Μια απόφαση-σταθμός του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης φέρνει τα πάνω κάτω στην προστασία του περιβάλλοντος και δημιουργεί σοβαρούς τριγμούς στις αδειοδοτήσεις έργων εντός των περιοχών Natura 2000.

Το Ευρωδικαστήριο έκρινε ότι καμία εθνική αρχή δεν μπορεί να διενεργήσει έγκυρη εκτίμηση επιπτώσεων και να εγκρίνει σχέδια ή έργα σε προστατευόμενες ζώνες, εφόσον δεν έχουν προηγουμένως θεσπιστεί σαφείς και ειδικοί στόχοι διατήρησης για τη συγκεκριμένη περιοχή.

Τι έκρινε το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Η απόφαση του ΔΕΕ εκδόθηκε κατόπιν προδικαστικών ερωτημάτων από δικαστήρια της Ιρλανδίας σχετικά με την αδειοδότηση αιολικών πάρκων.

Σύμφωνα με το σκεπτικό του Δικαστηρίου xωρίς καθορισμένους ειδικούς στόχους διατήρησης, η οικολογική αξιολόγηση στερείται επιστημονικής ακρίβειας, ενώ υπάρχει άμεσος κίνδυνος να εγκριθούν έργα που θα προκαλέσουν σημαντική ή ακόμη και μη αναστρέψιμη βλάβη στο οικοσύστημα. Τέλος, δεν είναι νόμιμη η αδειοδότηση κανενός σχεδίου ή έργου σε περιοχές Natura 2000, όσο παραμένει αυτό το θεσμικό κενό.

Άμεσος αντίκτυπος στην Ελλάδα

Η απόφαση αυτή αποτελεί ηχηρό κόλαφο για την Ελλάδα. Στη χώρα μας, η συντριπτική πλειονότητα των περιοχών του δικτύου Natura 2000 εξακολουθεί να στερείται ειδικών στόχων διατήρησης και κανονιστικών μέτρων προστασίας, εξαιτίας της χρόνιας κωλυσιεργίας της πολιτείας.

Η εξέλιξη αυτή επηρεάζει άμεσα μια σειρά από μεγάλες επενδύσεις και υποδομές, όπως:

Εγκαταστάσεις υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στη θαλάσσια περιοχή της Θράκης.

Σχέδια για εξορύξεις υδρογονανθράκων.

Αιολικά πάρκα σε ευαίσθητες οικολογικά περιοχές.

Μεγάλες τουριστικές και άλλες δομικές εγκαταστάσεις.

Όλα αυτά τα έργα οφείλουν πλέον να επαναξιολογηθούν αυστηρά υπό το πρίσμα συγκεκριμένων επιστημονικών δεδομένων, διαφορετικά οι αδειοδοτήσεις τους καθίστανται νομικά μετέωρες.

WWF Ελλάς: «Κλείνει οριστικά ο κύκλος των δικαιολογιών»

Την άμεση ανάγκη συμμόρφωσης της χώρας με το ευρωπαϊκό δίκαιο υπογραμμίζει το WWF Ελλάς, υπενθυμίζοντας και τη σχετική καταδίκη της Ελλάδας από το ΔΕΕ το 2020.

Ο γενικός διευθυντής του WWF Ελλάς, Δημήτρης Καραβέλλας, επισημαίνει ότι η απόφαση αυτή βάζει τέλος στις δικαιολογίες για τις διακομματικές καθυστερήσεις δεκαετιών. Χωρίς εξειδικευμένους στόχους διατήρησης δεν μπορούν να υπάρξουν νόμιμες αδειοδοτήσεις. Η ελληνική πολιτεία καλείται τώρα να εκδώσει άμεσα τα απαραίτητα Προεδρικά Διατάγματα, θωρακίζοντας ουσιαστικά τα πολυτιμότερα οικοσυστήματα της χώρας.

Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ενωσης απέρριψε τις προσφυγές της Ουγγαρίας και της Πολωνίας κατά του μηχανισμού αιρεσιμότητας που συνδέει την χορήγηση των ευρωπαϊκών πόρων με τον σεβασμό του κράτους δικαίου από τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Σε μια απόφαση που θα επιφέρει αλυσιδωτές αντιδράσεις προχώρησε το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης απορρίπτοντας τις προσφυγές της Ουγγαρίας και της Πολωνίας κατά του μηχανισμού αιρεσιμότητας.

Η απόφαση αυτή σχετίζει με την τήρηση των αρχών του κράτους δικαίου από τα κράτη μέλη και αποτελεί προϋπόθεση για τη χρηματοδότηση τους από τον προϋπολογισμό της Ένωσης.

Ουσιαστικά ανοίγει το δρόμο για την περικοπή κονδυλίων σε χώρες που δεν τηρούν τον μηχανισμό που περιλαμβάνει την προστασία σε τομείς όπως το κράτος δικαίου, τη δημοκρατία, την ελευθερία του Τύπου και μια ανεξάρτητη δικαιοσύνη.

Θυμίζουμε ότι το Δικαστήριο της Ε.Ε. καταδίκασε σε πρόστιμο 1 εκατ. την ημέρα την Πολωνία για παραβίαση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας και της Συνθήκης της Ε.Ε., με την άρνηση της χώρας-μέλους της Ε.Ε. να αποδεχθεί την υπεροχή του Ευρωδικαστηρίου έναντι των εθνικών δικαστηρίων και τον σεβασμό στη νομολογία του πρώτου.

Αλλά και η Ουγγαρία αντιμετωπίζει αντίστοιχες κατηγορίες και την απειλή οικονομικών κυρώσεων.

Πλέον η «μπάλα» περνάει στο γήπεδο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και στη συζήτηση που έχει προγραμματιστεί στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Στη συνεδρίαση αναμένεται να αποφασισθεί πότε θα ξεκινήσoυν να εφαρμόζονται οι περικοπές κονδυλίων.

Το πρώτο σχόλιο της Κομισιόν

Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν καλωσόρισε την απόφαση του Δικαστηρίου και τόνισε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα υπερασπιστεί τον προϋπολογισμό της Ένωσης, ενάντια σε παραβιάσεις των αρχών του Κράτους Δικαίου και τόνισε: «Θα δράσουμε με αποφασιστικότητα».

«Κατάχρηση εξουσίας» καταγγέλλει η Βουδαπέστη

Η Ουγγαρία έκανε λόγο για «κατάχρηση εξουσίας» εκ μέρους των Βρυξελλών, μετά την απόρριψη των προσφυγών της Βουδαπέστης και της Βαρσοβίας κατά του μηχανισμού αιρεσιμότητας που συνδέει την χορήγηση των ευρωπαϊκών πόρων με τον σεβασμό του κράτους δικαίου, των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών, από τα κράτη μέλη, επικυρώνοντας έτσι την νομιμότητα του μηχανισμού.

Βαρσοβία και Βουδαπέστη, που ζητούσαν την ακύρωση του μηχανισμού, κατηγορούνται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για συστηματικές παραβιάσεις του κράτους δικαίου.

Ειδικά για την Ουγγαρία, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει προβλήματα στις διαδικασίες ανάθεσης έργου, σύγκρουσης συμφερόντων και διαφθοράς. Προβλήματα τα οποία αφορούν άμεσα τον τρόπο διαχείρισης των ευρωπαϊκών πόρων από την ουγγρική ηγεσία.

Αλλά, σύμφωνα με την υπουργό Δικαιοσύνης Γιούντιτ Βάργκα, η οποία αντέδρασε μέσω του Facebook στην δικαστική απόφαση, πρόκειται για μία «πολιτική απόφαση» που συνδέεται με τον νόμο που απαγορεύει την αναφορά «σε θέματα αλλαγής φύλου και ομοφυλοφιλίας» σε άτομα κάτω των 18 ετών και ψηφίσθηκε το καλοκαίρι. Κατά την Βουδαπέστη, ο νόμος αποσκοπεί στην προστασία των παιδιών.

«Η απόφαση αποτελεί νέο μέσον πίεσης επί της χώρας μας», δήλωσε η Γιούντιτ Βάργκα, η οποία κάνει την εκτίμηση ότι συνδέεται με τον νόμο περί ομοφυλοφιλίας που ψηφίσθηκε το καλοκαίρι στην Ουγγαρία εν μέσω αυστηρών επικρίσεων στην Ευρωπαϊκή Ενωση.

«Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ενωσης έλαβε μία πολιτική απόφαση λόγω του επικείμενου δημοψηφίσματος για την προστασία των παιδιών», πρόσθεσε η υπουργός Δικαιοσύνης αναφερόμενη στο δημοψήφισμα που θα πραγματοποιηθεί στις 3 Απριλίου ταυτόχρονα με τις βουλευτικές εκλογές με θέμα την νομοθεσία που περιορίζει την αναφορά σε θέματα ομοφυλοφιλίας και διεμφυλικότητας στα ουγγρικά σχολεία.

«Οι Βρυξέλλες δεν μπορούν να αφήσουν τους Ούγγρους να εκφρασθούν. Η γραφειοκρατική ελίτ δεν θέλει να αποδεχθεί την ελεύθερη επιλογή και την άποψη των Ούγγρων!».

Για «επικίνδυνη τάση» των ευρωπαϊκών θεσμών να υπερβαίνουν τα όρια των ευρωπαϊκών συνθηκών, μίλησε πολωνός κυβερνητικός εκπρόσωπος.

«Η απόφαση επιβεβαιώνει μία επικίνδυνη τάση του δικαστηρίου της ΕΕ και των θεσμών του μπλοκ να υπερβαίνου τα όρια των συνθηκών», δήλωσε σε δημοσιογράφους ο Πιοτρ Μύλερ, κατά την γνώμη του οποίου δεν υπάρχει βάση για την παρακράτηση ευρωπαϊκών πόρων από την Βαρσοβία.

---

Η απόφαση του δικαστηρίου

Πηγή: efsyn.gr

Στο Ευρωδικαστήριο οδηγείται η Ελλάδα για την κακή ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα στην Αθήνα. Η χώρα θα καθίσει στο εδώλιο του κατηγορουμένου, καθώς δεν κατάφερε να μειώσει τις εκπομπές διοξειδίου του αζώτου στην πρωτεύουσα, οι οποίες υπερβαίνουν τα όρια εδώ και μια δεκαετία. Ανάλογη παραπομπή εκκρεμεί και για τη Θεσσαλονίκη, για υπερβάσεις στις τιμές των αιωρούμενων μικροσωματιδίων.

Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ενωσης ανακοίνωσε χθες την εισαγωγή της υπόθεσης (C-633/21), η οποία θα δικαστεί κατά τη διάρκεια του έτους (ακόμα δεν έχει οριστεί δικάσιμος). Η παραπομπή ανακοινώθηκε τον περασμένο Οκτώβριο καθώς, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, «η Ελλάδα καταγράφει συνεχώς και σταθερά υπέρβαση της ετήσιας οριακής τιμής NO2 στην Αθήνα. Επίσης, δεν έλαβε τα κατάλληλα μέτρα ώστε η περίοδος υπέρβασης να είναι όσο το δυνατόν συντομότερη. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι οι προσπάθειες που έχουν καταβάλει μέχρι σήμερα οι ελληνικές αρχές δεν ήταν ικανοποιητικές και επαρκείς».

Βασιζόμενη στις ετήσιες εκθέσεις της Ελλάδας σχετικά με την ποιότητα του αέρα για την περίοδο 2010-2020, η Επιτροπή κατέληξε ότι δεν εκπονήθηκε ένα αποτελεσματικό σχέδιο για την ποιότητα του αέρα στην Αθήνα. Αξίζει να σημειωθεί δε ότι η χώρα μας απέστειλε στην Επιτροπή τις εκθέσεις για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα των ετών 2015-2016… την άνοιξη του 2021, δηλαδή με αρκετά έτη καθυστέρηση.

Υπενθυμίζεται ότι το διοξείδιο του αζώτου εκπέμπεται κυρίως από δραστηριότητες όπως η οδική κυκλοφορία –ιδίως των πετρελαιοκίνητων οχημάτων– και η βιομηχανία. Η συγκεκριμένη μορφή ρύπανσης προκαλεί σοβαρές ασθένειες, όπως άσθμα, καρδιαγγειακά προβλήματα και καρκίνο των πνευμόνων.

Είναι η δεύτερη παραπομπή της χώρας μέσα σε λίγους μήνες για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα. Τον Απρίλιο του 2021 η Επιτροπή παρέπεμψε την Ελλάδα στο Ευρωδικαστήριο γιατί απέτυχε να αντιμετωπίσει τη σημαντική ρύπανση από αιωρούμενα μικροσωματίδια στη Θεσσαλονίκη το 2005-2019 (με την εξαίρεση ενός έτους), παραβιάζοντας έτσι την οδηγία για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα. Η κοινοτική νομοθεσία θέτει συγκεκριμένα όρια για την ποιότητα του αέρα αλλά και την υποχρέωση εφαρμογής σχεδίων για τη διασφάλισή της, καθώς 400.000 θάνατοι στην Ε.Ε. ετησίως αποδίδονται στην ατμοσφαιρική ρύπανση.

Πηγή: ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ