#skouries :Αύριο, 22 Οκτώβρη, στο ΚΑΣ κρίνεται η τύχη των αρχαιοτήτων στις Σκουριές

Δευτέρα, 21/10/2019 - 22:30
 

Η «Έγκριση ή μη διατήρησης αρχαίων καταλοίπων που αποκαλύφθηκαν στο πλαίσιο κατασκευής του έργου «Μεταλλευτικές-Μεταλλουργικές Εγκαταστάσεις των Μεταλλείων Κασσάνδρας» της εταιρείας «ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ», στη θέση «Σκουριές» Μεγάλης Παναγίας» είναι το πρώτο θέμα της ημερήσιας διάταξης της συνεδρίασης του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου που θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη 22 Οκτωβρίου 2019 και ώρα 14.00, στο αμφιθέατρο του κτιρίου του Υπουργείου Πολιτισμού, Μπουμπουλίνας 20. Η απομάκρυνση των ιστορικών καταλοίπων που εμποδίζουν την εξόρυξη είναι η μία από τις απαιτήσεις που έχει προβάλει η Eldorado Gold προκειμένου να «ξεπαγώσει» το έργο των Σκουριών.

To θέμα εισάγεται προς συζήτηση χωρίς να έχει πληρωθεί ο όρος που είχε βάλει ίδιο το ΚΑΣ σε προηγούμενη συνεδρίασή του.



Τα αρχαιολογικά ευρήματα (αρχαία μεταλλουργία χαλκού του 2ου αιώνα π.Χ.) βρίσκονται σε μία έκταση μόλις 2 στρεμμάτων στο κέντρο ακριβώς του επιφανειακού ορύγματος των Σκουριών. Οι μπουλντόζες της Ελληνικός Χρυσός έχουν ανασκάψει όλο το χώρο γύρω από τις αρχαιότητες οι οποίες βρίσκονται τώρα στριμωγμένες ανάμεσα σε σωρούς από στείρα και μετάλλευμα, χωρίς ούτε τη στοιχειώδη απόσταση ασφαλείας. Η εταιρεία περιμένει την έγκριση του ΚΑΣ για να τις ξηλώσει και αυτές.

Το πώς επετράπη στην εταιρεία να φτάσει μέχρι εδώ είναι μια σκοτεινή ιστορία, όπως σκοτεινές είναι πολλές από τις πτυχές αυτής της «επένδυσης». Μέχρι το 2009 όλες οι γνωμοδοτήσεις των αρμόδιων Εφορειών Αρχαιοτήτων ήταν αρνητικές για την ανοικτή εξόρυξη, επισημαίνοντας την ιστορικότητα της περιοχής και την ανάγκη ενδελεχούς έρευνας. Ανατράπηκαν με περίεργο τρόπο το 2009, με μια κατ’ ουσίαν επιφανειακή οπτική «έρευνα» και μία γνωμάτευση κάποιου καθηγητή που εκτιμούσε οτι «στις Σκουριές δεν υπάρχουν αρχαιότητες». Σήμερα η Εφορεία Αρχαιοτήτων Χαλκιδικής και Αγίου Όρους εισηγείται προς το ΚΑΣ την οριστική καταστροφή των αρχαιοτήτων που ήρθαν στο φως, ενώ οι κάτοικοι κάνουν λόγο για μεθοδεύσεις, προσχηματική και ελλιπή έρευνα και για ευρήματα που δεν αξιολογήθηκαν. Δείτε εδώ την παρουσίαση του  Πολιτιστικού Σύλλογου Μεγαλοπαναγιωτών Θεσσαλονίκης.


Οι Σκουριές είναι η σημαντικότερη θέση για την αρχαία μεταλλουργία στη βόρεια Ελλάδα. Ο «ταπεινός» αρχαιολογικός χώρος των Σκουριών, μαζί με τις τουλάχιστον 34 εντοπισμένες αρχαιολογικές θέσεις στην ευρύτερη περιοχή και τα πιο απομακρυσμένα κέντρα της αρχαίας εποχής – τα αρχαία Στάγειρα, την Ελληνιστική πόλη των Σταγείρων και την αρχαία Άκανθο (Ιερισσό) – αποτελούν ένα ενιαίο σύνολο που προσφέρει ισχυρότατες ενδείξεις ότι η βορειοανατολική Χαλκιδική είχε πολύ μεγαλύτερη σημασία για τον αρχαίο κόσμο απ’οτι σήμερα γνωρίζουμε. Αν γινόταν συστηματική έρευνα θα προσέφερε πολλά στην ιστορική γνώση αλλά η εταιρεία, οι πολιτικοί προστάτες της και κάποιοι αρχαιολόγοι θέλουν να μας στερήσουν για πάντα αυτή τη δυνατότητα.



Η τελευταία φορά που τέθηκε ενώπιον του ΚΑΣ το ερώτημα της διατήρησης ή μη των αρχαιολογικών ευρημάτων στις Σκουριές ήταν στις 11 Οκτωβρίου 2016. Είχε προηγηθεί επιτόπου αυτοψία κατά την οποία, όπως αναφέρει το ΑΠΕ-ΜΠΕ, τα μέλη του ΚΑΣ εντυπωσιάστηκαν από την ομορφιά του τοπίου, αλλά και την πληθώρα των αρχαιοτήτων της ευρύτερης περιοχής.
«Όπου πήγαμε υπήρχαν αρχαία. Και όλα αυτά μέσα σε ένα πανέμορφο, απίστευτο δάσος, ένα μαγικό τοπίο και δίπλα η θάλασσα. Υπάρχει μια ‘συνομιλία’ του ανθρώπου με το περιβάλλον ως προς την εξόρυξη εδώ και αιώνες. Γι’ αυτό η επιτροπή πρότεινε να αντιμετωπιστούν και να αναδειχθούν οι αρχαιότητες συνολικά», δήλωσε η αρχαιολόγος κα Κοτταρίδη που συμμετείχε στην αποστολή.

Το ΚΑΣ είχε αναβάλει τότε τη λήψη απόφασης έως ότου το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας εγκρίνει την τεχνική μελέτη μεταλλουργίας ακαριαίας τήξης, η κατασκευή και λειτουργία της οποίας είναι βασικός όρος της σύμβασης που έχει τεθεί για λόγους δημοσίου συμφέροντος. Κατά συνέπεια από την έγκριση ή μη της μελέτης μεταλλουργίας  εξαρτάται η συνέχιση της δραστηριοποίησης της Ελληνικός Χρυσός στη Χαλκιδική. Υπενθυμίζεται ότι η μελέτη αυτή έχει επιστραφεί από το ΥΠΕΝ στην εταιρεία για λόγους τεχνικούς και περιβαλλοντικούς (απόφαση ΔΜΕΒΟ/Α/Φ.10ΤΜ.6/180239/2659/5.7.2016), ενώ απορρίφθηκε και η αίτηση θεραπείας (ΔΜΕΒΟ/Α/Φ.10.ΤΜ.6/182906/3369/2.11.2016).
Η υπόθεση εκκρεμεί στο Συμβούλιο Επικρατείας, εδώ και σχεδόν τρία χρόνια.
Τυπικά και ουσιαστικά, τίποτα δεν έχει αλλάξει από τον Οκτώβριο 2016. Με ποια δικαιολογία επανέρχεται τώρα το ζήτημα στο ΚΑΣ;

Η εταιρεία είχε αντιδράσει τότε στην αναβολή με μια οργισμένη «Αίτηση-Διαμαρτυρία» (εδώ) προς την Υπουργό Πολιτισμού κα Κονιόρδου και τη Γενική Γραμματέα του Υπουργείου κα Ανδρεαδάκη-Βλαζάκη, όπου ισχυρίζεται ότι το επιφανειακό μεταλλείο των Σκουριών «σε καμία περίπτωση δεν συναρτάται με την έγκριση της εν λόγω τεχνικής μελέτης». Ο ισχυρισμός είναι παντελώς αναληθής. Το Επενδυτικό Σχέδιο της εταιρείας όπως έχει εγκριθεί περιβαλλοντικά με την ΚΥΑ ΕΠΟ 201745/2011, είναι ενιαίο και αδιαίρετο, το δε εργοστάσιο μεταλλουργίας πρόκειται να τροφοδοτείται με συμπυκνώματα από τόσο από το μεταλλείο Ολυμπιάδας όσο ΚΑΙ από το μεταλλείο Σκουριών.

Βεβαίως βρισκόμαστε στο 2019 και γνωρίζουμε ήδη ότι τίποτα από τα ανωτέρω δεν πρόκειται να γίνει, διότι η εταιρεία έχει τροποποιήσει μονομερώς το Επενδυτικό Σχέδιο αφαιρώντας τη μεταλλουργία που ούτε μπορεί, ούτε θέλει να υλοποιήσει. Για το λόγο αυτό αναγκάζεται να διαπραγματευτεί νέα σύμβαση με το Δημόσιο, μετά την οριστικοποίηση της οποίας θα πρέπει να γίνει νέα περιβαλλοντική και τεχνική αδειοδότηση του όλου έργου. Γνωρίζουμε επίσης ότι ειδικά το «υποέργο Σκουριών» έχει τροποποιηθεί εκ βάθρων (με τεχνική μελέτη της Eldorado Gold με ημερομηνία 1/1/2018), χωρίς οι αλλαγές να έχουν περάσει από τη διαδικασία της περιβαλλοντικής αδειοδότησης. Μεχρι να ολοκληρωθούν, αν ολοκληρωθούν όλα αυτά, οι δημόσιες υπηρεσίες και το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο δεσμεύονται από την υφιστάμενη σύμβαση και την υφιστάμενη ΚΥΑ ΕΠΟ, παρ’οτι και οι δύο παραβιάζονται από την εταιρεία.

«Η κατά τα άνω καθυστέρηση, με αποκλειστική ευθύνη του ΚΑΣ και των υπηρεσιών του Υπουργείου σας, καθυστερεί αδικαιολόγητα την πραγματοποίηση του επενδυτικού σχεδίου με όλες τις εντεύθεν δυσμενείς συνέπειες για την εταιρεία μας αλλά και για την εθνική οικονομία», συνεχίζει η επιστολή της εταιρείας. Και καταλήγει με απειλή: «ΖΗΤΟΥΜΕ  να εγκρίνετε τη μεταφορά των ευρημάτων που ανακαλύφθηκαν στη θέση «Σκουριές», ΑΛΛΩΣ Σας δηλώνουμε ότι θα προβούμε στις αναγκαίες ενέργειες για την πρόοδο του έργου όπως ρητώς μας επιτρέπει ο νόμος».

Όμως για τις καθυστερήσεις δεν ευθύνεται κανένα ΚΑΣ και καμία προηγούμενη κυβέρνηση. Ευθύνεται αποκλειστικά και μόνο η ίδια η εταιρεία που με διάφορες μεθοδεύσεις πέτυχε την περιβαλλοντική αδειοδότηση ενός Επενδυτικού Σχεδίου αμφιλεγόμενου, κακοσχεδιασμένου και πολλαπλά προβληματικού, με αποτέλεσμα λίγα χρόνια μετά να μην είναι σε θέση να τηρήσει τις υποχρεώσεις της.

Η εταιρεία προσπαθεί να πάρει έγκριση για την καταστροφή του αρχαιολογικού χώρου των Σκουριών από το 2015. Με κυβέρνηση Μητσοτάκη και Υπουργό Πολιτισμού τη Λίνα Μενδώνη, οι συνθήκες είναι ευνοϊκές για να το καταφέρει. Το θέμα έρχεται για συζήτηση βιαστικά, χωρίς να υπάρχουν οι τυπικές προϋποθέσεις και χωρίς να είναι επείγον να συζητηθεί τώρα, αφού οι Σκουριές δεν πρόκειται να τεθούν σε λειτουργία πριν ολοκληρωθεί η νέα σύμβαση και η νέα αδειοδότηση. Δηλαδή όχι σύντομα. Υπάρχει μόνο ένας λόγος που η εταιρεία θέλει αύριο μια απόφαση καταστροφής των αρχαιοτήτων από το ΚΑΣ: να ανακοινώσει στα ξένα χρηματιστήρια μια θετική είδηση από την Ελλάδα για να ανεβάσει τη μετοχή της εν’οψει της ανακοίνωσης των οικονομικών αποτελεσμάτων 3ου τριμήνου την Πέμπτη 24 Οκτωβρίου. Θα είναι ντροπή για το ΚΑΣ να παίξει το παιχνίδι της εταιρίας.



πηγή :// antigoldgr.org //

Με αυτές τις άδειες δεν θα «ξαναξεκινήσουν» οι Σκουριές #skouries

Πέμπτη, 05/09/2019 - 07:00

Με χθεσινό (3/9) δελτίο τύπου, η Εldorado Gold ανακοινώνει τη λήψη αδειών για τις Σκουριές από το Ελληνικό Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, σε συνέχεια σχετικών αποφάσεων του Συμβουλίου Επικρατείας.

Ταυτόχρονα επιβεβαιώνει ΑΠΟΛΥΤΑ το σχόλιο που κάναμε όταν εκδόθηκαν οι θετικές για εκείνην αποφάσεις του ΣτΕ: «με τέτοιες αδειούλες της πλάκας δεν πρόκειται να ξαναρχίσουν οι Σκουριές, γιατί οι Σκουριές και συνολικά η «επένδυση» έχουν πολύ σοβαρότερα προβλήματα που δεν μπορεί να λύσει κανένα ΣτΕ».



Αναφέρει το δελτίο τύπου:

«Οι άδειες επιτρέπουν την ολοκλήρωση της εγκατάστασης μηχανικού και ηλεκτρολογικού εξοπλισμού στο εργοστάσιο εμπλουτισμού και την εγκατάσταση επιπρόσθετων επιφανειακών εγκαταστάσεων. Η παραλαβή αυτών των αδειών θα επιτρέψει στην εταιρεία να υποβάλει αίτηση για την οικοδομική άδεια του εργοστασίου εμπλουτισμού, η οποία θα υποβληθεί αυτό το μήνα.

Η Eldorado σκοπεύει να πραγματοποιήσει ορισμένες κατασκευαστικές δραστηριότητες που είχαν ανασταλεί το 2017, συμπεριλαμβανομένου του κτιρίου που θα περικλείει τους μύλους λειοτρίβησης όταν αυτό αδειοδοτηθεί, για την προστασία των περιουσιακών στοιχείων της εγκατάστασης. Οι κεφαλαιουχικές δαπάνες για τα έργα προστασίας περιουσιακών στοιχείων υπολογίζονται σε περίπου 5 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ.

Η Eldorado συνεργάζεται με την ελληνική κυβέρνηση για να επιτύχει τις απαραίτητες προϋποθέσεις για την επανεκκίνηση της πλήρους κατασκευής του έργου των Σκουριών. Αυτά περιλαμβάνουν ένα σταθερό ρυθμιστικό πλαίσιο και εγγυήσεις που παρέχουν την κατάλληλη προστασία για τον άμεσο ξένο επενδυτή και την επίλυση των διαφορών, καθώς και την έγκριση των ρυθμιστικών αρχών για τις μεταγενέστερες άδειες και τεχνικές μελέτες.

Είμαστε ιδιαίτερα ικανοποιημένοι με την παραλαβή των πολυαναμενόμενων αδειών που θα μας επιτρέψουν να προστατέψουμε την επένδυση μας«.

Είναι λοιπόν αυτές οι άδειες που θα επανεκκινήσουν το έργο των Σκουριών; Οι «άδειες ρουτίνας» που μέχρι πριν από δύο μήνες ήταν οι μόνες που η Eldorado έλεγε ότι χρειάζεται; Όχι βέβαια και το λέει καθαρά το δελτίο τύπου. Οι άδειες αφορούν την «προστασία» της επένδυσης και όχι την «ανάπτυξη» της επένδυσης. Το μόνο που θα επιτρέψουν – και το μόνο που προτίθεται η εταιρεία να κάνει σε αυτή τη φάση – είναι το κουβούκλιο γύρω από τις εγκαταστάσεις για να είναι προστατευμένες από το χειμώνα και κάποια άλλα μικροέργα. Συνολικό κόστος 5 εκατομμύρια δολάρια ή 4,5 εκατομμύρια ευρώ. Δουλειά ενός εργολάβου για λίγες εβδομάδες. Ψιλοπράγματα δηλαδή, όταν για την ολοκλήρωση κατασκευής της πρώτης φάσης του μεταλλείου των Σκουριών απαιτούνται 626 εκατ. ευρώ.

Για να διαμορφωθούν οι «απαραίτητες προϋποθέσεις για την επανεκκίνηση της πλήρους κατασκευής του έργου των Σκουριών», απαιτούνται πολύ περισσότερα που δεν είναι καθόλου εύκολα και τα έχουμε αναλύσει εδώ.

Τροποποίηση της σύμβασης κατά τις επιθυμίες της εταιρείας και εν συνεχεία νέα περιβαλλοντική και τεχνική αδειοδότηση. Πρέπει η κυβέρνηση του κ. Μητσοτάκη να είναι αποφασισμένη να δώσει «γη και ύδωρ», θυσιάζοντας εκτός από τον τόπο και το δημόσιο όφελος, για να ευχαριστήσει τις «αγορές» και τους «επενδυτές». Το ότι κανένα ουσιαστικό πρόβλημα δεν έχει επιλυθεί επιβεβαίωσε με σημερινή του συνέντευξη και ο Υπουργός ΠΕΝ κ. Χατζηδάκης: «συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις μεταξύ του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και της «Ελληνικός Χρυσός» επί των υπολοίπων εκκρεμοτήτων». Ποιες εκκρεμότητες άραγε, αφού η εταιρεία πήρε τις άδειες που τόσον καιρό ζητούσε;

Κατά την άποψή μας λοιπόν, όλος ο θόρυβος των τελευταίων ημερών γύρω από την υποτιθέμενη «επανεκκίνηση» των Σκουριών δεν είναι παρά μια υποκινούμενη από την εταιρεία επικοινωνιακή φούσκα. Η Eldorado προσπαθεί να δώσει την εντύπωση ότι τα προβλήματά της στην Ελλάδα έχουν λυθεί ή οδεύουν προς τη λύση τους για να προσελκύσει πιθανούς αγοραστές ή χρηματοδότες. Και ήδη, μεταξύ μετόχων και αναλυτών, έχουν αρχίσει να ακούγονται ονόματα υποψήφιων μνηστήρων: η Barrick Gold από την οποία προέρχεται ο σημερινός CEO της Εldorado, Τζορτζ Μπερνς, ή η Newmont Mining.

Πληροφορίες αναφέρουν ότι το σχέδιο της κυβέρνησης για την Eldorado θα ανακοινωθεί από τον Πρωθυπουργό κατά την ομιλία του στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης την Κυριακή 8 Σεπτέμβρη.


Αναμένουμε.




πηγή ://antigoldgr.org//

Δίκη Σκουριών – 1η δικάσιμος: Έναρξη εκδίκασης με απευθείας διακοπή #skouries

Δευτέρα, 01/10/2018 - 19:02

Ξεκίνησε η δίκη κατά 21 μελών του κινήματος κατά τις εξόρυξης Χρυσού στην περιοχή των Σκουριών της Χαλκιδικής.

Καθώς η υπόθεση είχε τον αριθμό 8 στο πινάκιο, δόθηκε αναβολή απευθείας μετά την εκφώνηση του κατηγορητηρίου.

Η δίκη θα συνεχιστεί στις 22 Οκτωβρίου 2018.

Συνολικά οι επόμενες δικάσιμοι που προγραμματίστηκαν είναι για:22, 25, 29, 30 και 31/10/2018



πηγή : //antigoldgr/

#skouries Δευτέρα 1/10 – Δικαστήρια Θεσσαλονίκης: Δίκη Σκουριών

Κυριακή, 30/09/2018 - 23:00

Την Δευτέρα 1 Οκτωβρίου 2018 ξεκινάει η δίκη των Σκουριών.
Δικάζεται μια ολόκληρη κοινωνία επειδή αγωνίζεται για το δίκιο, για τη ζωή, για τον τόπο της και για το μέλλον των παιδιών της.
Για άλλη μια φορά θα σταθούμε στο εδώλιο να υπερασπιστούμε το δίκιο μας και να παλέψουμε για ένα καλύτερο αύριο.

9 πμ ΣΤΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΑ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
ΘΑ ΕΙΜΑΣΤΕ ΟΛΟΙ ΕΚΕΙ – Ο ΑΓΩΝΑΣ ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ

2018-10-01_dikiThes

 

Εξορυκτική αποικιοκρατία στην Ευρώπη: η περίπτωση της Ελλάδας #skouries

Πέμπτη, 09/08/2018 - 18:00

Της Μαρίας Καδόγλου για το γαλλόφωνο βελγικό περιοδικό Gresea Echos. Σημειώνεται οτι δεν έχει ενσωματωθεί ως εξέλιξη η απόφαση της διαιτησίας Δημοσίου-Eldorado, που στην πραγματικότητα τίποτα δεν άλλαξε. Όλο το πολύ ενδιαφέρον τεύχος, με τίτλο «Relance minière en Europe” (H αναβίωση της εξόρυξης στην Ευρώπη) θα το βρείτε εδώ.

Στο εισαγωγικό σημείωμα διαβάζουμε:

«Ενώ θεωρούνταν οτι έχουν κλείσει και οτι ανήκουν οριστικά στην οικονομική και κοινωνική ιστορία των περιφερειών μας, ξαναπαίρνουν τα μεταλλεία στην Ευρώπη μια εξέχουσα θέση στην ενεργειακή στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης; Αφού προτίμησαν την αποικιοκρατική εκμετάλλευση (σ.σ. για την εξεύρεση ορυκτών πόρων), οι Ευρωπαίοι βιομηχάνοι θέλουν να αναβιώσουν τη μεταλλευτική βιομηχανία, μέσω ενός από τους άξονες της πρωτοβουλίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις πρώτες ύλες. Αποκωδικοποίηση του διακυβεύματος και των δυναμικών αυτού του σχεδίου με τους Raf Custers, Μαρία Κάδογλου και Romain Gelin.”

Εξορυκτική αποικιοκρατία στην Ευρώπη: η περίπτωση της Ελλάδας

Από τη δεκαετία του 1970, ο ορυκτός πλούτος της Ελλάδας προβλήθηκε από τη χώρα προκειμένου να εξασφαλίσει την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Σήμερα, μετά από πολλά χρόνια πολιτικών λιτότητας, η Ελλάδα, όπως και οι χώρες του Νότου πριν από αυτήν, βιώνει την κατάρα των ορυκτών πόρων. Λεόντειες συμβάσεις, ένα μοντέλο εξορυκτισμού προσανατολισμένο στην εξαγωγή, οι ορυκτοί πόροι της χώρας φέρνουν κέρδη στην παγκόσμια οικονομία αλλά όχι τους Έλληνες.

Όταν η Ελλάδα έγινε μέλος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας το 1981, ο τότε πρόεδρος της Επιτροπής είπε ότι η Ελλάδα εισερχόταν στην Κοινότητα με τον ορυκτό της πλούτο ως ένα από τα κύρια οικονομικά της πλεονεκτήματα.
Κατά την πολυετή περίοδο των διαπραγματεύσεων που προηγήθηκαν της τελικής ένταξης, οι κυβερνητικοί αξιωματούχοι προωθούσαν τον ορυκτό πλούτο [1] ως μέρος της προίκας της χώρας, ιδιαίτερα τα μεταλλικά ορυκτά τα οποία ήταν περιζήτητα αλλά σε ανεπάρκεια στον βιομηχανοποιημένο ευρωπαϊκό βορρά.

Αυτό οδήγησε τους FINANCIAL TIMES το 1977 να γράψουν: «Όταν η Ελλάδα γίνει το 10ο μέλος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, ο εκτεταμένος ορυκτός πλούτος της θα προσφέρει στην Κοινή Αγορά μια μεγάλη ποικιλία πρώτων υλών που θα βοηθήσουν την Κοινή Αγορά να γίνει αυτάρκης σε πολλά προϊόντα”. [2]

Φαινόταν να είναι ένα τέλειο πάντρεμα. Αλλά οι πρώιμες προσπάθειες πολυεθνικών εταιρειών, στη δεκαετία του 1990 και του 2000, να εκμεταλλευτούν τα πολυπόθητα κοιτάσματα πολυτίμων μετάλλων της Ελλάδας, στο βορρά της χώρας, απέτυχαν η μία μετά την άλλη. Τα εμπόδια περιλάμβαναν την εθνική και την κοινοτική περιβαλλοντική νομοθεσία και, κυρίως, την αντίσταση της κοινωνίας. Οι τοπικές κοινότητες της Χαλκιδικής και της Θράκης, έχοντας ενημερωθεί για τις επιπτώσεις της μεγάλης κλίμακας εξόρυξης, συνειδητοποίησαν ότι τα προτεινόμενα έργα αποτελούσαν άμεση απειλή για το περιβάλλον και τη διαβίωσή τους και αντιστάθηκαν σθεναρά. Τα σχέδια αυτά ακυρώθηκαν τελικά από το Ελληνικό Συμβούλιο της Επικρατείας και ήταν αρκετά χρόνια πριν το διεθνές εξορυκτικό κεφάλαιο εξαπολύσει δεύτερη επίθεση.

Μπαίνει στη σκηνή η οικονομική κρίση. Το 2010 η Ελλάδα αποδέχτηκε ένα τεράστιο δάνειο «διάσωσης”, το πρώτο μιας σειράς τριών μέχρι τώρα, που είχαν στόχο τη διασφάλιση της ικανότητας της χώρας να αποπληρώνει τα προηγούμενα δάνεια και έτσι τη διάσωση των ευρωπαϊκών τραπεζών που ήταν εκτεθειμένες στο ελληνικό χρέος. Η Τρόικα των πιστωτών (ΕΚ-ΕΚΤ-ΔΝΤ) επέβαλε μια σειρά σκληρών μέτρων λιτότητας που βύθισαν την Ελλάδα σε βαθιά ύφεση, καθώς και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και εκτεταμένες ιδιωτικοποιήσεις κρατικής περιουσίας και ορυκτών πόρων.

Ευρωπαϊκές και ελληνικές πολιτικές για τους ορυκτούς πόρους

Περίπου την ίδια εποχή, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε αρχίσει να αναπτύσσει τις νέες πολιτικές της ΕΕ για τις πρώτες ύλες και τη βιομηχανία. Η «Πρωτοβουλία για τις Πρώτες Ύλες” (Raw Materials Initiative – RMI), η οποία εγκαινιάστηκε το 2008 και εξειδικεύτηκε το 2011, αποσκοπεί στη διασφάλιση του απρόσκοπτου εφοδιασμού της ευρωπαϊκής οικονομίας με πρώτες ύλες. Ενισχυμένη από την Ευρωπάϊκή Σύμπραξη για την Καινοτομία στις Πρώτες Ύλες, αποσκοπεί να βοηθήσει την ΕΕ να επιτύχει τον φιλόδοξο στόχο της αύξησης της συνεισφοράς της βιομηχανίας στο ΑΕΠ της ΕΕ σε περίπου 20% έως το 2020 και να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ στην εποχή της παγκοσμιοποίησης.

Ο δεύτερος πυλώνας της Πρωτοβουλίας για τις Πρώτες Ύλες είναι να διασφαλίσει την προμήθεια πρωτογενών ορυκτών πρώτων υλών από ευρωπαϊκές πηγές. Η ευρωπαϊκή βιομηχανία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγωγές μεταλλευμάτων και μετάλλων και για πολλά μέταλλα, όπως οι σπάνιες γαίες και τα μέταλλα της ομάδας πλατίνας, η βιομηχανία εξαρτάται πλήρως από τις εισαγωγές. Έτσι, ο στόχος του δεύτερου πυλώνα είναι να προωθηθεί η νέα εξόρυξη εντός της ΕΕ, ιδίως των κοιτασμάτων μεταλλικών ορυκτών, συμπεριλαμβανομένης της εξόρυξης του θαλάσσιου βυθού.

Για το σκοπό αυτό, η Επιτροπή έθεσε τρεις στόχους για τα κράτη μέλη:

  1. τη θέσπιση εθνικής πολιτικής για τα ορυκτά.
  2. τη θέσπιση μιας πολιτικής χρήσεων γης για τους ορυκτούς πόρους.
  3. τη θέσπιση ενός πλαισίου αδειοδότησης που να διευκολύνει την εξερεύνηση και εκμετάλλευση ορυκτών.

Η Ελλάδα πρόθυμα συμμορφώθηκε και το 2012 ήταν μία από τις πρώτες χώρες της ΕΕ που υιοθέτησαν μια Εθνική Πολιτική Ορυκτών Πόρων, άμεσα συνδεδεμένη με την Πρωτοβουλία για τις Πρώτες Ύλες [3]. Η Εθνική Πολιτική περιγράφει τους κύριους άξονες πολιτικής για την εκμετάλλευση των ορυκτών πόρων που θα πρέπει να ενσωματωθούν οριζόντια σε κάθε πολιτική και σχέδιο. Ο στόχος είναι σαφώς να αρθούν όλα τα εμπόδια που παρεμποδίζουν την εκμετάλλευση. Η υπάρχουσα μεταλλευτική νομοθεσία (Μεταλλευτικός Κώδικας) ήδη παρέχει αποκλειστικά, σκανδαλώδη δικαιώματα στους επενδυτές στον τομέα της εξόρυξης, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος αναγκαστικής απαλλοτρίωσης ιδιωτικής ακίνητης περιουσίας. Σύμφωνα με την Εθνική Πολιτική, προκειμένου να προσελκυστούν νέες επενδύσεις στην εξόρυξη, θα πρέπει να γίνουν νομοθετικές αλλαγές που θα επιταχύνουν την περιβαλλοντική και τεχνική αδειοδότηση και θα επιτρέψουν την εξόρυξη ακόμη και εντός των προστατευόμενων περιοχών. Ένα σχέδιο νόμου που θα απλοποιεί την αδιοδότηση των εξορυκτικών δραστηριοτήτων υποβλήθηκε τον Ιουλίο του 2017 (σ.σ. είναι το λατομικό νομοσχέδιο που εγκρίθηκε από τη Βουλή και έχει συμπεριληφθεί στο Ν. 4512/2018).

Η Εθνική Πολιτική δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ανάπτυξη «επαρκών» χωροταξικών σχεδίων που θα εξασφαλίζουν απεριόριστη πρόσβαση σε κοιτάσματα ορυκτών, ενώ θα «επιλύουν” συγκρούσεις μεταξύ των διαφορετικών χρήσεων γης. Η εξόρυξη είναι η πρώτη προτεραιότητα και υπερισχύει όλων των άλλων πιθανών χρήσεων γης, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας των οικοσυστημάτων. Θα υπάρχει πρόβλεψη για την αλλαγή της χρήσης γης μιας περιοχής σε περίπτωση που ανακαλυφθούν νέα κοιτάσματα ορυκτών. Όταν τεθούν σε ισχύ, αυτά τα χωροταξικά σχέδια θα εδραιώσουν τη θέση της εξόρυξης ως της κυρίαρχης οικονομικής δραστηριότητας σε μεγάλα τμήματα της βόρειας Ελλάδας και οποιεσδήποτε συγκρούσεις θα επιλύονται αυτομάτως υπέρ της μιας και μόνης, κυρίαρχης δραστηριότητας – της εξόρυξης.


Ένας άλλος άξονας της Εθνικής Πολιτικής για τους Ορυκτούς Πόρους είναι η «Προώθηση του διαλόγου – Αποδοχή από την τοπική κοινωνία”.

Η κοινωνική έγκριση είναι ένας σημαντικός παράγοντας για την ανάπτυξη της μεταλλευτικής δραστηριότητας, αλλά δεν αποτελεί προϋπόθεση. Οι τοπικές κοινότητες πρέπει να «πεισθούν” για τα οφέλη και την περιβαλλοντική συμβατότητα των προτεινόμενων εξορυκτικών δραστηριοτήτων. Δεν υπάρχει καμία αναφορά στο τι θα συμβεί αν δεν επιτευχθεί η αποδοχή – αλλά αρκεί να δει κανείς τη βίαιη καταστολή των ντόπιων κατοίκων που αντιτίθενται στα μεγάλης κλίμακας έργα εξόρυξης της Eldorado Gold στα πυκνά δάση της Χαλκιδικής, στη βόρεια Ελλάδα.

Νομοθετικές αλλαγές προς την κατεύθυνση της Πρωτοβουλίας για τις Πρώτες Ύλες πραγματοποιούνται ήδη, αν και με αργούς ρυθμούς, επειδή οι αντιστάσεις είναι ακόμα ισχυρές. Σε ορισμένους τομείς πολιτικής, ιδίως όσον αφορά τα επενδυτικά σχέδια, υπάρχει επικάλυψη μεταξύ της Εθνικής Πολιτικής για τους Ορυκτούς Πόρους και των απαιτήσεων των μνημονίων που επιβλήθηκαν από τους πιστωτές. Μια σειρά νόμων fast-track για σημαντικές και στρατηγικές επενδύσεις πέρασαν κατά τα χρόνια της κρίσης, αλλά μέχρι στιγμής δεν έχουν δώσει τα επιθυμητά αποτελέσματα.

Ποιος επωφελείται από το RMI;

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το RMI αφορά την «κάλυψη των κρίσιμων αναγκών μας για ανάπτυξη και θέσεις εργασίας στην Ευρώπη”.
Αλλά για τίνος τις ανάγκες μιλάμε; Τίνος θέσεις εργασίας και τίνος την ανάπτυξη;

Τα μέταλλα είναι πολύτιμα υλικά. Ανακτώνται από τα ορυκτά και στη συνέχεια υφίστανται επεξεργασία και μεταποίηση, συναρμολογούνται και συνδυάζονται με άλλα υλικά για την παραγωγή τελικών προϊόντων. Η επεξεργασία και η ανθρώπινη εργασία προσθέτουν αξία στην πορεία και η αξία αυτή ενσωματώνεται στο τελικό προϊόν, είτε πρόκειται για αυτοκίνητο, πύραυλο ή ιατρικό μηχάνημα.

Τα μέταλλα μπορούν να ανακυκλώνονται διαρκώς και να επανέρχονται στην αλυσίδα της αξίας. Ωστόσο, η πρωτογενής εξόρυξη μεταλλεύματος είναι μια βιομηχανία που χαρακτηρίζεται από χαμηλή προστιθέμενη αξία και χαμηλή δημιουργία θέσεων εργασίας.

Οι στατιστικές σε επίπεδο ΕΕ που δείχνουν τη συμβολή του βιομηχανικού τομέα στην οικονομία της ΕΕ δε λένε ολόκληρη την ιστορία, διότι υπάρχουν τεράστιες διαφορές μεταξύ των κρατών μελών. Τα μη σιδηρούχα μέταλλα αντιπροσωπεύουν το 1,25% της μεταποιητικής βιομηχανίας της ΕΕ [4], αλλά αυτή συγκεντρώνεται στις βιομηχανοποιημένες χώρες της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης.
Πίσω από τα γλυκά λόγια της της Επιτροπής, ο στόχος του RMI είναι ολοκάθαρα προφανής. Οι ευρωπαϊκές βιομηχανίες μετάλλου χρειάζονται μέταλλα, μεγάλες ποσότητες από αυτά και σε προσιτές τιμές και σκοπεύουν να τα αποκτήσουν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο. Έτσι, θα είναι η ΕΕ, στο σύνολό της, που θα κάνει τις ενέργειες για να εξασφαλίσει τον εφοδιασμό με μέταλλα, αντί να αφήσει τις βιομηχανίες να το κάνουν από μόνες τους. Μπορεί να γίνει μέσω της διπλωματίας των ορυκτών πόρων με τις εκτός ΕΕ χώρες παραγωγής μετάλλων ή με την «εξάλειψη των στρεβλώσεων της αγοράς” – που σημαίνει τον εκβιαστικό εξαναγκασμό οποιασδήποτε χώρας που επιθυμεί να χρησιμοποιήσει τον ορυκτό της πλούτο προς όφελος του δικού της λαού. Ή, η ΕΕ θα ανοίξει το δρόμο για εκμετάλλευση σε ευρωπαϊκές χώρες, όπου οι επιχειρήσεις εξόρυξης δεν κατάφεραν να ξεπεράσουν τα εμπόδια που τίθενται από τη νομοθεσία και τη δημοκρατία. Οι δικαιούχοι του RMI είναι εξίσου η βιομηχανία επεξεργασίας μετάλλων και η βιομηχανία εξόρυξης, που κατάφεραν να επιβάλουν τις δικές τους προτεραιότητες στην επίσημη πολιτική της ΕΕ.

Στο παραπάνω πλαίσιο, η Ελλάδα φαίνεται να είναι το τέλειο θύμα. Μια περιφερειακή χώρα πλούσια σε ορυκτούς πόρους, σε μια οικονομική και κοινωνική κρίση ασύλληπτων διαστάσεων. Με αδύναμη κυβέρνηση και κοινοβούλιο που δεν μπορούν ούτε να νομοθετήσουν χωρίς την έγκριση των δανειστών. Με αδύναμους θεσμούς, διεφθαρμένο πολιτικό σύστημα και δημόσια διοίκηση και την πλειοψηφία του πληθυσμού σε κατάσταση σοκ από τις επιπτώσεις των νεοφιλελεύθερων πολιτικών. Πολλοί την περιγράφουν ως αποικία.

Οι λέξεις «βιώσιμη” και «βιωσιμότητα” αναφέρονται 28 φορές στις 11 σελίδες του RMI. Αλλά η βιωσιμότητα του εφοδιασμού δεν είναι η ίδια με τη βιωσιμότητα της εξόρυξης – και το τελευταίο είναι οξύμωρο ούτως ή άλλως, καθώς τα ορυκτά είναι μη ανανεώσιμοι φυσικοί πόροι. Η Επιτροπή προσπαθεί να πείσει ότι πρόκειται για κάτι άλλο από μια αποικιακού τύπου αρπαγή των πόρων. Η αναγκαιότητα ορισμένων μετάλλων για καινοτόμες και «καθαρές” τεχνολογίες επαναλαμβάνεται ξανά και ξανά, σαν να είναι αυτές οι μόνες βιομηχανίες που απαιτούν μέταλλα και όχι οι άλλες, εξαιρετικά βρώμικες βιομηχανίες, όπως το σύμπλεγμα αμυντικής/πολεμικής βιομηχανίας. Επιπλέον, η RMI πολύ βολικά δεν αναφέρει ότι τα ηλιακά πάνελ και τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα είναι «καθαρά” και «πράσινα” μόνο για τη χώρα όπου χρησιμοποιούνται. Στις χώρες που προμηθεύουν τις πρώτες ύλες, η εξόρυξη συνδέεται με σοβαρή περιβαλλοντική υποβάθμιση και κοινωνικές επιπτώσεις.  Τα μέταλλα είναι φθηνά για τον καταναλωτή μόνο επειδή η εξορυκτική βιομηχανία συστηματικά εξωτερικεύει τα κόστη της.





 
Τα μέταλλα των σπάνιων γαιών, για παράδειγμα, είναι περιζήτητα για τις μοναδικές τους ιδιότητές, αλλά τα απόβλητα που αφήνουν πίσω τους συχνά είναι ραδιενεργά. Υπάρχουν ενδείξεις ότι υπάρχουν κοιτάσματα σπάνιων γαιών στην Ελλάδα, συμπεριλαμβανομένου του βυθού του βόρειου Αιγαίου, κατά μήκος των ακτών της Μακεδονίας και της Θράκης. Τόσο η ΕΕ όσο και οι Κινέζοι ενδιαφέρονται να τις εκμεταλλευτούν [5].
Οι υποστηρικτές της μεταλλευτικής βιομηχανίας στην Ελλάδα προσπαθούν να κερδίσουν την κοινή γνώμη επισημαίνοντας τις υψηλές τιμές των μετάλλων στην αγορά, αλλά μόνο τα καθαρά μέταλλα «πιάνουν” αυτές τις τιμές.

Η Ελλάδα δεν διαθέτει και είναι εξαιρετικά απίθανο να αποκτήσει την τεχνογνωσία για τον διαχωρισμό σπάνιων γαιών και, στην καλύτερη περίπτωση, θα εξάγει φθηνά, ακατέργαστα υλικά (συμπυκνώματα). Το οικονομικό όφελος της χώρας, εάν υπάρχει, θα είναι ελάχιστο. Από την άλλη πλευρά, οι καταστροφικές επιπτώσεις στο εύθραυστο θαλάσσιο και παράκτιο περιβάλλον καθώς και οι ζημίες στην αλιεία, τον τουρισμό κ.λ.π. είναι αναπόφευκτες.

Υπήρχαν προβλέψεις στον Μεταλλευτικό Κώδικα του 1973 που επέτρεπαν την επιβολή περιορισμών στην εξαγωγή συμπυκνωμάτων μετάλλων, προκειμένου να διασφαλιστεί η τροφοδοσία των εγχώριων μεταλλουργικών βιομηχανιών με τις αναγκαίες πρώτες ύλες. Ο στόχος ήταν να προωθηθεί η κάθετη εκμετάλλευση του ορυκτού πλούτου, αλλά αυτά τα άρθρα κρίθηκαν ασυμβίβαστα με την ελεύθερη αγορά και καταργήθηκαν το 2014.

Είτε επιβλήθηκαν από τους δανειστές είτε υπαγορεύθηκαν από την Επιτροπή στο πλαίσιο του RMI, αυτή η κίνηση ωφελεί ευθέως εταιρείες που επιθυμούν να κερδοσκοπήσουν από την πώληση μετάλλων υπό τη μορφή συμπυκνωμάτων αντί να επενδύσουν σε δαπανηρές εγκαταστάσεις μεταλλουργικής επεξεργασίας και εξευγενισμού των μετάλλων.
Το πρώτο παράδειγμα που έρχεται στο μυαλό είναι αυτό της καναδικής  Eldorado Gold.

Ο,τι από τα δύο και αν συμβαίνει, είναι σαφές ότι η ΕΕ είναι συνεπής στις προτεραιότητές της. Τα εταιρικά συμφέροντα έχουν προτεραιότητα έναντι των συμφερόντων των χωρών και οι πολιτικές που περιορίζουν την πρόσβαση σε μέταλλα δεν θα γίνουν ανεκτές.

Eldorado Gold: Μελέτη περίπτωσης

Το επενδυτικό σχέδιο της Eldorado Gold στη Χαλκιδική είναι το πιο τρανταχτό παράδειγμα του ποιοι είναι οι στόχοι και οι προτεραιότητες της Eυρωπαϊκής Επιτροπής. Το 2011, η Eldorado έλαβε έγκριση για την ανάπτυξη των μεταλλείων χρυσού, χαλκού και βασικών μετάλλων της Χαλκιδικής που περιλαμβάνουν τα παγκοσμίου κλάσης κοιτάσματα των Σκουριών και της Ολυμπιάδας. Πάνω από μια δεκαετία νωρίτερα οι κάτοικοι είχαν πετύχει να εκδιώξουν μιαν άλλη καναδική εταιρεία, την TVX Gold, αλλά η ειρήνη δεν κράτησε πολύ. Τα τελευταία χρόνια, η περιοχή έχει μετατραπεί σε εμπόλεμη ζώνη, με την αστυνομία να καταστέλλει βίαια τις διαδηλώσεις ενάντια στην επένδυση από τους κατοίκους που φοβούνται τις επιπτώσεις μιας τέτοιας μεγάλης κλίμακας τοξικής βιομηχανικής δραστηριότητας.

Τα προγράμματα της Eldorado αντιμετώπισαν πολλές προκλήσεις και πισωγυρίσματα, ιδιαίτερα από το 2015, όταν ήρθε στην εξουσία ο ΣΥΡΙΖΑ, ένα αριστερίζον κόμμα που είχε υποστηρίξει το αντι-μεταλλευτικό κίνημα. Παρ’οτι το ζήτημα της Eldorado δεν σχετίζεται άμεσα με τα μνημόνια που επέβαλαν στην Ελλάδα οι πιστωτές της, σύμφωνα με αναφορές  έμπαινε συχνά στις συναντήσεις τους με την κυβέρνηση. Η στάση του ΣΥΡΙΖΑ απέναντι στο σχέδιο φαίνεται οτι μετατοπίστηκε από την υπογραφή του τρίτου μνημονίου τον Ιούλιο του 2015 – και φημολογείται ότι ένας αφανής όρος της συμφωνίας ήταν να επιτραπεί στα έργα της Eldorado να προχωρήσουν.



Σύμφωνα με τη σύμβασή της με το κράτος, η θυγατρική της Eldorado, Hellas Gold, έχει την υποχρέωση να ιδρύσει μια κάθετη βιομηχανία μετάλλων που θα περιλαμβάνει την παραγωγή καθαρών μετάλλων, χρυσού, χαλκού και αργύρου. Η εξαγωγή προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας που θα έφερναν φορολογικά έσοδα στο κράτος ήταν ο κύριος λόγος για τον οποίο εγκρίθηκαν τα έργα. Το σχέδιο της εταιρείας που εγκρίθηκε περιβαλλοντικά το 2011 περιλάμβανε μια καινοφανή εφαρμογή της ακαριαίας τήξης, μιας μεταλλουργικής τεχνολογίας που παρέχεται από τη φινλανδική εταιρεία Outotec. Αλλά το 2016 αποδείχθηκε τελικά ότι αυτή η συγκεκριμένη μέθοδος επεξεργασίας ήταν ακατάλληλη για τα εξαιρετικά υψηλού αρσενικού μεταλλεύματα της Χαλκιδικής και η μελέτη της μεταλλουργίας επιστράφηκε στην εταιρεία. Αυτό σήμαινε ότι ο βασικότερος όρος της σύμβασης δεν μπορούσε να υλοποιηθεί και η Eldorado βρέθηκε σε ένα νομικό αδιέξοδο. Στις 3 Νοεμβρίου 2016, την επόμενη μέρα μετά την υπογραφή της επιστροφής της μελέτης μεταλλουργίας στην Eldorado, ο υπουργός περιβάλλοντος αντικαταστάθηκε από ένα πιο φιλικό προς τη βιομηχανία μέλος της κυβέρνησης.

Η εταιρεία ενημερώθηκε από τον νέο υπουργό ότι όλες οι διαφορές σε σχέση με τις συμβατικές της υποχρεώσεις θα επιλύονταν ενώπιον διαιτητικού δικαστηρίου. Αφού για ένα χρόνο προσπαθούσε να πάρει άδειες, για τα πάντα εκτός της μονάδας μεταλλουργίας, η Eldorado κατέφυγε στην μετωπική αντιπαράθεση. Στις 11 Σεπτεμβρίου 2017 παρουσιάστηκε στην κυβέρνηση ένα τελεσίγραφο. Εάν δεν εκδίδονταν όλες οι εκκρεμούσες άδειες για τις Σκουριές και την Ολυμπιάδα εντός δέκα ημερών, όλα τα μεταλλεία θα έκλειναν και οι εργάτες θα απολύονταν. Πηγές της ΕΕ ανέφεραν ότι η έξοδος ξένων εταιρειών από την Ελλάδα θα περιέπλεκε τις προσπάθειες για την αποκατάσταση της αξιοπιστίας της χώρας [6]. Είπαν επίσης ότι ήταν σχεδόν σίγουρο ότι οι αξιωματούχοι της Ευρωζώνης και της Επιτροπής θα έθεταν το ζήτημα στην ελληνική κυβέρνηση. Μια άλλη πηγή της ΕΕ που δεν κατονομάστηκε είπε στο Bloomberg ότι το ζήτημα επρόκειτο να συζητηθεί στην επερχόμενη συνεδρίαση του Eurogroup, στο Ταλίν της Εσθονίας [7]. Δεν συζητήθηκε, αλλά η απειλή λειτούργησε έτσι κι αλλιώς. Η κυβέρνηση εξέδωσε γρήγορα τέσσερις άδειες για το μεταλλείο της Ολυμπιάδας, γεγονός που οδήγησε την Eldorado να υπαναχωρήσει από την απειλή της.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η ΕΕ χρησιμοποίησε την επιρροή της για  να στηρίξει την Εldorado Gold χωρίς να εξετάσει την εγκυρότητα των ισχυρισμών της. Κατά την άποψη της ΕΕ η Ελλάδα χρειάζεται ξένες επενδύσεις, ανεξάρτητα από το αν είναι περιβαλλοντικά και κοινωνικά καταστρεπτικές, ανεξάρτητα από το αν η εταιρεία παραβιάζει τη σύμβασή της. Η Ελλάδα πρέπει να στείλει το μήνυμα ότι καλοδέχεται τις επιχειρήσεις, κάθε είδους επιχειρήσεις. Δεν έχει σημασία για την ΕΕ εάν η Ελλάδα διαθέτει μια βιομηχανία μεταλλουργικής επεξεργασίας και εάν τα καθαρά μέταλλα παράγονται στη χώρα ή όχι. Προφανώς είναι επίσης άσχετο το αν η Eldorado πληρώνει φόρους ή όχι. Στην πραγματικότητα, η ίδια ΕΕ που πιέζει την Ελλάδα υπέρ της Eldorado βοηθά ενεργά την Eldorado να αποφύγει τους φόρους μέσω θυγατρικών εταιρειών-ταχυδρομικών θυρίδων στην Ολλανδία [8].

Αλλά η Ελλάδα είναι επίσης μία από τις πλέον ελπιδοφόρες μελλοντικές πηγές μετάλλων για τις ευρωπαϊκές βιομηχανίες και η ΕΕ δεν μπορεί να επιτρέψει τα προγράμματα της Eldorado να αποτύχουν. Οι Σκουριές δεν είναι μόνο ένα πολύτιμο κοίτασμα από μόνο του, είναι επίσης το κλειδί για να ανοίξουν προς εκμετάλλευση νέα κοιτάσματα μετάλλων στο βόρειο τμήμα της χώρας, όπου η τοπική αντίσταση είναι επίσης ισχυρή. Όλα τα έργα και οι προσπάθειες έρευνας βρίσκονται σε αναμονή και δεν θα συνεχιστούν παρά μόνο όταν και εαν η ιστορία με την Eldorado τελειώσει και τα μεταλλεία της αρχίσουν να παράγουν.

Έτσι, με τη βοήθεια της ΕΕ, η Ελλάδα βρίσκεται στη διαδικασία μετατροπής της σε ένα εξορυκτικό κράτος, παρόμοιο με αρκετές χώρες της Λατινικής Αμερικής και της Αφρικής. Μια χώρα με αποκλειστικό ρόλο να παρέχει στην παγκόσμια οικονομία φθηνές πρώτες ύλες, συχνά με κόστος για τον ίδιο της το λαό, το ίδιο της το περιβάλλον, την ίδια της την ανάπτυξη [9]. Μια περίπτωση αποικιοκρατίας, μια κατάρα των πόρων. Η δημοκρατία, τα ανθρώπινα δικαιώματα και η ακεραιότητα των κρατικών θεσμών διαβρώνται στην πορεία.

1 Ξενοφών Ζολώτας, πρώην πρωθυπουργός, “What Greece has to offer the Common Market”, https://www.cvce.eu/content/publication/2002/8/6/60bed2c3-db69-494b-9755-2fcbba964791/publishable_en.pdf

2 Νικόλαος Μάρτης, πρώην υπουργός, “Τα οικονομικά πλεονεκτήματα της Ελλάδας”, https://adiotos.wordpress.com/2010/11/16/ellada-pleonektimata/

3 Εθνική πολιτική για την αξιοποίηση των ορυκτών πόρων, http://www.sme.gr/EPAOP_SME_Aggliko.pdf

4https://ec.europa.eu/growth/sectors/raw-materials/industries/metals/non-ferrous_en

5 Η Κίνα δείχνει ισχυρό ενδιαφέρον για σπάνια ελληνικά ορυκτά, 23-10-2015, http://www.balkaneu.com/china-shows-strong-interest-rare-greek-minerals/

6 Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αντιδρά στην απειλή της Eldorado Gold να εγκαταλείψει την επένδυση στην Ελλάδα, 12.9.2017 http://www.naftemporiki.gr/story/1275397/commission-reax-on-eldorado-gold-threat-to-abandon-greece-investment

7 Η Ελλάδα εκδίδει άδειες για την Eldorado μετά τη σύγκρουση μεταλλωρύχων με την αστυνομία, 14.9.2017 http://www.miningreece.com/miningreece-greece-grants-permits-for-eldorado-after-miners-clash-with-police/

8 SOMO, Fool’s Gold (Eldorado Gold), March 2015 https://www.somo.nl/fools-gold-eldorado-gold/

9 Γιώργος Καλλής, “Extractivism”, the Greek way, https://www.thepressproject.gr/details_en.php?aid=75212

ANAΛΥΣΗ: Γιατί δεν δίνονται οι άδειες και γιατι αυτό βολεύει τώρα την Eldorado #skouries

Κυριακή, 05/08/2018 - 12:00

«Η εταιρεία δεν είναι σε θέση να δώσει περισσότερα στοιχεία σχετικά με το πότε μπορεί να εκδοθούν οι άδειες για τις Σκουριές. Η εταιρεία αξιολογεί τις επιλογές που της δίνει ο νόμος σε σχέση με αυτό το θέμα». Αυτό ανακοίνωσε η Eldorado Gold στο πλαίσιο του δελτίου τύπου για τα οικονομικά αποτελέσματα β’ τριμήνου 2018 και αναμεταδίδουν εδώ και λίγες μέρες όλα τα ειδησεογραφικά μέσα στην Ελλάδα.

Ειδική αναφορά αξίζει στο άρθρο της Λέττας Καλαμαρά στη «Ναυτεμπορική», όπου το «αξιολογεί τις νομικές επιλογές της» διαστρεβλώθηκε και έγινε πρωτοσέλιδη δήθεν «είδηση»:
" Στη δικαιοσύνη ΠΡΟΣΦΕΥΓΕΙ η Eldorado Gold " !
Πιασάρικος ο τίτλος αλλά απολύτως ψευδής. Ένα γνήσιο fake news.

Προσπαθεί να δημιουργήσει «κλίμα» η κα Καλαμαρά;

Μας απειλεί λοιπόν η παράνομη εταιρεία και καλά κάνει από την πλευρά της, αφού ο αρμόδιος Υπουργός είναι ανίκανος/απρόθυμος να ενεργήσει για να προστατεύσει τα συμφέροντα του Δημοσίου. Φυσικά οι πάντες, στο εσωτερικό και το εξωτερικό, έχουν οδηγηθεί να πιστέψουν το παραμύθι της Eldorado οτι «η διαιτησία την δικαίωσε» και οτι η Ελλάδα τάχα αδικαιολόγητα δεν εκδίδει τις άδειες, με αποτέλεσμα πλήθος αρνητικών σχολίων από τους αναλυτές κατά της χώρας μας, χυδαίες ύβρεις από τους μετόχους που χάνουν περιουσίες κλπ. Kρατώντας μυστική την περίφημη διαιτητική απόφαση της 4ης Απριλίου για την οποία όλοι μιλούν αλλά κανείς δεν γνωρίζει τι λέει, ο κ. Σταθάκης διασύρει τη χώρα. Όποιος ενδιαφέρεται για την αλήθεια θα βρει την απόφαση εδώ και… θα συνιστούσαμε σε όλους «προσοχή στο κενό» μεταξύ του «δεν έχει την πρόθεση να παραβιάσει τη σύμβαση» και του «δεν παραβιάζει τη σύμβαση»… Εκτιμούμε οτι αυτή η διαιτητική απόφαση δεν μπορεί με τίποτα να στηρίξει μια προσφυγή της Eldorado στη δικαιοσύνη, διότι εκεί θα πρέπει υποχρεωτικά να αποκαλυφθεί το πλήρες περιεχόμενό της. Ως εκ τούτου, οι απειλές της εταιρείας είναι «άσφαιρα πυρά» επικοινωνιακού χαρακτήρα.

Εκτίμησή μας (και ξένων αναλυτών) είναι επίσης οτι η Eldorado σε αυτή τη φάση δεν βιάζεται να πάρει τις άδειες για τις Σκουριές, οι οποίες έχουν μπει σε κατάσταση συντήρησης (care and maintenance). Και αυτό για τους εξής δύο λόγους:

1. Η Eldorado έχει δηλώσει οτι το έργο των Σκουριών δεν θα επαναενεργοποιηθεί αν δεν λάβει ΟΛΕΣ τις άδειες που εκκρεμούν. Και αυτό, παρά τα όσα λέει στους ανίδεους μετόχους και δημοσιογράφους, γνωρίζει οτι είναι αδύνατον.

Κατά την εταιρεία, οι άδειες που εκκρεμούν στις Σκουριές είναι τρεις:

  • Τροποποίηση ηλεκτρομηχανολογικής μελέτης για το εργοστάσιο εμπλουτισμού.
  • Μετακίνηση αρχαιοτήτων από το ανοικτό όρυγμα.
  • Τροποποίηση τεχνικής μελέτης για τη μετάβαση στην ξηρή απόθεση τελμάτων.

Σε κανέναν δεν κάνει εντύπωση οτι η Eldorado δεν ζητάει την πιο βασική άδεια, αυτήν της μεταλλουργίας, που (υποτίθεται ότι) θα ολοκληρώσει το Επενδυτικό της Σχέδιο, το οποίο (υποτίθεται οτι) η ίδια διακαώς επιθυμεί να ολοκληρώσει κατά τα οριζόμενα στη Σύμβαση και την ΑΕΠΟ; Όταν λέει «όλες τις άδειες», στην πραγματικότητα η εταιρεία δεν εννοεί ΟΛΕΣ, αλλά μόνον αυτές που θα της επιτρέψουν να βάλει σε λειτουργία την εξόρυξη στις Σκουριές και να ξεκινήσει να εξάγει συμπυκνώματα, χωρίς να αποδίδει τίποτα στο Ελληνικό Δημόσιο. Την άδεια της μεταλλουργίας – από την οποία αποκλειστικά εξαρτώνται τα μελλοντικά έσοδα του Δημοσίου – ούτε τη θέλει ούτε τη ζητάει, ούτε έχει τη δυνατότητα να την πάρει αφού η μέθοδος επεξεργασίας έχει απορριφθεί ως μη εφαρμόσιμη. Το ΣτΕ πρόκειται (με ερωτηματικό) να συζητήσει την υπόθεση το Δεκέμβριο 2018 και η έκδοση της απόφασης θα πάρει οπωσδήποτε κάποιους μήνες ακόμα.

Με ΥΠΟΜΝΗΜΑ μας προς το ΥΠΕΝ στις 19/4/2018 τεκμηριώσαμε οτι μέχρι να αποφανθεί το ΣτΕ για τη νομιμότητα της απόφασης Σκουρλέτη, η εταιρεία παραβιάζει τη Σύμβαση και το Υπουργείο δεν νομιμοποιείται να εκδώσει καμμία άδεια. Φυσικά τόσο το υπόμνημα, όσο και η σχετική επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή κ. Σαρίδη παραμένουν αναπάντητα αφού ο κ. Σταθάκης έχει πάθει αλαλία για το συγκεκριμένο ζήτημα.

Επιπλέον, η Eldorado Gold έχει προβεί σε εκτεταμένες αλλαγές στο σχεδιασμό του υποέργου «Σκουριές» (σχεδιασμό εξόρυξης, χρονοδιαγράμματα, εργοστάσιο εμπλουτισμού, μέθοδο και χώρο απόθεσης τελμάτων εμπλουτισμού) που κατά την άποψή μας απαιτούν νέα περιβαλλοντική και όχι μόνο τεχνική αδειοδότηση. Απαντώντας σε ερώτηση αναλυτών πριν από μερικούς μήνες (στις 22/3/2018), ο CEO της Eldorado, Τζορτζ Μπερνς, δήλωσε: «σε ένα καλό σενάριο θα μπορούσαμε ίσως να πάρουμε τις άδειες μέσα σε ένα χρόνο», δηλαδή όχι νωρίτερα από τους πρώτους μήνες του 2019.

Συμπερασματικά, ο,τι κι αν λέει για λόγους εντυπώσεων, η Εldorado γνωρίζει οτι οι άδειες που ζητάει δεν είναι καθόλου «ρουτίνας».

2. Η Eldorado έχει δώσει προτεραιότητα σε άλλα υπό ανάπτυξη έργα και δεν διαθέτει τα απαραίτητα κεφάλαια για να ολοκληρώσει τις Σκουριές.

Στις τελευταίες παρουσιάσεις τo έργο των Σκουριών έχει φύγει από τα core assets και έχει μετακινηθεί στα development projects, μαζί με έργα που δεν έχουν ακόμα καμμία αδειοδότηση όπως π.χ. το Πέραμα στη Ροδόπη.

https://i1.wp.com/antigoldgr.org/wp-content/uploads/2018/08/development-projects.jpg?resize=265%2C300&ssl=1 265w, https://i1.wp.com/antigoldgr.org/wp-content/uploads/2018/08/development-projects.jpg?resize=372%2C420&ssl=1 372w" sizes="(max-width: 293px) 100vw, 293px" width="293" height="331">Η εταιρεία δεν βιάζεται να το ξαναξεκινήσει γιατί δεν έχει τα κεφάλαια να το κάνει. Το ρευστό και οι ταμειακές ροές από τα παραγωγικά της μεταλλεία δεν επαρκούν για να χρηματοδοτηθούν όλα της τα project. Σε αυτή τη φάση λοιπόν έχει δοθεί προτεραιότητα στην ολοκλήρωση άλλων έργων (του Lamaque στον Καναδά και νέου εργοστασίου εμπλουτισμού στο Kisladag στην Τουρκία) και οι Σκουριές έχουν μπει στη συντήρηση, με ετήσιο κόστος κατά την εταιρεία 3-5 εκατ. δολάρια από το 2019 και μετά.

Η Eldorado έχει ομολογήσει την παραβίαση της Σύμβασης!

Κατά την εταιρεία, για να ολοκληρωθεί το έργο των Σκουριών απαιτούνται ακόμα 689 εκατ. δολάρια ή 593 εκατ. ευρώ. Το ποσό αυτό δεν περιλαμβάνει την κατασκευή του συγκροτήματος μεταλλουργίας χρυσού-χαλκού στο Μαντέμ Λάκκο και των συναφών υποδομών, που κατά την περιβαλλοντική αδειοδότηση είναι αναπόσπαστο μέρος τόσο του «υποέργου Σκουριών» όσο και του «υποέργου Ολυμπιάδας». Μόλις στις 29 Μαρτίου, με τη νέα «Τεχνική Έκθεση Σκουριών», η εταιρεία ομολόγησε ευθέως οτι εφαρμόσιμη μελέτη μεταλλουργίας δεν υπάρχει και ότι εγκαταλείπει την παραγωγή καθαρών μετάλλων στην Ελλάδα που είναι συμβατική της υποχρέωση. Απόφαση πλέον της εταιρείας είναι το σύνολο των συμπυκνωμάτων από το μεταλλείο Σκουριών (και Ολυμπιάδας) να πωλούνται σε τρίτους και να μην επεξεργάζονται περαιτέρω από την ίδια την Ελληνικός Χρυσός προς ανάκτηση των καθαρών μετάλλων. Διαβάστε: Λίγο πριν την απόφαση της διαιτησίας, η Eldorado ομολογεί την παραβίαση της Σύμβασης.

Το συγκρότημα μεταλλουργίας θα κόστιζε κατά προσέγγιση 400 εκατ. ευρώ και το απαραίτητο νέο εργοστάσιο εμπλουτισμού στο Μαντέμ Λάκκο άλλα περίπου 350 εκατ. ευρώ. Τίποτα από αυτά δεν είναι στα σχέδια της εταιρείας. Το αρμόδιο Υπουργείο το γνωρίζει αλλά κάνει πλάτες στην εταιρεία.

Σε κάθε περίπτωση, η Eldorado δεν θα μπορέσει να βρει λύση για τη χρηματοδότηση των Σκουριών – π.χ. κοινοπραξία με άλλη εταιρεία ή τραπεζικό δανεισμό – αν δεν αρθεί κάθε αβεβαιότητα σχετικά με την εξέλιξη του έργου.

Εν κατακλείδι: Δεν βλέπουμε να υπάρχει αυτή τη στιγμή καμμία σύγκρουση κυβέρνησης-Eldorado για το ζήτημα των αδειών. Όλοι βολεύονται. Οι άδειες δεν δίνονται και κατά τη γνώμη μας δεν θα δοθούν, όχι επειδή υπάρχει κάποια πολιτική βούληση από την πλευρά κυβέρνηση-Σταθάκη να σταματήσουν την καταστροφή, αλλά επειδή υπάρχει ουσιαστικό νομικό πρόβλημα. Το πρόβλημα αυτό δεν το έλυσε η διαιτησία-οπερέτα και μπορεί να λυθεί μόνο με τροποποίηση της σύμβασης και της ΑΕΠΟ ή με μια βολική απόφαση του ΣτΕ. Η εταιρεία το έχει αποδεχθεί αυτό και σε αυτή τη φάση η καθυστέρηση φαίνεται να τη βολεύει κιόλας – χωρίς να αποκλείονται κάποιες «κορώνες» κατά την προεκλογική περίοδο, για να βοηθήσει τη Νέα Δημοκρατία στην οποία έχει ξεκάθαρη προτίμηση.

Όλοι βολεύονται, εκτός από τον τόπο και τους κατοίκους του. Σαφής επιδίωξη τόσο της κυβέρνησης όσο και της εταιρείας – που στην πραγματικότητα βρίσκονται στην ίδια πλευρά – είναι ο εφησυχασμός του κόσμου και η παύση των αντιδράσεων μέχρι να λύσει η Eldorado τα νομικά της προβλήματα. Και αυτό, δεν θα αφήσουμε να συμβεί.

ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ Σκουριές: "Οι Καρκινογόνοι Αμίαντος και Εισπνεύσιμος Χαλαζίας και η Σιωπή των Αρχών” #skouries

Τρίτη, 17/07/2018 - 09:00

Από :// antigoldgr /

Καταγγελία που απεστάλη σήμερα 16/7 στις αρμόδιες για την αδειοδότηση της Ελληνικός Χρυσός υπηρεσίες του ΥΠΕΝ. Σε μορφή pdf εδώ.

https://i2.wp.com/antigoldgr.org/wp-content/uploads/2018/07/mining_software_2_1.jpg?resize=300%2C117&ssl=1 300w, https://i2.wp.com/antigoldgr.org/wp-content/uploads/2018/07/mining_software_2_1.jpg?resize=768%2C299&ssl=1 768w, https://i2.wp.com/antigoldgr.org/wp-content/uploads/2018/07/mining_software_2_1.jpg?resize=640%2C249&ssl=1 640w, https://i2.wp.com/antigoldgr.org/wp-content/uploads/2018/07/mining_software_2_1.jpg?resize=681%2C265&ssl=1 681w, https://i2.wp.com/antigoldgr.org/wp-content/uploads/2018/07/mining_software_2_1.jpg?w=1068&ssl=1 1068w" sizes="(max-width: 640px) 100vw, 640px" width="640" height="249">Η παρούσα καταγγελία αναφέρεται σε ένα σοβαρό κίνδυνο για τη δημόσια υγεία. Αφορά τη διαπίστωση από το αρμόδιο ΙΓΜΕ ότι στο κοίτασμα “Σκουριές” (μετάλλευμα + στείρα) το οποίο επιδιώκει να εκμεταλλευτεί η Ελληνικός Χρυσός, υπάρχει αδιαμφισβήτητα ινώδης αμίαντος, το θεωρούμενο ως το πλέον καρκινογόνο ορυκτό σωματιδιακό υλικό (καρκινογόνο κατηγορίας Α).

Η εταιρεία προσπάθησε να αποκρύψει και να υποβαθμίσει το ζήτημα αλλά η δημόσια συζήτηση άνοιξε με την πρώτη σχετική καταγγελία του “Παρατηρητηρίου” στις 22.10.2014. Επανερχόμαστε σήμερα με μια προσεγγιστική εκτίμηση του κινδύνου από την παρουσία στις Σκουριές όχι μόνο του αμιάντου αλλά και του – επίσης ισχυρά καρκινογόνου – λεπτοδιαμερισμένου χαλαζία, αποκλειστικά με βάση δεδομένα από την ΜΠΕ της Ελληνικός Χρυσός και με κάποιες παραδοχές που είναι όλες ευνοϊκές για την εταιρεία. Στόχος είναι η συντηρητικότερη δυνατή εκτίμηση του σχετικού κινδύνου, ώστε να μην υπάρξει το οποιοδήποτε περιθώριο κατηγορίας για δήθεν μη ρεαλιστική ανάλυση και αβάσιμη από μέρους μας κινδυνολογία.

Ακόμα και έτσι, ο κίνδυνος για τη δημόσια υγεία από την εννεαετή λειτουργία του ανοικτού ορύγματος των Σκουριών από όπου θα εκφεύγουν καθημερινά σημαντικές ποσότητες επικίνδυνων καρκινογόνων σωματιδιακών ρύπων, κρίνεται ως εξαιρετικά σημαντικός – όχι μόνο για τους εργαζόμενους στο μεταλλείο αλλά και για την ευρύτερη περιοχή. Σημειωτέον δε ότι το σύστημα παρακολούθησης της αέριας ρύπανσης που έχει εγκαταστήσει η εταιρεία δεν έχει τη δυνατότητα της αναγνώρισης των εξαιρετικά επικίνδυνων ινών αμιάντου και των μικροκόκκων χαλαζία που περιλαμβάνονται στην εκλυόμενη σκόνη. Και η ευρύτερη περιοχή, μόνιμοι κάτοικοι, επαγγελματίες, ξενοδόχοι, τουρίστες, τοπική Αυτοδιοίκηση – έχει δικαίωμα να τα γνωρίζει όλα αυτά. Και να λάβει τις αποφάσεις της και τα μέτρα της.

1. ΣΥΝΤΟΜΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΗΣ ΑΠΟΚΑΛΥΨΗΣ

H παρουσία του επικίνδυνου ορυκτού (τρεμολίτη-ακτινόλιθου) στο κοίτασμα των Σκουριών αναφέρεται και από την ίδια την Ελληνικός Χρυσός στη Μελέτη της Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων του 2010, χωρίς όμως να αναγνωρίζεται ως “αμίαντος” και να αξιολογείται ως δυνητικός κίνδυνος για την υγεία των εργαζομένων και του γενικού πληθυσμού. Όταν, τρία χρόνια αργότερα, το πρόβλημα εντοπίστηκε από την αρμόδια για την τεχνική αδειοδότηση υπηρεσία του ΥΠΕΝ, η Ελληνικός Χρυσός προσπάθησε μέσω μιας κατά παραγγελία της ιδιωτικής γνωμάτευσης να αμφισβητήσει τόσο την παρουσία του αμιάντου στο μετάλλευμα όσο και την επικινδυνότητα της εκεί παρουσίας του. Η παρέμβαση και εξέταση δειγμάτων από τα στείρα και το μετάλλευμα από το ΙΓΜΕ έγινε ύστερα από εντολή του Υπουργείου Περιβάλλοντος το 2016. Και βέβαια, η γνωμάτευση του ΙΓΜΕ επιβεβαίωσε την ορθότητα των πρώτων συμπερασμάτων της αρμόδιας υπηρεσίας του Υπουργείου: την παρουσία δηλαδή ινώδους και δυνητικά καρκινογόνου αμιάντου.

Δεν είναι ο αμίαντος όμως το μόνο διαπιστωμένα καρκινογόνο υλικό στο κοίτασμα των Σκουριών. Είναι και ένα άλλο ορυκτό είδος που σε λεπτό διαμερισμό (όταν καταστεί σκόνη εισπνεύσιμη δηλαδή) είναι εξίσου καρκινογόνο με τον αμίαντο (επίσης κατηγορίας Α), προκαλώντας στα προκαρκινικά στάδια τη γνωστή σιλίκωση. Και αυτό είναι ο χαλαζίας (crystalline silica). Την παρουσία βέβαια του χαλαζία, σε σημαντικότατες μάλιστα ποσότητες, τόσο στα στείρα όσο και στο μετάλλευμα των Σκουριών, δεν διανοήθηκε ποτέ να αμφισβητήσει η Ελληνικός Χρυσός (κάτι τέτοιο θα ακουγόταν ως χοντρό αστείο άλλωστε σε όποιους έχουν έστω και στοιχειώδεις γνώσεις της ορυκτολογικής σύστασης των υλικών του κοιτάσματος Σκουριών).

Με τα παραπάνω αδιαμφισβήτητα δεδομένα γεννάται το ερώτημα: πόσο επικίνδυνοι για τη δημόσια υγεία της ευρύτερης περιοχής θα είναι οι τελικά διαφεύγοντες στην ατμόσφαιρα σωματιδιακοί ρύποι από τις αδιάλειπτες, μέρα και νύχτα, και για πάνω από μια δεκαετία εξορυκτικές δραστηριότητες στο ανοικτό όρυγμα των Σκουριών; Που εκτός των μηχανικών εξορύξεων, των φορτώσεων και της συνεχούς διακίνησης υλικών, θα συμπεριλαμβάνουν και τακτικότατες, καθημερινές ισχυρές εκρήξεις;

2. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

Η στάθμιση ενός τέτοιου κινδύνου εξαρτάται:

α) από την εκτιμώμενη ποσότητα των σωματιδιακών ρύπων που σε ημερήσια, ετήσια, ή συνολικά σε όλη τη διάρκεια ζωής του ανοικτού ορύγματος θα εκφεύγουν (ή θα έχουν αθροιστικά εκφύγει) πέραν των ορίων του,

β) από την ποσοτική συμμετοχή σε αυτούς τους σωματιδιακούς ρύπους των δύο καρκινογόνων υλικών (αμιάντου και εισπνεύσιμου χαλαζία),

γ) από το βαθμό και το ρυθμό αραίωσης του σωματιδιακού νέφους κατά την πορεία του,

δ) από τις κατά περίπτωση επικρατούσες μετεωρολογικές συνθήκες (άνεμος βροχή),

ε) από τον προσδιορισμό της ευρύτερης περιοχής διασποράς της σκόνης

στ) από τα όρια ασφαλείας σε ό,τι αφορά την έκθεση στους παραπάνω σωματιδιακούς καρκινογόνους παράγοντες.

Εννοείται πως είναι πολύ δύσκολη η ποσοτικοποίηση όσων από τους παραπάνω παράγοντες είναι ευμετάβλητοι. Μόνο προσεγγιστικές εκτιμήσεις μπορούν να γίνουν. Με αφετηρίες αφενός μεν τον ολικό όγκο των προς εξόρυξη υλικών στο σύνολο της ζωής του ανοικτού ορύγματος (τρία χρόνια προπαρασκευής του και εννέα χρόνια κανονικής λειτουργίας του) , αφετέρου δε τις περιεκτικότητες των δύο αυτών καρκινογόνων ουσιών στα υλικά αυτά. Με τη λογική επιπρόσθετα υπόθεση πως η παραγόμενη και εκλυόμενη σκόνη στο/από το ανοικτό όρυγμα των Σκουριών θα έχει μια περιεκτικότητα στους δύο ορυκτούς καρκινογόνους παράγοντες όχι πολύ διαφορετική από την περιεκτικότητά τους στα υλικά που θα εξορύσσονται.

Μετά τη συμπλήρωση των τριών προπαρασκευαστικών χρόνων και μόνο κατά τη διάρκεια της κύριας λειτουργίας του ανοικτού ορύγματος (έτη 3 έως 11) θα εξορυχθούν 102.940.386 τόνοι υλικού, από τους οποίους οι 20.453.000 τόνοι με μηχανική απόσπαση και οι 82.487.000 τόνοι με χρήση εκρηκτικών. Δηλαδή, κατά τα 9 έτη κύριας λειτουργίας του ανοικτού ορύγματος τα ¾ του υλικού θα εξορυχθούν με χρήση εκρηκτικών.

Κατά τη ΜΠΕ της Ελληνικός Χρυσός η παραγωγή σκόνης στο ανοικτό όρυγμα θα φτάνει μέχρι και 2.162 τόνους ανά ώρα. Οι καθημερινές εκρήξεις θα πρέπει να είναι η κύρια πηγή παραγωγής σκόνης, με σημαντικό μέρος της (κυρίως την πιο λεπτομερή) να ανέρχεται ψηλά και να εκφεύγει πέρα από τα όρια του ανοικτού ορύγματος. Κάνουμε στη συνέχεια μια λογική από μέρους μας εκτίμηση -κατά παραχώρηση δε προς την εταιρεία- ότι στη ΜΠΕ της υπεισήλθε ένα λάθος και ότι οι 2.162 τόνοι σκόνης δεν μπορεί να είναι η συνεχώς όλο το 24ωρο μέση ανα ώρα παραγωγή σκόνης, αλλά μάλλον η υπολογιζόμενη κατά το χρόνο όπου αυτή μεγιστοποιείται. Δηλαδή κατά τις μία ή δύο ανά 24ωρο εξορυκτικές εκρήξεις. Και με μία ακόμα παραχώρηση προς την εταιρεία και τα αναγραφόμενα στη ΜΠΕ της, όπου προβλέπονται και δύο εκρήξεις ανά ημέρα, θα υποθέσουμε επί πλέον ότι σε κανένα στάδιο δεν θα υπάρξουν παραπάνω από μία τέτοιες. Και ακόμα, πάλι κατά μεγάλη παραχώρηση προς την εταιρεία, ότι στο ενδιάμεσο μεταξύ εκρήξεων διάστημα η παραγόμενη στο όρυγμα σκόνη θα είναι μηδενική (κάτι που ασφαλέστατα δεν θα ισχύει στην πραγματικότητα).

Αποδεχόμαστε λοιπόν κατά παραχώρηση το ευνοϊκότερο δυνατό για την εταιρεία σενάριο: πως τελικά οι 2.162 τόνοι αντιπροσωπεύουν όχι την μέση ανά ώρα, αλλά την συνολική ανά ημέρα παραγωγή σκόνης στο ανοικτό όρυγμα.

Θα θεωρήσουμε ακόμακαι πάλι πολύ συντηρητικά και υπέρ της εταιρείαςότι μόνο το ένα εκατοστό αυτής της μέσης ανά ημέρα παραγόμενης σκόνης θα καταφέρνει τελικά να εκφεύγει και να διασπείρεται πέραν των ορίων του ανοικτού ορύγματος, παρασυρόμενο στη συνέχεια από τους κατά περίπτωση πνέοντες ανέμους. Το ένα εκατοστό των 2.162 τόνων είναι 22 περίπου τόνοι, οπότε αυτή μπορεί να θεωρηθεί ως η απόλυτα ελάχιστη ανά ημέρα ποσότητα σκόνης που θα εκφεύγει πέρα από τα όρια του ανοικτού ορύγματος.

Κατά συνέπεια: σε ετήσια βάση (360 μέρες λειτουργίας ορύγματος) η ποσότητα αυτή θα είναι 22 x 360 = 7.920 τόνοι. Και για όλη την περίοδο λειτουργίας του ανοικτού ορύγματος (9 χρόνια) θα είναι 9 x 7.920 = 71.280 τόνοι.

Αυτοί οι 71.280 τόνοι σκόνης φορτισμένης με τα καρκινογόνα αμίαντος και εισπνεύσιμος χαλαζίας είναι η κατ’ απόλυτο ελάχιστον εκτιμώμενη ποσότητα που θα εκφύγει πέρα από τα όρια του ανοικτού ορύγματος. Κοντά στα όριά του πυκνότερη και ορατή, στη συνέχεια όμως, μακρύτερα, αραιότερη, αόρατη, μη αντιληπτή και ιδιαίτερα βλαπτική για την υγεία λόγω της μικροσκοπικότητας (εισπνευσιμότητας) των αιωρούμενων σωματιδίων της.

Κατά την ΜΠΕ της Ελληνικός Χρυσός η περιεκτικότητα των στείρων σε αμίαντο είναι 7% και σε χαλαζία 28%. Ενώ η περιεκτικότητα του μεταλλεύματος σε αμίαντο είναι 3% και σε χαλαζία σε 40%. Η περιεκτικότητα κατά συνέπεια σε αμίαντο και χαλαζία της σκόνης που θα διαφεύγει εκτός των ορίων του ανοικτού ορύγματος εξαρτάται από την αναλογία συμμετοχής σε αυτήν υλικού προερχόμενου από τα στείρα αφενός και από το μετάλλευμα αφετέρου. Η αναλογία μεταξύ των δύο αυτών δεν πρέπει να είναι πολύ διαφορετική από την αναλογία τους στο σύνολο του υλικού πριν την εξόρυξη, που με τα δεδομένα της ΜΠΕ της Ελληνικός Χρυσός, είναι περίπου 4 (μετάλλευμα) προς 1 (στείρα ). Ίσως στην διαφεύγουσα σκόνη η αναλογία των προελεύσεως από στείρα σωματιδίων να είναι λίγο αυξημένη, επειδή τα προελεύσεως από το μετάλλευμα θα είναι σχετικά βαρύτερα και άρα λίγο δυσκολότερο να ανέβουν πολύ ψηλά και να διαφύγουν. Μια εκτίμηση συμμετοχής 3 (μετάλλευμα) προς 1 (στείρα) στη σκόνη που θα διαφύγει ίσως να είναι πιο ρεαλιστική. Με βάση αυτό μπορούν να υπολογιστούν οι κατ’ απόλυτο ελάχιστο συνολικές ποσότητες των καρκινογόνων αμιάντου και εισπνεύσιμου χαλαζία που θα διαφύγουν στο περιβάλλον σε όλη τη διάρκεια της εννιάχρονης λειτουργίας του ανοικτού ορύγματος.

Με παραδοχή της αναλογίας 3 (μετάλλευμα) προς 1 (στείρα) στους συνολικά (και με τις πιο συντηρητικές παραδοχές) 71.280 τόνους σκόνης που θα διαφύγουν στο περιβάλλον και με τις προαναφερθείσες ποσοτικές συμμετοχές αμιάντου και χαλαζία σε μετάλλευμα και στείρα, υπολογίζεται πως το σύνολο των σωματιδίων αμιάντου που θα διασπαρούν στο περιβάλλον θα είναι 6.237 τόνοι, ενώ το σύνολο του αναπνεύσιμου χαλαζία 26.374 τόνοι. Αθροιστικά δε, και με τους πιο συντηρητικούς που χρησιμοποιήθηκαν εδώ υπολογισμούς, στα 9 συνολικά χρόνια λειτουργίας του ανοικτού ορύγματος των Σκουριών θα ελευθερωθούν στην ατμόσφαιρα και θα διασπαρούν στην πέρα από το ανοικτό όρυγμα ευρύτερη περιοχή 32.611 τόνοι εξαιρετικά επικίνδυνων καρκινογόνων ορυκτών ουσιών.

Θα πρέπει στα παραπάνω να προστεθεί βέβαια και ο επί πλέον κίνδυνος της διασποράς στην ατμόσφαιρα του αμιάντου και του λεπτομερούς χαλαζία που θα ενυπάρχουν στα στείρα υλικά κατασκευής των φραγμάτων, όπως και ο σημαντικός επίσης κίνδυνος διαφυγής και διασποράς στον αέρα κατά τις ξηρές περιόδους του αμιάντου και του λεπτομερούς χαλαζία που θα ενυπάρχουν στα τέλματα αποβλήτων (είτε αυτά αποτεθούν ξερά είτε υπό μορφήν πάστας).

3. ΒΙΟΣΥΣΣΩΡΕΥΣΗ ΚΑΙ ΑΘΡΟΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ

Θα πρέπει να τονισθεί ιδιαίτερα ότι τόσο ο χαλαζίας όσο και ο αμίαντος είναι υλικά μη εξαφανιζόμενα, μη αποδομούμενα δηλαδή και, επί πλέον, υλικά βιο-συσσωρευόμενα, που παραμένουν και αθροίζονται εκεί που θα επικαθίσουν: στο έδαφος, σε φυτά, σε ανθρώπινες κατασκευές, στα πνευμόνια -το πιο επικίνδυνο- όσων θα τα αναπνέουν. Η βιοσυσσώρευσή τους σημαίνει πως έχουν αθροιστικά επιβλαβή δράση.

Κατά τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η οριακή τιμή έκθεσης για τον γενικό πληθυσμό -εκτός δηλαδή εργοταξίων- θα πρέπει να καταβάλλεται κάθε προσπάθεια να είναι μηδενική και για τα δύο (και εντός εργοταξίων πάντως οι οριακές αυτές τιμές είναι εξαιρετικά χαμηλές: μία ίνα αμιάντου ανά 10 κ.εκ. ανά 8ωρο, και 0,1 mg χαλαζία ανά κυβ. μέτρο). Επίσης, να σημειωθεί πως η αθροιστική δράση και η βιο-συσσώρευση αυτών των καρκινογόνων σημαίνει πως δεν έχει σημασία η υπέρβαση ή μη των όποιων ορίων ασφαλείας στις περιεκτικότητες των δύο αυτών σωματιδιακών καρκινογόνων στην διασπειρόμενη σκόνη σε ωριαία, ημερήσια, μηνιαία ή ετήσια βάση. Εκείνο που έχει σημασία είναι η συνολικά αθροιζόμενη συν τω χρόνω ποσότητά τους (στα πνευμόνια ειδικότερα). Ακόμα, και αυτό είναι πολύ σημαντικό, πως η εκδήλωση καρκίνου εξαιτίας της πρόσληψης με την αναπνοή των δύο αυτών σωματιδιακών ρύπων συνήθως καθυστερεί και εκδηλώνεται αρκετά χρόνια μετά την συνεχή ή περιοδική, έστω και σε πολύ μικρές κάθε φορά ποσότητες, αλλά αθροιστική τελικά πρόσληψή τους.

Σε σχέση με το παραπάνω, θα πρέπει να τονιστεί πως η Ελληνικός Χρυσός δεν διαθέτει κανένα σύστημα προσδιορισμού και μέτρησης της περιεκτικότητας των αέριων ρύπων ειδικότερα σε αμίαντο και χαλαζία. Οι πολυδιαφημιζόμενοι από την ίδια σταθμοί παρακολούθησης και μέτρησης της αέριας ρύπανσης προσδιορίζουν ποιοτικά και μετρούν ποσοτικά τους καθ’ αυτό αέριους ρύπους (που ταχύτατα αραιώνονται μέχρι μηδενισμού εξάλλου και που η πρόσληψή τους δεν έχει αθροιστική δράση). Για τους σωματιδιακούς όμως αέριους ρύπους, πέραν της κοκκομετρικής διάκρισής τους και της συνολικής τους χημικής σύστασης (άχρηστης στην περίπτωση) αδυνατούν τα συστήματα αυτά παρακολούθησης να κάνουν ποιοτικούς προσδιορισμούς (να προσδιορίσουν δηλαδή τα είδη των συμμετεχόντων ορυκτών κόκκων, ειδικότερα δε μεταξύ αυτών των εξαιρετικά επικίνδυνων ινών αμιάντου και των μικροκόκκων χαλαζία). Εξάλλου, ακόμα και εάν αυτό ήταν δυνατό, ο προσδιορισμός θα γινόταν σε υλικό που ήδη έχει εκφύγει και διασπαρεί και το οποίο δεν μπορεί να ξαναγυρίσει πίσω, εκεί από όπου ξεκίνησε.

Με βάση όλα τα προαναφερόμενα, κρίνεται ως εξαιρετικά σημαντικός -που δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να αγνοηθεί- ο σοβαρός κίνδυνος που συνιστούν για τη δημόσια υγεία στην ευρύτερη περιοχή οι πολύ μεγάλες ποσότητες των δύο καρκινογόνων σωματιδιακών ρύπων (αμιάντου και λεπτομερούς χαλαζία) που θα εκφεύγουν από τα όρια του ανοικτού ορύγματος των Σκουριών κατά τα εννέα χρόνια λειτουργίας του.

4. ΑΥΣΤΗΡΑ ΜΕΤΡΑ, ΑΜΦΙΒΟΛΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

Με την απόφαση “Έγκρισης Προσαρτήματος 3: Τεχνική μελέτη εγκαταστάσεων διαχείρισης εξορυκτικών αποβλήτων υποέργου Σκουριών”, 17.09.2014 (ειδικός όρος 9) επιβάλλεται στην Ελληνικός Χρυσός η λήψη αυστηρών – αν και αμφιβόλου αποτελεσματικότητας – μέτρων για την προστασία των εργαζομένων στις Σκουριές από τον καρκινογόνο αμίαντο που περιέχεται στο μετάλλευμα και τα στείρα του μεταλλείου.

Η απόφαση ορίζει:

η εκμεταλλεύτρια εταιρεία οφείλει να διασφαλίσει πλήρως το εργασιακό περιβάλλον, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία, με έρευνες που αφορούν στην ασφάλεια των εργαζομένων με μετρήσεις ινών αμιάντου στον αέρα του εργοταξίου και όχι σε μεταλλεύματα, τέλματα ή πετρώματα επιτόπου σε φυσική κατάσταση. Γι’αυτό να τηρούνται τα ακόλουθα προληπτικής φύσεως μέτρα για την υγεία των εργαζομένων στις Μεταλλευτικές Εγκαταστάσεις Σκουριών”.

  • Να γίνονται συνεχώς κατά τη διάρκεια του έργου μετρήσεις όλων των μεταβλητών μολυσματικών παραγόντων της εργοταξιακής ατμόσφαιρας και, για άμεση και εύκολη σύγκριση με τις εκάστοτε ισχύουσες οριακές τιμές, να καταγράφονται ως: […]
  • Οι οριακές τιμές κατώτατων ορίων ( ΤLV) για σωματίδια να εφαρμόζονται για κάθε μία από τις τρεις κλάσεις μεγέθους, δηλαδή τις: εισπνεύσιμη, θωρακική και αναπνεύσιμη σωματιδιακή μάζα.
  • Η μέτρηση σκόνης στο εργοτάξιο να γίνεται με χρήση οργάνων άμεσης καταγραφής, για αποτελέσματα σε πραγματικό χρόνο, και με δειγματοληψία διήθησης για μετέπειτα εργαστηριακή ανάλυση, κατά προτίμηση με προσωπικές δειγματοληπτικές συσκευές με φίλτρο εστέρα κυτταρίνης. Τα όργανα άμεσης καταγραφής να συνδέονται με ηχητική προειδοποίηση διακοπής της εργασίας και απομάκρυνσης των εργαζομένων. Σε οποιαδήποτε περίπτωση υπέρβασης ορίων:
    – διακόπτονται άμεσα οι εργασίες, με εντολή του υπεύθυνου ασφαλείας του έργου, στο τμήμα των εγκαταστάσεων όπου παρατηρείται και
    – ειδοποιείται η Επιθεώρηση Μεταλλείων, προκειμένου να διενεργήσει αυτοψία με αντικείμενο τη διερεύνηση της προέλευσης και της έκτασης της επιβάρυνσης της ατμόσφαιρας του εργοταξίου, και κρίνοντας από το αποτέλεσμα της αυτοψίας να εκδώσει εντολή διακοπής ή επανέναρξης των εργασιών.
  • Η παρουσία τρεμολίθου ή ακτινολίθου στο κοίτασμα να ελέγχεται στην πηγή με τη χρήση μέτρων ελέγχου της σκόνης κατά την εξόρυξη-μεταφορά για να αποτραπεί εκπομπή ινών στην ατμόσφαιρα, και με την αυστηρή εφαρμογή αποτελεσματικού προγράμματος ελέγχου της σκόνης στο συγκρότημα επεξεργασίας-απόθεσης.
  • Η συνολική απαραίτητη ποσότητα αδρανών υλικών οδοστρωσίας για την κατασκευή και συντήρηση του οδικού δικτύου του μεταλλείου να παραχθεί από πετρώματα χωρίς τρεμόλιθο ή ακτινόλιθο.
  • Να τηρείται σε κάθε περίπτωση με ιδιαίτερη προσοχή το π.δ. 212/2006 “Προστασία των εργαζομένων που εκτίθενται σε αμίαντο κατά την εργασία, σε συμμόρφωση με την οδηγία 83/477/ΕΟΚ του Συμβουλίου, όπως αυτή τροποποιήθηκε με την οδηγία 91/382/ΕΟΚ του Συμβουλίου και την οδηγία 2003/18/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου” και η λοιπή σχετική ισχύουσα Ευρωπαϊκή και Εθνική νομοθεσία.

Παρά την καλή πρόθεση του νομοθέτη, οι όροι για την προστασία των εργαζομένων που έχουν τεθεί από τις δύο προαναφερθείσες αποφάσεις και το π.δ. 212/2006 είναι εξαιρετικά δύσκολο αν όχι αδύνατον να τηρηθούν σε ένα μεγάλης κλίμακας ανοικτό ορυχείο όπου θα γίνεται σε καθημερινή βάση χρήση εκρηκτικών. Άλλωστε, όπως προαναφέρθηκε, το σύστημα περιβαλλοντικής παρακολούθησης που έχει εγκαταστήσει η Ελληνικός Χρυσός δεν έχει τη δυνατότητα της θετικής διάκρισης και αναγνώρισης, και δη σε άμεσο χρόνο, ειδικά των ινών αμιάντου (σε σχέση με άλλα ινώδη αιωρούμενα σωματίδια) και των σωματιδίων χαλαζία (σε σχέση με άλλα σωματίδια άλλων ορυκτών).

5. Η “ΕΥΡΥΤΕΡΗ ΠΕΡΙΟΧΗ” ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ ΤΟΥ ΑΜΙΑΝΤΟΥ (ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΧΑΛΑΖΙΑ)

Με νεότερη απόφαση του Υπουργού ΠΕΝ Πάνου Σκουρλέτη (“Έγκριση Τροποποιητικής Τεχνικής Μελέτης Μεταλλείου Σκουριών”, 06.05.2016) επιβάλλεται η λήψη ανάλογων μέτρων προστασίας και “αυτών που ενδέχεται να επηρεαστούν στην ευρύτερη περιοχή”, δηλαδή των κατοίκων και των επισκεπτών. Συγκεκριμένα:

α. Επαναλαμβάνεται ο προαναφερθείς όρος (9) της απόφασης Έγκρισης Προσαρτήματος 3 της 17.09.2014 και προσδιορίζεται η συχνότητα των μετρήσεων ελέγχου των ινών αμιάντου στην ατμόσφαιρα του εργοταξίου.

β. Καθορίζονται ειδικά τα εξής:

Να γίνει ιδιαίτερη αναφορά στην Γραπτή Εκτίμηση των υφιστάμενων κατά την εργασία Κινδύνων σε όλους τους κινδύνους στους οποίους εκτίθενται ή ενδέχεται να εκτεθούν οι εργαζόμενοι. Στην εν λόγω Γραπτή Εκτίμηση Κινδύνων να εξεταστεί και να αξιολογηθεί το σενάριο υπέρβασης της οριακής τιμής έκθεσης σε συγκεκριμένα μέτωπα και να προβλεφθούν, για την περίπτωση αυτή, τα μέτρα προστασίας των άμεσα επηρεαζόμενων εργαζόμενων καθώς και αυτών που ενδέχεται να επηρεαστούν στην ευρύτερη περιοχή, σε περίπτωση που η διατάραξη αμιαντούχου υλικού, σε συνδυασμό με τη συγκέντρωση, τη μορφολογία της περιοχής και τις μετεωρολογικές συνθήκες, το καταστήσουν πιθανό. Το περιεχόμενο της εν λόγω εκτίμησης κινδύνου πρέπει να αποτελεί αντικείμενο διαβούλευσης με τους εργαζόμενους ή τους εκπροσώπους αυτών.»

Γεννάται αμέσως το ζήτημα του προσδιορισμού της “ευρύτερης περιοχής” στην οποία ενδέχεται να υπάρξει επιβάρυνση, λόγω των μετεωρολογικών συνθηκών διασποράς σκόνης από τις Σκουριές. Πρέπει να τονιστεί ότι κατά τη ΜΠΕ της Ελληνικός Χρυσός, σελ. 3.2-5 και πιν. 3.2.1-8, “η μέση ταχύτητα ανέμου είναι σημαντικά αυξημένη στην περιοχή Σκουριών με τιμές υπερτετραπλάσιες των περιοχών Ολυμπιάδας και Κηπουρίστρας”.

Οι υπεύθυνοι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των τουριστικών μονάδων της “ευρύτερης περιοχής” είναι υποχρεωμένοι να εφαρμόσουν όλα όσα προβλέπονται για την προφύλαξη των εργαζομένων στις Σκουριές. Ήτοι:

  • Να αναρτήσουν τη Γραπτή Έκθεση Κινδύνου (ΓΕΚ) της Ελληνικός Χρυσός για τους κινδύνους στους οποίους ενδέχεται να εκτεθούν οι κάτοικοι και οι επισκέπτες, τους οποίους οφείλουν να ενημερώσουν εκ των προτέρων.
  • Να διαβουλεύονται την ΓΕΚ και το σενάριο υπέρβασης της οριακής τιμής των ινών αμιάντου με την Ελληνικός Χρυσός και να ενημερώνουν τους κατοίκους και τους επισκέπτες για τα μέτρα προφύλαξης και της άμεσες ενέργειες τους όταν ηχήσει ο συναγερμός.

Κατά την Έγκριση του Προσαρτήματος 3 και κατά την Έγκριση της Τροποποιητικής Τεχνικής Μελέτης, τόσο ο έλεγχος της υπέρβασης των ορίων όσο και ο συναγερμός βρίσκονται αποκλειστικά στο χέρι της εκμεταλλεύτριας εταιρείας, το συμφέρον της οποίας είναι η ομαλή ροή της παραγωγής.

Οι εργαζόμενοι της Ελληνικός Χρυσός έκαναν μια εργασιακή επιλογή και είναι υπεύθυνοι για τις συνέπειες της επιλογής τους. Όλοι οι υπόλοιποι όμως;

Είναι σαφές ότι όλα τα προαναφερθέντα συνιστούν μια περίπτωση στην οποία η εφαρμογή της αρχής της πρόληψης επιβάλλει την εξ αρχής επανεκτίμηση της δυνατότητας αδειοδότησης και λειτουργίας του ανοικτού ορύγματος των Σκουριών. Γιατί αυτό που σαφώς τίθεται σε σοβαρό κίνδυνο από μια τέτοια λειτουργία είναι η δημόσια υγεία. Και για αυτήν δεν μπορούν να υπάρξουν εκπτώσεις ή παραβλέψεις

Λίγο πριν την απόφαση της διαιτησίας, η Eldorado ομολογεί την παραβίαση της Σύμβασης #skouries

Δευτέρα, 02/04/2018 - 22:30
Από antigoldgreece

Με την «Τεχνική Έκθεση Σκουριών» της Eldorado Gold που δημοσιοποιήθηκε την περασμένη εβδομάδα, μόνο στο εξωτερικό, η εταιρεία ομολογεί ευθέως οτι εφαρμόσιμη μελέτη μεταλλουργίας δεν υπάρχει και ότι εγκαταλείπει την παραγωγή καθαρών μετάλλων στην Ελλάδα που είναι συμβατική της υποχρέωση.
Η έκθεση έχει ημερομηνία 1/1 αλλά η εταιρεία περίμενε για να την ανακοινώσει στις 29/3, ελάχιστες μέρες πριν την ανακοίνωση της διαιτητικής απόφασης που κατά πάσα πιθανότητα έχει ήδη ληφθεί. Η επιλογή της ημερομηνίας ήταν, κατά την άποψή μας, δόλια από την πλευρά της εταιρείας, με στόχο να μην μπορεί η ξεκάθαρη ομολογία παραβίασης της σύμβασης να χρησιμοποιηθεί ως αποδεικτικό στοιχείο ενώπιον του διαιτητικού δικαστηρίου.
Επειδή η διαιτητική απόφαση θα είναι μη-εφέσιμη, θεωρουμε οτι το δημόσιο συμφέρον επιβάλλει την ολιγοήμερη επιμήκυνση της διαδικασίας της διαιτησίας προκειμένου η επίσημη αυτή ανακοίνωση της Eldorado Gold να τεθεί υπ’οψιν του δικαστηρίου.

Ακολουθεί η ΚΑΤΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΕΠΙΣΤΟΛΗ με θέμα: “Η Eldorado Gold ομολογεί ευθέως την παραβίαση της Σύμβασης” που στείλαμε σήμερα στον Υπουργό κ. Σταθάκη. Σε μορφή pdf εδώ.

Κύριε Υπουργέ,

Την Πέμπτη 29 Μαρτίου, η Eldorado Gold κατέθεσε στις χρηματιστηριακές αρχές Τορόντο και Νέας Υόρκης την αναθεωρημένη “Τεχνική Έκθεση Σκουριών” που είχε από καιρό προαναγγελθεί. Η Τεχνική Έκθεση βρίσκεται πλέον αναρτημένη στον ιστότοπο της εταιρείας, προσβάσιμη από τον καθένα:

Skouries Technical Report – March 2018

Η Εldorado Gold, μητρική εταιρεία της Ελληνικός Χρυσός, τροποποιεί μονομερώς ριζικά το περιβαλλοντικά και τεχνικά αδειοδοτημένο υποέργο Σκουριών, σε όλα σχεδόν τα επιμέρους έργα του: σχεδιασμό εξόρυξης, χρονοδιαγράμματα, εργοστάσιο εμπλουτισμού, μέθοδο και χώρο απόθεσης τελμάτων εμπλουτισμού. Δεν θα αναφερθούμε επί του παρόντος εκτενώς στις τροποποιήσεις αυτές. Θα αναφέρουμε μόνον οτι από την κατάθεση εκ μέρους της Ελληνικός Χρυσός τροποποίησης του Προσαρτήματος 3 “Τεχνική Μελέτη Εγκαταστάσεων Διαχείρισης Εξορυκτικών Αποβλήτων Υποέργου Σκουριών”, ήδη διαφαίνεται οτι η εταιρεία επιδιώκει να αποφύγει την απαιτούμενη από την κείμενη νομοθεσία περιβαλλοντική αδειοδότηση του νέου σχεδιασμού. Και ασφαλώς θα επανέλθουμε.

Επιθυμούμε όμως να θέσουμε υπ’οψη σας τα όσα αναφέρει η αναθεωρημένη Τεχνική Έκθεση για το επίμαχο ζήτημα της μεταλλουργίας flash smelting, που είναι το αντικείμενο της διαιτησίας μεταξύ Ελληνικού Δημοσίου – Ελληνικός Χρυσός, αλλά και μίας αίτησης ακύρωσης που εκκρεμεί στο Συμβούλιο Επικρατείας. Και αυτό διότι η Τεχνική Έκθεση περιλαμβάνει μια ξεκάθαρη ομολογία ότι η μεταλλουργία που εγκρίθηκε περιβαλλοντικά το 2011 δεν μπορεί να υλοποιηθεί και οτι η εταιρεία έχει μονομερώς τροποποιήσει το Επενδυτικό Σχέδιο αφαιρώντας την υποχρέωσή της για παραγωγή καθαρών μετάλλων, κατά παράβαση της σύμβασης.

Στη σελ. 19-1 της Τεχνικής Έκθεσης αναφέρονται τα εξής (εντός παρενθέσεων δικά μας διευκρινιστικά σχόλια):

Το έργο Σκουριές αποτελεί τμήμα των Μεταλλείων Κασσάνδρας, τα οποία περιλαμβάνουν το γειτονικό μεταλλείο Ολυμπιάδας και το μεταλλείο Μαύρων Πετρών (Στρατώνι). Αυτά τα τρία έχουν αδειοδοτηθεί βάσει της ίδιας έγκρισης περιβαλλοντικών όρων. Η έγκριση αυτή αναφέρει την μελλοντική, στη Φάση ΙΙΙ της Ολυμπιάδας, κατασκευή ενός εργοστασίου μεταλλουργίας χρυσού και συναφούς υποδομής, συμπεριλαμβανομένου ενός λιμένα, εργοστασίου εμπλουτισμού, εργοστασίου μεταλλουργίας ακαριαίας τήξης και εγκαταστάσεων διαχείρισης αποβλήτων στο μεταλλείο Ολυμπιάδας. Όταν ολοκληρωθούν, ένα μέρος των συμπυκνωμάτων χαλκού-χρυσού Σκουριών θα χρησιμοποιείται ως τροφοδοσία στο εργοστάσιο ακαριαίας τήξης, ενώ το υπόλοιπο συμπύκνωμα θα συνεχίσει να πωλείται στις παγκόσμιες αγορές μέσω του νέου λιμένα”.

Τα ανωτέρω είναι σύμφωνα με τη σύμβαση, τη ΜΠΕ και την ΚΥΑ ΕΠΟ 201745/2011. Η συνέχεια όμως δεν είναι και αντικρούεται ευθέως με τα παραπάνω (εντός παρενθέσεων δικά μας διευκρινιστικά σχόλια):

«Κατά την ημερομηνία έναρξης ισχύος της παρούσας έκθεσης, η προτεινόμενη ανάπτυξη της Φάσης ΙΙΙ της Ολυμπιάδας δεν έχει εξειδικευθεί σε επαρκές επίπεδο (λεπτομέρειας και εμπιστοσύνης-ακρίβειας υπολογισμών) μελέτης εφαρμογής (engineering) στο οποίο επίπεδο οι διεργασίες, η ανάκτηση (μεταλλικών αξιών) και το συναφές κεφαλαιουχικό και λειτουργικό κόστος να μπορούν να γνωστοποιηθούν στην οικονομική αξιολόγηση της επεξεργασίας συμπυκνωμάτων Σκουριών στο εργοστάσιο επεξεργασίας του υποέργου Ολυμπιάδας (ενν. το εργοστάσιο εμπλουτισμού και μεταλλουργίας flash smelting Μαντέμ Λάκκου) και της αποστολής συμπυκνωμάτων (ενν. των λοιπών συμπυκνωμάτων, που δεν θα υποστούν μεταλλουργική επεξεργασία) μέσω του νέου λιμένα. Οι (απαιτούμενες για την αναβάθμιση του σχεδιασμού στο επιθυμητό επίπεδο λεπτομέρειας και εμπιστοσύνης-ακρίβειας υπολογισμών) περαιτέρω εργασίες δοκιμής, σχεδιασμός και αξιολογήσεις συνεχίζονται. Επιπλέον, δεν έχει οριστικοποιηθεί το χρονοδιάγραμμα για τη θέση σε λειτουργία του εργοστασίου επεξεργασίας και των λιμενικών εγκαταστάσεων του υποέργου Ολυμπιάδας. Ως εκ τούτου, η έκθεση αυτή θεωρεί ότι όλα τα συμπυκνώματα που παράγονται στη διάρκεια του έργου Σκουριών θα πωλούνται σε ανταγωνιστικές τιμές της αγοράς σε τρίτους«.

Τα παραπάνω συνοψίζονται στη σελίδα 1-15:

«Μελλοντικά, η θέση σε λειτουργία της εγκατάστασης επεξεργασίας της Φάσης ΙΙΙ της Ολυμπιάδας και των συναφών υποδομών που περιλαμβάνουν ένα λιμένα, εργοστάσιο εμπλουτισμού, εργοστάσιο μεταλλουργίας και εγκαταστάσεις διαχείρισης αποβλήτων, θα επιτρέψουν την οικονομικά αποδοτικότερη αποστολή των συμπυκνωμάτων Σκουριών. Κατά την ημερομηνία έναρξης ισχύος της παρούσας έκθεσης, η προτεινόμενη ανάπτυξη της Φάσης ΙΙΙ της Ολυμπιάδας δεν έχει πλήρως οριστεί και το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης δεν έχει οριστικοποιηθεί«.

Βρισκόμαστε λίγο πριν την ανακοίνωση του αποτελέσματος μιας διαδικασίας δαιτησίας με αντικείμενο την «πληρότητα» και την «αρτιότητα» της τεχνικής μελέτης μεταλλουργίας από την οποία αποκλειστικά εξαρτάται το αν η Ελληνικός Χρυσός έχει παραβιάσει τη σύμβαση. Τόσο στο διαιτητικό δικαστήριο όσο και στο ακυρωτικό δικαστήριο η Ελληνικός Χρυσός ισχυρίζεται ότι η μελέτη της για τη μονάδα μεταλλουργίας είναι απόλυτα αξιόπιστη, πλήρως ορισμένη και τεκμηριωμένη και σύμφωνη με την κείμενη νομοθεσία και τους όρους των εγκρίσεων. Το ίδιο και η Eldorado Gold στις ανακοινώσεις της: «η Εταιρεία είναι πεπεισμένη ότι η Τεχνική Μελέτη είναι ισχυρή και συνεπής με τη Σύμβαση Μεταβίβασης, το Επενδυτικό Σχέδιο και τους εγκεκριμένους περιβαλλοντικούς όρους του έργου».

Και μέσα σε μία μόνο αλλά ιδιαίτερης βαρύτητας πρόταση στην «Τεχνική Έκθεση Σκουριών» όλα τα ανωτέρω αποδεικνύονται ΨΕΥΔΗ:

  • Η Φάση ΙΙΙ της Ολυμπιάδας που περιλαμβάνει τη μεταλλουργία χρυσού αναφέρεται ως «προτεινόμενη ανάπτυξη», παρ’ οτι βρισκόμαστε 7 χρόνια μετά την έγκριση περιβαλλοντικών όρων.
  • Οι μελέτες της μεταλλουργίας δεν έχουν εξειδικευθεί σε επίπεδο μελέτης εφαρμογής (engineering), που ήταν ρητός όρος των εγκρίσεων τεχνικών μελετών Σκουριών και Ολυμπιάδας του 2012 με τριετή προθεσμία.
  • Το επίπεδο λεπτομέρειας και εμπιστοσύνης-ακρίβειας της επιλεγείσας τεχνικής λύσης μεταλλουργίας δεν είναι επαρκές ώστε να εκτιμηθούν οι ανακτήσεις μεταλλικών αξιών και το συναφές κεφαλαιουχικό και λειτουργικό κόστος. Επτά χρόνια μετά την ΚΥΑ ΕΠΟ, δεν υπάρχει εφαρμόσιμη μελέτη μεταλλουργίας.
  • Ομολογείται ευθέως ότι απόφαση πλέον της εταιρείας είναι το σύνολο των συμπυκνωμάτων από το μεταλλείο Σκουριών να πωλούνται ως τέτοια (συμπυκνώματα) σε τρίτους και να μην επεξεργάζονται περαιτέρω από την ίδια την Ελληνικός Χρυσός προς ανάκτηση των καθαρών μετάλλων (χρυσού και χαλκού).
Η κατάθεση από την Eldorado Gold της αναθεωρημένης Τεχνικής Έκθεσης για τις τροποποιήσεις του υποέργου Σκουριών, τις οποίες έχει δρομολογήσει από το καλοκαίρι του 2016 εν αγνοία του Υπουργείου Περιβάλλοντος, ήταν υποχρέωση που απορρέει από τους κανονισμούς των χρηματιστηρίων όπου είναι εισηγμένη. Η Τεχνική Έκθεση υποχρεωτικά περιλαμβάνει συνοπτική αναφορά σε όλα τα ζητήματα που αφορούν το συγκεκριμένο έργο: περιβαλλοντικά, τεχνικά, οικονομικά, νομικά. Δεν θα μπορούσε να λείπει η αναφορά στο Επενδυτικό Σχέδιο, μέρος του οποίου αποτελεί το μεταλλείο των Σκουριών, και στο ανοιχτό ζήτημα της μεταλλουργίας. Και η εταιρεία ήταν υποχρεωμένη να πει την αλήθεια: ότι η μεταλλουργία είναι μεν συμβατική υποχρέωση αλλά δεν είναι μέσα στα σχέδιά της. H Tεχνική Έκθεση έχει ημερομηνία 1 Ιανουαρίου 2018 αλλά δημοσιοποιήθηκε, στο εξωτερικό και μόνο, στις 29 Μαρτίου 2018 – σκοπίμως κατά τη γνώμη μας έτσι ώστε η Ελληνική πλευρά να μην λάβει εγκαίρως γνώση και τα εκεί αναφερόμενα να μην μπορούν να επηρεάσουν τη διαιτητική απόφαση.

ΘΕΩΡΟΥΜΕ ότι η χρονική στιγμή δημοσιοποίησης της “Τεχνικής Έκθεσης Σκουριών”, ελάχιστες μέρες πριν την ανακοίνωση της διαιτητικής απόφασης η οποία κατά πάσα πιθανότητα έχει ήδη ληφθεί, είναι δόλια από την πλευρά της εταιρείας, με στόχο να μην μπορεί η ξεκάθαρη ομολογία παραβίασης της σύμβασης να χρησιμοποιηθεί ως αποδεικτικό στοιχείο ενώπιον του διαιτητικού δικαστηρίου.

Προσφύγαμε στη διαιτησία για να προασπίσουμε το δημόσιο συμφέρον και θα το κάνουμε μέχρι τέλους”, δήλωσε πριν από λίγες μέρες ο Πρωθυπουργός στη Θεσσαλονίκη, αναφερόμενος στην υπόθεση της Ελληνικός Χρυσός. Όπως έχει πολλές φορές αναλυθεί, το δημόσιο συμφέρον στη συγκεκριμένη περίπτωση σχετίζεται αποκλειστικά με τη μεταλλουργία χρυσού και την καθετοποίηση της παραγωγής. Η εκμεταλλεύτρια εταιρεία μόλις δήλωσε ξεκάθαρα ότι εφαρμόσιμη μελέτη μεταλλουργίας δεν υπάρχει, ότι εγκαταλείπει την καθετοποίηση και ότι θα συνεχίσει την εξαγωγή συμπυκνωμάτων για όλη τη διάρκεια της “επένδυσης”. Εάν αυτά δεν ληφθούν υπ’οψιν, τότε η μη-εφέσιμη διαιτητική απόφαση δεν θα είναι παρά η ταφόπλακα όχι μόνο της ΒΑ Χαλκιδικής αλλά και του δημοσίου συμφέροντος.

Για τους ανωτέρω λόγους ΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΣΥΜΦΕΡΟΝ ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ:

  • Την αναβολή ανακοίνωσης της διαιτητικής απόφασης και
  • Την ολιγοήμερη επιμήκυνση της διαιτητικής διαδικασίας προκειμένου η επίσημη αυτή ανακοίνωση της Eldorado Gold να τεθεί υπ’οψιν του διαιτητικού δικαστηρίου.
Παρακαλούμε για τις άμεσες ενέργειές σας.


Αναδημοσίευση από: //antigoldgr.org/blog/

ΟΚΔΕ: Νίκη στον αγώνα της Χαλκιδικής! Να απαλλαγούν όλοι οι κατηγορούμενοι αγωνιστές. Συγκέντρωση Τρίτη 27 Μάρτη στη Θεσσαλονίκη

Τρίτη, 27/03/2018 - 12:55

ΚΑΤΩ ΝΕΟΙ ΚΑΙ ΠΑΛΙΟΙ ΜΝΗΜΟΝΙΑΚΟΙ – ΕΞΩ Η Eldorado

ΝΑ ΑΠΑΛΛΑΓΟΥΝ ΟΛΟΙ ΟΙ ΚΑΤΗΓΟΡΟΥΜΕΝΟΙ ΑΓΩΝΙΣΤΕΣ – ΝΙΚΗ ΣΤΟΝ ΑΓΩΝΑ ΤΗΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ



Συγκέντρωση: Τρίτη 27 Μάρτη – 6μμ – ΚΑΜΑΡΑ



Η ελληνική πραγματικότητα συνεχίζει να εξελίσσεται κάτω απ’ τον ζυγό των μνημονίων. Δεν υπάρχει προοπτική για έξοδο στις αγορές, έξοδο από τα μνημόνια, όσο κυβερνάνε οι εντολοδόχοι της Ε.Ε. και του Δ.Ν.Τ. οι οποίοι έκλεισαν την 3η αξιολόγηση, ετοιμάζουν και το κλείσιμο της 4ης με περεταίρω μειώσεις σε μισθούς, συντάξεις, δικαιώματα κλπ. Τα αρπακτικά της Ε.Ε. , χεράκι- χεράκι με την δωσίλογη κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ- ΑΝΕΛ, κοιτάν πως θα αρπάξουν και θα ξεπουλήσουν και την τελευταία σπιθαμή γης και τον δημόσιο πλούτο(ΔΕΗ,ΕΛΒΟ,ΟΛΘ κλπ.)Εφαρμόζουν τους ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς καταληστεύοντας τη λαϊκή περιουσία, χτυπάν τους εργατικούς αγώνες με κάθε τρόπο , βγάζουν στην «παρανομία» τον συνδικαλισμό και τα εργατικά σωματεία, επαναφέρουν ένα άτυπο «ιδιώνυμο» καταδικάζοντας ανθρώπους για τα πιστεύω και τις κοινωνικές τους συναναστροφές (π.χ. Θεοφίλου, Περικλής, Ηριάννα). Η αστική δικαιοσύνη, αποκούμπι αυτής της ξεδιάντροπης κυβέρνησης, δεν είναι τυφλή· είναι ανοιχτομάτα και βαθιά ταξική! Έχει στραμμένο το βλέμμα της συνεχώς πάνω στους εργατικούς, κοινωνικούς και φοιτητικούς αγώνες, κυνηγά κάθε φωνή αντίστασης. Δεν έχουμε κανέναν λόγο να τους εμπιστευόμαστε!
Να υπενθυμίσουμε πως μία απ’ τις σημαντικότερες διακηρύξεις/ υποσχέσεις του Τσίπρα, για να υφαρπάξει την ψήφο του ελληνικού λαού το 2015, ήταν η θέση του για την εξορυκτική δραστηριότητα στην Χαλκιδική και μάλιστα των μεταλλείων της Eldorado στις Σκουριές. Χαρακτηριστική φράση μετά απ’ το «θα σκίσουμε τα μνημόνια», ήταν η «25 Γενάρη βγαίνουμε κυβέρνηση, 26 Γενάρη η Eldorado φεύγει!». Τρία χρόνια μετά, όχι μόνο η εταιρεία δεν έχει φύγει, αλλά συνεχίζει ανεμπόδιστη από πλευράς του κράτους το καταστροφικό της έργο, με μόνο μοχλό αντίστασης ό,τι έχει απομείνει απ’ τα πιο αποφασισμένα στοιχεία του κινήματος. Κατακρεουργήθηκε ένα ολόκληρο βουνό, κυνηγήθηκε η ζωή κι εκατοντάδες αγωνιστές σύρθηκαν και συνεχίζουν να σέρνονται στα δικαστήρια σαν εγκληματίες.
Κι ενώ όσοι αντιστέκονται περνούν από δίκες με δυσβάσταχτα δικαστικά έξοδα, η κυβέρνηση, πιστή στις ντιρεκτίβες της Ε.Ε., παραπέμπει την εταιρεία στην διαιτησία. Το ΣτΕ αποποιούμενο των ευθυνών του, αποχώρησε από την διαδικασία εξέτασης των αδειών της Eldorado. Σε καθεστώς- στημένης- διαιτησίας μεταξύ κράτους κι εταιρείας ήδη γνωρίζουμε τους νικητές και τους χαμένους. Από το «την επόμενη των εκλογών, φεύγει η εταιρεία», η συζήτηση τώρα στρέφεται γύρω όχι από την –παράνομη- αδειοδότηση, αλλά στο πόσες άδειες θα δοθούν. Η Διαιτησία, σύμφωνα με τον υπουργό Γ. Σταθάκη, αναμένεται να ολοκληρωθεί σε τρεις μήνες, ωστόσο υπάρχει πιθανότητα επίσπευσης. Το επίμαχο ζήτημα είναι η μεταλλουργική μέθοδος που θα χρησιμοποιηθεί στις Σκουριές, και ειδικότερα η επιτόπου δοκιμή σε ημιβιομηχανική κλίμακα της μεθόδου της ακαριαίας τήξης (flash smelting) που προβλέπεται στη σύμβαση. Δεν περιλαμβάνεται στο αντικείμενο της Διαιτησίας η εγκατάσταση της Ολυμπιάδας, η αδειοδότηση της οποίας έχει ολοκληρωθεί σε ποσοστό 100%. Τα εργατικά ατυχήματα στην εταιρεία δίνουν και παίρνουν, τα τοξικά απόβλητα διαρρέουν στο δρόμο σε κατοικημένες περιοχές, καταστρέφεται ο πραγματικός πλούτος της περιοχής (τουρισμός, γεωργία, ιχθυοκαλλιέργεια, αλιεία, μελισσοκομεία κλπ.),γεμίζει καρκινογόνες ουσίες το υπέδαφος κι ο υδροφόρος ορίζοντας κι οδηγούνται στον αφανισμό ολόκληρες περιοχές.
Τέτοια «ανάπτυξη» δεν τη θέλουμε! Τα κέρδη τους κοστίζουν τις ζωές όλων μας. Οι εργαζόμενοι ,οι άνεργοι, οι νεολαίοι κι όλα τα φτωχά, λαϊκά στρώματα, δεν έχουμε κανέναν λόγο να δείχνουμε ανοχή απέναντι στις εταιρείες που εμπορεύονται το θάνατό μας και στις κυβερνήσεις τους. Δεν έχουμε λόγο να δείχνουμε καμιά εμπιστοσύνη στο αστικό κράτος κι τη δικαιοσύνη τους. Να τελειώνουμε με τα μνημόνια και όλο το βάρος της οικονομικής κρίσης που έχει μετακυληθεί στις πλάτες μας όλα αυτά τα χρόνια. Να τελειώνουμε με τον βάρβαρο καπιταλισμό που μας εξοντώνει. Συνεχίζουμε στον μόνο δρόμο που ξέρουμε, των αγώνων και της αυτοοργάνωσης μας, ως μόνη λύση σωτηρίας, και του περιβάλλοντος. Μόνο μέτρο των προβλημάτων είναι οι ανάγκες μας και μόνη λύση του προβλήματος είμαστε εμείς.



ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΩΝ ΔΙΕΘΝΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ



  ΟΚΔΕ
Σελίδα 1 από 10