Αυτή την Δευτέρα 8 Φεβρουαρίου καλεσμένος της Άννας Ματθαίου στο στούντιο της ΕΡΤopen στην εκπομπή ΠΕΣ ΤΑ ΟΛΑ, ο διευθυντής Θεατρικών παραγωγών Χρήστος Ξηρογιάννης.

Στον πρόσφατο νομοσχέδιο για τα ΜΜΕ, η κυβέρνηση «χάρισε» το ετήσιο νοίκι που πληρώνουν οι τηλεοπτικοί σταθμοί για την χρήση των δημόσιων συχνοτήτων. Η δόση της άδειας του 2020 από 3,5 εκατ. ευρώ μειώνεται σε 50.000, εάν το κανάλι βεβαιώσει τεχνολογικές επενδύσεις εντός του έτους, μιά έκπτωση 98,6%.

Ήταν μία μόνο εκδούλευση στην σειρα  πολλαπλών δώρων προς τα κανάλια. Για να μπει στο σωστό πλαίσιο η συζήτηση για τις διάφορες ᾽λίστες Πέτσα᾽ πρέπει να καταλάβουμε τον «ελέφαντα στο δωμάτιο»: την σχέση ΜΜΕ και δημοκρατίας.  Τα ραδιοτηλεοπτικά μέσα αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της κοινωνικής οργάνωσης και της πολιτικής εκπροσώπησης. Αλλά η κατανόηση της σχέσης παραπέμπει αναγκαστικά στην θεωρία της δημοκρατίας.  Ας δούμε σύντομα τις πιο σημαντικές.

Η «αγορά» πολιτικής και ΜΜΕ

Για την φιλελεύθερη θεωρία, η ελευθερία της ιδιοκτησίας και του λόγου αποτελούν ύψιστες αρχές.  Η δημοκρατία παρουσιάζεται σαν αγοραίος ανταγωνισμός μεταξύ ομάδων συμφερόντων και κέντρων εξουσίας. Ο δημοκρατικός ανταγωνισμός κορυφώνεται στις εκλογές στις οποίες ο λαός επιλέγει και επιβραβεύει ένα κόμμα ή ομάδα συμφερόντων. Την ίδια λογική ακολουθούν, και τα ΜΜΕ. Αποτελούν κατ’ αρχάς επιχειρήσεις που βγάζουν το προιόν τους στην αγορά όπως κάθε εμπορική δραστηριότητα. Βέβαια το ενημερωτικό και ψυχαγωγικό τους περιεχόμενο διαφοροποιεί τα ΜΜΕ. Η λειτουργια τους πηρετεί την ελευθερία λόγου και έκφρασης. Στην “αγορά ιδεών” που δημιουργούν τα ΜΜΕ, πολιτικές και ιδεολογικές απόψεις “ανταγωνίζονται” και οι θεατές-ακροατές επιλέγουν Μέσο και ιδέες.

Σ’ αυτή την λογική, η ελευθερία έκφρασης των μηντιαρχών και των ολιγαρχών είναι ταυτόσημη με την ελευθερία του πολίτη να λέει την γνώμη του στην πλατεία του χωριού ή στο καφενείο. Αλλά η οικονομική εξουσία και ιδεολογική επιρροή των ΜΜΕ δεν έχει καμιά σχέση με την δυνατότητα του πολίτη να εκφράζεται και να πληροφορείται.  Η συνταγματική και πολιτική θεωρία δεν αντιμετωπίζει πια το κράτος ως την μεγαλύτερη απειλή του ελεύθερου τύπου, παρ’ ότι η προληπτική λογοκρισία παραμένει μόνιμος φόβος. Αυτή  προέρχεται από τους μηντιάρχες και ολιγάρχες που ελέγχουν εφημερίδες και κανάλια και αποφασίζουν τι μπαίνει και τι όχι στην «αγορά» των ιδεών.

Το φιλελεύθερο μοντέλο ακολουθείται σε μεγάλο βαθμό στην Βόρεια Αμερική και την Βρετανία. Οι νεοφιλελεύθεροι λοιδορούν τα δημόσια ΜΜΕ, περιορίζουν τις ρυθμιστικές αρχές, ανάγουν την ακροαματικότητα σε αποκλειστικό κριτήριο επιτυχίας. Ο αρχιβαρώνος των Αγγλόφωνων ΜΜΕ Rudolph Murdoch, στον οποίο ανήκουν οι Times, ο Sun και τα κανάλια Sky και Fox, προσπαθεί εδώ και χρόνια να περιορίσει το τέλος που πληρώνουν οι πολίτες και τις υπηρεσίες που προσφέρει το BBC παρ’ ότι οι Βρετανοί λατρεύουν την “θεία” όπως αποκαλούν το BBC. Ο Μπόρις Τζόνσον φαίνεται να συμφωνεί και επιτίθεται συχνά στο BBC που άρχισε μια μεγάλη καμπάνια για να διατηρήσει την θέση του.

Στην χώρα μας, η ιδεολογία αυτή πήρε τις αποχρώσεις της ανατολίτικης νοοτροπίας και του ᾽ξέρεις ποιος είμαι εγώ᾽. Η πιο ακραία της εκδοχή ήταν το μαύρο στην ΕΡΤ. Αργότερα, στην διάρκεια της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ οι δεξιοί λοιδορούσαν και μποϊκόταραν τα δημόσια ΜΜΕ.  Τώρα τα ανέθεσαν στο πρωθυπουργικό γραφείο και τα ποδηγετούν με τρόπο που θυμίζει την Πράβντα και την ΥΕΝΕΔ. Να θυμηθούμε πάλι ότι όταν συζητιόνταν ο νόμος για την αδειοδότηση και  ρύθμιση της τηλεόρασης, το ΕΣΡ ήταν για την ΝΔ ο μοναδικός και τίμιος εγγυητής της ελευθερίας του τύπου. Σήμερα έχει περιθωροποιηθεί απολύτως, συνεδριάζει σπάνια και δεν ασχολείται με τις πολλαπλές παραβιάσεις της δημοσιογραφικής δεοντολογίας αλλά και του Συντάγματος. Γιατί ενώ το αρθρο 14Σ ορίζει ότι “o τύπος είναι ελεύθερος”, το 15Σ προσθέτει ότι οι προστατευτικές για τον τύπο διατάξεις δεν ισχύουν για την ραδιοφωνία και την τηλεόραση που βρίσκονται υπό τον άμεσο έλεγχο του κράτους που αποσκοπεί “στην αντικειμενική και με ίσους όρους μετάδοση πληροφοριών και ειδήσεων”.

Η δύναμη των μηντιαρχών αντισταθμίζεται εν μέρει στην Βρετανία από την μακρά παράδοση και τον επαγγελματισμό των δημοσιογράφων κάτι που στα Ελληνικά κανάλια είναι σπάνιο, με κάποιες τιμητικές εξαιρέσεις. Θυμάμαι ότι σε προεκλογική τηλεοπτική συζήτηση, όταν ο παρουσιαστής επιτέθηκε σφοδρά σε απόντα πρώην υπουργό και  του είπα σοκαρισμένος ότι κάτι τέτοιο απαγορεύεται από την δημοσιογραφική δεοντολογία, μου απάντησε ῾εδώ είναι Ελλάδα᾽.

Η «δημόσια σφαίρα»

Το δεύτερο αναστοχαστικό μοντέλο αποτελεί εφαρμογή και επέκταση της θεωρίας της δημόσιας σφαίρας. Σύμφωνα με τον Γερμανό διανοούμενο Χάμπερμας, η δημόσια σφαίρα είναι το πεδίο του δημόσιου βίου που μεσολαβεί μεταξυ κοινωνίας και κρατους. Εμφανίστηκε στον πρώϊμη νεωτερικότητα με τις πολλές εφημερίδες γνώμης (το 1776 υπήρχαν 52 εφημερίδες μόνο στο Λονδίνο και πουλιόντουσαν 11,50 εκ. φύλα), τα πολιτικά φυλλάδια και λίβελλους που κυκλοφορούν στους δρόμους και τις συζητήσεις σε συλλόγους, πλατείες και σαλόνια. Η δημόσια συζήτηση, ο διάλογος και η επιχειρηματολογία συντελούν στην δημιουργία ενημερώμενης κοινής γνωμης που επηρεάζει την κρατική εξουσία.

Δημοκρατία δεν είναι απλά η περιοδική καταμέτρηση ψήφων σε εκλογές ή ο ανταγωνισμός συμφερόντων. Δημοκρατία σημαίνει συνεχή δημόσια διαβούλευση και συλλογική ανταλλαγή απόψεων. Σ’ αυτή την διαβούλευση συμμετέχουν συγκρουόμενες απόψεις και ιδεολογίες που δίνουν την ευκαιρία στους πολίτες να σκέπτονται και να αποφασίζουν. Αυτό είναι το πρότυπο των ΜΜΕ στην Βόρεια Ευρώπη και την μεταπολεμική Γερμανία. Το ραδιοτηλεοπτικό τοπίο χαρακτηρίζεται από έγκυρη και ισχυρή δημόσια ραδιοτηλεόραση και αυστηρή ρύθμιση των ιδιωτικών καναλιών με ενεργή συμμετοχή των “κοινωνικών συνέταιρων” – συνδικάτων, επιχειρηματιών, πανεπιστημίων και κινημάτων.

Αλλά όπως παραδέχονται ακόμη και οι υποστηρικτές τους και τα δύο πρότυπα βρίσκονται σε υποχώρηση. Όπως υποστήριξε η Σχολη της Φρανκφούρτης, η μαζική κουλτούρα προωθεί τον καταναλωτισμό και την υποκουλτούρα.  Η δημόσια σφαίρα κυριαρχείται από οικονομικα συμφεροντα, προπαγανδιστικά ΜΜΕ και κομματικές ηγεσίες, ενώ το κοινο μεταβαλλεται στην παθητική προσληψη φιλταρισμένων πληροφοριών. Οι ιδέες παρουσιάζονται ως προϊόντα προς κατανάλωση χωρίς να αντιπροσωπευουν πολιτικες ιδεολογίες ή ταξικά συμφεροντα. Η δημόσια σφαίρα μεταβάλλεται έτσι απο χωρο διαλόγου και στοχασμού σε κακόγουστο θεατρο και η πολιτικη σε κατευθυνόμενο σόου όπου τα κόμματα αποζητουν την επευφημία και την βαριεστημένη αποδοχη του αποπολιτικοποιημένου πληθυσμού.

Η νέα φεουδαρχία

Προχωράμε λοιπόν σε μια νέα φεουδαρχία, σε μια συμμαχία μηντιακών βαρώνων, που ανταγωνίζονται ακολουθώντας τα επιχεριηματικά τους συμφέροντα. Συμφωνούν όμως στις αρχές νομής της επικοινωνιακής πίτας και συνεργάζονται όταν το σύστημα εξουσίας κινδυνεύει. Η κοινή γνωμη δεν αποτελεί προιόν σύγκρουσης ή σύνθεσης απόψεων αλλά κατασκευή από δημοσκοπήσεις και εξπέρ, διαφημιστικές εταιρίες και πολιτικούς μάνατζερ. Αυτή η αποστεωμένη δημόσια σφαίρα αποφασίζει τα θεματα αιχμής και επιλέγει τις εναλλακτικές λύσεις. Συναινεί σ αυτά και η κυρίαρχη πολιτική τάξη που με αντάλλαγμα την προβολή και ιδεολογική υποστήριξη δίνει οικονομική βοήθεια και εμπιστευτική πληροφόρηση στους μηντιάρχες.

Η υποχώρηση της δημόσιας σφαιρας είναι σύμπτωμα ταυτόχρονα και αιτία της κρισης της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας και των παραδοσιακών της θεσμών,  κομμάτων και συνδικατων. Εαν το θέμα είναι να παρατείνουμε την πρόσκαιρη επιβίωση του παλιού (που συμβολίζονταν από την περιθωροποίηση και στην ουσία κατάργηση του ΕΣΡ) τότε δικαιολογείται η έλλειψη συζήτησης για το περιεχομενο και την μορφή ενημερωσης και ψυχαγωγίας.  Τα πάνελς των celebrities που δεν έχουν τίποτε να πουν εκτός από το ότι είναι celebrities, οι  κραυγές και οι τσιρίδες, ο ευτελισμός ιδεών και ανθρώπων, οι συκοφαντίες και τα fake news είναι τα βασικά χαρακτηριστικά της δημόσιας σφαίρας.  Το επικοινωνιακό παρόν και μέλλον μας είναι ένα διαρκές reality show. Ένα reality που δεν έχει καμία σχέση με την πραγματικότητα. Οι επιφανειακές αντιπαραθέσεις και η ένδεια επιχειρημάτων λειτουργούν ως ηρεμιστικό χάπι, μας λέει ο Χάμπερμας, δημιουργώντας την ψευδαίσθηση συμμετοχής. Η άλλη πλευρά του νομίσματος είναι η δημιουργία φόβου, προσθέτω.  Οι αφόρητες κοινοτυπίες και ο πανικός είναι οι δύο τρόποι διαχείρισης του πληθυσμού και ελέγχου της συμπεριφοράς.

Το Ελληνικό ραδιοτηλεοπτικό τοπίο συνδυάζει τα πιο προβληματικά χαρακτηριστικά των δύο μοντέλων. Μηντιάρχες καρικατούρες Μέρντοχ και Μπερλουσκόνι και δημόσια σφαίρα σε διατεταγμένη κυβερνητική υπηρεσία. Αλλά το τοπίο έχει ήδη αλλάξει. Η πολιτική διάσταση των πολύμορφων κινηματων, δικτύων, τυπικών και ατυπων πρωτοβουλιών πολιτών δημιουργεί νέα μεσα και πρακτικές επικοινωνίας. Η «πανουργία της ιστορίας» φαίνεται να χρησιμοποιεί τις νέες τεχνολογίες και μέσα, τις ανεξάρτητες ιστοσελίδες, σαν κι αυτή που διαβάζεται τώρα, και την «δημοσιογραφία των πολιτών» για να εξασθενήσει σταδιακά το ολιγοπώλιο του νεο-φεουδαρχικού συστήματος. Έτσι  περνάμε από την λογική των κρατικών και των φεουδαρχικών μέσων, δύο μορφών ιδιοκτησίας και ελέγχου, στην λογική των αυτόνομων και των ”κοινών» μέσων, που όπως ο αέρας, το νερό, η γλώσσα, ο πολιτισμός και η φύση ανήκουν σε όλους.

Πηγή: tvxs.gr

 

Σφοδρή κριτική ασκούν Γερμανοί δημοσιογράφοι για το κορονογεύμα του πρωθυπουργού στην Ικαρία.

Στην κριτική τους δεν παραλείπουν να συνδέσουν τη στάση που επέδειξε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στην Ικαρία με το γεγονός ότι τα μέσα ενημέρωσης στην Ελλάδα δεν επιτελούν το ρόλο τους, σχολιάζοντας με νόημα ότι εάν ήταν πρωθυπουργός στην Γερμανία, τα ΜΜΕ θα τον είχαν κατασπαράξει, ειδικά αυτά που ανήκουν στην συντηρητική παράταξη.

Σημειώνουν μάλιστα, ότι η εξάρτηση των ελληνικών ΜΜΕ από την κυβέρνηση Μητσοτάκη εξελίσσεται σε κίνδυνο για τη δημοκρατία. 

Ενδεικτικά τα σχόλια Γερμανών δημοσιογράφων για τον Κυριάκο Μητσοτάκη:

Πηγή: Αυγή

Όλο και περισσότεροι άνθρωποι οδηγούνται στη φτώχεια εν μέσω της πανδημίας (Covid-19) που συνεχίζει να εξαπλώνεται σε ολόκληρο τον κόσμο. Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνει η Παγκόσμια Τράπεζα, η οποία μάλιστα αναθεωρεί τις αρχικές της εκτιμήσεις για τον αριθμό των ανθρώπων που εισήλθαν σε καθεστώς φτώχειας μέσα στο 2020. 

Μάλιστα, η Παγκόσμια Τράπεζα υπογραμμίζει ότι η εκτιμώμενη αύξηση της παγκόσμιας φτώχειας το 2020 «είναι πραγματικά άνευ προηγουμένου».

Σύμφωνα με τις προβλέψεις που έκανε τον Οκτώβριο του 2020 –με βάση τα δεδομένα του περσινού Ιουνίου– περίπου 88 με 115 εκατ. άνθρωποι σε όλον τον κόσμο θα ωθούνταν σε ακραία φτώχεια εντός του έτους. Ωστόσο, τώρα, με βάση τα νέα στοιχεία, η Παγκόσμια Τράπεζα εκτιμά ότι ο αριθμός αυτός θα αγγίξει τα 119 με 124 εκατομμύρια. 

Σημειώνεται ότι η ακραία φτώχεια ορίζεται ως η επιβίωση ανθρώπων με λιγότερα από 1,90 δολάρια την ημέρα. 

Πριν από τη νόσο του κορονοϊού, η μόνη άλλη αύξηση φτώχειας που καταγράφηκε στον παγκόσμιο πληθυσμό κατά τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, ήταν η ασιατική χρηματοπιστωτική κρίση (στα έτη 1997-1998). Τότε, η ακραία φτώχεια ανέβηκε κατά 18 εκατομμύρια το πρώτο έτος (1997) και κατά άλλα 47 εκατομμύρια το δεύτερο (1998).

Στις τελευταίες δύο δεκαετίες, ο αριθμός των ανθρώπων που ζουν σε ακραία φτώχεια παγκοσμίως έχει μειωθεί κατά περισσότερο από 1 δισ. άτομα. Ωστόσο, πλέον, ένα μέρος αυτής της επιτυχίας στη μείωση της φτώχειας αναμένεται να αντιστραφεί λόγω της σημερινής πανδημίας. Για πρώτη φορά σε 20 χρόνια –τονίζει η Παγκόσμια Τράπεζα–, η φτώχεια είναι πιθανό να αυξηθεί σημαντικά.  
 
 
Πηγή: Efsyn.gr

Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι έκαναν για δεύτερη ημέρα σήμερα πορεία στη μεγαλύτερη πόλη της Μιανμάρ και χιλιάδες άλλοι πραγματοποίησαν συγκεντρώσεις σε όλη τη χώρα για να διαμαρτυρηθούν κατά του πραξικοπήματος της στρατιωτικής χούντας και για την κράτηση της εκλεγμένης ηγέτιδας Αούνγκ Σαν Σου Κι.

Οι διαμαρτυρίες, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν παρά τη διακοπή της λειτουργίας του Ίντερνετ και τους περιορισμούς στις τηλεφωνικές επικοινωνίες, ήταν οι μεγαλύτερς διαδηλώσεις που έχουν σημειωθεί στη χώρα από το 2007 και την Επανάσταση του Σαφράν, όπως είχαν αποκληθεί τότε οι μαζικές διαδηλώσεις με επικεφαλής βουδιστές μοναχούς.

Πλήθη στη Γιανγκόν, την εμπορική πρωτεύουσα της χώρας, κρατούσαν κόκκινα μπαλόνια, το χρώμα του Εθνικού Συνδέσμου για τη Δημοκρατία της Σου Κι, και φώναζαν «Δεν θέλουμε στρατιωτική δικτατορία! Θέλουμε δημοκρατία!».

Οι ένοπλες δυνάμεις της Μιανμάρ κατέλαβαν την εξουσία τις πρώτες πρωινές ώρες της Δευτέρας, σταματώντας βάναυσα τη δημοκρατική μετάβαση στη χώρα αυτή της νοτιοανατολικής Ασίας και προκαλώντας διεθνώς οργή.

Χθες, Σάββατο, δεκάδες χιλιάδες βγήκαν στους δρόμους, στις πρώτες μαζικές διαδηλώσεις μετά το πραξικόπημα. Σήμερα Κυριακή, μεγάλα πλήθη απ' όλες τις γωνιές της Γιανγκόν συνέκλιναν προς την περιοχή Χλεντάν, μερικοί κάνοντας πορεία στη μέση του δρόμου και περνώντας ανάμεσα από τα αυτοκίνητα που είχαν ακινητοποιηθεί.

Οι διαδηλωτές κρατούσαν σημαίες του Εθνικού Συνδέσμου για τη Δημοκρατία και έκαναν τον χαιρετισμό με τα τρία δάχτυλα που έχει γίνει σύμβολο διαμαρτυρίας κατά του πραξικοπήματος. Οδηγοί κόρναραν από τα αυτοκίνητά τους και επιβάτες κρατούσαν φωτογραφίες της βραβευμένης με Νόμπελ Ειρήνης Σου Κι.

Οι εικόνες αυτές, που αναμεταδόθηκαν μέσω του Facebook, ήταν ανάμεσα στις λίγες που έχουν βγει από τη χώρα, καθώς η χούντα σταμάτησε χθες, Σάββατο, τη λειτουργία του Ίντερνετ και επέβαλε περιορισμούς στις τηλεφωνικές επικοινωνίες. Μιλώντας καθώς κινηματογραφούσε τους δρόμους, ο άνθρωπος που έκανε την ανάρτηση στο Facebook είπε πως, αν διοχετευθούν οι πληροφορίες έξω από τη χώρα, αυτό μπορεί να βοηθήσει να μείνουν ασφαλείς οι διαδηλωτές.

Δεν υπήρξε κανένα σχόλιο από τη χουντα στην πρωτεύουσα Ναϊπιτάου, σε απόσταση άνω των 350 χλμ. βόρεια της Γιανγκόν.

Πηγή: ΑΠΕ

Η αγαπημένη ταλαντούχα ηθοποιός Φωτεινή Ντεμίρη είναι καλεσμένη στο ΘΕΑΤΡΙΚΟ ΑΝΘΟΛΟΓΙΟ την Τρίτη στις 13.00 στο ραδιόφωνο ΕΡΤopen 106.7 fm και www.ertopen.com H Φωτεινή Ντεμίρη έχει σημαντικές δουλειές στο ενεργητικό της, ενσαρκώνει ξανά την «Κανέλα Πουλοπούλου» την φουρνάρισσα στο «Καφέ της Χαράς», ενώ είναι παντρεμένη στην πραγματικότητα με τον «Τρελαντώνη», Χάρη Γρηγορόπουλο. Με την ηθοποιό θα συζητήσουμε για τις άγνωστες πτυχές της ζωής της, για το «Καφέ της Χαράς», για τον γάμο της και για τα παιδιά τους. Ο γιός της μάλιστα έχει αποφασίσει να ασχοληθεί με την υποκριτική, γεγονός που τους γεμίζει χαρά παρά την αβεβαιότητα του επαγγέλματος.

Θα συζητήσουμε επίσης με την αγαπημένη ηθοποιό για το θλιβερά επίκαιρο θέμα των περιστατικών ψυχολογικής και σωματικής βίας, αλλά και σεξουαλικών παρενοχλήσεων ηθοποιών από ανθρώπους του θεάτρου. Αλλά και για την τραγωδία που συμβαίνει στην τέχνη, την εποχή της πανδημίας και την φτωχοποίηση των εργαζομένων στον καλλιτεχνικό χώρο.

Συντονιστείτε στο ραδιόφωνο της ΕΡΤ Open στους 106.7 στα fm και διαδικτυακά σε ολόκληρο τον κόσμο στην ιστοσελίδα της www.ertopen.com/radio ή στο www.live24.gr

Για τη συμμετοχή σας! Μπορείτε να καλείτε στα τηλέφωνα 210 6002909-10 ή να στείλετε αποστολή SMS γράφοντας:
1Π(κενό) και μετά το ΜΗΝΥΜΑ στο 54045

Διαμαρτυρία και συνέντευξη Τύπου της κοινωνίας των πολιτών, κατά της εκδικητικής και έκνομης κυβερνητικής πολιτικής.

Με τίτλο «Το κράτος δικαίου δοκιμάζεται», η πρωτοβουλία υποστήριξης του αιτήματος του απεργού πείνας Δ. Κουφοντίνα, για άμεση μεταγωγή του στις φυλακές Κορυδαλλού, εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία καλεί την Πολιτεία να σταματήσει να περιφρονεί τον ίδιο της το νόμο και να προβεί σε εφαρμογή όσων προβλέπει.  Η πρωτοβουλία πραγματοποιεί Συνέντευξη Τύπου τη Δευτέρα 8 Φεβρουαρίου και ώρα 12.00 το μεσημέρι, στην οποία παρεμβαίνουν μέλη της κοινωνίας των πολιτών της Θεσσαλονίκης, που υποστηρίζουν το αίτημα του απεργού πείνας για εφαρμογή του νόμου, δίχως διακρίσεις.

Το πλήρες κείμενο της ανακοίνωσης έχει ως εξής:

«Ένας φυλακισμένος στη χώρα μας οδηγείται στα άκρα όρια της ύπαρξης με την απόφαση του να καταφύγει στην απεργία πείνας, ως έσχατο μέσο διαμαρτυρίας, ζητώντας το αυτονόητο: την εφαρμογή του νόμου, ίση μεταχείριση και το σεβασμό των δικαιωμάτων που αναγνωρίζονται σε κάθε κρατούμενο. Και η υπεύθυνη και υπόλογη Πολιτεία τον αγνοεί.

Το κράτος δίκαιου δοκιμάζεται από τις φωτογραφικές διατάξεις, την περιφρόνηση των νόμων, τις παρεμβάσεις στην δικαιοσύνη, τα δημόσια έγγραφα που βεβαιώνουν ανύπαρκτα γεγονότα, τις προσχηματικές αιτιολογίες, την αδιαλλαξία των υπεύθυνων, τη φίμωση του λόγου, τη χρησιμοποίηση της κρατικής εξουσίας για την ικανοποίηση της προσωπικής εμπάθειας και του μίσους .

Ένας κρατούμενος, απεργός πείνας δεν απειλεί ποτέ την Δημοκρατία. Ένας απεργός που οδηγείται στο θάνατο ή στην αναπηρία θα την τραυματίσει ανεπανόρθωτα.

Να σταματήσει ο πόλεμος ενάντια στον Δημήτρη Κουφοντίνα.

Να μεταφερθεί στον Κορυδαλλό, όπως ζητά και όπως ο νόμος προβλέπει.

Να αποτραπεί μια εξέλιξη που μοιάζει να είναι μοιραία γι’ αυτόν και θα αφήσει ανεξίτηλα σημάδια στην ιστορική μνήμη ως του πρώτου θύματος στην Ευρώπη του 21ου αιώνα, από απεργία πείνας.».

Τη συνέντευξη Τύπου της Δευτέρας θα συντονίσει ο δημοσιογράφος Βαγγέλης Σπυριδωνίδης, πρώην μέλος της διοίκησης της ΕΣΗΕΜΘ και της ΠΟΕΣΥ, και θα μεταδοθεί ζωντανά από την σελίδα facebook του alterthess.gr .

https://thepressproject.gr

Ιδιαίτερα επικριτικός απέναντι στα νέα μέτρα περιορισμού που από σήμερα επηρεάζουν εκατομμύρια Έλληνες φάνηκε ο Καθηγητής Παθολογίας, Έρευνας και Πολιτικής Υγείας και Στατιστικής του Stanford University, Γιάννης Ιωαννίδης.

Ο ίδιος σχολιάζοντας την πολιτική που ακολουθεί η ελληνική κυβέρνηση (και όχι μόνο) για την αντιμετώπιση της πανδημίας εξέφρασε την άποψη πως «τα lockdowns πέτυχαν να σκοτώσουν πολλούς Έλληνες και επιδεινώθηκε το πρόβλημα στα νοσοκομεία» Με βάση τα στοιχεία που παραθέτει τα σκληρά περιοριστικά μέτρα έχουν αντιστρόφως ανάλογο αποτέλεσμα και στην Ελλάδα και διεθνώς.

Η Ελλάδα με βάση τον δείκτη Οξφόρδης εμφανίζεται στην κλίμακα 80, παρόμοιο ποσοστό είχε και το Wuhan της Κίνας.

Επίσης ο εμβολιασμός δεν μπορεί να αποτελεί πανάκεια, να μην κυριαρχήσει το φαινόμενο της ομοιοστασίας.

Με βάση την εξέλιξη της νόσου είναι πιθανό οι νεκροί στην Ελλάδα να φθάσουν έως 10.000, ωστόσο με σχεδόν 6.000 νεκρούς το ποσοστό θνητότητας κινείται στο 0,1%.Ποια είναι τα δεδομένα;

Με βάση τους κυλιόμενους μέσους όρους σε διάστημα 7 ημερών καταγράφεται επιβράδυνση των κρουσμάτων κορoνοιού.

Η καθολική πλειοψηφία είναι ασυμπτωματική ή εμφανίζει ελάχιστα συμπτώματαΛαμβάνοντας υπόψη ορισμένα στατιστικά μοντέλα σε πληθυσμό σχεδόν 11 εκατ όπως στην Ελλάδα τα πιθανά κρούσματα δεν είναι 163.000 αλλά από 652 χιλιάδες έως 4 εκατ ή καλύπτουν το 23% του πληθυσμού σε μέσους όρους.

Μεταξύ άλλων σημείωσε:

«Τα μέτρα αυτά επιδείνωσαν το πρόβλημα στα νοσοκομεία και τα έφεραν στο χείλος της καταστροφής και σε κάποιες περιπτώσεις στην καταστροφή. Η συνταγή αυτή (των lockdowns) είναι αποτυχημένη για τον απλό ορισμό της υγείας που είναι πολυδιάστατος και δεν μπορούμε να τον καταστρέψουμε κατά 99% πολεμώντας μήπως σώσουμε το 1% το οποίο ούτε αυτό φαίνεται να το βοηθάμε

Συν τοις άλλοις με τα lockdowns αυξάνεις τους θανάτους από άλλες ασθένειες π.χ. εμφράγματα επειδή οι πολίτες δεν θα πάνε στο νοσοκομείο, θα αυξηθεί η βία παιδική και ενδοοικογενειακή κ.α.Τα lockdowns σε όλες τις μελέτες αποδεικνύονται αναποτελεσματικά, οι επιλογές είναι πολυμορφικές επιλογές με βάση τις ευπαθείς ομάδες.

Τα lockdowns δεν δουλεύουν και η απόδειξη είναι ότι υπήρξε lockdown 1, ακολούθησε το lockdown 2, έρχεται ή βρίσκεται σε εξέλιξη το lockdown 3.

Στην Κύπρο τα tests είναι 5 φορές περισσότερα, ενώ οι θάνατοι είναι 3,5 φορές λιγότεροι.

Στην Ελλάδα δεν υπάρχει επιδημιολογική επιτήρηση.

Το εντυπωσιακό είναι ότι το κόστος μιας επιδημιολογικής μελέτης αναλογεί σε 0,001% του κόστους ενός lockdown. Παρ΄ όλα αυτά μέχρι τώρα δεν έχει υπάρξει τέτοια επιστημονική έρευνα για να μην οδεύουμε στα τυφλά.

Εάν συγκρίνουμε την Ελλάδα και την Ινδία, καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι τον Νοέμβριο του 2020, το 60% είχε περάσει την νόσο με θνητότητα 0,02% δηλαδή με ποσοστά κάτω της εποχικής γρίπης.

Στην Ινδία η θνητότητα σε σχέση με τον πληθυσμό είναι πολύ χαμηλή λόγω του γεγονός ότι ο πληθυσμός της χώρας είναι σχετικά μικρής ηλικίας.

Σε αντίθεση με την Ελλάδα που ο μέσος όρος ηλικίας είναι πολύ υψηλότερος λόγω του υψηλού ποσοστού ηλικιωμένων στην Ελλάδα δεν υπάρχει εθνική πολιτική επιπολασμού, είναι εντυπωσιακό ότι το 2020 πραγματοποιήθηκαν 65 δημοσκοπήσεις για το ποιο κόμμα προηγείται αλλά καμία έρευνα με επιδημιολογικό αντικείμενο και στόχευση.

Συγκρίνοντας την Ελλάδα και την Κύπρο, η Ελλάδα εμφανίζεται να υστερεί καίρια. 

Δείτε τώρα και τι πρότεινε ο κ. Ιωαννίδης, συγκρίνοντάς τα με τα παράλογα και καταστροφικά μέτρα που εισηγούνται κάθε βδομάδα οι «ειδικοί» της επιτροπής του Υπ. Υγείας:

«Πρέπει να απαντήσουμε στον ιό λογικά με στοχευμένα μέτρα. ΟΧΙ με απαγορευτικά, ΟΧΙ με περιπολικά». 
 
  
 
 Πηγή: pronews.gr

Η καθηγήτρια του Παντείου Πανεπιστημίου Δέσποινα Παπαδοπούλου και ο Πρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου Γιάννης Ιωαννίδης ανοίγουν τον φάκελο των κινδύνων που ελλοχεύουν για τη δημοκρατία στην εποχή των πανδημικών απαγορεύσεων.

Απαγορεύσεις. Περιορισμοί. Lockdown. Οι όροι αυτοί εισέβαλλαν αιφνιδιαστικά στη ζωή μας τον τελευταίο χρόνο κατά τον οποίο συνυπάρχουμε υποχρεωτικά με τον ζόφο της πανδημίας του κορονοϊού. Στην αρχή οι όποιοι περιορισμοί έγιναν απολύτως αποδεκτοί, αφού πάνω από όλα τέθηκε ο στόχος του ελέγχου του ιού. Εν συνεχεία, όμως, η καθολική αυτή αποδοχή άρχισε να "σπάει", όχι μόνο λόγω της φυσιολογικής ψυχολογικής κόπωσης του πληθυσμού από τον σχεδόν συνεχή εγκλεισμό, αλλά και από το γεγονός ότι πολλά από τα κυβερνητικά μέτρα έμοιαζαν -και ήταν- υπέρ το δέον σκληρά, στα όρια του αντιδημοκρατικού. 
 

Με αφορμή, ωστόσο, και τις τελευταίες απαγορεύσεις περί συναθροίσεων, άρχισε να γίνεται μία κουβέντα για τους κινδύνους που εγκυμονούν για τη δημοκρατία το σύνολο των περιοριστικών μέτρων, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο η κυβέρνηση πολιτεύεται. Οι απαντήσεις δεν είναι απλές. Όμως το συμπέρασμα που εξάγεται από τις συζητήσεις που ακολουθούν, αν μη τι άλλο ανησυχεί: Υφίσταται πρόβλημα και μάλιστα σοβαρό.

Το κυβερνητικό unfair και η νομοθέτηση που συνεχίζεται ως business as usual

O Γιάννης Φ. Ιωαννίδης είναι Πρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και δικηγόρος παρ' Αρείω Πάγω με ειδίκευση σε υποθέσεις δημοσίου και ποινικού δικαίου. Δεν επικαλεστήκαμε μόνο τη θεσμική ή επαγγελματική του ιδιότητα, αλλά και τη γενικότερη ευαισθησία του σε θέματα που άπτονται της ομαλής λειτουργίας του πολιτεύματος. Ο κ. Ιωαννίδης συμπεραίνει ότι πολλές από τις αποφάσεις της κυβέρνησης θα μπορούσαν να είναι διαφορετικές και ως προς τους τύπους, αλλά και ως προς την ουσία.

Κινδυνεύει η δημοκρατία όπως την γνωρίζουμε από τις απαγορεύσεις λόγω της πανδημίας και ιδιαίτερα αυτές που αφορούν τις συναθροίσεις;

Η δημοκρατία με την έννοια της πολιτικής ελευθερίας και της εναλλαγής στην εξουσία δεν κινδυνεύει. Υπάρχουν όμως δύο άλλοι κίνδυνοι. Ο ένας, τον οποίο μπορούμε να χαρακτηρίσουμε προφανή, είναι ότι έχει ιστορικά παρατηρηθεί η τάση διαιώνισης τέτοιων περιορισμών που επιβάλλονται όταν αντιμετωπίζουμε έκτακτες καταστάσεις, ενδεχομένως όχι ακριβώς με την πρώτη μορφή τους αλλά με παραλλαγές, ακόμα και μετά το ξεπέρασμα της κρίσης. Έτσι, όταν θα βγούμε από αυτήν την κατάσταση είναι πιθανό να βρεθούμε με μία κληρονομιά περιορισμού των δικαιωμάτων μας την οποία θα έχουμε αποδεχτεί κιόλας αρχικά, θα την έχουμε συνηθίσει στην πορεία, θα εμφανίζεται ως «φυσιολογική». Άρα το πρώτο πράγμα που χρειάζεται αυτήν την περίοδο είναι ετοιμότητα, να επαγρυπνούμε, ώστε οι περιορισμοί να είναι ανεκτοί μόνο για περιορισμένο χρονικό διάστημα.

Το δεύτερο πράγμα που έχει μεγάλη σημασία σε αυτές τις περιστάσεις, που λαμβάνονται εξαιρετικά μέτρα, είναι να υπάρχει ακόμη μεγαλύτερη πρόνοια για διαφάνεια στον τρόπο με τον οποίο αποφασίζονται. Να τηρούνται οι διαδικασίες οι θεσμικές, να λαμβάνονται για παράδειγμα όπως πρέπει και όπως έχει θεσμοθετηθεί υπόψη οι γνώμες των ειδικών. Δεν είμαστε όλοι εμπειρογνώμονες, αλλά όλοι έχουμε αξίωση να γνωρίζουμε τις εισηγήσεις βάσει των οποίων πάρθηκαν τα μέτρα. Να γνωρίζουμε τι ακριβώς εισηγήθηκαν οι ειδικοί. Από εκεί και πέρα τα μέτρα είναι θέμα πολιτικής ευθύνης. Οι ειδικοί εισηγούνται και είναι ευθύνη της πολιτικής εξουσίας, της κυβέρνησης, η λήψη των συγκεκριμένων μέτρων. Και πρέπει να αιτιολογείται γιατί προτιμώνται αυτά έναντι άλλων.

Επίσης, εξαιρετική σημασία σε αυτές τις περιστάσεις έχουν οι εγγυήσεις ότι τα μέτρα ελέγχονται, όπως επιβάλλει το κράτος δικαίου. Θα πρέπει να διασφαλίζεται σε κάθε περίπτωση ότι, όποιος πολίτης ή συλλογικότητα θέλει να αμφισβητήσει τη νομιμότητα ή τη συνταγματικότητα αυτών των μέτρων, μπορεί να το κάνει προσφεύγοντας στη δικαιοσύνη για να διαπιστωθεί αν τηρούνται οι προϋποθέσεις που ανέφερα προηγουμένως. Να κριθεί αν η διαδικασία ήταν ορθή και αν αυτά τα μέτρα ήταν πράγματι τα μοναδικά αναγκαία, αν δηλαδή ο περιορισμός των ελευθεριών μας είναι αναλογικός, σε σχέση με τον κίνδυνο που διατρέχουμε. Να ελέγχεται, τέλος, δικαστικά αλλά και με τα μέσα κοινοβουλευτικού ελέγχου αν τα μέτρα αυτά επιβάλλονται με ισοπολιτεία, όσο αυτό είναι εφικτό, αν υπάρχει μία στοιχειώδης συνοχή στις πολιτικές της πολιτείας. Δεν μπορεί να υπάρχει μονομερής αγνόηση μίας κοινωνικής ομάδας έναντι μίας άλλης ή ενός δικαιώματος έναντι ενός άλλου.

Όσον αφορά δε τα υπόλοιπα μέτρα, πέρα από αυτά που αφορούν τις συναθροίσεις που αναφέρατε, ένα άλλο πολύ σημαντικό κριτήριο είναι να λαμβάνεται πρόνοια για τους πιο αδύναμους. Για παράδειγμα, ο περιορισμός της κυκλοφορίας, το «μένουμε σπίτι», δεν έχει τις ίδιες επιπτώσεις στον άστεγο, ή στη φτωχή οικογένεια που στοιβάζεται σε ένα μικρό υπόγειο και σε αυτόν που μένει σε μία άνετη μονοκατοικία. Είναι ευθύνη της πολιτείας, του κοινωνικού κράτους δικαίου, όπως λέμε, να λαμβάνεται μέριμνα υπέρ των πιο αδύναμων.

Αλλιώς τι κράτος δικαίου είναι...

Μπορεί να είναι κράτος δικαίου, όχι όμως κοινωνικό κράτος. Στην Ελλάδα αυτό που έχει καθιερωθεί συνταγματικά είναι το κοινωνικό κράτος δικαίου γιατί κατοχυρώνει μεν τις ατομικές και πολιτικές ελευθερίες, αλλά και το κοινωνικό κράτος. Το πώς ορίζει βέβαια κανείς το τελευταίο είναι κάτι ανοιχτό σε συζήτηση. Αλλά αυτός είναι ο κοινός οδηγός από το σύνταγμα προς τον κοινό νομοθέτη.

Υπάρχει, τέλος, και ένας άλλος προβληματισμός που συναρτάται με το ερώτημα που θέσατε του πόσο κινδυνεύει ή δεν κινδυνεύει η δημοκρατία. Διότι παράλληλα με τα πολλά μέτρα που λαμβάνονται για την πανδημία, ταυτόχρονα δεν έχει σταματήσει η νομοθετική παραγωγή σε πολλούς άλλους τομείς. Παρατηρούμε να νομοθετούνται διάφορα μέτρα και να ψηφίζονται νόμοι που δεν έχουν σχέση με την πανδημία.

Όπως ο πρόσφατος νόμος για την τριτοβάθμια εκπαίδευση και την πανεπιστημιακή αστυνομία...

Σωστά. Ή αυτός που διέπει τις συναθροίσεις σε μόνιμη βάση. Αυτοί οι νόμοι ψηφίζονται, ενώ η πολιτική ζωή δεν λειτουργεί με κανονικούς ρυθμούς, ενώ υπάρχει κατ' ουσίαν απαγόρευση συλλογικών δραστηριοτήτων ή πάντως πρακτική αδυναμία να λειτουργήσει ομαλά π.χ. η συνδικαλιστική δραστηριότητα, γενικότερα η κοινωνική διάδραση. Εδώ, υπάρχει ένα ζήτημα γιατί η εκτελεστική εξουσία δεν ελέγχεται με τον συνήθη τρόπο. Επίσης, η κρίση είναι διαφορετική για κάποια μέτρα που περιλαμβάνονταν στο πρόγραμμα του κυβερνώντος κόμματος, οπότε δεν τίθεται με τον ίδιο οξύ τρόπο το ζήτημα της νομιμοποίησής τους. Υπάρχουν, όμως, άλλα όπως αυτό της πανεπιστημιακής αστυνομίας που δεν υπήρχε στο κυβερνητικό πρόγραμμα. Και αυτό λαμβάνει χώρα σε μία περίοδο κατά την οποία έχουν "παγώσει" οι ελευθερίες μας και οι συλλογικές δράσεις. Θα έπρεπε με έναν τρόπο να τονιστεί ότι δεν μπορεί και η νομοθέτηση, για θέματα τουλάχιστον που διχάζουν, να είναι business as usual.

Προκύπτει όμως το ερώτημα μήπως η κυβέρνηση χρησιμοποιεί την πανδημία ως πρόσχημα για να περάσει μέτρα τα οποία υπό φυσιολογικές συνθήκες δεν θα μπορούσε εύκολα να περάσει...

Εγώ θα το έλεγα λίγο διαφορετικά. Η συνθήκη αυτή είναι αρκετά βολική, για να προχωρήσουν και κάποιες πρωτοβουλίες που υπό άλλες περιστάσεις θα ήταν πιο δύσκολο να περάσουν. Αυτό είναι λίγο unfair.

Μήπως θα έπρεπε να ισχύει ένα νομοθετικό μορατόριουμ αυτήν την εποχή;

Δεν μπορεί να μιλήσει κανείς για νομοθετικό μορατόριουμ. Αναδεικνύω όμως μία κατάσταση που εξ αντικειμένου είναι προβληματική. Δεν μπορεί κανείς να πει σε μία κυβέρνηση απαγορεύεται να νομοθετείς, δεν στέκεται συνταγματικά αυτό, αλλά η σχετική κριτική μπορεί να ασκηθεί και είναι εύλογο να ασκηθεί. Έχει να κάνει με το πόσο σέβεται κανείς του θεσμούς και με το κατά πόσο θέλει να είναι νομιμοποιημένη μία πολιτική.

Η κοινωνία των πολιτών σε αυτό πως μπορεί να αντιδράσει; Υπάρχουν πιθανότητες αντίδρασης για τους απλούς ανθρώπους σε αυτού του είδους τη συνθήκη;

Η κοινωνία των πολιτών εκφράζεται με διάφορους τρόπους. Αν μιλάμε για μια συλλογικότητα, όπως η δική μας, προσπαθήσαμε από την αρχή της πανδημίας να αναδείξουμε ποια από τα μέτρα που λαμβάνονται και υπό ποιες προϋποθέσεις μπορούν να είναι τα δικά μας μέτρα. Αντιδράσαμε με δημόσιες ανακοινώσεις σε όσες πλευρές της ασκούμενης πολιτικής θεωρήσαμε ότι θίγουν αδικαιολόγητα ή με άνισο τρόπο τα δικαιώματα, και τέλος με προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας κατά της καθολικής απαγόρευσης των συναθροίσεων στην επέτειο του Πολυτεχνείου. Αυτό δεν το κάναμε τόσο ή μόνο γιατί επιδιώκαμε να βρούμε έναν αποτελεσματικό τρόπο να κάνουμε μια οποιαδήποτε συνάθροιση στις 17 Νοεμβρίου 2020. Αλλά διότι, από ένα σημείο και ύστερα, η εκτελεστική εξουσία θα πρέπει να γνωρίζει τα όριά της και ότι, πάντως, υπάρχουν κάποια όρια. Και επίσης ότι θα έπρεπε να λειτουργούν οι αρχές και οι διαδικασίες του κράτους δικαίου, που είναι ακόμα πιο πολύτιμες σε περιόδους κρίσης.

Από εκεί και πέρα μπορούν να υπάρξουν διαμαρτυρίες διαφόρων ειδών, δεν υπάρχει ένα μόνο εγχειρίδιο με «οδηγίες χρήσης», γιατί δεν λειτουργούν όλοι με τον ίδιο τρόπο. Αλλιώς κάνει τη δουλειά ένα συνδικάτο, αλλιώς ένα σωματείο για την προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αλλιώς ένα πολιτικό κόμμα.

Συχνά στο δημόσιο λόγο τους τελευταίους μήνες έχει επανακάμψει ένας απόλυτος λόγος που υπήρχε και κατά τα πρώτα μνημονιακά χρόνια. Χρησιμοποιείται ευρέως η λέξη χούντα και άλλοι απόλυτοι χαρακτηρισμοί. Σας προβληματίζει το γεγονός αυτό;

Η ευκολία με την οποία λέγονται τα περί χούντας συνιστά μία παθογένεια. Η ευκολία και η συχνότητα με την οποία αποδίδονται τέτοιοι χαρακτηρισμοί συλλήβδην σε κυβερνήσεις ή κόμματα ακυρώνει ή πάντως πλήττει την αξιοπιστία της κριτικής, που είναι συχνά βάσιμη όσον αφορά είτε συντηρητικές, ή και αυταρχικές επιλογές, είτε και παρεκτροπές από πολιτικές και συμπεριφορές θεσμικού πρωτογονισμού.

Είναι προφανές ότι δεν είμαστε σε χούντα. Και όχι μόνο αυτό, αλλά σύμφωνα με τη δική μου εκτίμηση μπορεί να έχουμε μία κυβέρνηση που να έχει συντηρητικές και αυταρχικές πολιτικές σε κάποια σημεία του δημοσίου βίου, καλό είναι όμως αυτά να τα ονοματίζουμε με το όνομά τους χωρίς να καταφεύγουμε σε χαρακτηρισμούς όπως χούντα ή ακροδεξιά. Ακροδεξιά συνιστώσα υπάρχει στην κυβέρνηση, όπως υπήρχε και στην προηγούμενη, όπως και στην προπροηγούμενη. Αυτό είναι ένα πράγματι σοβαρό πρόβλημα που έχουμε στη χώρα από την κυβέρνηση Παπαδήμου και εντεύθεν: η ακροδεξιά με τον ένα ή τον άλλο τρόπο συμμετέχει στην κυβέρνηση.

Εξωραΐζουμε όμως τον 'Ορμπαν ή τον Τραμπ αν, ανάλογα με τις προτιμήσεις του καθενός, ονομάζουμε ακροδεξιές συνολικά τις κυβερνήσεις στις οποίες συμμετείχαν ο Καμμένος, ο Καρατζαφέρης, ο Βορίδης ή ο Γεωργιάδης. Και στο κάτω-κάτω δεν είναι πειστική αυτή η αντιμετώπιση. Δηλαδή τι να καταλάβει τελικά ο κόσμος; Πως ό,τι κι αν ψηφίσεις έχεις επί δέκα χρόνια ακροδεξιά κυβέρνηση; Τα πράγματα πρέπει να λέγονται με τον σωστό τρόπο, επί τη βάσει αρχών και όχι επιλεκτικά, και όταν αυτό γίνεται, η κριτική αποκτά αξιοπιστία, άρα μπορεί να έχει και αποτέλεσμα.

Από την πολιτική στην οικονομική δημοκρατία και στον πολίτη-καταναλωτή

Η Δέσποινα Παπαδοπούλου είναι καθηγήτρια στο Τμήμα Κοινωνικής Πολιτικής του Παντείου Πανεπιστημίου. Συζητήσαμε μαζί της όχι μόνο για την κρίση της Δημοκρατίας, αλλά και τα χαρακτηριστικά που το πολίτευμα παίρνει-στην εποχή της πανδημίας-όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά γενικότερα στον δυτικό κόσμο. Ένα από τα πιο σημαντικά συμπεράσματά της είναι ότι πλέον υπερτονίζεται η ιδιότητα του καταναλωτή με αποτέλεσμα να "αδυνατίζει" αυτή του πολίτη. Η Δημοκρατία, υπογραμμίζει η Ελληνίδα καθηγήτρια, μετατρέπεται σε μία καθαρά οικονομική Δημοκρατία.

Το πρώτο ερώτημα που τίθεται είναι αν η Δημοκρατία κινδυνεύει από τις συνεχείς απαγορεύσεις κυρία Παπαδοπούλου...

Η Δημοκρατία είναι ένα σύνθετο πολίτευμα το οποίο αποτελεί ένα κοινωνικοπολιτικό προϊόν μέσα στους αιώνες. Άρα είναι σημαντικό, όταν μιλάμε για τη Δημοκρατία, να μιλάμε, αν δεν θέλουμε να κάνουμε μία φιλοσοφική συζήτηση, πιο συγκεκριμένα. Γιατί πλήττεται η Δημοκρατία, πότε μπορεί να πληγεί, σε ποιο βαθμό, τι μεταλλάξεις, μεταβάσεις, πολιτικούς μετασχηματισμούς μπορεί να δεχθεί. Υπάρχουν, επομένως, μία σειρά από θέματα στα οποία πρέπει να είμαστε πιο συγκεκριμένοι και να αποφύγουμε τον λαϊκίστικο λόγο.

Διδάσκω στο Πανεπιστήμιο πτυχές της γέννησης του εθνικού κράτους και άρα της γέννησης της Δημοκρατίας, της λειτουργίας του δημοκρατικού πολιτεύματος και το πώς εξελίχθηκε μέχρι και σήμερα.

Θα ήθελα να επισημάνω λοιπόν τρία στοιχεία τα οποία θεωρώ ότι θέτουν θέμα λειτουργίας της Δημοκρατίας. Θα πάρω το παράδειγμα του άρθρου 11 του Συντάγματος για το συνέρχεσθαι, γιατί θεωρώ ότι εκεί βρίσκεται η αιχμή του δόρατος

• Το πρώτο από τα τρία στοιχεία έχει να κάνει με τη συνταγματικότητα των νόμων, έτσι όπως ψηφίζονται και εφαρμόζονται αυτή τη στιγμή από την ΕΛ.Α.Σ. Με άλλα λόγια τη νομική διάσταση της απαγόρευσης του συνέρχεσθαι με αφορμή την πανδημία.
• Το δεύτερο έχει να κάνει με τη στροφή που παρατηρείται στη λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος.
• Το τρίτο σημείο αφορά στα κοινωνικά κινήματα.

Σε σχέση με την αντισυνταγματικότητα των αστυνομικών διατάξεων, οι οποίες απαγορεύουν το δικαίωμα του συνέρχεσθαι, υπάρχουν σοβαρά προβλήματα και ελλείψεις. Το έχουν πει και έγκριτοι συνταγματολόγοι. Το άρθρο 11 του Συντάγματος λέει ότι οι Έλληνες έχουν το δικαίωμα να συνέρχονται ήσυχα και χωρίς όπλα, στην παράγραφο 2 αναφέρει ότι μόνο στις δημόσιες, υπαίθριες συναθροίσεις μπορεί να παρίσταται αστυνομία και ότι μπορούν να απαγορευτούν με αιτιολογημένη απόφαση της αστυνομικής αρχής, αν εξαιτίας τους επίκειται σοβαρός κίνδυνος για τη δημόσια ασφάλεια ή σοβαρή διατάραξη της κοινωνικοοικονομικής ζωής. Εδώ, αν υποθέσουμε ότι ο συνταγματικός νομοθέτης προσπάθησε να βάλει κάποιους περιορισμούς ακριβώς για λόγους δημόσιας ασφάλειας, αυτό χρειάζεται με μία πλήρως αιτιολογημένη έκθεση η οποία φαίνεται ότι στις παρούσες συνθήκες δεν υπάρχει.

Στην πρόσφατη απαγόρευση των συναθροίσεων διαπιστώσαμε ότι η επιτροπή των λοιμωξιολόγων δεν είχε απολύτως καμία ιδέα για αυτή την απαγόρευση. Άρα, αυτό που παρατηρούμε είναι ότι η πανδημία αποτελεί μόνο ένα πρόσχημα, μία αφορμή για να δημιουργεί η κυβέρνηση τέτοιου είδους απαγορεύσεις ad hoc κάθε φορά που επίκειται ένα γεγονός το οποίο εμπίπτει στο άρθρο 11. Το συγκεκριμένο δικαίωμα του συνέρχεσθαι είναι κατοχυρωμένο από το Σύνταγμα του 1864.

Επίσης, θα έλεγα ότι αυτό που δεν είναι καν δικαίωμα, είναι μία κατοχυρωμένη ελευθερία της οποίας το περιεχόμενο είναι το κράτος να απέχει έτσι, ώστε η ελευθερία να μπορεί να ασκηθεί από τους πολίτες, προέρχεται από την γαλλική επανάσταση και από την αμερικανική ανεξαρτησία. Μιλάμε δηλαδή για την περίοδο του διαφωτισμού και εν συνεχεία του φιλελευθερισμού κατά την οποία θεσπίστηκαν οι ατομικές ελευθερίες, οι οποίες υιοθετήθηκαν από όλα τα ευρωπαϊκά συντάγματα και το αμερικανικό.

Μέχρι σήμερα το άρθρο 11 του ελληνικού συντάγματος δεν το είχαμε πειράξει. Η μόνη περίπτωση που το άρθρο 11 μπαίνει σε αναστολή επίσημα είναι η κατάσταση πολιορκίας που περιγράφει το άρθρο 48. Σήμερα δεν συντρέχουν τέτοιου είδους λόγοι.

Πέραν αυτών που ανέφερα, το άρθρο 11 πάντα ερμηνεύεται με το άρθρο 25 που κατοχυρώνει το κράτος δικαίου, δηλαδή την κατοχύρωση των ατομικών δικαιωμάτων του πολίτη. Το κράτος, άρα, οφείλει να απέχει έτσι, ώστε να κατοχυρώνεται το κράτος δικαίου.

Αν και εφόσον προχωρήσει μία απαγόρευση, όπως οι τελευταίες, για λόγους πολύ συγκεκριμένους όπως π.χ. η πανδημία, θα πρέπει να υπάρξουν εναλλακτικές επιλογές. Να προταθούν άλλες περιοχές, να προβλεφθεί ένα πολύ συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, το οποίο όμως δεν μπορεί να αλλάζει συνεχώς. Χρειάζεται επίσης για την απαγόρευση σύμφωνη γνώμη του προέδρου των Πρωτοδικών, κάτι που φαίνεται ότι έχει αγνοηθεί επανειλημμένα, έχει άλλωστε καταγγελθεί αυτό. Τέλος, γίνεται σαφές ότι η απαγόρευση δεν μπορεί να ισχύσει πανελλαδικά, αλλά μόνο σε συγκεκριμένες περιοχές.

Αν πραγματικά η κατάσταση με τον covid μας βάζει σε ένα είδος συναγερμού, θα έπρεπε να υπάρχουν ανάλογες απαγορεύσεις για τα εμπορικά κέντρα, για τους εμπορικούς πεζόδρομους των μεγάλων πόλεων και πάει λέγοντας. Θα έπρεπε να απαγορεύεται κάθε συνύπαρξη που θα καταλήγει σε συλλογικότητα.

Βγήκε και σχετική ανακοίνωση για τα εμπορικά κέντρα...

Άλλο παράδειγμα χαρακτηριστικό αποτελούν τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς. Δεν λήφθηκαν ποτέ ειδικά μέτρα, τα οποία να προστατεύουν τον πληθυσμό από τον συνωστισμό. Καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι η απαγόρευση, με έναν τρόπο προκλητικό, στοχεύει σε κάτι πολύ συγκεκριμένο, σε κάθε μορφή πολιτικής διαμαρτυρίας. Αν αυτό το συνδυάσουμε με το συλλαλητήριο το πανεκπαιδευτικό, νομίζω ότι κάποιος δεν χρειάζεται ιδιαίτερες γνώσεις, για να κατανοήσει ότι αυτό υπακούει σε μια λογική απαγόρευσης της συγκεκριμένης συνάθροισης.

Προκύπτει από τα λεγόμενά σας ότι για τους κυβερνώντες η πανδημία αποτελεί μία θαυμάσια ευκαιρία...

Ακριβώς! Μία θαυμάσια ευκαιρία. Εδώ πρέπει να τονίσουμε ένα χαρακτηριστικό που κατά τη γνώμη μου είναι και το πιο σοβαρό. Υπάρχει μία στροφή του πολιτεύματος από τη μορφή της αστικής δημοκρατίας σε ένα αστυνομοκρατούμενο αυταρχικό καθεστώς το οποίο καταργεί στην πραγματικότητα τα δικαιώματα. Τα κοινωνικά δικαιώματα έτσι και αλλιώς έχουν περισταλεί. Aυτά τα δικαιώματα δίνονται άμεσα από το κράτος. Θίγει όμως και τις ατομικές ελευθερίες. Στην πραγματικότητα τις χτυπάει ευθέως. Ήδη από το 1980 οι ιστορικοί και οι κοινωνιολόγοι έβλεπαν ότι διαμορφώνεται μία δημοκρατία που στηρίζεται πάνω σε έκπτωση δικαιωμάτων, αλλά αυτό δεν φαινόταν να στοχεύει στις ατομικές ελευθερίες μέχρι το 2009. Βλέπουμε, όμως, τώρα ότι αυτή η δημοκρατία που στηρίχθηκε στα δικαιώματα του πολίτη, τα οποία οδηγούσαν στην ιδιότητα του πολίτη, έχει σιγά-σιγά μετατοπιστεί καθαρά σε μία συρρίκνωση της ιδιότητας του πολίτη στα καθαρά οικονομικά χαρακτηριστικά του.

Νεοφιλελευθερισμός...

Πάμε πολύ πιο μακριά. Αυτό είναι πολύ επικίνδυνο. Είναι σαφές ότι όλες οι δημοκρατικές κατακτήσεις του 19ου και κυρίως του 20ου αιώνα έρχονται σήμερα να ερμηνευτούν σε μία ιδιότητα, αυτή του καταναλωτή. Περνάμε από μία πολιτική δημοκρατία σε μία οικονομική δημοκρατία η οποία καταστέλλει όλες τις ατομικές ελευθερίες. Την ίδια στιγμή όμως στηρίζεται πάνω στην ιδιότητα του πολίτη ως καταναλωτή. Καταναλωτής είναι αυτός που μπορεί να καταναλώσει. Όλα αυτά μας απομακρύνουν από την ουσία της δημοκρατίας. Αυτό προκαλεί μία ψυχολογική μετάλλαξη και σε επίπεδο ατομικού πέραν του συλλογικού.

Η αστυνομοκρατία, έτσι όπως επιβάλλεται, η καταστρατήγηση των ατομικών ελευθεριών με αφορμή την πανδημία, η συρρίκνωσή τους, ακόμα και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, στο όνομα της καταπολέμησης της τρομοκρατίας είναι πια εδώ.

Χρειάζεται, άρα, μία πολύ μεγάλη προσοχή στον τρόπο με τον οποίο θα επιστρέψουμε στην κανονικότητα...

Να σας πω την αλήθεια όπως είναι τα πράγματα αυτή τη στιγμή υπάρχει ένα μούδιασμα από την πλευρά της κοινωνίας. Επίσης, καταλαβαίνουμε πολύ καλά ότι η πλειοψηφία δεν αντιλαμβάνεται αυτή τη σοβαρή μετάβαση που συμβαίνει και αποκτά μόνιμα χαρακτηριστικά. Αντιλαμβάνεται μόνο σε κάποιο βαθμό το όφελος που θα του ανταποδώσει αν έχει μία "ασφάλεια", αν βέβαια γλιτώσει από την πανδημία.

Άρα ισχυρίζεστε ότι η πλειοψηφία του κόσμου είναι διατεθειμένη να τα θυσιάσει όλα στο βωμό της ασφάλειας...

Σε κάθε περίπτωση δεν φαίνεται η πλειοψηφία της κοινωνίας να αντιδρά και να ανταποκρίνεται στο μέγεθος της απειλής που υφίσταται πραγματικά. Προς τα έξω δεν έχουν εξηγηθεί επαρκώς οι ανθρώπινες αντιδράσεις, γιατί τώρα διανύουμε αυτή την περίοδο που βρίσκεται σε εξέλιξη. Η δημοκρατία για τους περισσότερους πολίτες είναι η σιγουριά ότι "εγώ μπορεί να ψηφίσω για μία κυβέρνηση". Και αυτό όμως κινδυνεύει.

Κινδυνεύει πράγματι ακόμα και αυτό;

Ανοίγουμε ένα δύσκολο και τραυματικό θέμα. Όταν έχουν συρρικνωθεί τα κοινωνικά δικαιώματα, όταν καταστέλλονται οι ατομικές ελευθερίες, η τρίτη κατηγορία δικαιωμάτων που απομένει είναι το εκλέγειν και το εκλέγεσθαι. Αυτό το δικαίωμα, όπως το γνωρίζουμε στα πολιτεύματά μας, ασκείται κάθε τέσσερα χρόνια, όμως για αυτό απαιτείται μία συμμετοχή στη δημοκρατική κοινωνία, η οποία θρέφει και συντηρεί αυτό το δικαίωμα. Αν αύριο, λοιπόν, προκύψει μία μεγάλη αποχή, αυτή η αποχή δεν θα έχει πέσει από τον ουρανό. Μπορεί να μην μας απαγορεύσει κανείς ρητά να πάμε να ψηφίσουμε, όμως αν μας έχεις αφαιρέσει την ψυχή της δημοκρατίας από μέσα μας, είναι λογικό να καταγραφεί πολύ μεγάλο ποσοστό αποχής, το οποίο θα αντιστρέφει το ίδιο το αποτέλεσμα. Πρέπει να είμαι ως πολίτης ευαισθητοποιημένη/ος στην ορθή επιλογή του κυβερνώντα. Αν απέχω όμως τέσσερα χρόνια από τις υπόλοιπες διαδικασίες πως θα πάω να ψηφίσω; Ή, θα αναθέσω σε άλλους την περιφρούρηση των δημοκρατικών μου δικαιωμάτων;

Ακριβώς σε αυτό το πλαίσιο της ανάπτυξης της δημοκρατίας και της άσκησης των δημοκρατικών δικαιωμάτων εντάσσονται φυσικά και τα κοινωνικά κινήματα, τα οποία ιστορικά έχουν στηρίξει την ελευθερία και τη δημοκρατία. Δεν είναι μόνο κινήματα τα οποία διεκδικούν κάποιες αλλαγές, είναι η ουσία της δημοκρατίας στην πράξη και αυτή τη στιγμή έχουν δεχτεί ένα πολύ σοβαρό πλήγμα.

Παράλληλα, αποφασίζεται η εγκατάσταση αστυνομίας στα πανεπιστήμια σύμφωνα με τις διατάξεις του νέου νομοσχεδίου για την τριτοβάθμια εκπαίδευση. Αυτό σε συνδυασμό με την παρακολούθηση των τηλεφωνημάτων και των e-mails μέσα στον ακαδημαϊκό χώρο καταλαβαίνουμε πολύ καλά ότι στερεί την ελευθερία γνώμης και κάθε μορφή φοιτητικού κινήματος. Τα καταργεί αυτά στην πράξη...

Ακούγεται οργουελικό το σκηνικό...

Δεν μπορώ να φανταστώ να διδάσκω μέσα στις αίθουσες περί ελευθερίας και την ίδια στιγμή να υπάρχει στον χώρο η αστυνομία η οποία θα μπορεί να μπαίνει μέσα και να διακόπτει το μάθημα γιατί έχει, ας πούμε μία καταγγελία. Ή και χωρίς καταγγελία γιατί ίσως ένα φοιτητής να μην συμφωνεί με αυτά που λέω. Άρα για ποιο φοιτητικό κίνημα μιλάμε μετά από όλα αυτά; Ή να γίνονται φοιτητικές συνελεύσεις και να μπουκάρει μέσα η αστυνομία. Είμαστε στα καλά μας; Αυτά ούτε επί χούντας έγιναν. Προσπαθώ με όλα αυτά να πω ότι η καρδιά της δημοκρατίας χτυπάει πάνω στη διαμαρτυρία. Αν τυχόν καταστείλουμε τη διαμαρτυρία και τη διεκδίκηση τότε είναι σαφές ότι χτυπάμε την καρδιά της δημοκρατίας. Και τα χτυπήματα από μέσα είναι τα πιο επικίνδυνα...


Πηγή: news247.gr