληψης των συγκρούσεων, του σεβασμού της ισότητας των κρατών, της αυτοδιάθεσης των λαών, της προώθησης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του δικαιώματος στην ανάπτυξη.

Το άρθρο 103 του Χάρτη, η ρήτρα υπεροχής, ορίζει: «Σε περίπτωση σύγκρουσης μεταξύ των υποχρεώσεων των Μελών των Ηνωμένων Εθνών βάσει του παρόντος Χάρτη και των υποχρεώσεών τους βάσει οποιασδήποτε άλλης διεθνούς συμφωνίας, υπερισχύουν οι υποχρεώσεις τους βάσει του παρόντος Χάρτη».

Λόγω αυτής της υπέρτερης νομικής δέσμευσης, κάθε κράτος-μέλος του ΟΗΕ πρέπει, πριν συνάψει οποιαδήποτε συνθήκη ή προσχωρήσει σε οποιονδήποτε άλλο οργανισμό, να εξετάζει κατά πόσον μια τέτοια ενέργεια είναι συμβατή με την ιδιότητά του ως μέλους του ΟΗΕ. Το άρθρο 52 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών προβλέπει ότι τα μέλη του ΟΗΕ μπορούν να συμμετέχουν σε άλλους οργανισμούς «υπό την προϋπόθεση ότι οι συμφωνίες ή οι οργανισμοί αυτοί και οι δραστηριότητές τους συνάδουν με τους Σκοπούς και τις Αρχές των Ηνωμένων Εθνών.»

Το παρόν σύντομο κείμενο υποστηρίζει ότι η Ισλανδία δεν θα πρέπει να γίνει μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία ομολογουμένως, είχε πολύ θετικό ξεκίνημα, αλλά σταδιακά απομακρύνθηκε από τον αρχικό φιλειρηνικό προσανατολισμό της και αναδείχθηκε σε μια ανταγωνιστική υπερεθνική γεωπολιτική οντότητα, με στόχους και δραστηριότητες που συχνά συγκρούονται με τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και με ψηφίσματα της Γενικής Συνέλευσης και του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Με βάση τη Διακήρυξη Schuman (1950), τις Συνθήκες των Παρισίων (1951) και της Ρώμης (1957), δημιουργήθηκε η Ευρωπαϊκή Κοινή Αγορά με σκοπό την προώθηση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Για δεκαετίες, τα ευρωπαϊκά κράτη εργάζονταν παράλληλα με τα Ηνωμένα Έθνη και συνέβαλλαν στη σταθερότητα και την ευημερία της περιοχής.

Η Συνθήκη του Μάαστριχτ (1992) δημιούργησε την Ευρωπαϊκή Ένωση και προώθησε την ειρήνη και τα ανθρώπινα δικαιώματα, σεβόμενη παράλληλα την πολυμορφία και την κρατική κυριαρχία. Το άρθρο 6 της Συνθήκης του Μάαστριχτ όριζε: «Η Ένωση βασίζεται στις αρχές της ελευθερίας, της δημοκρατίας, του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών και του κράτους δικαίου, αρχές οι οποίες είναι κοινές στα κράτη μέλη. 2. Η Ένωση σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα, όπως κατοχυρώνονται με την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προστασία των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και των Θεμελιωδών Ελευθεριών, η οποία υπογράφηκε στη Ρώμη στις 4 Νοεμβρίου 1950, και όπως προκύπτουν από τις κοινές συνταγματικές παραδόσεις των κρατών μελών, ως γενικές αρχές του κοινοτικού δικαίου. 3. Η Ένωση σέβεται την εθνική ταυτότητα των κρατών μελών της…».

Η διευθέτηση αυτή ήταν συμβατή με τον Χάρτη του ΟΗΕ και εγγυόταν τον σεβασμό των εθνικών ταυτοτήτων και προσεγγίσεων κατά τρόπο συμβατό με το Καταστατικό της UNESCO, το οποίο επίσης αναγνωρίζει την αξία του πλούτου των διαφορετικών πολιτισμών και οπτικών και αποθαρρύνει την άνωθεν επιβαλλόμενη ομογενοποίηση.

Δυστυχώς, το κίνημα υπέρ της παγκοσμιοποίησης στην Ευρώπη ομογενοποίησε σε μεγάλο βαθμό την εξωτερική πολιτική, τον πολιτισμό, ακόμη και την ηθική, παραμερίζοντας τις τοπικές προσεγγίσεις και παραδόσεις. Όταν το 2004 τέθηκε στο τραπέζι η ιδέα ενός ευρωπαϊκού συντάγματος, γρήγορα απορρίφθηκε στις δημοσκοπήσεις και στα δημοψηφίσματα που διεξήχθησαν στη Γαλλία και την Ολλανδία. Οι ευρωπαϊκοί πληθυσμοί θεωρούσαν ότι το προτεινόμενο σύνταγμα απειλούσε τις εθνικές τους ταυτότητες, οι οποίες κατοχυρώνονταν από τη Συνθήκη του Μάαστριχτ, και ότι άνοιγε τον δρόμο προς τον αυταρχισμό ή ακόμη και τον ολοκληρωτισμό, καθοδηγούμενο από μια γραφειοκρατία των Βρυξελλών αποκομμένη από τους λαούς των κρατών-μελών της Ένωσης.

Μπροστά στην αδυναμία υιοθέτησης του Ευρωπαϊκού Συντάγματος μέσω άμεσης δημοκρατικής ψηφοφορίας, οι γραφειοκράτες αποφάσισαν το 2007 να εγκαταλείψουν το σχέδιο ενός Ευρωπαϊκού Συντάγματος και αντ’ αυτού να ακολουθήσουν μια συντομότερη οδό, βασιζόμενοι στα κοινοβούλια των κρατών-μελών, τα οποία ήταν ευκολότερο να χειραγωγηθούν από ό,τι οι πληθυσμοί που εκπροσωπούσαν.

Η Συνθήκη της Λισαβόνας της 13ης Δεκεμβρίου 2007 προέκυψε ως Ersatz, δηλαδή ως υποκατάστατο ευρωπαϊκό σύνταγμα, το οποίο υιοθετήθηκε με αμφισβητήσιμο τρόπο και, σε κάθε περίπτωση, χωρίς να αντιπροσωπεύει τις επιθυμίες των ενδιαφερόμενων πληθυσμών.

Κατ’ επίφαση μόνο αποδόθηκε σεβασμός στην αρχή της επικουρικότητας, σύμφωνα με την οποία η ΕΕ ενεργεί (θεωρητικά) μόνο εκεί όπου τα κράτη-μέλη της συμφωνούν ομόφωνα. Αυτό αντανακλά τον νομικό κανόνα σύμφωνα με τον οποίο οι κυβερνητικές αποφάσεις θα πρέπει να λαμβάνονται όσο το δυνατόν πιο κοντά στους πολίτες, παραμένοντας παράλληλα αποτελεσματικές. Στάχτη στα μάτια.

Στην πράξη, η κυριαρχία των ευρωπαϊκών κρατών έχει περιοριστεί σημαντικά από το 2007 και μετά, και η γραφειοκρατία των Βρυξελλών έχει επιβάλει κανόνες και κανονισμούς – καθώς και μονομερή καταναγκαστικά μέτρα, τα οποία εσφαλμένα αποκαλούνται «κυρώσεις» – με ολοένα και πιο αυταρχικό τρόπο, αγνοώντας το «περιθώριο διακριτικής ευχέρειας» των υποτίθεται κυρίαρχων ευρωπαϊκών χωρών.

Ιδιαίτερα επικίνδυνο είναι το γεγονός ότι το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Λουξεμβούργο συντάσσεται στις περισσότερες περιπτώσεις με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, παρά τις βάσιμες προσφυγές μεμονωμένων κρατών. Στην πράξη, το δίκαιο της ΕΕ υπερισχύει των νόμων των κρατών-μελών, ακόμη και σε ζητήματα πρόσβασης στην πληροφόρηση, ελευθερίας της γνώμης και της έκφρασης, ηθικής και εθνικής ασφάλειας.

Με την οργουελική απόφασή του της 2ας Ιουλίου 2026, το Δικαστήριο της ΕΕ στο Λουξεμβούργο ενέκρινε τη νομιμότητα της λογοκρισίας του διαδικτύου από την ΕΕ και της ποινικοποίησης μηνυμάτων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (Chat Control), συμπεριλαμβανομένων ηλεκτρονικών συνδέσμων προς αποστολείς που υπόκεινται σε κυρώσεις. Με αυτή την πραγματικά ολοκληρωτική απόφαση, δεν παραβιάζονται μόνο τα δικαιώματα των ειδησεογραφικών υπηρεσιών να μεταδίδουν πληροφορίες και διαφορετικές οπτικές, αλλά και το δικαίωμα κάθε πολίτη της ΕΕ να έχει πρόσβαση σε πολιτικά σημαντικές πληροφορίες και να τις συζητά δημόσια.

Η πρόσβαση στην πληροφόρηση και η ελευθερία της γνώμης και της έκφρασης βρίσκονται στον πυρήνα κάθε δημοκρατίας. Τα δικαιώματα αυτά κατοχυρώνονται στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, στον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο άρθρο 19 του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα και στο Γενικό Σχόλιο αριθ. 34 της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ.

Ο ολοκληρωτικός καπιταλισμός της επιτήρησης

Αυτή και άλλες πρόσφατες αποφάσεις του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης καταδεικνύουν ότι δεν υπάρχει πλέον αποτελεσματική δυνατότητα προσφυγής ή ένδικο μέσο, επειδή το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι σαφώς υποταγμένο στο Συμβούλιο της ΕΕ.

Ακόμη και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου στο Στρασβούργο απέτυχε να προστατεύσει τους Ευρωπαίους πολίτες από τη δήμευση ιδιωτικής περιουσίας, για παράδειγμα στο πλαίσιο των κυρώσεων της ΕΕ κατά της Ρωσίας, κατά σαφή παραβίαση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Και εδώ, το δικαίωμα στην ιδιωτική περιουσία έχει καταργηθεί μέσω της υπερεθνικής απόφασης των γραφειοκρατών της ΕΕ να επιβάλλουν «κυρώσεις» σε στοχοποιημένες χώρες ή πρόσωπα.

Λόγω της σοβαρότητας των συνεπειών αυτών των μέτρων, πολυάριθμες οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένου του Διεθνούς Ινστιτούτου Ερευνών για την Ειρήνη της Γενεύης (GIPRI), έχουν υποβάλει νομικά υπομνήματα στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, απαριθμώντας τις παραβιάσεις της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων. Μέχρι στιγμής, το GIPRI και άλλες οργανώσεις δεν έχουν λάβει καμία επαρκή απάντηση, πέρα από μια γενική επαναβεβαίωση εκ μέρους των Βρυξελλών ότι τα εξωδικαστικά μέτρα που υιοθετήθηκαν στο πλαίσιο των κυρώσεων της ΕΕ είναι νόμιμα.

Μια ιδιαίτερα κατάφωρη περίπτωση του νέου ολοκληρωτισμού της ΕΕ είναι οι κυρώσεις που επιβλήθηκαν σε έξι Ευρωπαίους πολίτες επειδή φέρονται να εξέφρασαν απόψεις που προσεγγίζουν τη ρωσική επιχειρηματολογία σχετικά με τα αίτια του πολέμου στην Ουκρανία, μετά το πραξικόπημα του Μαϊντάν τον Φεβρουάριο του 2014. Μεταξύ εκείνων που επηρεάστηκαν είναι ο απόστρατος Ελβετός συνταγματάρχης και αξιωματικός των υπηρεσιών πληροφοριών Ζακ Μποντ και ο Γερμανός δημοσιογράφος Χουσεϊν Ντογκρού.

Επιπλέον, όπως εξήγησα ενώπιον του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ στις 25 Μαρτίου 2024, οι «κυρώσεις» της ΕΕ δεν είναι συμβατές με τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Εδώ και χρόνια, η Ευρωπαϊκή Ένωση παραβιάζει συστηματικά ψηφίσματα της Γενικής Συνέλευσης (80/209 της 17ης Δεκεμβρίου 2025)και του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ (61/9 της 27ης Μαρτίου 2026), τα οποία καταδικάζουν τις «κυρώσεις» των ΗΠΑ και της ΕΕ ως ασύμβατες με τον Χάρτη του ΟΗΕ, το διεθνές δίκαιο, τους κανόνες για τα ανθρώπινα δικαιώματα και το δικαίωμα στην ανάπτυξη.

Επιπλέον, τα «μονομερή καταναγκαστικά μέτρα» της ΕΕ καθιστούν σχεδόν αδύνατη την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης και, μαζί με το παράνομο καθεστώς κυρώσεων των ΗΠΑ, προκαλούν εκατοντάδες χιλιάδες θανάτους παγκοσμίως, όπως έχει διαπιστώσει το βρετανικό ιατρικό περιοδικό The Lancet. Η επιβολή τέτοιων μονομερών καταναγκαστικών μέτρων συνιστά αναμφίβολα «χρήση βίας» κατά παράβαση του άρθρου 2(4) του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και δεν έχει καμία δικαιολογία στο διεθνές δίκαιο ελλείψει έγκρισης από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. Οι «κυρώσεις» της ΕΕ παραβιάζουν το δικαίωμα στη ζωή, το δικαίωμα στην ανάπτυξη και την αυτοδιάθεση των λαών.

Μια άλλη ανησυχητική εξέλιξη στην Ευρώπη είναι η συστηματική πολεμική προπαγάνδα και η καλλιέργεια φόβου, η άρνηση επίλυσης των διαφορών με ειρηνικά μέσα, κατά παράβαση του άρθρου 2(3) του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, καθώς και η ακραία ρωσοφοβία που επιδεικνύει η γραφειοκρατία των Βρυξελλών, κατά κατάφωρη παραβίαση του άρθρου 20 του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα, το οποίο ορίζει:

1. Κάθε προπαγάνδα υπέρ του πολέμου απαγορεύεται από τον νόμο.

2. Κάθε επίκληση εθνικού, φυλετικού ή θρησκευτικού μίσους που συνιστά υποκίνηση σε διακρίσεις, εχθρότητα ή βία απαγορεύεται από τον νόμο.

Το 2024 και ξανά το 2025, το Διεθνές Ινστιτούτο Ερευνών για την Ειρήνη της Γενεύης υπέβαλε νομικά υπομνήματα στον Εισαγγελέα του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, σύμφωνα με το άρθρο 15 του Καταστατικού της Ρώμης, καταγγέλλοντας παραβιάσεις των άρθρων 5, 6, 7 και 8 του Καταστατικού του ΔΠΔ από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και την Κάγια Κάλας. Οι πολιτικές της ΕΕ είναι αντίθετες προς το διεθνές ποινικό δίκαιο, καθότι παρείχαν και εξακολουθούν να παρέχουν στρατιωτική, πολιτική, οικονομική, διπλωματική και προπαγανδιστική υποστήριξη σε ένα κράτος που διαπράττει γενοκτονία, επιτρέποντας έτσι στο Ισραήλ να συνεχίζει τη γενοκτονία κατά των Παλαιστινίων και να προβαίνει σε πράξεις επιθετικότητας κατά του Λιβάνου, της Συρίας, του Ιράν κλπ.

Συλλογικότητες νομικών στη Γαλλία, την Ιταλία και τη Γερμανία έχουν επίσης υποβάλει νομικά υπομνήματα αμφισβητώντας τις ενέργειες κρατών-μελών της ΕΕ ως αντίθετες προς τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, το Καταστατικό της Ρώμης, το Διεθνές Σύμφωνο για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα (άρθρα 6, 7, 14, 19, 21, 22, 25), την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Όλες οι παραπάνω δραστηριότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης τεκμηριώνουν το γεγονός ότι ο αρχικά φιλειρηνικός θεσμός έχει μεταλλαχθεί σε μια ολοκληρωτική οργάνωση, η οποία δεν συμμορφώνεται πλέον με το άρθρο 52 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, επειδή δεν προάγει τους σκοπούς και τις αρχές του ΟΗΕ αλλά, στην πραγματικότητα, εργάζεται εναντίον τους.

Η Ισλανδία πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτική όταν εξετάζει οποιαδήποτε μορφή σύνδεσης με την ΕΕ. Μια συνεπής εξωτερική πολιτική της Ισλανδίας θα επανεπιβεβαίωνε τη δέσμευσή της στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και θα απέφευγε οποιεσδήποτε συνθήκες ή μορφές σύνδεσης που θα περιόριζαν την κυριαρχία και το περιθώριο διακριτικής της ευχέρειας και θα παραβίαζαν τις υποχρεώσεις της βάσει του Χάρτη του ΟΗΕ, του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα και του Διεθνούς Συμφώνου για τα Οικονομικά, Κοινωνικά και Μορφωτικά Δικαιώματα.

Η αντίληψη της ΕΕ ως προπυργίου του «κράτους δικαίου» και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων δεν μπορεί πλέον να υποστηριχθεί εμπειρικά. Τα κατάλοιπα μιας θετικής αντίληψης για την ΕΕ αποτελούν απλώς προϊόν δημοσίων σχέσεων, κατήχησης και αδιάκοπης προπαγάνδας.

Κι όμως, στον κόσμο μας της οργουελικής «Νέας Ομιλίας» και της γνωστικής ασυμφωνίας, ορισμένοι -ακόμη και στην Ισλανδία- προσποιούνται ότι είναι απολύτως φυσιολογικό να δηλώνει κανείς προσηλωμένος στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, ενώ ταυτόχρονα ενεργεί ενάντια στους σκοπούς και τις αρχές του μέσω των επιθετικών πολιτικών που υιοθετεί η γραφειοκρατία των Βρυξελλών.

Ένας καλά ενημερωμένος Ισλανδός ψηφοφόρος θα πρέπει να απορρίψει οποιαδήποτε σύνδεση με την Ευρωπαϊκή Ένωση, διότι η ΕΕ δεν είναι πλέον η φιλειρηνική Κοινή Αγορά, αλλά έχει μεταλλαχθεί σε έναν ολοκληρωτικό οργανισμό που δεν σέβεται τα δημοκρατικά δικαιώματα των ευρωπαϊκών λαών. Αντίθετα, επιδιώκει να επιβάλει σε όλους τους Ευρωπαίους πολίτες μία ενιαία λύση για όλους και μία ενιαία αφήγηση για όλους.

Όλοι οι Ισλανδοί που αγαπούν την ελευθερία, καλούνται να υπερασπιστούν την κυριαρχία και την ανεξαρτησία της Ισλανδίας.

*Ο Άλφρεντ ντε Ζάγιας είναι καθηγητής Νομικής στη Σχολή Διπλωματίας της Γενεύης (Geneva School of Diplomacy) και διετέλεσε Ανεξάρτητος Εμπειρογνώμονας του ΟΗΕ για τη Διεθνή Τάξη κατά την περίοδο 2012–2018.

Πηγή: infowar.gr

Η Ισλανδία τόλμησε να μειώσει τις ώρες εργασίες και να μην «πειράξει» του μισθούς και το εγχείρημά της, πέτυχε.

Μελέτη του Autonomy Institute και της Ισλανδικής Ένωσης για την Αειφορία και τη Δημοκρατία (Alda) αποκαλύπτει ότι από το 2020 έως το 2022, πάνω από το μισό εργατικό δυναμικό της Ισλανδίας επέλεξε μειωμένο ωράριο, μεταβαίνοντας συχνά σε τετραήμερη εργασία.

Η στροφή αυτή αντιστοιχούσε σε οικονομική υπεραπόδοση το 2023 σε σύγκριση με τα περισσότερα ευρωπαϊκά έθνη, τοποθετώντας το ποσοστό ανεργίας της Ισλανδίας μεταξύ των χαμηλότερων στην ήπειρο. Οι ερευνητές της Alda περιγράφουν τη συντομότερη εβδομάδα εργασίας ως “ιστορία επιτυχίας”, με ισχυρούς οικονομικούς δείκτες που υποστηρίζουν αυτή την εκτίμηση.

Η μειωμένη εβδομάδα εργασίας ξεκίνησε με δοκιμές από το 2015 έως το 2019 που αφορούσαν υπαλλήλους του δημόσιου τομέα, οι οποίοι μεταπήδησαν από 40ωρη σε 35-36ωρη εργασία την εβδομάδα χωρίς περικοπή μισθού.

Οι δοκιμές περιελάμβαναν περισσότερους από 2.500 υπαλλήλους, πάνω από το 1% του εργατικού δυναμικού της Ισλανδίας, και αποσκοπούσαν στη βελτίωση της παραγωγικότητας με ενίσχυση παράλληλα, της ισορροπίας μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα επίπεδα παραγωγικότητας ή παρέμειναν σταθερά ή βελτιώθηκαν, ενώ οι εργαζόμενοι βίωσαν σημαντικά οφέλη στην ευημερία, συμπεριλαμβανομένου του μειωμένου άγχους, της χαμηλότερης επαγγελματικής εξουθένωσης και της βελτίωσης της υγείας τους. Μετά από αυτές τις επιτυχείς δοκιμές, τα ισλανδικά εργατικά συνδικάτα εξασφάλισαν μικρότερες ώρες εργασίας για δεκάδες χιλιάδες εργαζόμενους.

Το 2023, το ΑΕΠ της Ισλανδίας αυξήθηκε κατά 5% και έγινε το δεύτερο μετά της Μάλτας, μεταξύ των πλούσιων ευρωπαϊκών οικονομιών, παρά το γεγονός ότι το ΔΝΤ προβλέπει βραδύτερη ανάπτυξη στο μέλλον.

Με ποσοστό ανεργίας 3,4% πέρυσι -περίπου το μισό του ευρωπαϊκού μέσου όρου- η αγορά εργασίας της Ισλανδίας εξακολουθεί να αντανακλά υγιή και σθεναρή οικονομική παρουσία. Παρόλο που το ΔΝΤ αναμένει μικρή αύξηση της ανεργίας και επιβράδυνση της οικονομικής επέκτασης, λόγω της εξασθενημένης εγχώριας ζήτησης και της βραδύτερης τουριστικής ανάπτυξης, η περίπτωση της Ισλανδίας εφάπτεται με την ευρύτερη παγκόσμια τάση και το ενδιαφέρον για συντομότερες εβδομάδες εργασίας.

 

Μια σπάνια πολική αρκούδα που εντοπίστηκε έξω από ένα εξοχικό σε ένα απομακρυσμένο χωριό της Ισλανδίας πυροβολήθηκε από την αστυνομία αφού θεωρήθηκε απειλή, ανακοίνωσαν οι αρχές την Παρασκευή.

Η αρκούδα θανατώθηκε το απόγευμα της Πέμπτης στα βορειοδυτικά της Ισλανδίας, αφού η αστυνομία συμβουλεύτηκε την Υπηρεσία Περιβάλλοντος, η οποία αρνήθηκε να μετεγκαταστήσει το ζώο, δήλωσε στο Associated Press ο αρχηγός της αστυνομίας του Westfjords, Χέλγκι Τζένσον.

«Δεν είναι κάτι που μας αρέσει να κάνουμε», δήλωσε ο Τζένσον. «Σε αυτή την περίπτωση, όπως μπορείτε να δείτε στην εικόνα, η αρκούδα ήταν πολύ κοντά σε ένα εξοχικό σπίτι. Υπήρχε μια ηλικιωμένη γυναίκα εκεί μέσα».

Η ιδιοκτήτρια, η οποία ήταν μόνη της, φοβήθηκε και κλειδώθηκε στον επάνω όροφο καθώς η αρκούδα έψαχνε τα σκουπίδια της, είπε ο Τζένσον. Επικοινώνησε με την κόρη της στο Ρέικιαβικ, την πρωτεύουσα της χώρας, μέσω δορυφορικής σύνδεσης και κάλεσε σε βοήθεια. «Έμεινε εκεί», είπε ο Τζένσον, προσθέτοντας ότι και άλλοι καλοκαιρινοί κάτοικοι της περιοχής είχαν πάει στα σπίτια τους. «Γνώριζε τον κίνδυνο».

Η Γροιλανδία αρνήθηκε την επιστροφή της, λέγοντας πως μπορεί να ήταν άρρωστη.

Ταξίδεψε από τη Γροιλανδία, ήταν ανήλικη

Οι πολικές αρκούδες δεν είναι ιθαγενείς στην Ισλανδία, αλλά περιστασιακά βγαίνουν στην ξηρά αφού ταξιδέψουν πάνω σε πλωτήρες πάγου από τη Γροιλανδία, σύμφωνα με την  Άννα Σβέινσντοτίρ, διευθύντρια επιστημονικών συλλογών στο Ισλανδικό Ινστιτούτο Φυσικής Ιστορίας. Τις τελευταίες εβδομάδες έχουν εντοπιστεί πολλά παγόβουνα στα ανοικτά της βόρειας ακτής. Οι πολικές αρκούδες κινδυνεύουν με πνιγμό από την εξάντληση κατά τη διάρκεια τη μετανάστευσής τους.

Παρόλο που οι επιθέσεις πολικών αρκούδων σε ανθρώπους είναι εξαιρετικά σπάνιες, μια μελέτη στο Wildlife Society Bulletin το 2017 ανέφερε ότι η απώλεια των θαλάσσιων πάγων από την υπερθέρμανση του πλανήτη έχει οδηγήσει περισσότερες πεινασμένες αρκούδες στην ξηρά, γεγονός που τις θέτει σε μεγαλύτερη πιθανότητα συγκρούσεων με τον άνθρωπο και οδηγεί σε μεγαλύτερο κίνδυνο και για τους δύο.

Από τις 73 καταγεγραμμένες επιθέσεις πολικών αρκούδων από το 1870 έως το 2014 στον Καναδά, τη Γροιλανδία, τη Νορβηγία, τη Ρωσία και τις Ηνωμένες Πολιτείες – στις οποίες σκοτώθηκαν 20 άνθρωποι και τραυματίστηκαν 63 – οι 15 σημειώθηκαν από το 2009 έως το 2014.

Η αρκούδα που πυροβολήθηκε την Πέμπτη ήταν η πρώτη που εθεάθη στη χώρα από το 2016. Οι εμφανίσεις είναι σχετικά σπάνιες, καθώς μόνο 600 έχουν καταγραφεί στην Ισλανδία από τον 9ο αιώνα. Ενώ οι αρκούδες είναι προστατευόμενο είδος στην Ισλανδία και απαγορεύεται να σκοτωθεί μία στη θάλασσα, μπορούν να θανατωθούν αν αποτελούν απειλή για τον άνθρωπο ή τα ζώα. Στην Ελλάδα ο υπ’ αριθμόν ένας εχθρός για τις αρκούδες είναι η άσφαλτος.

«Η πλέον ενδεδειγμένη αντίδραση»

Μετά την άφιξη δύο αρκούδων το 2008, μια συζήτηση σχετικά με τη θανάτωση των απειλούμενων ειδών οδήγησε τον υπουργό Περιβάλλοντος να διορίσει μια ειδική ομάδα εργασίας για τη μελέτη του θέματος, δήλωσε το ινστιτούτο. Η ειδική ομάδα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η θανάτωση των περιπλανώμενων αρκούδων ήταν η πλέον ενδεδειγμένη αντίδραση. Η ομάδα δήλωσε ότι τα μη ενδημικά είδη αποτελούσαν απειλή για τους ανθρώπους και τα ζώα και ότι το κόστος της επιστροφής τους στη Γροιλανδία, που απέχει περίπου 300 χιλιόμετρα, ήταν υπέρογκο.

Διαπίστωσε επίσης ότι υπήρχε ένας υγιής πληθυσμός αρκούδων στην ανατολική Γροιλανδία, απ’ όπου ήταν πιθανό να έχει προέλθει οποιαδήποτε αρκούδα. Η νεαρή αρκούδα, η οποία ζύγιζε μεταξύ 150 και 200 κιλών, θα μεταφερθεί στο ινστιτούτο για να μελετηθεί. Οι επιστήμονες πήραν δείγματα από την αρκούδα την Παρασκευή.

Θα ελέγξουν για παράσιτα και λοιμώξεις και θα αξιολογήσουν τη φυσική της κατάσταση, όπως η υγεία των οργάνων της και το ποσοστό σωματικού λίπους, δήλωσε η Σβέινσντοτίρ. Η γούνα και το κρανίο μπορεί να διατηρηθούν για τη συλλογή του ινστιτούτου.

Ένα ελικόπτερο της ακτοφυλακής ερεύνησε την περιοχή όπου βρέθηκε η αρκούδα για να αναζητήσει άλλες, αλλά δεν βρήκε καμία, δήλωσε η αστυνομία.Αφού απομακρύνθηκε η πυροβολημένη αρκούδα, η γυναίκα που το κατήγγειλε αποφάσισε να μείνει περισσότερο στο χωριό, δήλωσε ο Τζένσον.

Πολλές δικαιολογίες και όλες συγκλίνουν στην εκτέλεση της αρκούδας

«Συνήθως πρέπει να βγάζω το τηλέφωνο από την πρίζα τη νύχτα όταν είναι έτσι, γιατί τηλεφωνούν άνθρωποι που θέλουν να μην τους πυροβολήσουμε, αλλά να τους αφήσουμε να φύγουν», λέει και προσθέτει: «Το θέμα είναι ότι κανείς δεν θέλει να τους δεχτεί. Είχαμε μιλήσει με έναν κτηνίατρο στη Γροιλανδία, αλλά μας είπε ότι δεν την θέλουν καθόλου γιατί έχουν αρκετά ζώα. Αν και λέγεται ότι κινδυνεύουν με εξαφάνιση, αυτό προέρχεται από κάπου αλλού» είπε ο ταριχευτής Πορβαλντούρ Μπιόρνσον.

«Η Υπηρεσία Περιβάλλοντος δεν διαθέτει τον εξοπλισμό που απαιτείται για να αιχμαλωτίσει ζωντανά τα ζώα, οπότε δεν υπάρχουν άλλα μέσα εκτός από αυτό».

Ανακεφαλαιώνοντας, οι απαντήσεις ήταν πως δεν την δέχθηκαν οι Γροιλανδοί και οι Δανοί (Η Γροιλανδία είναι αυτόνομη, αλλά ανήκει διοικητικά στην Δανία), πως έχει υψηλό κόστος, πως δεν έχουν το κατάλληλο όχημα μεταφοράς και πως ήταν επικίνδυνη. Υπερβολικά πολλές δικαιολογίες, καμία από τις οποίες δεν είναι ικανοποιητική για υπό εξαφάνιση ζώο.

Πηγές: Guardian, Iceland Monitor

Πέτρος Κατσάκος

Η Ισλανδική Hvalur είναι η τελευταία εταιρεία του κόσμου που συνεχίζει να κυνηγάει φάλαινες και ο ιδιοκτήτης της είναι για τους απανταχού οικολόγους ένας από τους πιό μισητούς ανθρώπους του πλανήτη.

Μόλις πριν λίγες ημέρες, η Ισλανδία έδωσε στον εκατομμυριούχο κυνηγό φαλαινών άδεια να σφάξει 128 φάλαινες.

Οι πτεροφάλαινες είναι υπέροχα πλάσματα: επικοινωνούν τραγουδώντας και νιώθουν την αγάπη και τη βαθιά θλίψη. Ο Λόφτσον συχνά τις σκοτώνει έγκυες και μια έρευνα έδειξε πως οι ευγενικοί αυτοί γίγαντες μπορεί να χρειαστούν έως και 2 ώρες για να πεθάνουν μετά την καμάκωσή τους.

Μπορούμε ακόμα να σταματήσουμε αυτή τη φρίκη και να προστατεύσουμε το δεύτερο μεγαλύτερο θηλαστικό της γης (όχι μόνο για αυτή τη σεζόν, αλλά για πάντα) βοηθώντας να αλλάξει ο νόμος και κάνοντας αυτή την άδεια την τελευταία στην Ισλανδία.

Η ισλανδική κυβέρνηση βρίσκεται υπό πίεση. Η υπουργός παραδέχτηκε ότι δεν συμφωνεί με τη φαλαινοθηρία, αλλά λέει ότι ο νόμος την ανάγκασε να χορηγήσει την άδεια. Ορισμένοι νομοθέτες σχεδιάζουν μια προσπάθεια να καταργήσουν τον νόμο αυτό.

Για τον Κρίστιαν Λόφτσον, το κυνήγι της φάλαινας είναι μια δουλειά σαν όλες τις άλλες και το γεγονός ότι θεωρείται ”διεθνής παρίας” τον αφήνει παγερά αδιάφορο. Η Ισλανδία και η Νορβηγία είναι οι μόνες χώρες του Κόσμου που επιτρέπουν το κυνήγι της φάλαινας και η Hvalur μπορεί να είναι ”κόκκινο πανί” για τις οικολογικές οργανώσεις, αλλά είναι μία νομιμότατη εταιρεία, που προμηθεύει με κρέας φάλαινας την Ιαπωνία. Ο δε Λόφτσον χαίρει μεγάλου σεβασμού στην χώρα του, καθώς τα 2/3 των Ισλανδών δεν διαφωνούν με το κυνήγι της φάλαινας.

Ο Λόφτσον, που υποστηρίζει ότι στις φλέβες του τρέχει αίμα φάλαινας, άρχισε να δουλεύει στην οικογενειακή επιχείρηση όταν ήταν 13 ετών. Μετά τον θάνατο του πατέρα του, το 1974, ανέλαβε τα ηνία της και σήμερα, στα 75 του χρόνια, είναι ένας πετυχημένος επιχειρηματίας. Το 2017 η Hvalur εκλήθη να πληρώσει γύρω στα 2,5 εκατ. ευρώ σε φόρους, γεγονός το οποίο δείχνει ότι τα κέρδη της ήταν σε υψηλό επίπεδο.

Η Hvalur κυνηγάει τις πτεροφάλαινες, το δεύτερο μεγαλύτερο είδος φάλαινας μετά την Γαλάζια. Τα σκάφη της εταιρείας είναι εξοπλισμένα με καμάκια τα οποία εκρήγνυνται μέσα στο σώμα του ζώου και το σκοτώνουν. Η νεκρή φάλαινα μεταφέρεται σ′ ένα φιόρδ κοντά στο Ρεϊκιαβικ, όπου βρίσκονται οι μοναδικές εγκαταστάσεις σχετικής επεξεργασίας που υπάρχουν στην χώρα.

Το καλοκαίρι του 2018 οι αρμόδιες αρχές της Ισλανδίας έδωσαν άδεια στον Λόφτσον να κυνηγήσει 238 πτεροφάλαινες. Το συγκεκριμένο είδος φάλαινας βρίσκεται στην επίσημη λίστα των ειδών υπό εξαφάνιση και το κυνήγι της είχε απαγορευτεί επί 20 χρόνια στην Ισλανδία. Το 2006 η κυβέρνηση της χώρας έδωσε την άδεια για να ξαναρχίσει και το 2007 η Διεθνής Ενωση για την Προστασία της Φύσης ανακοίνωσε ότι το είδος δεν απειλείται πλέον στον Β. Ατλαντικό. Σύμφωνα με έρευνα του 2015, γύρω στις 40.000 πτεροφάλαινες κολυμπούν στην περιοχή.

Η Ισλανδία δέχεται συνεχώς πιέσεις για να απαγορεύσει το κυνήγι τους αλλά δεν υποκύπτει. Σύμφωνα με τους επιστήμονες του Ισλανδικού Ινστιντούτου Θαλάσσιων Ερευνών, όσο γίνονται σεβαστοί οι περιορισμοί στο κυνήγι τους, οι πτεροφάλαινες θα συνεχίσουν να αναπαράγονται στα νερά της χώρας.

Οσο για τους τουρίστες που αντί να τις θαυμάσουν ζωντανές σε κάποια σχετική κρουαζιέρα, μπορεί να τις δουν νεκρές σε κάποιο από τα σκάφη της Hvalur, ο Λόφτσον έχει μόνο μία συμβουλή:

”Ας κοιτάξουν αλλού…” 

Πηγή: rosa.gr

Μετά την νέα έκρηξη του ηφαιστείου στην χερσόνησο Ρέικιανες και με την λάβα να πλησιάζει το Γκρίνταβικ, η νότια Ισλανδία έχει πλέον κηρυχτεί σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης. Σύμφωνα με τις τοπικές αρχές, είναι η πιο ισχυρή έκρηξη από όσες έχουν σημειωθεί από το 2021.

Συγκεκριμένα, το ηφαίστειο εξερράγη γύρω στις 8:30 το βράδυ του Σαββάτου. Η έκρηξη  σημειώθηκε κοντά στην πόλη Γκρίνταβικ, το εργοστάσιο παραγωγής ενέργειας Svartsengi και τη Blue Lagoon, ένα από τα πιο διάσημα τουριστικά αξιοθέατα της Ισλανδίας.

Ενδείξεις είχε λάβει η Μετεωρολογική Υπηρεσία

Η Μετεωρολογική Υπηρεσία της Ισλανδίας είπε ότι είχε λάβει ενδείξεις για πιθανή έκρηξη μόνο περίπου 40 λεπτά πριν συμβεί με το γραφείο να στέλνει την πρώτη του προειδοποίηση λίγο πριν ξεκινήσει η έκρηξη.

Σημειώνεται ότι η λάβα δεν έχει μετακινηθεί πολύ από το πρωί της Κυριακής (17/3) και ήταν περίπου 200 μέτρα από τον σωλήνα. Οι ειδικοί παρακολούν την ταχύτητα της λάβας, η οποία ήταν «αργή και σταθερή από σήμερα το πρωί», ανέφερε το γραφείο.

Ανήσυχοι είναι οι ειδικοί ως προς την πορεία που μπορεί να πάρει η λάβα

Τι ανέφερε εκπρόσωπος της Πολιτικής Προστασίας

Το πρωί της Κυριακής, η Hjordis Gudmundsdottir, εκπρόσωπος του Τμήματος Πολιτικής Προστασίας και Διαχείρισης Έκτακτης Ανάγκης, είπε στους δημοσιογράφους ότι ο μεγαλύτερος κίνδυνος ήταν δύο σωλήνες που μετέφεραν ζεστό νερό από το γεωθερμικό εργοστάσιο ηλεκτροπαραγωγής Svartsengi σε σπίτια στη χερσόνησο.

Μάλιστα, λίγο μετά τα μεσάνυχτα, λάβα κύλησε πάνω από έναν δρόμο προς έναν σωλήνα διανομής νερού από το εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, σύμφωνα με ενημέρωση από το Ισλανδικό Μετεωρολογικό Γραφείο.

Μεγαλύτερη έκρηξη από το 2021 – Οι ανησυχίες των μετεωρολόγων

Τέλος, η έκρηξη ήταν πιθανότατα η μεγαλύτερη από τις επτά που έχουν συμβεί στη χερσόνησο του Ρέικιανες από το 2021, συμπεριλαμβανομένων των τεσσάρων από τον Δεκέμβριο, ανέφερε σε ανακοίνωσή της η υπηρεσία πολιτικής προστασίας. Πριν από αυτό, ήταν αδρανές για 800 χρόνια.

Πάντως, οι μετεωρολόγοι εξέφρασαν ανησυχίες ότι εάν η λάβα συνεχίσει να κινείται με τον ίδιο ρυθμό, θα μπορούσε να χυθεί στον Βόρειο Ατλαντικό με την επαφή μεταξύ λάβας και νερού να μπορεί να δημιουργήσει μικρές εκρήξεις και επικίνδυνα αέρια.

Δείτε live την πορεία της λάβας

Δείτε φωτογραφίες από το σημείο της έκρηξης

Στιγμιότυπα από την έκρηξη του ηφαιστείου στην Ισλανδία

Στιγμιότυπα από την έκρηξη του ηφαιστείου στην Ισλανδία

Στιγμιότυπα από την έκρηξη του ηφαιστείου στην Ισλανδία

Σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης κηρύχθηκε η νότια Ισλανδία λόγω της τέταρτης από τον Δεκέμβριο (και έβδομης από το 2021) έκρηξη του ηφαίστειου της χερσονήσου Ρέικιανες, που εκτόξευσε πύρινη λάβα στον αέρα.

Οι ισλανδικές αρχές προειδοποιούσαν εδώ και εβδομάδες ότι επίκειται η ηφαιστειακή έκρηξη. Η προηγούμενη έγινε στις αρχές του Φεβρουαρίου, όταν η λάβα κατέστρεψε δρόμους και αγωγούς, αφήνοντας χωρίς θέρμανση 20.000 ανθρώπους. Κατά την έκρηξη του Ιανουαρίου η λάβα έκαψε σπίτια σε αλιευτική κωμόπολη.

Οι ηφαιστειακές εκρήξεις στην χερσόνησο Ρέικιανες είναι συνήθως περιορισμένων διαστάσεων και δεν προκαλούν μεγάλη διασπορά στάχτης στην στρατόσφαιρα. Ωστόσο οι επιστήμονες ανησυχούν ότι είναι πιθανόν να συνεχισθούν επί δεκαετίες και οι αρχές της Ισλανδίας έχουν αρχίσει να κατασκευάζουν αναχώματα για να εκτρέψουν την ροή της φλεγόμενης λάβας από κατοικίες και υποδομές.

Η Ισλανδία φιλοξενεί στο έδαφός της περισσότερα από 30 ενεργά ηφαίστεια. Ανάμεσα στην ευρασιατική και την βορειοαμερικανική τεκτονική πλάκα, η Ισλανδία είναι σεισμογενές και ηφαιστειογενές έδαφος λόγω της κίνησης των δύο πλακών προς τις αντίθετες κατευθύνσεις.

Το 2010, τα σύννεφα στάχτης από τις εκρήξεις του ηφαιστείου Eyafjallajokull κάλυψαν εκτεταμένες περιοχές της Ευρώπης ματαιώνοντας 100.000 πτήσεις και αναγκάζοντας εκατοντάδες Ισλανδούς να απομακρυνθούν από τα σπίτια τους.

ΦΩΤΟ: Στη φωτογραφία που παρέχεται από την Πολιτική Προστασία, τραβηγμένη από το ελικόπτερο του Λιμενικού Σώματος, φαίνεται η λάβα μετά την έκρηξη ηφαιστείου κοντά στο Γκρίνταβικ της Ισλανδίας, Κυριακή 14 Ιανουαρίου 2024 | Icelandic Civil Protection via AP

Ηφαίστειο εξερράγη σήμερα στη νοτιοδυτική Ισλανδία, όπως ανακοίνωσε η μετεωρολογική υπηρεσία της χώρας, διευκρινίζοντας ότι πρόκειται για την πέμπτη έκρηξη του ηφαιστείου στην χερσόνησο Ρεϊκιάνες από το 2021.

Η σεισμική δραστηριότητα, μεταδίδει ο Guardian, είχε ενταθεί κατά τη διάρκεια της νύχτας και οι κάτοικοι της πόλης Γκρίνταβικ εκκένωσαν την περιοχή περίπου στις 3 π.μ. (0300 GMT) την Κυριακή (14/01), μετέδωσε ο ισλανδικός δημόσιος ραδιοτηλεοπτικός φορέας RUV.

“Μια ρωγμή έχει ανοίξει και στις δύο πλευρές των αναχωμάτων που έχουν αρχίσει να κατασκευάζονται βόρεια του Γκρίνταβικ”, έγραψε το MetOffice.

Εντυπωσιακές εικόνες και βίντεο κάνουν τις τελευταίες ώρες τον γύρο του κόσμου, με πίδακες λάβας και καπνό να εκτοξεύονται στον σκοτεινό ουρανό.

Έκρηξη ηφαιστείου κοντά στο Grindavík της Ισλανδίας 2024 ICELANDIC CIVIL PROTECTION VIA AP

Έκρηξη ηφαιστείου κοντά στο Grindavík της Ισλανδίας 2024 ICELANDIC CIVIL PROTECTION VIA AP

Έκρηξη ηφαιστείου κοντά στο Grindavík της Ισλανδίας 2024 ICELANDIC CIVIL PROTECTION VIA AP

Η πιο πρόσφατη έκρηξη του ηφαιστείου στην χερσόνησο αυτή είχε αρχίσει στις 18 Δεκεμβρίου, μετά την πλήρη εκκένωση από τις αρχές της πόλης Γκρίνταβικ -από την οποία απομακρύνθηκαν περίπου 4.000 άνθρωποι- και το κλείσιμο των spa Blue Lagoon, που αποτελούν δημοφιλή τουριστικό προορισμό.

Το Γκρίνταβικ δεν κινδύνευσε τελικά από την έκρηξη του ηφαιστείου, καθώς η λάβα έρεε προς αντίθετη κατεύθυνση από την πόλη.

Αξίζει να σημειωθεί πως στην Ισλανδία υπάρχουν 33 ενεργά ηφαιστειακά συστήματα, τα περισσότερα στην Ευρώπη. Η Ισλανδία βρίσκεται πάνω στη μεσοατλαντική ράχη, μια ρωγμή στον πυθμένα του ωκεανού που χωρίζει την Ευρασιατική και τη Βορειοαμερικανική τεκτονική πλάκα.

Η ηφαιστειακή έκρηξη, που άρχισε χθες, Δευτέρα (18/12), το βράδυ στην Ισλανδία, σ’ ένα τομέα που βρίσκεται νότια της πρωτεύουσας Ρέικιαβικ όπου η σεισμική δραστηριότητα είναι πολύ έντονη από τις αρχές Νοεμβρίου, ενδέχεται να σταθεροποιείται, ανακοίνωσε σήμερα το ισλανδικό μετεωρολογικό ινστιτούτο (IMO).

«Η ισχύς της έκρηξης, που άρχισε πριν από περίπου τέσσερις ώρες, μοιάζει μάλλον να μειώνεται», ανέφερε το IMO στον ιστότοπό του.

Ισλανδία: Εξερράγη το ηφαίστειο στη χερσόνησο Ρέικιανες – Συγκλονιστικές εικόνες

«Το γεγονός ότι η δραστηριότητα ήδη μειώνεται δεν αποτελεί ένδειξη για τη διάρκεια της έκρηξης, αλλά μάλλον για το γεγονός ότι η έκρηξη σταθεροποιείται», επισήμανε το μετεωρολογικό ινστιτούτο, προσθέτοντας ότι παρόμοια τάση είχε παρατηρηθεί στην αρχή των προηγούμενων εκρήξεων στη χερσόνησο Ρέικιανες.

 

 

Αυτή η νέα έκρηξη, η τέταρτη μέσα σε δύο χρόνια, σημειώθηκε σε απόσταση τριών χιλιομέτρων από ένα χωριό 4.000 κατοίκων, το Γκρίνταβικ, το οποίο έχει εκκενωθεί από τις 11 Νοεμβρίου, μετά την κήρυξη κατάστασης έκτακτης ανάγκης στην περιοχή έπειτα από σημαντική συσσώρευση μάγματος.

Η ρωγμή έχει μήκος περίπου τέσσερα χιλιόμετρα, διευκρίνισε το IMO, το οποίο επρόκειτο να επικαιροποιήσει την ανάλυσή του στις 11:00 (ώρα Ελλάδας).

 

 

Όλοι οι δρόμοι γύρω από το Γκρίνταβικ έχουν κλείσει και θα παραμείνουν κλειστοί τις επόμενες ημέρες, ανακοίνωσε η αστυνομία μέσω του Facebook, διευκρινίζοντας ότι δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος για τον πληθυσμό όπως έχει αυτή τη στιγμή η κατάσταση.

 

 

Το 2021, το 2022 και τον περασμένο Ιούλιο, οι ηφαιστειακές εκρήξεις σε έναν ακατοίκητο τομέα στα περίχωρα του Γκρίνταβικ είχαν γίνει μεγάλες τουριστικές ατραξιόν, προσελκύοντας σχεδόν 680.000 επισκέπτες, σύμφωνα με το ισλανδικό Γραφείο Τουρισμού.

 

 

Στη διάρκεια της περασμένης νύχτας, ο επικεφαλής της πολιτικής προστασίας και της διαχείρισης εκτάκτων καταστάσεων στην Ισλανδία, ο Βίντιρ Ρέινισον, προειδοποίησε μιλώντας στο δημόσιο τηλεοπτικό δίκτυο RUV πως αυτή η νέα έκρηξη «δεν είναι μια τουριστική έκρηξη και πρέπει να την παρατηρείτε από πολύ μακριά».

 

 

Μέχρι το Μάρτιο 2021, στη χερσόνησο του Ρέικιανες, νότια της πρωτεύουσας Ρέικιαβικ, δεν είχαν σημειωθεί ηφαιστειακές εκρήξεις επί οκτώ αιώνες.

Σύμφωνα με τους ηφαιστειολόγους, ο νέος κύκλος ηφαιστειακών εκρήξεων στη χερσόνησο αυτή μπορεί να διαρκέσει δεκάδες χρόνια.

Τριάντα τρία ηφαιστειακά συστήματα θεωρούνται ενεργά στη χώρα αυτή της φωτιάς και του πάγου, την πιο ηφαιστειακή περιφέρεια της Ευρώπης.

 

•  

  Τις τελευταίες ημέρες, η κυβέρνηση στην Ισλανδία έχει κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης με αποτέλεσμα πάνω από 3.000 κάτοικοι να εκκενώσουν την μικρή παραθαλάσσια πόλη Γκρίνταβικ, καθώς αναμένεται έκρηξη του ηφαιστείου.

Σύμφωνα με το CNN, όλα ξεκίνησαν όταν οι επιστήμονες, παρατήρησαν την Κυριακή αλλαγές στην κατάσταση που θα μπορούσαν να υποδηλώνουν ότι «το μάγμα κινείται πιο κοντά στην επιφάνεια» και κατέληξαν τη Δευτέρα στο συμπέρασμα ότι «η μεγαλύτερη περιοχή ανύψωσης του μάγματος» βρίσκεται σε μια περιοχή 3,5 χιλιομέτρων βορειοανατολικά του Γκρίνταβικ.

Τεράστια απειλή για το Γκίνταβικ

Η Ισλανδία βρίσκεται αντιμέτωπη με γεγονότα που οι κάτοικοι της «δεν έχουν ξαναζήσει μετά την έκρηξη στο Vestmannaeyjar», ανέφερε η υπηρεσία πολιτικής προστασίας της χώρας αναφερόμενη στην έκρηξη του 1973 που ξεκίνησε άνευ προειδοποίησης και κατέστρεψε 400 σπίτια.

Ένας διάδρομος μάγματος μήκους 15 χιλιομέτρων (εννέα μιλίων) εκτείνεται τώρα από ακριβώς βορειοδυτικά του Γκρίνταβικ στον Ατλαντικό Ωκεανό, σύμφωνα με την Υπηρεσία Πολιτικής Προστασίας, η οποία χρησιμοποίησε μοντέλα που κατασκευάστηκαν από δεδομένα που συλλέχθηκαν στην περιοχή το Σάββατο.

Το μάγμα είναι ένα μείγμα λιωμένων και ημιλιωμένων πετρωμάτων κάτω από την επιφάνεια της Γης που μπορεί να προκαλέσει έκρηξη όταν βρεθεί στην επιφάνεια και γίνει λάβα.

Αν το μάγμα εκραγεί κάτω από τη θάλασσα, θα σημάνει μεγαλύτερη απειλή από την έκρηξη στην ξηρά, λένε οι ειδικοί. Βέβαια, μια έκρηξη στην ξηρά θα αποτελούσε μεγαλύτερη απειλή για το ίδιο το Γκρίνταβικ.

Κοντά στην πρωτεύουσα το ηφαίστειο που μπορεί να εκραγεί

Δρόμοι ανοίγουν στην μέση

Θα επηρεαστεί το Ρέικιαβικ;

Πολλοί ρωτούν αν η πρωτεύουσα της Ισλανδίας, το Ρέικιαβικ, το οποίο απέχει από το Γκρίνταβικ μόλις 70 χιλιόμετρα, μπορεί να διατρέχει κίνδυνο. Οι επιστήμονες αναφέρουν πως η πρωτεύουσα δεν διατρέχει κανένα κίνδυνο. Από την πλευρά τους, οι αρχές δεν έχουν εκδώσει εντολή εκκένωσης της πρωτεύουσας, γεγονός που υποδηλώνει ότι θα μείνει αλώβητη από την έκρηξη.

Ως προς τον κίνδυνο στο Γκρίνταβικ, ο Vidir Reynisson, επικεφαλής της Πολιτικής Προστασίας και Διαχείρισης Εκτάκτων Αναγκών της Ισλανδίας, αναφέρει ότι «Ανησυχούμε πραγματικά για όλα τα σπίτια και τις υποδομές στην περιοχή».

H έκρηξη δημιουργεί πρόβλημα στις μεταφορές

Οι ειδικοί δεν αναμένουν το ηφαίστειο αυτό να προκαλέσει το ίδιο χάος με αυτό που προκλήθηκε το 2010, όταν εξεράγη το ηφαίστειο Eyjafjallajökull. Εκείνη την εποχή, περίπου 100.000 πτήσεις ακυρώθηκαν, επηρεάζοντας 2 εκατομμύρια ανθρώπους, ως αποτέλεσμα της τέφρας που εκτοξεύτηκε από την έκρηξη του 2010, η οποία απειλούσε να σταματήσει τους κινητήρες των αεροσκαφών και να προκαλέσει ηλεκτρική βλάβη.

«Το Eyjafjallajökull εξερράγη δίπλα σε πάγο που έλιωσε με αποτέλεσμα το νερό να προκαλέσει μία πολύ δυνατή έκρηξη, η οποία θα ήταν διαφορετική, εξ ου και το υψηλό νέφος έκρηξης και η πολύ ευρεία διασπορά της τέφρας», ανέφερε σε δήλωσή του ο Lionel Wilson, ομότιμος καθηγητής Γεωεπιστημών και Πλανητικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο του Lancaster.

Συνηθισμένη η Ισλανδία στις εκρήξεις

Σίγουρα, δεν είναι η πρώτη φορά που η Ισλανδία διατρέχει τον κίνδυνο έκρηξης ενός ηφαιστείου, αν και συχνά συμβαίνουν στην άγρια φύση, μακριά από κατοικημένες περιοχές. Το ηφαιστειακό σύστημα Bárðarbunga που βρίσκεται στο κέντρο της χώρας εξερράγη το 2014, παράγοντας λάβα που κάλυψε 84 τετραγωνικά χιλιόμετρα (32 τετραγωνικά μίλια) ορεινής περιοχής, η οποία όμως δεν προκάλεσε ζημιές σε κοινότητες.

Το ηφαιστειακό σύστημα Fagradalsfjall εξερράγη το 2021 για πρώτη φορά μετά από περισσότερα από 6.000 χρόνια. Επίσης, δεν απείλησε κατοικημένες περιοχές και μάλιστα έγινε τουριστικό αξιοθέατο, καθώς οι άνθρωποι συνέρρεαν για να παρακολουθήσουν μια ηφαιστειακή έκρηξη.

Οδεύει προς έκρηξη το ηφαίστειο στην Ισλανδία

Γιατί υπάρχουν τόσα πολλά ηφαίστεια στην Ισλανδία;

Η Ισλανδία βρίσκεται πάνω σε ένα όριο τεκτονικής πλάκας που συνεχώς διασπάται, ωθώντας τη Βόρεια Αμερική και την Ευρασία μακριά η μία από την άλλη κατά μήκος της γραμμής της μεσοατλαντικής κορυφογραμμής.

Κάτω από αυτήν βρίσκεται ένας ισχυρός μανδύας, μια περιοχή που είναι θερμότερη από το περιβάλλον μάγμα, το οποίο λιώνει και λεπταίνει τον φλοιό της Γης. Αυτές οι συνθήκες έχουν κάνει την Ισλανδία να φιλοξενεί 32 ενεργά ηφαίστεια.

Πόσο θα μπορούσε να διαρκέσει η ηφαιστειακή δραστηριότητα

Πριν από την έκρηξη του Μαρτίου 2021, η χερσόνησος Ρέικιανες ήταν αδρανής για οκτώ αιώνες. Οι ηφαιστειολόγοι πιστεύουν ότι ο νέος κύκλος αυξημένης δραστηριότητας θα μπορούσε να διαρκέσει αρκετές δεκαετίες ή αιώνες.

Η Ισλανδία, που βρίσκεται στον Βόρειο Ατλαντικό, εκτείνεται πάνω στη Μεσοατλαντική Ράχη, μια ρωγμή στον πυθμένα του ωκεανού που χωρίζει τις τεκτονικές πλάκες της Ευρασίας και της Βόρειας Αμερικής.

Μια μαζική έκρηξη τον Απρίλιο του 2010 σε ένα άλλο ηφαίστειο της Ισλανδίας – το Eyjafjallajokull, στο νότιο τμήμα του νησιού – ανάγκασε την ακύρωση περίπου 100.000 πτήσεων, αφήνοντας περισσότερους από 10 εκατομμύρια ταξιδιώτες αποκλεισμένους.

Asgeir Asgeirsson –Azadi cafe { Persian Path, Icelandic Folksongs Volume 3 (Stanga Music, 2020)}

Ενώ στα δύο πρώτα άλμπουμ της τριλογίας ''ISLANDIC FOLKSONGS'' συνεργάστηκε με Τούρκους και Βούλγαρους μουσικούς, στην τρίτη συλλογή αποφάσισε να εξερευνήσει τον Ισλανδικό τρόπο προσέγγισης της πέρσικης παράδοσης. Ο Ισλανδός κιθαρίστας της ποπ και της τζαζ Asgeir Asgeirsson τόλμησε να παντρέψει την ψυχρή αέρινη κουλτούρα της Βόρειας Θάλασσας με την παθιασμένη της Μέσης Ανατολής και των Βαλκανίων. Και άφησε για λίγο την κιθάρα για να πιάσει το μπουζούκι, το ούτι, τον μπαγλαμά, συνοδεία από νέυ, κανονάκι, καμαντσέ, σαντούρι, βιολί, βιόλα, τσέλο και πλήθος κρουστών. Μαζί τους οι Sigríður Thorlacius, Egill Ólafsson και Samin Ghorbani στα φωνητικά!

 

Επιλογή - κείμενο - επιμέλεια : Μιχάλης Πολυχρόνης

Όλα τα κομμάτια της στήλης ''ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ'' ακούγονται κάθε Τρίτη στην εκπομπή ''ΚΑΡΑΒΑΝΙ ΤΩΝ ΗΧΩΝ'' 15.00-17.00μμ στον διαδικτυακό αέρα της ΕΡΤΟΠΕΝ, www.ertopen.com