ΦΩΤΕΙΝΗ ΛΑΜΠΡΙΔΗ

Εξαιρετικά ανησυχητική για το κράτος Δικαίου στην Ελλάδα σήμερα είναι η έκθεση, με παραλήπτη την Κομισιόν, που δημοσιοποίησαν σε συνέντευξη Τύπου οι ανεξάρτητες οργανώσεις Vouliwatch, Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες (ΕΣΠ), Υποστήριξη Προσφύγων στο Αιγαίο (RSA), HIAS Ελλάδος, Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕλΕΔΑ) και Reporters United στην αίθουσα του Δικηγορικού Συλλόγου Αθήνας.

Το tvxs σταχυολογεί τα βασικά σημεία της έκθεσης και όσα ειπώθηκαν στη συνέντευξη τύπου.

Η έκθεση εντοπίζει πέντε οριζόντια ζητήματα με αντίκτυπο στις διαφορετικές πτυχές του Κράτους Δικαίου στην Ελλάδα:

• Παρακολουθήσεις από την Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών (ΕΥΠ) και χρήση του λογισμικού κατασκοπείας Predator κατά υψηλόβαθμων κρατικών λειτουργών, δημοσιογράφων και άλλων στόχων,
• Παρέμβαση της κυβέρνησης στο έργο των συνταγματικά κατοχυρωμένων ανεξάρτητων αρχών όπως η Αρχή Διασφάλισης Απορρήτου Επικοινωνιών (ΑΔΑΕ), ιδίως μέσω αντισυνταγματικών τροποποιήσεων της σύνθεσης της Αρχής, εκφοβισμού των μελών της και κλήση τους ως υπόπτων σε ποινικές διαδικασίες,
• Αναγκαστική εξαφάνιση ανθρώπων που ζητούν άσυλο στη χώρα υπό τη μορφή επαναπροωθήσεων, με συνέχιση της ευθείας παράβασης διαταγών του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου για την παροχή βοήθειας σε ανθρώπους σε κίνδυνο και για την πρόσβασή τους σε διαδικασίες ασύλου,
• Ολίσθηση της ελευθερίας του Τύπου, με κατάταξη της χώρας στην τελευταία θέση της ΕΕ για δεύτερη συνεχή χρονιά, λόγω των απειλών και επιθέσεων, των παρακολουθήσεων και των καταχρηστικών αγωγών (SLAPPs) κατά δημοσιογράφων,
• Αστυνομική βία και αυθαιρεσία, ιδίως κατά μειονοτήτων, σε συνδυασμό με την ευρύτερη αντίληψη περί ατιμωρησίας των σωμάτων ασφαλείας και την έλλειψη αποτελεσματικής διερεύνησης.

Διαβάστε: Ευρωκοινοβούλιο / Νέα έκθεση για διάβρωση της δημοκρατίας και των θεμελιωδών δικαιωμάτων σε Ελλάδα και άλλες χώρες της ΕΕ

Η έκθεση επισημαίνει επίσης περαιτέρω παραβιάσεις των αρχών του κράτους δικαίου και των υποχρεώσεων που επιβάλλει το διεθνές, το ενωσιακό και το εθνικό δίκαιο, μεταξύ των οποίων:

• Καταστρατήγηση των συνταγματικών και νομοθετικών εγγυήσεων της καλής νομοθέτησης, μέσω της συνεχιζόμενης τακτικής των ανεπαρκών δημοσίων διαβουλεύσεων, της κατάθεσης και ψήφισης «πολυνομοσχεδίων» και εκπρόθεσμων ή/και άσχετων τροπολογιών, καθώς και της συνεχούς τροποποίησης προσφάτως ψηφισθέντων νόμων,
• Πλημμελής και αδιαφανής έλεγχος της διαφθοράς, οπισθοδρόμηση του πλαισίου για τις δηλώσεις περιουσιακής κατάστασης («πόθεν έσχες»), ζητήματα μη εφαρμογής του νόμου για το Μητρώο Διαφάνειας και για τα δώρα υπουργών και βουλευτών,
• Πλημμελής συμμόρφωση της χώρας με τις υποχρεώσεις διαφάνειας και ανοικτών δεδομένων, συμπεριλαμβανομένης της συστηματικής αδυναμίας ανταπόκρισης της Κυβέρνησης και της Βουλής σε αιτήματα πληροφοριών και κατάθεσης εγγράφων,
• Κατάχρηση του ποινικού δικαίου, ενδεικτικά των διατάξεων για τη διακίνηση, σε βάρος προσφύγων και μεταναστών, αλλά και κατά οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και υπερασπιστών ανθρωπίνων δικαιωμάτων για σύννομες δράσεις υποστήριξης.

Τέλος, τόσο στην έκθεση όσο και στη σύνοψη των κυριότερων σημείων της που τη συνοδεύει, συμπεριλαμβάνονται συγκεκριμένες συστάσεις προς την ελληνική κυβέρνηση, ενώ οι οργανώσεις αιτούνται, μέσα από την κατάθεση της έκθεσης αυτής στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τη διατύπωση συστάσεων προς την Ελλάδα και από την πλευρά της Επιτροπής, για συγκεκριμένες δεσμεύσεις, ώστε να διασφαλιστεί η αποτελεσματική συμμόρφωση της χώρας με τις θεμελιώδεις αρχές και νομικές υποχρεώσεις του δικαίου της ΕΕ.

Βερβεσός: Παρεμβαίνουμε στα αστυνομικά τμήματα για συναδέλφους που κρατούνται παρανόμως

«Η έκθεση παρουσιάζει ένα άκρως ανησυχητικό για κάθε πολίτη συμπέρασμα» είπε ο πρόεδρος του ΔΣΑ κ. Βερβεσός μιλώντας για δυστοπικό τοπίο.

«Η υπεράσπιση του κράτους Δικαίου είναι ένα πρόταγμα διαχρονικό για τον δικηγορικό κόσμο ο οποίος έχει πάρει θέση και αναλάβει πρωτοβουλίες» είπε και πρόσθεσε πως θεωρεί μείζον θέμα αυτό των παρακολουθήσεων. «Έχουμε ζητήσει πλήρη διαλεύκανση. Η πολιτεία παρακολουθούσε 15.500 συμπολίτες μας και δεν έδειξε καμία εξουσία (εκτελεστική, δικαστική, νομοθετική) τα απαραίτητα θεσμικά αντανακλαστικά ενώ ούτε το κοινοβούλιο ούτε οι δικαστικές αρχές δεν συνέβαλαν στις έρευνες.

Η έρευνα δεν έχει προχωρήσει ακόμα, ενώ η μοναδική απόπειρα ελέγχου από την ΑΔΑΕ εμποδίστηκε. Εσχάτως μπήκαν πάλι στο στόχαστρο οι ανεξάρτητες αρχές καθώς αντικαταστάθηκαν μέλη της ΑΔΑΕ. Όταν αποτελούν πραγματικά αντίβαρα στην εξουσία ενοχλούν. Ασκήσαμε αίτηση ακύρωσης για την εκδίωξη τους που εκκρεμεί από το ΣτΕ» είπε ο κ. Βερβεσός και υπογράμμισε πως «Η αστυνομία ασκεί κρατική βία γιατί το κράτος το διατάζει. έχουμε πραγματοποιήσει δημόσιες παρεμβάσεις. Ασκούν βία ενάντια και σε δικηγόρους ενώ κράτηση τους δεν είναι σύννομη. Αναγκαζόμαστε να παρεμβαίνουμε στα αστυνομικά τμήματα για συναδέλφους που κρατούνται παρανόμως».

Ο κ. Βερβεσός έκανε λόγο και για την καταπάτηση των δικαιωμάτων των προσφύγων – μεταναστών και για την ελευθερία του τύπου.

Διαβάστε: Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων / Καταδίκη της Ελλάδας για απάνθρωπη μεταχείριση ασυνόδευτου ανήλικου πρόσφυγα

Λουκόπουλος: 504 άρθρα δεν τέθηκαν καν σε δημόσια διαβούλευση

Τον λόγο πήρε από τη συντονίστρια Μαρία Λούκα ο διευθυντής του vouli watch ο οποίος υπογράμμισε ότι «Τα ζητήματα του κράτους δικαίου δεν αποτελούν δυστυχώς προτεραιότητα για τα ελληνικά ΜΜΕ» και ευχαρίστησε όσους δημοσιογράφους έδωσαν το παρόν.

Εξήγησε ότι vouliwatch επικεντρώθηκε σε θεματικές βασικό πυρήνα τη διαδικασία προετοιμασίας και θέσπισης νόμων, το πλαίσιο για την καταπολέμηση της διαφθοράς και την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης. Σημείωσε πως κατέγραψαν θέματα σχετικά με την καταπολέμηση της διαφθοράς, ζητήματα που αφορούν το πολιτικό σύστημα (πόθεν έσχες, πολιτική δώρων προς μέλη κυβέρνησης και βουλευτές, πλαίσιο για αποτροπή περιπτώσεων σύγκρουσης συμφερόντων).

Σε σχέση με το πόθεν έσχες είπε:

«Ο νέος νόμος δημιουργεί προβληματισμός σχετικά με τη διαφάνεια και τον έλεγχο από αρμόδια όργανα. Προβλέπει αδικαιολόγητη και υπερβολική μείωση του χρόνου που μένουν αναρτημένες οι ετήσιες εκθέσεις της επιτροπής ελέγχου (από 7 στα 3 χρόνια) ενώ οι δηλώσεις βουλευτών – βουλευτριών έπεσε από τη μία θητεία στα 3 έτη. Έχει γίνει ανάκληση της υποχρέωσης δήλωσης μετρητών άνω 30.000 ευρώ και άλλων κινητών στοιχείων. Υπάρχει πρόβλεψη ενός και μόνο οργάνου ελέγχου, κάτι το οποίο δημιουργεί προβληματισμούς γιατί ο όγκος είναι πολύ μεγάλος και η επιτροπή αυτή κινείται με αργούς ρυθμούς και δεν δημοσιοποιεί επαρκή στοιχεία. Η νομοθετική επιλογή της υπαγωγής υπό έλεγχο δυο ανεξάρτητων αρχών, μπορεί να εγείρει ζητήματα παρέμβασης στην ανεξαρτησία των εν λόγω αρχών. Το πλαίσιο για το πόθεν έσχες παραμένει προβληματικό γιατί η άρση απορρήτου εξακολουθεί να είναι προαιρετική».

Συμπλήρωσε επίσης πως «…ο κατάλογος με τα δώρα προς μέλη της κυβέρνησης και βουλευτές που πρέπει να δημοσιεύεται δεν έχει αναρτηθεί τα τελευταία τρία χρόνια (2021-2022-2023) ενώ προβλέπεται. «Σε σχέση με τα δώρα – ωφελήματα προς βουλευτές. Ο κατάλογος αγνοείται».

Σε σχέση με την καλή νομοθέτηση σημείωσε:

«Καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι κανόνες που έχουν τεθεί από ελληνική έννομη τάξη φαίνονται να μη λαμβάνονται υπόψη διαχρονικά από την εκτελεστική και νομοθετική εξουσία. Μιλώντας για τις προθεσμίες δημόσιας διαβούλευσης. Μέσα στο ’23 το 57% των νόμων που τέθηκαν σε δημόσια διαβούλευση η προθεσμία ήταν μικρότερη από 14 μέρες που προβλέπεται χωρίς καμία αιτιολόγηση. Κάποια άρθρα δεν τίθενται καν στη δημόσια διαβούλευση. Εντοπίσαμε 504 άρθρα που δεν τέθηκαν καν σε δημόσια διαβούλευση. Κατατίθενται και ψηφίζονται εκπρόθεσμες και άσχετες τροπολογίες. Το 65% των τροπολογιών που κατατέθηκαν το ’23 ήταν εκπρόθεσμες. Κατατέθηκαν την προηγούμενη ή την ίδια μέρα, ενώ το 94% περιείχαν διατάξεις που δεν είχαν σχέση με τον νόμο. Το 50% των νόμων ρυθμίζουν πολλά και διαφορετικά αντικείμενα. Με λίγα λόγια υπάρχει κατάφορη παραβίαση άρθρου 74 συντάγματος και κανονισμού βουλής».

Διαβάστε: Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου / Πρόστιμο στην Ελλάδα επειδή σχολείο αρνήθηκε να απαλλάξει μαθητή από τα Θρησκευτικά

Χονδρόγιαννος: Για τις παρακολουθήσεις διώκονται μόνο δημοσιογράφοι και μέλη της ΑΔΑΕ

Ο Θοδωρής Χονδρόγιαννος (Reporters United) υπογράμμισε πως το θέμα των παρακολουθήσεων δεν επηρεάζει μόνο δημοσιογράφους και τις πηγές τους αλλά απειλεί και την εθνική ασφάλεια.

«Η διασυνοριακής έρευνα έδειξε ότι μηνύματα που εστάλησαν με το κακόβουλο λογισμικό Predator, παρουσίαζαν ως αποστολέα τον αριθμό του κ. Δημητριάδη την ώρα που ήταν ο ίδιος υπεύθυνος για την ΕΥΠ ενώ ανάμεσα στους πολιτικούς στόχους ήταν ο ίδιος ο αρχηγός της ΕΛ.ΛΑΣ».

Υπογράμμισε επίσης ότι έχουν περάσει δύο χρόνια από τις πρώτες αποκαλύψεις για την παρακολούθηση του Κουκάκη (Απρίλιος του 2022) και δεν έχει κληθεί κανένα πρόσωπο από τη Δικαιοσύνη, δεν έχει γίνει καμία ποινική δίωξη.

«Ποιοι έχουν οδηγηθεί στη δικαιοσύνη; Οι δημοσιογράφοι που έκαναν τις αποκαλύψεις και τα μέλη της ΑΔΑΕ μετά την υπόθεση που κίνησε ο κ. Ντογιάκος για διαρροή απορρήτων πληροφοριών στην περίπτωση του Κουκάκη. Ο ίδιος ο Κουκάκης έχει πει ότι εμείς τον ενημερώσαμε για την παρακολούθηση του, όχι μέλη της ΑΔΑΕ, παρόλα αυτά ήταν τα μέλη της ανεξάρτητης αρχής που αντικαταστάθηκαν το 2023 από την κυβέρνηση.

Να πούμε επίσης ότι καταστράφηκαν οι φάκελοι Κουκάκη και Ανδρουλάκη και οι πηγές του Κουκάκη είχαν συνέπειες.

Διεθνείς οργανώσεις όπως οι Ρεπόρτερς Χωρίς Σύνορα, επιτροπές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, έχουν πάρει θέση ενώ υπάρχει οδηγία για αγωγές SLAPP που δεν έχει ενσωματωθεί. Ο δημοσιογράφος έχει οικονομικό και ψυχικό βάρος.

Ο δημοσιογράφος έκλεισε λέγοντας πως: «οι παρακολουθήσεις θα έχουν διαβρωτικό χαρακτήρα για το μέλλον αν δεν υπάρχει δικαιοσύνη γιατί οποιαδήποτε κυβέρνηση στο μέλλον θα το επαναλάβει»

Ελ. Σαράντη: Δικηγόροι και ΜΚΟ διωκόμαστε γιατί ενημερώνουμε τις αρχές

«Ο όρος pushbacks δεν αποδίδει τη βαναυσότητα του φαινομένου. Μιλάμε για αναγκαστική εξαφάνιση προσφύγων, παράνομες βίαιες επαναπροωθήσεις προς Τουρκία» είπε η Έλλη Κριωνά Σαράντη, δικηγόρος HIAS Ελλάδος.

«Η άρνηση ελληνικών αρχών να αναγνωρίσουν το ζήτημα είναι ένα θέμα. Στο εξωτερικό λένε: υπάρχει μια μόνο χώρα που δεν αναγνωρίζει ότι γίνονται και αυτό είναι η Ελλάδα.

Επαναπροωθήσεις γίνονται, παρά τις αποφάσεις Ευρωπαϊκών δικαστηρίων ενώ μες τον Ιανουάριο είχαμε ακόμα μια καταδικαστική απόφαση από το δικαστήριο ανθρωπίνων δικαιωμάτων που προστέθηκε στο ήδη βεβαρημένο ιστορικό για μη αποτελεσματικές έρευνες για θανάτους προσφύγων»

Η δικηγόρος υπογράμμισε ότι τις έρευνες για τυχόν ποινικές ευθύνες του λιμενικού τις κάνουν τα ίδια όργανα.

«Υπόθεση επαναπροώθησης στη Λέσβο μπήκε σε αρχείο χωρίς να κληθούν οι αστυνομικοί σε ένα περιστατικό που βρέθηκε και ασύρματος στο σημείο. Στην Πύλο το λιμενικό αρνήθηκε να ξεκινήσει δική του πειθαρχική έρευνα.

Η Εθνική Αρχή Διαφάνειας, μετά από πιέσεις της Κομισιόν είναι ο αρμόδιος οργανισμός για τις έρευνες των επαναπροωθήσεων. Να πούμε ότι η τελευταία δημόσια έρευνα δημοσιεύθηκε το 2022 και είχε δεχθεί κριτική λόγω της μεθοδολογίας. Δεν είχε μιλήσει κανένας με θύματα και η έκθεση υποστήριζε ότι δεν γίνονται επαναπροωθήσεις».

Διαβάστε: Ευρωκοινοβούλιο / Νέα έκθεση εκφράζει σοβαρές ανησυχίες για τις ατομικές ελευθερίες στην Ελλάδα

Υπογράμμισε επίσης την όξυνση ποινικοποίησης προσφύγων:

«Η έκθεση δείχνει ότι δικάζονται χωρίς πρόσβαση σε διερμηνεία, οι δίκες δεν αρκούν πάνω από μισή ώρα και στηρίζονται σε μια μαρτυρία συνήθως αστυνομικούς. Οι άνθρωποι αυτοί αναγκάζονται από διακινητές να οδηγήσουν βάρκα.

Επίσης συνεχίζεται η στοχοποίηση των ΜΚΟ, των ανθρώπων που υπερασπίζονται πρόσφυγες, τώρα και μέσω της ΕΥΠ. Εμφανίζονται ως εμπλεκόμενες οι ΜΚΟ για διακίνηση, γιατί ενημέρωσαν τις αρχές.

Και η ίδια αυτή επικοινωνία ανάμεσα στις οργανώσεις και τους αφιχθέντες εμφανίζεται ως ύποπτη παρά το ότι είναι δημόσια τα mail μας. Επίσης οι ίδιοι που στοχοποιούνται ως διακινητές δεν ενημερώνονται για τη δικογραφία, το μαθαίνουν από τύπο.

Οι οργανώσεις που ασχολούνται με το προσφυγικό υπόκεινται καταγραφόμαστε σε ένα ειδικό μητρώο που έχει δεχθεί κριτική από τον ΟΗΕ και Ευρώπη για τη μη συμβατότητα. Έχει γίνει αίτηση ακύρωσης του μητρώου και αναμένουμε το ΣτΕ να αποφασίσει».

Υπογράμμισε το ιδιαίτερα δυσοίωνο περιβάλλον για τους υπερασπιστές ανθρωπίνων δικαιωμάτων κάτι στο οποίο έχουν αναφερθεί αξιωματούχοι του ΟΗΕ και της ΕΕ.

«Πριν κάποια χρόνια βλέπαμε τα θέματα αυτά ως συμπτωματικά. Πιστεύαμε ότι το προσφυγικό πχ αφορούσε μόνο μεταναστευτική πολιτική. Πρόσφατα καταλάβαμε ότι η αύξηση βίας δεν ήταν μόνο για τους μετανάστες, ούτε η κακή νομοθέτηση. Όταν αρχίσαμε να μιλάμε μεταξύ μας είπαμε ότι αποτελεί ευθύνη μας να συμπορευτούμε να αναδείξουμε το φαινόμενο της ταχύτατης διολίσθησης κράτους δικαίου στην Ελλάδα και να απαιτήσουμε την άμεση αποκατάσταση νομιμότητας»

Ενίσχυσε την ανεξαρτησία μας

Γίνε συνδρομητής στο TVXS

Δες τα πακέτα συνδρομών >

Στο τέλος τον λόγο πήρε ο Λευτέρης Παπαγιαννάκης για να δώσει στοιχεία σχετικά με το που βρίσκεται η έρευνα για την Πύλο.

«Έχουμε δυο έρευνες μία υπόθεση διακίνησης μία για ευθύνες λιμενικού και άλλη μια του Συνηγόρου του Πολίτη. Μετά μήνυση εκ μέρους 40 επιζησάντων ξεκίνησαν οι καταθέσεις μαρτύρων. Δεν έχουμε εικόνα για το πως θα εξελιχθεί. Ο πρωθυπουργός είπε θα χυθεί άπλετο φως αλλά… μας έχει τυφλώσει.

Έχουν γίνει αιτήματα να επιστραφούν τα κινητά να ανελκύσουν το σκάφος. Το γεγονός ότι πρέπει να κάνουμε μήνυση για να αρχίσει η διαδικασία είναι ενδεικτικό. Θα συνεχίσουμε να πιέζουμε. Τον Ιούνιο να θυμίσω συμπληρώνεται ένας χρόνος».

Δείτε όλη την έκθεση στα αγγλικά

Πηγή: tvxs.gr

Φέτος το Politico απένειμε «βραβεία» σε πολιτικούς ηγέτες, με τον δικό μας Κυριάκο Μητσοτάκη να κερδίζει βραβείο για τις υποκλοπές, «Οι ζωές των άλλων».

Όπως γράφει το Politico, «δεν ήταν πολλοί οι ηγέτες που μπόρεσαν να επιβιώσουν από τις αποκαλύψεις ότι η μυστική υπηρεσία της κυβέρνησής τους προσπάθησε να κατασκοπεύσει αντιπολίτευση και δημοσιογράφους. Όμως ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης δεν είναι οποιοσδήποτε πολιτικός.

Γόνος μιας κρητικής πολιτικής δυναστείας, ο Μητσοτάκης με σπουδές στο Χάρβαρντ, αρχηγός του συντηρητικού κόμματος της Νέας Δημοκρατίας στην Ελλάδα, όχι μόνο κατάφερε να ρίξει νερό στο σκάνδαλο, γνωστό ως «Predatorgate», αλλά κέρδισε και την επανεκλογή του, ισχυριζόμενος την αθωότητά του.

Το λογισμικό κατασκοπείας Predator που έδωσε το όνομά της στην υπόθεση θέτει το κινητό τηλέφωνο ενός θύματος στο έλεος των επιτιθέμενων, δίνοντάς τους πλήρη πρόσβαση στη συσκευή. Δεν είναι ο τύπος εφαρμογής που μπορεί κανείς να αγοράσει στο App Store. Το πώς κατέληξε το Predator σε σχεδόν 100 συσκευές στην Ελλάδα, εκ των οποίων οι περισσότερες ανήκαν σε υψηλόβαθμους κυβερνητικούς αξιωματούχους, επιχειρηματίες και δημοσιογράφους, παραμένει ένα μυστήριο που μπορεί να μην λυθεί ποτέ.

Τον περασμένο μήνα, οι ελληνικές αρχές ξεκίνησαν ποινική έρευνα σε μέλη του διοικητικού συμβουλίου της ανεξάρτητης οργάνωσης για τη διερεύνηση της υπόθεσης Predator, με τον ισχυρισμό ότι αξιωματούχοι εκεί διέρρευσαν απόρρητες πληροφορίες».

Τα υπόλοιπα βραβεία

Νικήτρια της χρονιάς αναδείχθηκε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, με το Politico να αναφέρει ότι της απονέμεται «η καλύτερη ερμηνεία μίας Γερμανίδας που προσποιείται την πρόεδρο της Ευρώπης», καθώς η πρόεδρος της Ευρώπης δεν προσπαθεί απλώς να προβάλει την εξουσία και να την ασκήσει, αλλά προσκρούει συνεχώς σε τοίχο.

Το βραβείο του «καλύτερου Ρώσου που παίζει τον Ρώσο» απονέμεται στον Βλάντιμιρ Πούτιν, καθώς κανείς δεν ξέρει να «παίζει» την Ευρώπη, όπως αυτός.

Στον Ζοζέπ Μπορέλ απονέμεται το βραβείο της καλύτερης διπλωματίας, με το Politico να αναφέρει ότι «αν υπάρχει κάτι για το οποίο οι Ευρωπαίοι μπόρεσαν να βασιστούν στον Ζοζέπ Μπορέλ, από τότε που έγινε ο τσάρος της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ στα τέλη του 2019, είναι ότι δεν χάνει ποτέ ευκαιρία να βάλει το πόδι του στο στόμα του».

Το βραβείο «Πώς τολμάς!», απονέμεται στην Γκρέτα Τούνμπεργκ και ποιος θα μπορούσε, άλλωστε, να ξεχάσει το παθιασμένο «πώς τολμάς» στη διάρκεια ομιλίας της στον κόσμο των ενηλίκων σε μια συνάντηση των Ηνωμένων Εθνών για το κλίμα το 2019.

Για το Politico, η Τζόρτζια Μελόνι είναι «το καλύτερο χόμπιτ που παίζει έναν φασίστα», αφού ως έφηβη της άρεσε να ντύνεται με άλλους ακροδεξιούς ως χαρακτήρες από τον «Άρχοντα των Δαχτυλιδιών» του J. R. R. Tolkien.

Πηγή: 2020mag.gr

Την τιμητική της θέση στις στήλες του Politico έχει για άλλη μια φορά η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας για το σκάνδαλο των υποκλοπών, για το οποίο της έχουν καταλογίσει δεκάδες καταξιωμένα διεθνή ΜΜΕ και Οργανισμοί (εντός και εκτός ΕΕ) σοβαρές ευθύνες και μια οργανωμένη επιχείρηση «κουκουλώματος». Φαίνεται πως η υπόθεση δεν «ξεχνιέται» στο εξωτερικό παρά την προσπάθεια του Μαξίμου να το υποβαθμίσει, αρχικά, και τελικά να το «θάψει» στο εσωτερικό με την αξιοσημείωτη συνδρομή του μιντιακού κυκλώματος που το περιβάλλει.

Όπως γράφει σήμερα στο περιοδικό πολιτικής επιθεώρησης η συντάκτρια Νεκταρία Σταμούλη, η νέα εξέλιξη στο σκάνδαλο των υποκλοπών είναι ότι η ΑΔΑΕ καταψήφισε την επιβολή προστίμου κατά της ΕΥΠ, η οποία διαπιστώθηκε ότι προχώρησε σε παράβαση καθήκοντος με τη γνωστοποίηση των παρακολουθήσεων στα άμεσα ενδιαφερόμενα πρόσωπα.

Με τον καυστικό μεσότιτλο «πώς να τερματίσετε μια δυσάρεστη έρευνα» το Politico εκθέτει την κυβέρνηση Μητσοτάκη για την αναδιάταξη της σύνθεσης των μελών του διοικητικού συμβουλίου της ΑΔΑΕ προκειμένου να βάλει και αυτή την Ανεξάρτητη Αρχή στο «χέρι» και να «τερματίσει ουσιαστικά τις προσπάθειες  του προέδρου της Χρήστου Ράμμου να ρίξει φως στο σκάνδαλο παρακολουθήσεων».

Με αυτό τον τρόπο βγαίνει «κερδισμένη η ΕΥΠ», για την οποία ο κ. Ράμμος είχε προτείνει την επιβολή προστίμου 100.000 ευρώ «για την απόκρυψη κρίσιμων στοιχείων στην υπόθεση».

Το Politico βάζει στο στόχαστρο και την Κομισιόν για τις ευθύνες που τις αναλογούν. Υπενθυμίζει, σήμερα, την κατακραυγή του Ευρωκοινοβουλίου κατά της Κομισιόν, την περασμένη βδομάδα, για την «"ανεπαρκή" αντίδραση της σχετικά με τον περιορισμό των καταχρηστικών και παράνομων παρακολουθήσεων στην Ένωση», ενώ «επέκρινε και την αποτυχία της Επιτροπής να δώσει συνέχεια στις προτάσεις που υπέβαλαν οι ευρωβουλευτές».

Γεμάτη αοριστολογίες και σοβαρές παραλείψεις είναι η απολογιστική έκθεση της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών για το χρονικό διάστημα από τον Σεπτέμβριο του 2022 μέχρι τον Αύγουστο του 2023. Είναι η πρώτη φορά στα χρονικά που η ΕΥΠ δημοσιεύει μια τέτοια έκθεση, από την οποία ωστόσο απουσιάζουν εκκωφαντικά το σκάνδαλο των παρακολουθήσεων, η παραίτηση του τέως διοικητή της, το γεγονός ότι υπάλληλοι της υπηρεσίας στοχοποιήθηκαν από το Predator, όπως και ότι στελέχη της κλήθηκαν στη Βουλή για να δώσουν εξηγήσεις και «κρύφτηκαν» πίσω από το απόρρητο. Δεν υπάρχει καμία άμεση αναφορά στο σκάνδαλο των υποκλοπών, παρά μόνο μια φράση του διοικητή της ΕΥΠ, Θεμιστοκλή Δεμίρη, ότι ανέλαβε σε «μια ομολογουμένως δύσκολη στιγμή για την υπηρεσία».

Η έκθεση εστιάζει στην προσπάθεια της ΕΥΠ να εκμοντερνιστεί αλλά και να ανακτήσει τη χαμένη εμπιστοσύνη των πολιτών. Οπως αναφέρει χαρακτηριστικά ο Θ. Δεμίρης στον πρόλογο, «είναι γεγονός ότι, σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει σε πολλές άλλες χώρες με επίσης δημοκρατική παράδοση, όπου όμως οι Υπηρεσίες Πληροφοριών απολαμβάνουν της πλήρους εμπιστοσύνης του λαού και αναγνωρίζονται ως θεσμός κρίσιμης σημασίας για την ασφάλεια και ευημερία της χώρας, στην Ελλάδα, για μια σειρά λόγων που παραπέμπουν στην ταραγμένη ιστορία μας με εμφυλίους και δικτατορικά, ή και αυταρχικά, καθεστώτα, η ΕΥΠ πρέπει ακόμα να προσπαθήσει αρκετά για να κατακτήσει στην κοινή συνείδηση τη θέση που πρέπει να έχει ως ένας εθνικός κρατικός φορέας στην υπηρεσία του κράτους και του λαού, στο σύνολό του». Ποια εμπιστοσύνη όμως μπορεί να έχει η κοινωνία σε μια υπηρεσία η οποία αποδεδειγμένα και συστηματικά συμμετείχε σε ένα δίκτυο παράνομων παρακολουθήσεων με κακόβουλα λογισμικά, όπου παρακολουθούνταν πρόεδροι κομμάτων, υπουργοί, ο αρχηγός του στρατού, στελέχη της αξιωματικής αντιπολίτευσης, ανώτατοι εισαγγελείς, δικηγόροι και δημοσιογράφοι, ακόμα και υπάλληλοι της ίδιας της υπηρεσίας;

Σύμφωνα με την έκθεση στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού της ΕΥΠ, δημιουργήθηκε Ακαδημία Πληροφοριών και Αντικατασκοπίας για την εκπαίδευση, μετεκπαίδευση και επιμόρφωση του προσωπικού της υπηρεσίας, καθιερώθηκε Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου για τη διασφάλιση της τήρησης της νομιμότητας από όλους, ιδρύθηκε Γραφείο Τύπου και Επικοινωνίας, ενώ ορίστηκαν πρόσθετες ασφαλιστικές δικλίδες για τις άρσεις του απορρήτου των επικοινωνιών (Ν.5002/2022).

Επίθεση σε ΜΚΟ

Στα «επιτεύγματα» της τελευταίας περιόδου, αναφέρονται -αορίστως- «η αποκάλυψη της παρουσίας και του τρόπου δράσης στην Ελλάδα ειδικής κατηγορίας κατασκόπων, η αποτροπή τρομοκρατικής ενέργειας κατά συγκεκριμένης ομάδας συμπολιτών μας και η εξάρθρωση του δικτύου που την προετοίμαζε, οι αποκαλύψεις για τον τρόπο που κυκλώματα, αλλά και ορισμένες ΜΚΟ δρουν σε σχέση με μεταναστευτικές ροές, εκμεταλλευόμενα ανθρώπινα δράματα, αλλά και ενίοτε συνειδητά εξαπατώντας αρχές και κοινή γνώμη». H συγκεκριμένη αναφορά, ταυτισμένη με την κυβερνητική γραμμή, αποτελεί ακόμα μία στοχοποίηση ΜΚΟ που δραστηριοποιούνται στο προσφυγικό και μόνο τυχαία δεν μπορεί να θεωρηθεί.

Υπενθυμίζεται πως μόλις τον περασμένο Αύγουστο, κατά τη διάρκεια των καταστροφικών πυρκαγιών στον Εβρο, διακινήθηκε από συγκεκριμένους ιστότοπους -με εμφανείς πηγές εντός κρατικών υπηρεσιών- η ανυπόστατη φήμη περί μεταναστών που «βάζουν τις φωτιές». Η συγκεκριμένη «διαρροή» φέρεται να προέκυψε μέσα από στελέχη της ίδιας της ΕΥΠ, σε μια αντιπολιτευτική κίνηση ως προς τη διοίκηση της μονάδας στην Αλεξανδρούπολη, η οποία κατ’ αυτούς απέτυχε να δει τι συνέβαινε. Ακολούθησαν οι δηλώσεις του Κυριάκου Βελόπουλου αλλά και του υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου, Δημήτρη Καιρίδη, ο οποίος άφησε αντίστοιχες υπόνοιες.

Στην έκθεση γίνεται ακόμα αναφορά στην υπόθεση της «Ρωσίδας κατασκόπου» («Μαρία Τσαλλά») από το Παγκράτι, που είχε γίνει γνωστή τον περασμένο Μάρτιο, χωρίς βεβαίως η ίδια να συλληφθεί: «Η υπόθεση αυτή είναι αποκαλυπτική του τρόπου σκέψης και δράσης των ξένων υπηρεσιών πληροφοριών, καθώς για την οικοδόμηση της ψευδούς ταυτότητας της εν λόγω κατασκόπου εργάστηκαν συστηματικά για πολλά έτη με την κατάλληλη εκμετάλλευση προσώπων, διαδικασιών και φορέων. Είναι προφανές ότι η δράση της συγκεκριμένης κατασκόπου δεν θα περιοριζόταν στην ελληνική επικράτεια, αλλά θα επεκτεινόταν σε όλη την Ευρώπη και σε άλλες χώρες, όπου θα μπορούσε εύκολα και με ασφάλεια να μεταβαίνει και να δρα κάνοντας χρήση του ελληνικού διαβατηρίου της. Γι’ αυτό και η υπόθεση προσέλκυσε το ενδιαφέρον πολλών ομολόγων υπηρεσιών αλλά και της διεθνούς κοινής γνώμης», αναφέρεται.

Σε γενικότερο πλαίσιο η ΕΥΠ χαρακτηρίζει την τρομοκρατία μια από τις σημαντικότερες προκλήσεις για την ασφάλεια παγκοσμίως και για την Ελλάδα, σημειώνοντας ότι βρίσκεται σε διαρκή επαγρύπνηση για τον κίνδυνο των επονομαζόμενων «μοναχικών λύκων» αλλά και για το ενδεχόμενο «παρείσφρησης τρομοκρατών στις μεταναστευτικές ροές». Στο πεδίο της μετανάστευσης, στην έκθεση πεπραγμένων της υπηρεσίας γίνεται αναφορά στην υπόθεση της νησίδας του Εβρου, με την επισήμανση ότι «στο πλαίσιο πληροφοριακής επιχείρησης, αποκαλύφθηκε κατασκευασμένο αφήγημα μεταναστών σχετικά με τη δήθεν ύπαρξη νεκρού ανήλικου κοριτσιού».

Ιδιαίτερη μνεία γίνεται από την ΕΥΠ και σε ζητήματα κυβερνοασφάλειας. Οπως εξηγεί, ως Αρχή Ασφάλειας Πληροφοριών (INFOSEC) είναι αρμόδια για τη σύνταξη πολιτικών ασφάλειας και οδηγιών διαχείρισης των διαβαθμισμένων πληροφοριών και δικτύων και αναλαμβάνει συντονιστικό ρόλο στην προστασία των κρατικών φορέων σε κάθε είδους σχετικά περιστατικά ασφάλειας. Επιπλέον, «παρέχει συμβουλές, οδηγίες και τεχνική συνδρομή σε φορείς του Δημοσίου για θέματα ασφάλειας επικοινωνιών και πληροφοριακών συστημάτων, ενώ εκδίδει πολιτικές για διαβαθμισμένα κυβερνητικά συστήματα, αξιολογεί και πιστοποιεί διαβαθμισμένα προϊόντα επικοινωνιών και πληροφορικής». Τέλος, η ΕΥΠ -ως Εθνική Αρχή CRYPTO- αναφέρει πως «υποστηρίζει τους φορείς του Δημοσίου και τις Ενοπλες Δυνάμεις σε θέματα κρυπτασφάλειας και παρήγαγε τους εθνικούς κώδικες και τις εθνικές κλείδες, ενώ ταυτόχρονα εξέδωσε πλήθος πολιτικών ασφάλειας σχετικά µε τη χρήση των πάσης φύσεως κρυπτογραφικών προϊόντων».

Πηγή: ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

Νέο ράπισμα στην Ελλάδα από την Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων του Ευρωκοινοβουλίου (LIBE), αναφορικά με την προστασία των δημοσιογράφων στη χώρα. 

Στη συζήτηση για την τελευταία έκθεση σχετικά με την αξιολόγηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην ΕΕ, η ευρωβουλεύτρια και εισηγήτρια της PEGA, Σόφι ιν'τ Βελντ, είπε ότι υπάρχουν τρεις, πολύ υψηλού προφίλ, υποθέσεις δημοσιογράφων που δολοφονήθηκαν στην Ευρώπη, ανάμεσα στις οποίες είναι και εκείνη του Γιώργου Καραϊβάζ το 2021.

«Πρέπει να πω ότι στην περίπτωση του Γιώργου Καραϊβάζ δεν έχει υπάρξει σοβαρή έρευνα. Υπάρχει λοιπόν τεράστια κάλυψη της κατάστασης δύο χρόνια μετά τον θάνατό του» είπε χαρακτηριστικά η Σόφι ιν'τ Βελντ.

«Όσο οι υποθέσεις αυτές δεν έχουν ληφθεί σοβαρά υπόψη και δεν έχει αποδοθεί δικαιοσύνη, η κατάσταση συνεχίζει να είναι προβληματική» πρόσθεσε σημειώνοντας ότι ακούγονται μεγάλα λόγια και ευχολόγια για την δράση που θα αναλάβουν Κομισιόν και εθνικές αρχές, ωστόσο η κατάσταση «τελικώς υποβαθμίζεται συνεχώς τα τελευταία χρόνια». 

«Ακούσαμε για τα SLAPPs. Βλέπουμε δημοσιογράφους να έχουν να αντιμετωπίσουν καταχρηστικές αγωγές, δημοσιογράφους που τους κατασκοπεύουν, δημοσιογράφους που τους συλλαμβάνουν. Και δεν μιλάμε για δημοκρατίες μπανανίες αλλά για την Γαλλία, για την Ελλάδα και άλλες αντίστοιχες χώρες» τόνισε η ευρωβουλεύτρια.

«Πρέπει λοιπόν να είμαστε σοβαροί όταν θέλουμε να προστατέψουμε και να υποστηρίξουμε τη δημοσιογραφία» συμπλήρωσε ζητώντας από την Κομισιόν να δώσει τα απαραίτητα κονδύλια για διερευνητική και ποιοτική δημοσιογραφία στα κράτη-μέλη. 

Αναφερόμενη στα κατασκοπευτικά λογισμικά είπε ότι «βλέπω ότι τα κράτη-μέλη προσπαθούν να νομιμοποιήσουν ματαίως τις παράνομες δραστηριότητες κατασκοπείας και είναι πραγματικά αξιοσημείωτο ότι να βλέπει κανείς ότι κανένα από τα κράτη-μέλη δεν θέλει να εφαρμόσει τις συστάσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου».

Σημειώνεται ότι τη Δευτέρα, η Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών ψήφισε το σχέδιο έκθεσης για την κατάσταση των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην ΕΕ το 2022 και το 2023. Το κείμενο εγκρίθηκε με 35 ψήφους υπέρ, έξι κατά και μία αποχή.

Αναφορικά με το κράτος δικαίου και τη πρόσβαση στη δικαιοσύνη οι ευρωβουλευτές ζητούν δικαιοσύνη σχετικά με τη δολοφονία δημοσιογράφων και ταχεία συμφωνία με την οδηγία κατά των SLAPPs  καθώς και άλλες νομοθετικές και πολιτικές πρωτοβουλίες για την προστασία της ελευθερίας των μέσων ενημέρωσης. 

Μεταξύ άλλων επαναλαμβάνουν και την ανησυχία τους σχετικά με τη χρήση κατασκοπευτικού λογισμικού ζητώντας αυστηρή ρύθμιση του κλάδου και καλώντας τις χώρες της ΕΕ, ιδίως την Ελλάδα, την Ουγγαρία, την Πολωνία, την Ισπανία και την Κύπρο, να ακολουθήσουν τις συστάσεις του Κοινοβουλίου.

Νέες αποκαλύψεις σχετικά με το σκάνδαλο των υποκλοπών, το Predator και την ΕΥΠ βλέπουν το φως της δημοσιότητας.

Όπως αποκαλύπτει σήμερα με ρεπορτάζ «Το Βήμα της Κυριακής», μέσω Predator παρακολουθήθηκαν ή επιχειρήθηκε να παρακολουθηθούν ακόμα και υψηλόβαθμα στελέχη και δικαστικοί της ΕΥΠ, δίνοντας μια νέα διάσταση στο σκάνδαλο.

Όπως αναφέρεται, στόχος των παρακολουθήσεων μέσα στην EYΠ βρέθηκαν άνθρωποι που δημιουργούσαν εμπόδια στη «γέφυρα» ΕΥΠ – Predator και βρίσκονταν εκτός του δικτύου των παράνομων συνεννοήσεων.

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ένα από τα παρακολουθούμενα στελέχη της ΕΥΠ είχε αρμοδιότητα τον έλεγχο των απόρρητων κονδυλίων των μυστικών υπηρεσιών (σ.σ.: μέσω των οποίων πιθανολογείται ότι πληρώθηκε το παράνομο λογισμικό), η οποία και τελικά του αφαιρέθηκε.

Ακόμα, τα στελέχη της ΕΥΠ που έπεσαν θύματα υποκλοπών ερευνούσαν τον λόγο για τον οποίο έχουν εξαφανιστεί πολλούς μήνες από την υπηρεσία τους συγκεκριμένα στελέχη των μυστικών υπηρεσιών, σύμφωνα με την εφημερίδα. Επρόκειτο για πράκτορες – αποσπασμένους αξιωματικούς της ΕΛ.ΑΣ. – για τους οποίους φαίνεται να προκύπτει εκ των υστέρων ότι απασχολούνταν με τη «γέφυρα» ΕΥΠ και ελλήνων ή ισραηλινών διαχειριστών του Predator.

Μάλιστα, σε όσους ερευνούσαν την υπόθεση, η απάντηση που έπαιρναν για τους απόντες αποσπασμένους στην ΕΥΠ αξιωματικούς της ΕΛ.ΑΣ. ήταν «μην τους ψάχνετε και μην ασχολείστε, κάνουν… μεταπτυχιακά».

Ακόμα, όπως αναφέρει το «Βήμα της Κυριακής», έχουν συγκεντρωθεί στοιχεία που αποκαλύπτουν ότι στα γραφεία της ΕΥΠ στη λεωφόρο Κατεχάκη έδιναν παρών και υπάλληλοι εταιρειών που σχετίζονταν με το Predator.

Δεδομένων των παραπάνω, η είδηση της παρακολούθησης των κινητών τεσσάρων στελεχών της ίδιας της ΕΥΠ δημιουργεί νέα δεδομένα στην υπόθεση. Στο στόχαστρο βρέθηκε η εισαγγελέας Βασιλική Βλάχου, που όπως τονίζει το ρεπορτάζ, είχε τοποθετηθεί στην ΕΥΠ με εισήγηση σημαντικών προσώπων που δεν είχαν καμιά σχέση με πρόσωπα που φέρονται να σχετίζονται με τη μεθόδευση του Predator.

Επίσης, στόχο αποτέλεσε κι o ένας εκ των υποδιοικητών της ΕΥΠ με πολυετή υπηρεσία στην ΕΛ.ΑΣ. και στο Κέντρο Μελετών Ασφάλειας, ο κ. Βασίλης Γκρίζης, ο οποίος θεωρείται επίσης εκτός «δικτύου» που σχετιζόταν με το παράνομο λογισμικό, σύμφωνα με το «Βήμα», ωστόσο ο ίδιος φαίνεται ότι δεν «άνοιξε» τα links των μηνυμάτων που πήρε και άλλαξε σύντομα συσκευές.

Επίσης εντός της ΕΥΠ παρακολουθήθηκε με το Predator ο διοικητής της υπηρεσίας ασφαλείας των μυστικών υπηρεσιών, αρμόδιος μόνο για τον έλεγχο ασφαλείας των εγκαταστάσεων της ΕΥΠ αλλά και την εποπτεία για τυχόν παρανομίες του προσωπικού. Θεωρείται επίσης πρόσωπο εκτός της επιρροής των εμπλεκομένων στην υπόθεση των υποκλοπών.

Τέλος, SMS-«δόλωμα» είχε σταλεί και σε γυναίκα στέλεχος της ΕΥΠ που είχε προχωρήσει σε δικαστικές ενέργειες σε βάρος πρώην διοικητικών στελεχών και είχε μεταταχθεί σε αστυνομική υπηρεσία.

Θοδωρής Χονδρόγιαννος, Νικόλας Λεοντόπουλος, Reporters United

Εδώ κι ενάμιση χρόνο το Μαξίμου αρνείται οποιαδήποτε σχέση με την Intellexa που εμπορεύεται το Predator. Παρά την ταύτιση στόχων ΕΥΠ - Predator. Παρά την εμπλοκή Δημητριάδη σε συναλλαγές που φτάνουν μέσω ενός πλέγματος εταιρειών στον μέτοχο της Intellexa Φέλιξ Μπίτζιο. Παρά τις άδειες εξαγωγής του Predator από την κυβέρνηση Μητσοτάκη.

Από χθες «Εφ.Συν.» και Reporters United δημοσιεύουν τα Predator Files, μια δημοσιογραφική διαρροή απόρρητων εγγράφων που αποκαλύπτουν τις έρευνες των γαλλικών αρχών για παράνομες εξαγωγές συστημάτων παρακολούθησης. Μεταξύ αυτών το Predator. Η διαρροή έγινε προς τα ΜΜΕ Mediapart (Γαλλία) και Spiegel (Γερμανία). Η έρευνα συντονίστηκε από το δίκτυο EIC (European Investigative Collaborations).

▍Τα βασικά ευρήματα

Τα απόρρητα έγγραφα, τα οποία προέρχονται από τις εμπλεκόμενες εταιρείες και τις γαλλικές αρχές που τις ελέγχουν, προσφέρουν σημαντικά ευρήματα με φόντο το ελληνικό Predator Gate:

Τον Ιούνιο του 2021, ο Γάλλος επιχειρηματίας Στέφαν Σαλιές παραδέχτηκε στις γαλλικές Αρχές μετά τη σύλληψή του ότι επεξεργαζόταν σχέδια για πρόγραμμα έρευνας και ανάπτυξης (R&D) συστήματος παρακολούθησης στην Ελλάδα. Ο Σαλιές ήταν επικεφαλής της γαλλικής Nexa, η οποία από το 2019 συνεργαζόταν στενά με την Intellexa για την πώληση του Predator και άλλων λογισμικών υποκλοπών σε ανελεύθερα καθεστώτα.

Στις 20 Μαΐου 2021, ο Σαλιές θα ενημερώσει σε συνομιλία του (η οποία αποτέλεσε αντικείμενο νόμιμης επισύνδεσης από τη γαλλική αστυνομία) έτερο στέλεχος της Nexa ότι διαθέτει εξοπλισμό παρακολουθήσεων στην Ελλάδα. Η συνομιλία αφορούσε εξαγωγή λογισμικού υποκλοπών της Intellexa στη Μαδαγασκάρη, το οποίο θα στοχοποιούσε κινητά μέσω SMS, αποσκοπώντας «στην υποκλοπή τηλεφωνικών επικοινωνιών». Η κυβέρνηση Μητσοτάκη θα έδινε λίγο αργότερα (Νοέμβριος 2021) δύο άδειες εξαγωγής του Predator στη Μαδαγασκάρη, σύμφωνα με τους New York Times. (Το Reporters United θα αναφερθεί αναλυτικά στην υπόθεση αυτή σε επόμενο ρεπορτάζ).

Το 2021, η εταιρεία Trovicor, συμφερόντων Nexa, συνέταξε προσφορά προς την Ελλάδα για την αναβάθμιση συστήματος υποκλοπών. Η σύμβαση μάλλον δεν υπογράφηκε ποτέ, αφού η δικαστική έρευνα των γαλλικών αρχών ματαίωσε τα σχέδια των εταιρειών που συνδέονται με το Predator.

Εγγραφο της Nexa αναφέρεται σε σχέδιο παρουσίασης λογισμικού υποκλοπών της εταιρείας στο ελληνικό υπουργείο Εσωτερικών το δεύτερο τρίμηνο του 2017. (Τα διαθέσιμα στοιχεία συντείνουν πως η πώληση, άγνωστο για ποιο λόγο, δεν προχώρησε.)

Πρώην εργαζόμενος της Cytrox, της εταιρείας που με έδρα τη Βόρεια Μακεδονία ανέπτυξε το Predator, λέει στα Predator Files ότι υπήρχε στην Αθήνα κέντρο εκπαίδευσης πρακτόρων στη χρήση του Predator.

▍Εξαγωγέας Predator: Σχέδια για ανάπτυξη λογισμικού στην Ελλάδα

Κεντρικός ήρωας της ιστορίας μας είναι ο Γάλλος επιχειρηματίας Σαλιές. Θα ξεκινήσουμε από το τέλος της.

Στις 15 Ιουνίου 2021, Γάλλοι αστυνομικοί κάνουν έφοδο στα γραφεία της Nexa στο Παρίσι. Ερευνούν εγκαταστάσεις. Κάνουν προσαγωγές στελεχών. Μεταξύ αυτών ο Σαλιές. Το νούμερο δύο της εταιρείας, Ολιβιέ Μπομπό. Το νούμερο τρία, Ρενό Ροκ.

Το τριήμερο 15-17 Ιουνίου, ο Σαλιές καταθέτει ως ύποπτος για «συνέργεια σε βασανιστήρια». Οι αρχές ερευνούν αν οι εξαγωγές εξοπλισμού υποκλοπών, που είχαν γίνει σε Λιβύη και Αίγυπτο, οδήγησαν σε βασανισμό αντιφρονούντων. Στην κατάθεσή του ο Σαλιές αναφέρεται στην ανάπτυξη ενός νέου συστήματος παρακολούθησης IPDR (Internet Protocol Detail Record), που υποκλέπτει δεδομένα περιήγησης στο ίντερνετ.

«Πώς λέγεται αυτό το νέο προϊόν;», ρωτούν οι αρχές. «Δεν έχουμε βρει ακόμη όνομα. Σκεφτόμαστε να κάνουμε έρευνα και ανάπτυξη [γι’ αυτό] στην Ελλάδα. Γι’ αυτό είναι λάθος να λέμε ότι προσπαθούμε να αποφύγουμε τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς», λέει, για να υποστηρίξει ότι δεν αποφεύγει την εφαρμογή της ενωσιακής νομοθεσίας.

Οι έρευνες χάλασαν τα σχέδια Σαλιές. Ωστόσο, η κατάθεσή του έχει σημασία. Αποτελεί παραδοχή ότι η Nexa σκεφτόταν να κάνει R&D για συγκεκριμένο λογισμικό υποκλοπών στην Ελλάδα. Η Nexa, που την ίδια περίοδο ήταν αναντικατάστατος συνεργάτης του Ταλ Ντίλιαν, του μεγαλύτερου μετόχου της Intellexa, η οποία είχε έδρα και στην Αθήνα, με δεύτερο μεγαλύτερο μέτοχό της εδώ τον Φέλιξ Μπίτζιο, ο οποίος βρέθηκε στο ίδιο πλέγμα εταιρικών συναλλαγών με τον κ. Γρηγόρη Δημητριάδη, ο οποίος ήταν πολιτικά υπεύθυνος της ΕΥΠ, η οποία είχε τους ίδιους στόχους παρακολούθησης με το Predator, το οποίο εμπορεύεται η Intellexa με άδειες εξαγωγής της κυβέρνησης Μητσοτάκη.

▍Σύστημα υποκλοπών Cerebro:
Πώληση σε Κάιρο, πρόταση σε Αθήνα

Το 2012 ο Σαλιές ιδρύει τη Nexa. Αυτή εξαγοράζει την Amesys, εταιρεία που παρήγαγε το λογισμικό Eagle, το οποίο μετονομάζεται σε Cerebro. Την ίδια περίοδο ιδρύεται η AMES στο Ντουμπάι. Αυτή, συμφερόντων Σαλιές, αποκτά από τη Nexa το δικαίωμα πώλησης του Cerebro, κάτι που επιτρέπει παράκαμψη της ευρωπαϊκής νομοθεσίας στις άδειες εξαγωγών.

Το 2014 η Nexa πουλάει το Cerebro στην Αίγυπτο. Σε έγγραφο της εταιρείας που κατασχέθηκε από τις γαλλικές αρχές εντοπίσαμε σχέδιο παρουσίασης του συστήματος υποκλοπών και προς το ελληνικό υπουργείο Εσωτερικών, το δεύτερο τρίμηνο του 2017, επί κυβέρνησης Τσίπρα. Ο εξοπλισμός κατά πάσα πιθανότητα δεν αγοράστηκε, καθώς δεν αναφέρεται συμβόλαιο με την Ελλάδα στις παραγγελίες και τα τιμολόγια της Nexa την περίοδο 2014-2018, που είναι στη διάθεση της έρευνας.

Το ενδιαφέρον της Nexa για την Ελλάδα θα επανέλθει το 2021, επί κυβέρνησης Μητσοτάκη, όπως θα δούμε παρακάτω.

Η Nexa στην αγκαλιά της Intellexa

Το πράγμα στραβώνει για τον Σαλιές το 2017. Το γαλλικό περιοδικό Télérama αποκαλύπτει το συμβόλαιο πώλησης εξοπλισμού υποκλοπών στην Αίγυπτο. Η δικαιοσύνη ξεκινά έρευνα για «συνέργεια σε βασανιστήρια». Ο Σαλιές παραιτείται από όλες τις γαλλικές εταιρείες, διατηρώντας μόνο τη θέση του διευθυντή στην AMES.

Στην κατάθεσή του το 2021 είπε ότι μετακόμισε στο Ντουμπάι το 2018 «εξαιτίας προβλημάτων με τα μίντια». Ομως, εκεί δεν στερείται την καλή ζωή: Μισθός 25.000 ευρώ. Μερσεντές 170.000 ευρώ. Επενδύσεις άνω των έξι εκατ. ευρώ σε ακίνητα του Παρισιού και του Ντουμπάι.

Σταδιακά ωστόσο εμφανίζεται ένα άλλο πρόβλημα: εξαιτίας της ανάπτυξης της κρυπτογράφησης στο διαδίκτυο, το Cerebro «τυφλώνεται», καταγράφοντας μικρό μέρος της κίνησης στο ίντερνετ. Δεν βλέπει πια τι βλέπουν οι παρακολουθούμενοι. Η Nexa αναπτύσσει το σύστημα παρακολούθησης Jasmine. Εντοπίζει με ποιον μιλάει ένας στόχος ακόμα και σε κρυπτογραφημένες εφαρμογές (WhatsApp, Signal). Το Jasmine, όμως, δεν βλέπει περιεχόμενο μηνυμάτων. Μόνο τους συνομιλητές. Δεν αρκεί για να σώσει τη Nexa.

Τότε εμφανίζεται ο Ταλ Ντίλιαν. Πρώην πράκτορας των μυστικών υπηρεσιών του Ισραήλ και ισχυρός άνθρωπος πίσω από το Predator. Εγγραφο της διαρροής δείχνει ότι η Nexa ξεκινά τη συνεργασία της με τον Ντίλιαν το 2018. Αφορά τη δημιουργία ενός βαν υποκλοπών. Το βαν, με τεχνολογία WiFi της WiSpear (συμφερόντων Ντίλιαν) και εξοπλισμό παρακολουθήσεων της Nexa, προσβάλλει με λογισμικό υποκλοπών της Cytrox (εταιρείας που ανήκει στον όμιλο Intellexa) στόχους σε ακτίνα 500 μέτρων, χωρίς το θύμα να πατήσει σύνδεσμο για να παγιδευτεί. Το πολυπόθητο zero-click είναι στα χέρια της συμμαχίας Nexa - Ντίλιαν. «Το zero-click, αυτό είναι που, νομίζω, δίνει αξία στην πώληση σήμερα», θα έλεγε ο Ροκ σε συνομιλία του, την οποία κατέγραψαν οι γαλλικές αρχές.

Τον Φεβρουάριο του 2019 ανακοινώνεται η λεγόμενη Intellexa Alliance, συμμαχία της Nexa και εταιρειών συμφερόντων Ντίλιαν. Νωρίτερα, το 2018, δύο προγραμματιστές της Nexa παραιτούνται, φοβούμενοι ότι το Cerebro θα χρησιμοποιούνταν κατά ομοφυλοφίλων στην Αίγυπτο, χώρα με 40.000 συλλήψεις και 1.400 δολοφονίες διαδηλωτών από το 2014.

Παρ’ όλα αυτά, η Nexa δεν θα κάνει πίσω στην επόμενη συνεργασία της με τους Αιγύπτιους υπό τον δικτάτορα Αλ Σίσι. Στις 19 Σεπτεμβρίου 2020, Γάλλοι και Ισραηλινοί ξεκινούν ομαδική συνομιλία στο WhatsApp, για να προετοιμάσουν επίδειξη του Predator στο Κάιρο.

Εκεί ο Σαλιές προειδοποιεί για τη σημασία της: «Ο πελάτης μας έχει βαθιά γνώση και είναι πολύ απαιτητικός. Επιμένει ότι η επίδειξη πρέπει να γίνει αυτή την εβδομάδα. Διαφορετικά, μπορεί να χάσουμε το συμβόλαιο. Η πρώτη πληρωμή προϋποθέτει πετυχημένη επίδειξη».

Οι Γάλλοι φοβούνται ότι οι Αιγύπτιοι θα αγοράσουν κινητά με καινούργια λειτουργικά συστήματα, κάτι που ίσως δυσκολέψει την παγίδευση με Predator. «Πρέπει να κάνουμε την επίδειξη με κινητά που θα μας δώσουν εκείνοι. Αν κάνουμε προετοιμασία, θα χαθεί το εφέ του εντυπωσιασμού», σχολίασε προγραμματιστής της Nexa.

Τελικά όλα πήγαν καλά. Στις 31 Δεκεμβρίου 2020, ο Σαλιές γράφει στους Ισραηλινούς συνεργάτες του στο WhatsApp τα ευχάριστα νέα: «Μόλις έλαβα μήνυμα από τον ατζέντη μας ότι [το συμβόλαιο] υπογράφηκε». Το μήνυμα συνοδεύεται από τέσσερα εμότζι με μπουκάλια σαμπάνιας. «Υπέροχα!!! Καλή Χρονιά», απαντάει ο Ντίλιαν.

▍Σαλιές: Εξοπλισμός της Intellexa στην Ελλάδα

Ενώ η Intellexa των Ντίλιαν και Μπίτζιου έχει εγκατασταθεί στην Αθήνα, η συμμαχία Nexa - Ντίλιαν αναπτύσσει μια ακόμη σύνδεση με την Ελλάδα, σύμφωνα με έγγραφο των γαλλικών αρχών που καταγράφεται σε συνομιλία των Σαλιές και Ροκ στις 20 Μαΐου 2021.

Στη συνομιλία τους τα στελέχη της Nexa συζητούν για μια επείγουσα πώληση εξοπλισμού υποκλοπών της Intellexa προς τη Μαδαγασκάρη. O Σαλιές λέει στον Ροκ ότι θέλει να υπογραφεί γρήγορα το συμβόλαιο, ώστε η πληρωμή να γίνει μέσα στον Μάιο. Ωστόσο, προσθέτει, «δεν έχω κάποια λύση» για άμεση πώληση στη Μαδαγασκάρη, «γιατί έχω ένα κομμάτι εξοπλισμού μπλοκαρισμένο στην Ελλάδα».

Από τα λόγια του Σαλιές προκύπτει ότι ο εξοπλισμός της Intellexa που βρίσκεται στην Αθήνα δεν μπορεί να δοθεί στη Μαδαγασκάρη, επειδή είναι «μπλοκαρισμένος» είτε λόγω της χρήσης του στην Ελλάδα είτε για εξαγωγή σε άλλη χώρα. Σε κάθε περίπτωση, η Nexa, που σκεφτόταν να κάνει R&D στην Ελλάδα, διατηρούσε εξοπλισμό της Intellexa στη χώρα. Στην επικοινωνία Σαλιές - Ροκ η Μαδαγασκάρη αναφέρεται με το όνομα-κωδικό Loco. Οπως αργότερα διαπίστωσαν οι γαλλικές αρχές, τα στελέχη της Nexa είχαν παρατσούκλια για όλα τα συμβόλαια εξαγωγής εξοπλισμών υποκλοπών, συχνά με αναφορές σε σοκολάτες: Toblerone για Αίγυπτο, Ferrero για Μονακό, Bueno για Κονγκό.

▍Η πρόταση της Trovicor προς την Ελλάδα

Oι συνομιλίες τις οποίες κατέγραψαν οι γαλλικές αρχές δείχνουν ότι σταδιακά αναπτύσσονται διχογνωμίες μεταξύ Nexa και Ντίλιαν, εξαιτίας των υψηλών τιμών που χρεώνουν οι Ισραηλινοί

Κατά τη διάρκεια της καμπάνιας της για πώληση εξοπλισμού υποκλοπών το 2021, η εταιρεία Trovicor, συμφερόντων Nexa, συνέταξε πρόταση προς την Ελλάδα για την αναβάθμιση συστήματος υποκλοπών. Συγκεκριμένα, η προσφορά, ύψους 1,785 εκατ. ευρώ, προέβλεπε την αναβάθμιση εξοπλισμού υποκλοπών από CRBO-LI (Lawful Interception / Νόμιμη Επισύνδεση) σε κέντρο παρακολούθησης τύπου MCng, το οποίο αποτελεί προϊόν της Trovicor.

Σύμφωνα με την ιστοσελίδα της εταιρείας, «το νέας γενιάς κέντρο παρακολούθησης MCng της Trovicor είναι ένα προηγμένο εργαλείο που καταγράφει, παρακολουθεί, αξιολογεί και ταξινομεί σε μια ενιαία πλατφόρμα τεράστιες ποσότητες δεδομένων επικοινωνίας, αλληλεπίδρασης και συναλλαγών από σταθερά και κινητά τηλεφωνικά δίκτυα και το διαδίκτυο».

Το σχετικό συμβόλαιο δεν υπογράφηκε ποτέ, καθώς την ίδια περίοδο οι γαλλικές αρχές πραγματοποιούσαν έρευνες που τελικά οδήγησαν στις συλλήψεις.

Φόβοι και προστριβές

Παρά τα κέρδη, οι συνομιλίες τις οποίες κατέγραψαν οι γαλλικές αρχές δείχνουν ότι σταδιακά αναπτύσσονται διχογνωμίες μεταξύ Nexa και Ντίλιαν, εξαιτίας των υψηλών τιμών που χρεώνουν οι Ισραηλινοί για το Predator.

«Σ’ αυτή τη χώρα [το Ισραήλ] είναι όλοι τους ίδιοι», διαμαρτύρεται σε τηλεφωνική του συνομιλία ο Σαλιές.
«Ξέρω τι βιβλίο θα σου κάνω δώρο στα γενέθλιά σου, κάτι που ξεκινά με τη λέξη “mein”», απαντάει ο Ροκ, αναφερόμενος στο βιβλίο του Χίτλερ Mein Kampf (Ο Αγών μου).
«Κάθε φορά που έχω να κάνω με Ισραηλινούς στη δουλειά, καταλήγει άσχημα [...] Εχω πολλούς εβραίους φίλους με τους οποίους τα πράγματα πάνε καλά, αλλά κακό χρόνο να ’χουν οι Ισραηλινοί στις δουλειές…», απαντάει ο Σαλιές.

Ο Σαλιές από καιρό φοβάται διαρροές στον Τύπο. Στις 3 Ιουνίου 2021, λίγο πριν από τις συλλήψεις, θα πει στον Ροκ: «Μπορεί [μια αποκάλυψη] να μας βλάψει πολύ, πολύ άσχημα [...] Ακόμα κι αν στο 90% των περιπτώσεων χρησιμοποιείται για καλό σκοπό, αρκούν ένα δύο στραβοπατήματα για να μας γυρίσει μπούμερανγκ η κατάσταση, και άσχημα», προσθέτει ο Σαλιές.

Τελικά, στις 15 Ιουνίου 2021, συλλαμβάνονται και οι δύο. Με κατηγορίες για «συμμετοχή σε βασανιστήρια», λόγω πώλησης του Cerebro σε Λιβύη (2007) και Αίγυπτο (2014). Η δικαιοσύνη θα βάλει τη δεύτερη υπόθεση στο αρχείο, καθώς η έρευνα δεν απέδειξε ότι οι αντιφρονούντες στην Αίγυπτο βασανίστηκαν λόγω πληροφοριών που αποκτήθηκαν από το Cerebro και όχι από άλλο σύστημα υποκλοπών. Ωστόσο, εκκρεμεί η πρώτη υπόθεση, μαζί με τη δικαστική έρευνα για την πώληση του Predator στην Αίγυπτο το 2020 και την εξαγωγή στη Μαδαγασκάρη το 2021.

Στην κατάθεσή του ο Σαλιές αρνήθηκε οποιαδήποτε παρανομία: «Είναι πέρα για πέρα σοκαριστικό ότι βρίσκομαι εδώ για να απαντήσω σε τέτοιου είδους κατηγορίες [...] Μέχρι σήμερα πιστεύω ακράδαντα ότι [οι υποκλοπές] υπηρετούν το κοινό καλό, σώζουν ζωές».

Παραιτηθείς προγραμματιστής της Nexa κατέθεσε ως μάρτυρας: «Εζησα με βάρος όλα αυτά τα χρόνια. Η συνείδηση είναι τεράστιο ζήτημα [...] Μετά από χρόνια, κατάλαβα ότι τίποτα δεν θ’ αλλάξει στη νομοθεσία για όσα εργαλεία παρακολουθήσεων πωλούνται σε μη δημοκρατικές χώρες».

Στις 27 Μαΐου 2022, η Nexa πουλήθηκε στον γαλλικό όμιλο Chapsvision. Αργότερα μετονομάστηκε σε RB42, ανακοινώνοντας ότι εγκαταλείπει τον τομέα των υποκλοπών, για να εξειδικευτεί στην κυβερνοασφάλεια.

▍Κέντρο εκπαίδευσης της Intellexa στην Αθήνα

Πρώην εργαζόμενος της Cytrox, της εταιρείας που με έδρα τη Βόρεια Μακεδονία ανέπτυξε το Predator, είπε στην έρευνα Predator Files: 

«Στην Ελλάδα υπήρχαν τα κεντρικά γραφεία [της Intellexa], αλλά κι ένα μεγάλο κέντρο εκπαίδευσης για το Predator. Μετά την εγκατάσταση της Intellexa στην Ελλάδα, ταξίδεψα στην Αθήνα, όταν δημιουργούνταν οι εγκαταστάσεις. Η αρχική ιδέα ήταν το κέντρο εκπαίδευσης να γίνει στα Σκόπια, όπου θα εκπαιδεύονταν πελάτες και προγραμματιστές πώς να χρησιμοποιούν το περιβάλλον χρήστη και γενικά το λογισμικό. Ωστόσο, η ιδέα της Βόρειας Μακεδονίας εγκαταλείφθηκε και το κέντρο μεταφέρθηκε στην Ελλάδα. Εκεί έβαλαν επικεφαλής έναν Ελληνοκύπριο. Είχε την επίβλεψη του σχεδίου. Ήταν ο βασικός υπεύθυνος πίσω από τα μολυσμένα μηνύματα που αποστέλλονταν στους στόχους [παρακολούθησης μέσω Predator], καθώς και πίσω απ’ τη δημιουργία των μολυσμένων συνδέσμων. Εκπαίδευε χρήστες πώς να κάνουν μολύνσεις [μέσω Predator] και πώς να το χρησιμοποιούν αφού το κινητό [ενός στόχου] είχε μολυνθεί, πώς να παίρνω τα μηνύματά του, τέτοιου είδους πράγματα. Το συγκεκριμένο άτομο είχε εταιρεία στην Κύπρο και είχε βοηθήσει τον Ντίλιαν να στήσει εκεί μερικά πράγματα».

Η πηγή προσθέτει: «Πήγα μια φορά στην Αθήνα. Τότε στηνόταν εκεί ο απαραίτητος εξοπλισμός για τις εκπαιδευτικές κλάσεις: υπολογιστές, κινητά και άλλα παρόμοια πράγματα. Ο Ρότεμ [σ.σ.: Φάρκας, εκ των ιδρυτών της Cytrox] ήταν συχνά εκεί. Τα περισσότερα στελέχη που εργάζονταν στα Σκόπια είτε μετακόμισαν στην Ελλάδα είτε περνούσαν στην Αθήνα μεγάλο χρονικό διάστημα. Λίγοι παραμείναμε στα Σκόπια».

▍Απαντήσεις Nexa και Μαξίμου

Ρωτήσαμε το Μαξίμου για όσα ζητήματα εγείρονται στην έρευνα. «Η υπόθεση βρίσκεται στην ανεξάρτητη Δικαιοσύνη και δεν έχουμε κανένα περαιτέρω σχόλιο», μας απάντησε το πρωθυπουργικό γραφείο.

Στείλαμε ερωτήσεις στα δύο ανώτατα στελέχη της Nexa, Στεφάν Σαλιές και Ολιβιέ Μπομπό. Σε ό,τι αφορά την εμπλοκή τους με την Ελλάδα, περιορίστηκαν να απαντήσουν πως «είτε υπήρχε εμπορική σχέση, σε πλήρη συμμόρφωση με όλους τους εφαρμοστέους κανονισμούς, είτε δεν υπήρξε κανένα συμβόλαιο ή παράδοση εξοπλισμού».

Predator Files

Τα #PredatorFiles είναι μια διασυνοριακή έρευνα με τη συμμετοχή 15 ΜΜΕ, βασισμένη σε εμπιστευτικά έγγραφα στα οποία απέκτησαν πρόσβαση το γαλλικό Mediapart και το γερμανικό Der Spiegel, υπό τον συντονισμό του δικτύου EIC (European Investigative Collaborations) και με τη συνεργασία του Security Lab της Διεθνούς Αμνηστίας. Στην έρευνα συμμετέχουν τα μέλη του EIC NRC, Politiken, Expresso, Le Soir, De Standaard, VG, infolibre and Domani σε συνεργασία με τα μέσα ενημέρωσης Shomrim (Ισραήλ), Die Wochenzeitung (Ελβετία), Reporters United (Ελλάδα), Daraj Media (Λίβανος) και Washington Post (ΗΠΑ).

Πηγή: efsyn.gr

Την ώρα που στη χώρα μας το σκάνδαλο των υποκλοπών «θάβεται» συστηματικά, στην Ιρλανδία η «αμαρτωλή» εταιρεία βρίσκεται μπροστά σε εξονυχιστικό έλεγχο.

Σύμφωνα με την εφημερίδα The Journal οι επιτροπή δικαιοσύνης του κοινοβουλίου της χώρας διέταξε να διερευνηθούν οι δραστηριότητες του ιρλανδικού βραχίονα της εταιρείας που εμπορεύεται το κατασκοπευτικό λογισμικό.

Η κίνηση αυτή έρχεται μετά τις κυρώσεις που επέβαλαν οι ΗΠΑ στην Intellexa και τις θυγατρικές της εταιρείες για κατασκευή, εμπορία και χρήση του Predator.

Η εφημερίδα αναφέρει ότι στο μικροσκόπιο θα βρεθεί η παρουσία της Intellexa limited στη χώρα, αλλά και ο ρόλος της στη συνολική λειτουργία της Intellexa Group.

Η συγκεκριμένη θυγατρική εδρεύει στην Ιρλανδία για περισσότερα από τρία χρόνια και πρόσφατα συμπεριλήφθηκε στη «μαύρη λίστα» του υπουργείου Εμπορίου των ΗΠΑ χαρακτηριζόμενη ως κίνδυνος για την εθνική ασφάλεια και την εξωτερική πολιτική της χώρας. Η απόφαση της αμερικανικής κυβέρνησης απαγορεύει σε αμερικανικές οντότητες να έχουν οποιαδήποτε συναλλαγή με τις Intellexa, Cytrox και τις θυγατρικές τους.

Στην The Journal μίλησε ο Ιρλανδός ευρωβουλευτής Μπάρι Άντριους σημειώνοντας ότι «οι ΗΠΑ ενήργησαν πολύ γρήγορα και υπάρχουν σοβαρά ερωτήματα σχετικά με το γιατί δεν περιορίζουμε τις αλληλεπιδράσεις με τέτοιες εταιρείες».

Μετά τις εξελίξεις αυτές η λογιστική εταιρεία Moore που έλεγχε τα βιβλία της Intellexa Limited ανακοίνωσε ότι σταματά τη συνεργασία μαζί της χωρίς να κάνει κάποιο σχόλιο περαιτέρω, ωστόσο εκπρόσωπος του ιρλανδικού υπουργείου Επιχειρήσεων, Εμπορίου και Απασχόλησης υποστήριξε ότι  ότι η εταιρεία Intellexa δεν διεξάγει «ουσιώδεις» επιχειρηματικές δραστηριότητες στην Ιρλανδία.

Υπενθυμίζεται ότι οι αμερικανικές αρχές κατέγραψαν τον όμιλο Intellexa ως εγγεγραμμένο στην Ελλάδα, όμως  οι έρευνες έδειξαν ότι έχει παρουσία και σε Ελβετία, Κύπρο, Βρετανικές Παρθένες Νήσους, ενώ υπάρχει σύνδεση και με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της εφημερίδας ένας σημαντικός όγκος των επιχειρήσεων της εταιρείας που ίδρυσε ο Ταλ Ντίλιαν είναι στη Μέση Ανατολή.  

Οι χρηματοοικονομικοί λογαριασμοί της Intellexa στην Ιρλανδία για το 2021 δείχνουν ότι το μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων του ομίλου προήλθε από πωλήσεις στη Μέση Ανατολή. Συνολικά από τις πωλήσεις ύψους 34,3 εκατ. ευρώ της εταιρείας το 2021, τα 29,5 εκατ. ευρώ αφορούσαν σε πωλήσεις στη Μέση Ανατολή. Οι πωλήσεις στην Ευρώπη για το 2021 ανήλθαν σε 2,2 εκατ. ευρώ, έναντι 4,2 εκατ. ευρώ το 2020.

Το υπουργείο Εμπορίου των ΗΠΑ πρόσθεσε σήμερα δύο ευρωπαϊκές εταιρείες στη μαύρη λίστα του, στο πλαίσιο των προσπαθειών της κυβέρνησης Μπάιντεν να αντιμετωπίσει καταχρηστικές μεθόδους λογισμικών κατασκοπείας που χρησιμοποιούνται για εμπορικούς σκοπούς.

Το υπουργείο πρόσθεσε τη Cytrox και την Intellexa, καθώς και δύο συνδεδεμένες με αυτές οντότητες στην Ιρλανδία και τη Βόρεια Μακεδονία.

Σύμφωνα με το αμερικανικό υπουργείο, οι εταιρείες συμπεριλήφθησαν στη λίστα «για διακίνηση προγραμμάτων του κυβερνοχώρου που χρησιμοποιούνται για την πρόσβαση σε συστήματα πληροφοριών, θέτοντας σε απειλή με αυτό τον τρόπο το απόρρητο και την ασφάλεια ατόμων και οργανισμών παγκοσμίως».

Εξαιρετικά ζοφερή παρουσιάζεται η κατάσταση με την ελευθερία του Τύπου στην Ελλάδα στη νέα ευρωπαϊκή έρευνα του ECPMF (Ευρωπαϊκό Κέντρο για την Ελευθερία του Τύπου και των Μέσων Ενημέρωσης) για την ελευθερία του Τύπου στις χώρες της Ευρώπης.

«Ο πλουραλισμός των μέσων ενημέρωσης και η ελευθερία του Τύπου στην Ελλάδα βρίσκονται σε κατάσταση διαρκούς κρίσης όπως απεικονίζεται για έναν ακόμη χρόνο στην τρέχουσα έκθεση. Φέτος, η ψηφιακή ασφάλεια των δημοσιογράφων σημείωσε δραματική επιδείνωση καθώς Έλληνες δημοσιογράφοι παρακολουθήθηκαν ψηφιακά με τη χρήση spyware Predator, σε ένα σκάνδαλο που ονομάστηκε ''Ελληνικό Γουότεργκεϊτ''» αναφέρει η έκθεση, ενώ κάνει αναφορά στις καταχρηστικές αγωγές που έχουν κατατεθεί εναντίον δημοσιογράφων, ακόμη και από τον πρώην γενικό γραμματέα του Έλληνα πρωθυπουργού:

«Επιπλέον διάφοροι ερευνητές-δημοσιογράφοι που εργάζονταν σε μικρά και ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης έγιναν στόχοι καταχρηστικών αγωγών SLAPP, μερικές από τις οποίες υπέβαλε ο πρώην γενικός γραμματέας του Έλληνα πρωθυπουργού. Η καταγραφή των μέσων ενημέρωσης συνεχίστηκε προωθούν μια μονόπλευρη αφήγηση υπέρ της κυβέρνησης και αποκλείουν τις φωνές αντιπολίτευσης ή αντιφρονούντων. Διάφοροι δημοσιογράφοι επεσήμαναν ότι αντιμετωπίζουν αντίποινα από την κυβέρνηση της χώρας επειδή έκαναν ρεπορτάζ για ζητήματα που κρίνονται επιζήμια για τη φήμη της Ελλάδας.

Όσον αφορά τα θέματα διαφάνειας ιδιοκτησίας των μέσων ενημέρωσης, αν και έγιναν μερικά βήματα προς αυτή την κατεύθυνση με την επιβολή νέων νόμων, τους μένει να φανεί η αποτελεσματικότητα. Φέτος η ελληνική κυβέρνηση ξεκίνησε ένα νέο πρόγραμμα για την παροχή οικονομική στήριξη σε εθνικά, περιφερειακά και τοπικά μέσα ενημέρωσης στην Ελλάδα».

Ο χάρτης της Ευρώπης δείχνει την Ελλάδα «στο κόκκινο» σε ό,τι αφορά τον δείκτη της προστασίας και των προτύπων του δημοσιογραφικού επαγγέλματος.

Σύμφωνα με την έκθεση, ο πλουραλισμός σημείωσε για άλλη μια φορά στην κατηγορία υψηλού κινδύνου, ενώ από τους 20 δείκτες της έκθεσης, οι 18 έφτασαν στην  κατηγορία του μεσαίου κινδύνου και 7 στην κατηγορία υψηλού κινδύνου.

Υπογραμμίζει επίσης πως οι απαραίτητες προϋποθέσεις για τον πλουραλισμό και την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης, δεν έγιναν σεβαστές στην πράξη. Για παράδειγμα, όπως αναφέρει, «το δικαίωμα των δημοσιογράφων στην πληροφόρηση παραβιάστηκε πολλές φορές από πολλούς υπουργούς της κυβέρνησης, όταν σταμάτησαν τις διαπροσωπικές συνεντεύξεις Τύπου - λόγω της πανδημίας - επιλέγοντας ομιλίες και ανακοίνωσεις από την τηλεόραση, αντί να απαντούν απευθείας σε ερωτήσεις δημοσιογράφων.

Επιπλέον, επισημαίνει ότι δημοσιογράφοι από ορισμένα ΜΜΕ εμποδίζονταν τακτικά από το να κάνουν ερωτήσεις στις συνεντεύξεις τύπου.

Αναφορικά με το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης-ΕΣΡ συνέχισει να υπολειτουργεί, γεγονός που επισημαίνεται επίσης από τον Παγκόσμιο Δείκτη Ελευθερίας του Τύπου 2022.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν τα ευρήματα που αφορούν την κατηγορία «δημοσιογραφικό επάγγελμα, πρότυπα και προστασία» καθώς ο δείκτης αυτός έχει την υψηλότερη βαθμολογία κινδύνου στο συγκεκριμένο τομέα (69%) καθώς «δημοσιογράφοι υποβλήθηκαν σε ψηφιακή παρακολούθηση, παρενόχληση, εκφοβισμό και σωματική επιθέσεις -κυρίως από αστυνομικές αρχές- λόγω του ερευνητικού τους έργου».

Γενική κατάταξη και ποσοστά

Στη γενική κατάταξη των χωρών, το ECPMF θέτει την Ελλάδα στην  22η θέση ανάμεσα σε 32 χώρες, συγκεντρώνοντας ποσοστό συνολικού ρίσκου στο 61%. Στην πρώτη θέση της κατάταξης βρίσκεται η Γερμανία με ποσοστό ρίσκου 24%, ενώ στην τελευταία θέση βρίσκεται η Τουρκία με ποσοστό ρίσκου 79%. Στις θέσεις γύρω από την Ελλάδα βρίσκονται χώρες όπως η Κύπρος, η Σλοβενία, η Μάλτα και το Μαυροβούνιο.

Σύμφωνα με το ECPMF, οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι συνδέονται και πάλι με την κατάσταση της πλουραλισμού της αγοράς (70%) και της συμπερίληψης (67%). Η Θεμελιώδης Προστασία εμφανίζει τον ίδιο κίνδυνο με πέρυσι (52%) ενώ η Πολιτική Ανεξαρτησία είναι χαμηλότερη από πέρυσι (55%).

Μέτρα προστασίας και αντιμετώπισης

Σχετικά με την Προστασία των δημοσιογράφων ο οργανισμός προτείνει μεταξύ άλλων:

• Αποποινικοποίηση της δυσφήμισης.
• Εφαρμογή αποτελεσματικών πλαισίων Anti-SLAPP που θα μπορούσαν να αποτρέψουν αυθαίρετες και παράνομες απόπειρες ώστε να μην εμποδίζουν τα επικριτικά ρεπορτάζ
• Απαγόρευση χρήσης spyware εναντίον δημοσιογράφων.
• Για τον πλουραλισμό προτείνονται τα εξής μεταξύ άλλων:
• Βελτίωση της διαφάνειας της ιδιοκτησίας των μέσων, απαιτώντας πλήρη αποκάλυψη των στοιχείων ιδιοκτησίας για όλα τα ΜΜΕ
• Εξασφάλιση πρόσβασης του κοινού σε μητρώα ιδιοκτησίας
• Εισαγωγή νομοθεσίας που στοχεύει στην αποτροπή της υψηλής συγκέντρωσης ιδιοκτησίας στον τομέα των μέσων ενημέρωσης
• Ενίσχυση της βιωσιμότητας των μέσων ενημέρωσης υποστηρίζοντας τοπικά και οπτικοακουστικά μέσα και παρέχοντας περισσότερη χρηματοδότηση
• ευκαιρίες και οικονομική στήριξη σε ανεξάρτητους δημοσιογράφους και οργανισμούς μέσων ενημέρωσης.

Για την πολιτική Πολιτική Ανεξαρτησία προτείνεται:

• Διασφάλιση της αυτονομίας και αμεροληψίας του Αθηναϊκού-Μακεδονικού Πρακτορείου Ειδήσεων με αλλαγή του τρόπου διορισμού του ΔΣ

Ολόκληρη η έκθεση: