Ο πρόεδρος της Σερβίας Αλεξάντρ Βούτσιτς παραιτήθηκε χτες από το αξίωμά του.

Ο Βούτσιτς αποχώρησε από την προεδρία ώστε να μπορέσει να μεταπηδήσει στη θέση του πρωθυπουργού, εφόσον το κόμμα του καταφέρει να σχηματίσει κυβέρνηση μετά τις βουλευτικές εκλογές της 25ης Οκτωβρίου.

Ο Βούτσιτς σήμερα το βράδυ μίλησε σε μερικές χιλιάδες υποστηρικτές του που συγκεντρώθηκαν έξω από το προεδρικό μέγαρο στο Βελιγράδι. Στην ομιλία του ευχαρίστησε τους πολίτες που τον στήριξαν και υποσχέθηκε ότι και στο μέλλον θα συνεχίσει να υπερασπίζεται τα συμφέροντα της χώρας. Ανήγγειλε εντατική προεκλογική εκστρατεία και εξέφρασε τη βεβαιότητα ότι στις επερχόμενες βουλευτικές εκλογές «θα νικήσει τους πολιτικούς αντιπάλους με μεγαλύτερη διαφορά απ’ ό,τι στο παρελθόν».

Το είχε προαναγγείλει

Ο Βούτσιτς, ο οποίος κατέχει το αξίωμα του πρωθυπουργού ή του προέδρου της Σερβίας από το 2014, είχε προκηρύξει πρόωρες βουλευτικές εκλογές λέγοντας ότι «οι αναταραχές που συγκλόνισαν τη χώρα το προηγούμενο διάστημα και οι οποίες προκλήθηκαν με την εμπλοκή ξένων δυνάμεων επιτάσσουν την προσφυγή στις κάλπες για να υπάρξει πολιτική σταθερότητα και οικονομική ανάπτυξη».

Ο Αλεξάντρ Βούτσιτς είχε ανακοινώσει πρόσφατα (λίγες ημέρες μετά την προκήρυξη των εκλογών) ότι προτίθεται να παραιτηθεί από το αξίωμα του προέδρου της Δημοκρατίας και να τεθεί επικεφαλής ψηφοδελτίου με την ονομασία «Ενωμένη Σερβία».

Στο ψηφοδέλτιο αναμένεται να συμμετάσχουν το κυβερνών Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα (SNS), καθώς και άλλες πολιτικές δυνάμεις οι οποίες αυτοπροσδιορίζονται ως πατριωτικές.

Οι φοιτητές

Την προσφυγή σε πρόωρες βουλευτικές εκλογές ζητούσε από τον Μάιο του 2025 το φοιτητικό κίνημα, το οποίο πρωτοστάτησε στις αντικυβερνητικές κινητοποιήσεις που συγκλόνισαν τη χώρα.

Οι κινητοποιήσεις των φοιτητών ξεκίνησαν μετά την τραγωδία στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ, όπου την 1η Νοεμβρίου 2024 κατέρρευσε το στέγαστρο της εισόδου του ανακαινισμένου σταθμού, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους 16 άνθρωποι. Οι φοιτητές ζητούσαν να αποδοθούν πολιτικές και ποινικές ευθύνες για την τραγωδία, καθώς και να υπάρξει πλήρης διαφάνεια στην έρευνα για τα αίτια της κατάρρευσης.

Υπενθυμίζεται ότι οι φοιτητές κατέθεσαν το δικό τους ψηφοδέλτιο για τις εκλογές της 25ης Οκτωβρίου, που φέρει το όνομα «Φοιτητική Λίστα – Οι φοιτητές θα νικήσουν». Ανάμεσα στα ονόματα που βρίσκονται στο ψηφοδέλτιο ξεχωρίζει εκείνο του Ντέγιαν Μποντιρόγκα,  που είναι ένας από τους σπουδαιότερους Σέρβους μπασκετμπολίστες όλων των εποχών και ζωντανός θρύλος του Παναθηναϊκού.

Εκλογές – δημοψήφισμα για Βούτσιτς

Όλα δείχνουν ότι η εκλογική αναμέτρηση ης 25ης Οκτωβρίου θα λάβει χαρακτήρα δημοψηφίσματος υπέρ ή κατά του Αλεξάνταρ Βούτσιτς.

Τα περισσότερα κόμματα που συμμετείχαν ως αντιπολίτευση στην προηγούμενη Βουλή αποφάσισαν να απέχουν των εκλογών προς όφελος των φοιτητών. Το Δημοκρατικό Κόμμα (DS) ηγέτης του οποίου ήταν ο δολοφονηθέντας πρωθυπουργός Ζόραν Τζίντζιτς, το «Πράσινο-Αριστερό Μέτωπο» (ZLF) και ο συνασπισμός κεντροδεξιών κομμάτων που έφερε την ονομασία «Λαϊκή Σερβία» απέσυραν τα ψηφοδέλτια τους καλώντας τους υποστηρικτές τους να δώσουν την ψήφο τους στους φοιτητές. Τα κόμματα αυτά κατείχαν συνολικά 37 από τις 250 έδρες στην προηγούμενη βουλή.

Από τα παραδοσιακά κόμματα στην εκλογική κούρσα παραμένουν ο συνασπισμός σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων που φέρει την ονομασία «Ευρωπαϊκή Σερβία» και η αποκαλούμενη «Αυθεντική Σερβία» που συνθέτουν ακροδεξιά και φιλομοναρχικά κόμματα τα οποία αντιτίθενται με την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η πολιτική κρίση στη Σερβία κλιμακώνεται καθώς εκατοντάδες φοιτητές προχώρησαν στον αποκλεισμό του κτιρίου της δημόσιας τηλεόρασης στο Βελιγράδι, σε μια κίνηση που εντείνει την ήδη τεταμένη ατμόσφαιρα λίγες ημέρες πριν από την προγραμματισμένη μεγάλη διαδήλωση του Σαββάτου.

Η φοιτητική κινητοποίηση, που ξεκίνησε αργά τη Δευτέρα και συνεχίστηκε την Τρίτη, έχει προγραμματιστεί να διαρκέσει τουλάχιστον 22 ώρες. Παράλληλα, παρόμοιες κινητοποιήσεις πραγματοποιούνται και στο Νόβι Σαντ, τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της χώρας, καταδεικνύοντας την εξάπλωση των διαμαρτυριών σε εθνικό επίπεδο.

Η έναρξη των διαμαρτυριών χρονολογείται από τον περασμένο Νοέμβριο, όταν η κατάρρευση μιας τσιμεντένιας οροφής σε σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ στοίχισε τη ζωή σε 15 ανθρώπους. Το τραγικό αυτό συμβάν έχει κλονίσει σοβαρά την εξουσία του προέδρου Αλεξάνταρ Βούτσιτς και την ισχυρή του λαβή στην εξουσία.

 

Σερβία: Επεισόδια και οργή των φοιτητών κατά του Βούσιτς

Κατά τη διάρκεια του αποκλεισμού τη Δευτέρα το βράδυ, σημειώθηκαν επεισόδια όταν η αστυνομία χρησιμοποίησε γκλομπς εναντίον του πλήθους, το οποίο προσπαθούσε να αποκλείσει μία από τις εισόδους του τηλεοπτικού σταθμού με μεταλλικά κιγκλιδώματα ασφαλείας.

Οι φοιτητές κατηγορούν τη δημόσια τηλεόραση για μεροληπτική κάλυψη των γεγονότων και υποστήριξη του Βούτσιτς και της κυβέρνησης κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων. Η κριτική τους ενισχύθηκε όταν ο Σέρβος πρόεδρος εμφανίστηκε στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων τη Δευτέρα το βράδυ.

Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης, ο Βούτσιτς προχώρησε σε προσβλητικά σχόλια για τις φοιτητικές διαμαρτυρίες και προειδοποίησε ότι οι δυνάμεις ασφαλείας θα χρησιμοποιήσουν βία εναντίον των διαδηλωτών το Σάββατο. Χαρακτηριστική ήταν η δήλωσή του: “Θα πρέπει να με σκοτώσετε αν θέλετε να με αντικαταστήσετε.”

Η ένταση μεταξύ του προέδρου και του τηλεοπτικού σταθμού RTS κλιμακώθηκε περαιτέρω όταν ο Βούτσιτς χαρακτήρισε έναν δημοσιογράφο που κάλυπτε τις διαμαρτυρίες “ηλίθιο”. Παρότι αργότερα ζήτησε συγγνώμη για το σχόλιο, επέμεινε ότι οι δημοσιογράφοι του RTS αποτελούν “ντροπή για το επάγγελμά τους”.

Ο τηλεοπτικός σταθμός εξέδωσε ανακοίνωση την Τρίτη καταδικάζοντας τον αποκλεισμό, τονίζοντας ότι “η βίαιη παρεμπόδιση των εργαζομένων του RTS να προσέλθουν στους χώρους εργασίας τους αποτελεί επικίνδυνο βήμα προς ανοιχτές συγκρούσεις με απρόβλεπτες συνέπειες”.

Την ίδια ημέρα, ο Βούτσιτς συναντήθηκε με τον Donald Trump Jr., τον μεγαλύτερο γιο του Αμερικανού προέδρου, ο οποίος μόλις είχε φτάσει στο Βελιγράδι. Ο σκοπός της επίσκεψής του δεν έγινε άμεσα γνωστός, αν και είναι γνωστό ότι ο Βούτσιτς είναι ένθερμος υποστηρικτής του Αμερικανού προέδρου.

 

Σερβία: Οι ευθύνες για την κατάρρευση της οροφής και οι τεράστιες φοιτητικές διαδηλώσεις

Πολλοί στη Σερβία πιστεύουν ότι η κατάρρευση της οροφής στο Νόβι Σαντ οφείλεται σε κακοτεχνίες κατά την ανακαίνιση, που τροφοδοτήθηκαν από κυβερνητική διαφθορά. Οι αρχές έχουν απαγγείλει κατηγορίες σε 16 άτομα για την καταστροφή.

Οι φοιτητές επιμένουν στην πλήρη λογοδοσία για την τραγωδία, ένα αίτημα που έχει κερδίσει ευρεία υποστήριξη μεταξύ των πολιτών, οι οποίοι είναι σε μεγάλο βαθμό απογοητευμένοι από τους πολιτικούς και έχουν χάσει την εμπιστοσύνη τους στους κρατικούς θεσμούς.

Οι φοιτητικές διαδηλώσεις έχουν προσελκύσει δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους, καθιστώντας τες μεταξύ των μεγαλύτερων που έχουν πραγματοποιηθεί ποτέ στη βαλκανική χώρα, η οποία έχει μακρά ιστορία αντικυβερνητικών διαμαρτυριών. Ο Βούτσιτς έχει χαρακτηρίσει τις συγκεντρώσεις ως δυτικό σχέδιο για την ανατροπή του από την εξουσία.

Ο Σέρβος πρόεδρος έχει προειδοποιήσει ότι οι διαδηλωτές “θα προσπαθήσουν να πετύχουν κάτι με βία και αυτό θα είναι το τέλος” το Σάββατο, προσθέτοντας ότι πολλοί διαδηλωτές “θα καταλήξουν πίσω από τα κάγκελα κατηγορούμενοι για εγκληματικές πράξεις”.

Οι φοιτητικές διαμαρτυρίες τους τελευταίους μήνες ήταν κυρίως ειρηνικές, ενώ περιστατικά καταγράφηκαν όταν αντίπαλοι οδήγησαν τα αυτοκίνητά τους σε αποκλεισμούς διαμαρτυρίας ή επιτέθηκαν στους διαδηλωτές.

Ο Βούτσιτς και το δεξιό Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα του διατηρούν σταθερή λαβή στην εξουσία στη Σερβία για περισσότερο από μια δεκαετία, αντιμετωπίζοντας κατηγορίες για καταπίεση των δημοκρατικών ελευθεριών, παρά το γεγονός ότι επίσημα επιδιώκουν την ένταξη της Σερβίας στην ΕΕ.