Ανοικτή επιστολή του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων προς τον πρωθυπουργό σχετικά με το θέμα του Ελληνικού


                                                                                                                   
                                                                                     
Αξιότιμε κύριε Πρωθυπουργέ,
 
Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων, επαγγελματικό και επιστημονικό σωματείο του Υπουργείου Πολιτισμού, αποτελεί από το 1959 το συλλογικό όργανο έκφρασης των αρχαιολόγων και επιστημόνων συναφών κλάδων, οι οποίοι στελεχώνουν τις μονάδες της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, της αρχαιότερης του ελληνικού κράτους. Πρόκειται για επιστημονικό φορέα με βαρύνοντα θεσμικό ρόλο στον τομέα της προστασίας της αρχαιολογικής κληρονομιάς, που έχει διαδραματίσει καίριο ρόλο στη διαμόρφωση του νομικού πλαισίου προστασίας των αρχαιοτήτων.
 
Με την ιδιότητα αυτή παρακολουθούμε εδώ και πολύ καιρό (ήδη από το 2014!) την προσπάθεια να παρακαμφθεί κάθε νομιμότητα, και δη αυτή που αφορά την προστασία των αρχαιοτήτων, στην περίπτωση της επένδυσης στην περιοχή του πρώην αεροδρομίου του Ελληνικού.
 
Απευθυνόμαστε σε σας, που πρόσφατα στο Υπουργικό Συμβούλιο επαναλάβατε ότι «…τα (επενδυτικά) σχέδια προχωρούν με προσήλωση στην κείμενη νομοθεσία, στους νόμους και το Σύνταγμα της χώρας…» για να σας επιστήσουμε την προσοχή στο ότι στην περίπτωση των αρχαιοτήτων στο πρώην αεροδρόμιο του Ελληνικού, οι ενέργειες που έχουν επιλεγεί από την πολιτική ηγεσία, και συγκεκριμένα την Υπουργό Πολιτισμού Λ. Κονιόρδου, κάθε άλλο παρά προσήλωση στην κείμενη νομοθεσία συνιστούν. Εξ ου και δεν συνιστούν «επιτάχυνση» της επένδυσης, όπως διατείνονται οι εμπνευστές τους, αλλά πλήρη φαλκίδευσή της.
 
Η νόμιμη διαδικασία (αναλυτικά βλ. 1ο συνημμένο)προβλέπει, σε εφαρμογή του άρθρου 12 του Ν. 3028/02 (Αρχαιολογικός Νόμος) την κήρυξη, με απόφαση Υπουργού Πολιτισμού μετά από γνώμη του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου, αρχαιολογικού χώρου για τον οποίο υπάρχουν επιστημονικά τεκμήρια, πριν από την έγκριση του όποιου χωρικού σχεδίου (εν προκειμένω του Σχεδίου Ολοκληρωμένης Ανάπτυξης-ΣΟΑ και της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων-ΣΜΠΕ του έργου «Ανάπτυξη του Μητροπολιτικού πόλου Ελληνικού-Αγ. Κοσμά»). Αντ’ αυτού, στις 6/9/2017 εισήχθη στο ΚΑΣ ως θέμα η έγκριση του ΣΟΑ και της ΣΜΠΕ μόνον.
Η διακοπή της συνεδρίασης του επιστημονικού συμβουλίου του ΥΠΠΟΑ, η αναβολή της και όλες οι περαιτέρω καθυστερήσεις ως σήμερα οφείλονται ακριβώς στην προσπάθεια παράκαμψης της νόμιμης διαδικασίας και στην παράλειψη νόμιμης οφειλόμενης ενέργειας στην οποία εμμένει η Υπουργός Πολιτισμού, ενώ βάλλουν ευθέως και κατά του κύρους του ΚΑΣ, ενός ανώτατου επιστημονικού οργάνου του ΥΠΠΟ, το οποίο οφείλει να γνωμοδοτεί χωρίς πολιτικές πιέσεις, με μόνο γνώμονα την τήρηση της νομιμότητας, την τήρηση της επιστημονικής δεοντολογίας και την προστασία των αρχαιοτήτων διαχρονικά.
 
Την ίδια στιγμή δημοσιογραφικοί και άλλοι κύκλοι προβάλλουν το κείμενο του «Μνημονίου Συναντίληψης και Συνεργασίας» ΥΠΠΟΑ-ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΕ ως «αποτελεσματικότερο» οποιασδήποτε κήρυξης, αποσιωπώντας το γεγονός της ακυρότητας της πράξης, που α. παραβιάζει την ορθή διοικητική διαδικασία και το άρθρο 12 του Αρχαιολογικού Νόμου 3028/2003, και υπογράφηκε αναρμοδίως, β. δεσμεύει για την προστασία των αρχαιοτήτων την Ελληνικό Α.Ε., μία εταιρία του Δημοσίου, και όχι τον πραγματικό κύριο του Έργου, δηλ. την Lamda Development, γ. αναθέτει το κόστος της αρχαιολογικής έρευνας στην Ελληνικό Α.Ε., δηλ. στο Ελληνικό Δημόσιο, παρά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 37 του ίδιου Νόμου και γι’ αυτό δ. καταστρατηγεί κάθε έννοια ίσης αντιμετώπισης από την Πολιτεία των υπόλοιπων επενδυτών και πολιτών, που καλούνται να αναλάβουν οι ίδιοι το κόστος της έρευνας στο πλαίσιο των δικών τους έργων.  (βλ. 2 συνημμένο)
 
Σε περίπτωση που συνεχιστούν οι ενέργειες αυτές, η κυβέρνησή σας θα έχει συνδεθεί όχι μόνο με την προσπάθεια παράκαμψης και υποκατάστασης του Αρχαιολογικού Νόμου, αλλά και με νέες εμπλοκές, δικαστικές διαμάχες και πολύμηνες καθυστερήσεις στο έργο, αφού ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων έχει δεσμευτεί ότι θα χρησιμοποιήσει κάθε πρόσφορο ένδικο μέσο για να διαφυλάξει την ισότιμη εφαρμογή του Αρχαιολογικού Νόμου. Η μόνη λύση για την απρόσκοπτη συνέχιση και έγκριση του έργου είναι η τήρηση της νομιμότητας. Σε διαφορετική περίπτωση θα έχει εμπεδωθεί ότι οι θεσμοί μπορούν να παρακάμπτονται και θα έχει ακυρωθεί στην πράξη η δυνατότητα της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας να ασκεί προστασία της Πολιτιστικής Κληρονομιάς οπουδήποτε στην Επικράτεια.
  
Επιπρόσθετα, είναι βέβαιο ότι η τήρηση της νόμιμης διαδικασίας τόσο στην εισαγωγή του θέματος της κήρυξης του αρχαιολογικού χώρου Ελληνικού στο ΚΑΣ, όσο και στην έγκριση των ΣΟΑ και ΣΜΠΕ καθώς και η απαρέγκλιτη τήρηση του Ν. 3028 στην αντιμετώπιση των αρχαιοτήτων που θα εντοπιστούν κατά τη διάρκεια κατασκευής του έργου, αίρει τις καθυστερήσεις και διευκολύνει την πορεία της επένδυσης.
 
Ύστερα από τα παραπάνω ζητάμε την παρέμβασή σας για να σταματήσει αυτή η διελκυστίνδα και να ξαναγυρίσουμε στο δρόμο της «προσήλωσης στην κείμενη νομοθεσία, στους νόμους και το Σύνταγμα της χώρας», όπως ο ίδιος έχετε δεσμευτεί.
  Για το Διοικητικό Συμβούλιο του ΣΕΑ,
 
  Η Πρόεδρος                        Ο Γενικός Γραμματέα
Τούλα Μαρκέτου                   Θέμης Βάκουλης